Yargıtay, sağlık kurallarına tabi işçinin fazla çalışma ücreti alacağının farklı toplu iş sözleşmesi dönemlerindeki %25 ve %80 zam oranlarına göre hatalı hesaplanması nedeniyle yerel mahkeme kararını bozmuştur.
Özet: Yargıtay, sağlık kuralları bakımından günde 7,5 saat ile sınırlı işlerde çalışan davacının fazla mesai alacağı talebinde, yerel mahkemenin tüm dönem için %80 zamlı fazla mesai hesaplaması yapmasını hatalı bularak hükmü bozmuştur; zira 01.03.2007 tarihinden önceki dönem için 7,5 saati aşan çalışmaların doğrudan %80 zamlı fazla mesai olarak değerlendirilmesi doğru olsa da, bu tarihten sonra yürürlüğe giren toplu iş sözleşmesinin haftalık 45 saate kadar olan çalışmaları %25, 45 saati aşan kısmını ise %80 zamlı öngörmesi nedeniyle, hesaplamanın ilgili dönemlerdeki farklı toplu iş sözleşmesi hükümlerine göre yapılması gerekmektedir.
MAHKEMESİ :İş Mahkemesi
DAVA
:Davacı, fazla çalışma ücreti alacağının ödetilmesine karar verilmesini istemiştir.Yerel mahkeme, isteği hüküm altına almıştır.Hüküm süresi içinde davalı avukatı tarafından temyiz edilmiş olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi ... tarafından düzenlenen rapor dinlendikten sonra dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü:Y A R G I T A Y K A R A R IA) Davacı İsteminin Özeti
:Davacı işçi, davalı işveren nezdinde sağlık kuralları bakımından günde ancak 7,5 ve daha az çalışılması gereken işler hakkında yönetmelik kapsamındaki bir işte çalıştığını, günde 7,5 saatin üzerinde yapılan 1 saatlik mesainin karşılığının ödenmediğini, toplu iş sözleşmesinin 62.maddesi uyarınca fazla mesai ücretinin % 80 zamlı ödeneceğinin kararlaştırıldığını beyanla fazla mesai ücreti alacağının en yüksek banka mevduat faizi ile davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir.B) Davalı Cevabının Özeti
:Davalı işveren, 45 saate kadar olan ve ... ile belirlenen süreli aşan çalışmasının %25, üzerinin %80 ödenmesi gerektiğini, %15 prim ödemesinin de fazla mesaiden indirilmesi gerektiğini, böylece alacağının bulunmayacağını beyanla davanın reddini talep etmiştir.C) Yerel Mahkeme Kararının Özeti
:Mahkemece, davacının sağlık kuralları bakımından günde ancak 7,5 saat veya daha az çalışması gereken işler hakkında yönetmeliğe tabi olarak çalıştığı, bu durumda davacının çalışma süresi haftalık 45 saat olan yasal sürenin altında olsa bile günlük 7,5 saatten fazla olan çalışmanın fazla süre ile çalışma kapsamında kalacağı ve bundan dolayı ... hükümleri de göz önüne alındığında % 25 zamlı olarak ödenmesinin gerekli olduğu, haftalık 45 saatin üzerindeki çalışmaların ise toplu iş sözleşmesi hükümlerine göre % 80 zamlı ödenmesinin gerekli olduğu, dosyaya sunulan puantaj kayıtlarına göre davacının fazla süreli çalışmaları ve fazla çalışmalarının tespit edildiği, hakkaniyet indirimi yapılmaksızın bilirkişi tarafından yapılan hesaplamaların dosyadaki belgeler ile örtüşür nitelikte olduğu belirtilerek davanın kabulüne karar verilmiştir.D) Temyiz
:Kararı yasal süresi içinde davalı temyiz etmiştir.E) Gerekçe
:1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillerle kararın dayandığı kanuni gerektirici sebeplere göre davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde değildir.2- Mahkemenin gerekçeli kararında, 45 saate kadar olan çalışmaların % 25 zamlı 45 saati aşan çalışmaların ise % 80 zamlı olarak hesaplanması gerektiği belirtilerek karar verildiği açıklanmıştır. Ancak hükme esas alınan bilirkişi raporunda fazla çalışma ücretinin % 80 zamlı ücrete göre hesaplandığı belirtilmiştir. Hesaplamaya konu dönemde 01.03.2005- 28.02.2007 ve 01.03.2007- 28.02.2009 tarihleri arasında yürürlükte olan iki ayrı toplu iş sözleşmesi uygulanmıştır. 20. Dönem toplu iş sözleşmesinin 62. maddesinde fazla çalışma ücretlerinin % 80 zamlı ücrete göre hesaplanacağı hüküm altına alınmıştır. Davacının belirtilen dönemde yönetmeliğe aykırı olarak çalıştırılması sebebiyle 7.5 saati aşan çalışmalar doğrudan fazla çalışma sayılmakla 01.03.2007 tarihine kadar olan dönem için hesaplamanın % 80 zamlı ücrete göre yapılması yerindedir. Ancak 01.03.2007 tarihinde yürürlüğe giren 21. dönem toplu iş sözleşmesinin 62. maddesinde açık biçimde 45 saate kadar olan çalışmaların % 25 zamlı, 45 saati aşan kısmının ise % 80 zamlı olarak hesaplanacağı hüküm altına alınmıştır. Böyle olunca 01.03.2007 tarihinden sonraki dönem için fazla çalışma ücretleri sözü edilen hükme göre hesaplanmalıdır. Haftalık 45 saati aşmayan kısım için % 25 zamlı olarak, 45 saatin üzerindeki çalışmalar için ise % 80 zamlı olarak hesaplanmalıdır. Mahkemece kararın gerekçesinde bu hususa kısmen değinildiği halde tüm dönem için % 80 zamlı ücrete göre yapılan hesaplamaya itibar edilerek isteğin kabulü hatalı olmuştur. Gerekirse bilirkişiden ek hesap raporu alınarak 01.03.2007 önceki için şimdiki gibi, sonrasındaki dönem için ise 21. dönem toplu iş sözleşmesinin 62. maddesi hükümlerine göre hesaplama yapılarak belirlenecek olan fazla çalışma ücreti hüküm altına alınmalıdır.F) Sonuç
:Temyiz olunan kararın, yukarıda yazılı sebeple BOZULMASINA, peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine 17.01.2012 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.