Danıştay, Yeminli Mali Müşavirin hatalı KDV iadesi tasdik raporu nedeniyle şirket vergi borçlarından müteselsil sorumluluğuna ilişkin ödeme emrinin kısmen iptaline hükmetti.
Özet: Bu hukuki metin, bir yeminli mali müşavirin, tasdik raporlarındaki eksik mesleki özen nedeniyle bir şirketin hak etmediği katma değer vergisi iadesi almasına yol açtığı gerekçesiyle ortaya çıkan vergi borçları ve üç kat vergi ziyaı cezası nedeniyle müteselsil sorumluluğunun tartışıldığı bir davayı özetlemektedir; ilk derece mahkemesi müteselsil sorumluluğu vergi ziyaı cezası açısından onarken, tekerrürden kaynaklanan artırımlar ve yargı harçlarına ilişkin kısımları iptal etmiş, bu karar bölge idare mahkemesince onanmış olup, her iki tarafça da farklı gerekçelerle temyiz edilmiştir.
T.C.
D A N I Ş T A YDOKUZUNCU DAİREEsas No
: █████████Karar No
: █████████TEMYİZ EDENLER
:1-(DAVACI) ...2-(DAVALI) ... Defterdarlığı-... (... Vergi Dairesi Müdürlüğü)VEKİLİ
: Av. ...İSTEMİN KONUSU
: ... Bölge İdare ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, taraflarca temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.YARGILAMA SÜRECİ
:Dava konusu istem
: Yeminli Mali Müşavir olan davacı adına ... İç ve Dış Ticaret Limited Şirketi'nin vergi borçlarının tahsili amacıyla müteselsil sorumlu sıfatıyla düzenlenen ... tarih ve ... sayılı ödeme emrinin iptali istemine ilişkindir.İlk Derece Mahkemesi kararının özeti
: ... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; ... İç ve Dış Ticaret Limited Şirketi hakkında düzenlenen ... tarihli ... sayılı vergi tekniği raporu ile davacı adına düzenlenen ... tarihli ... sayılı Sorumluluk Raporunun değerlendirilmesinden; mükellef şirketin 2014/Mart dönemindeki ihracatlarına ilişkin gümrük beyannamelerinin eki olan listelerde yer alan fatura içerikleri ile katma değer vergisi iadesine konu ettiği ihracat faturalarının içeriklerinin farklı olduğu, davacının tarih ve sayısı aynı fakat içerikleri farklı mallar bulunmasına rağmen ihracat faturalarının beyanname ile uyumlu olduğu yönünde tasdik raporu düzenlediği, bu şekilde %18 oranında haksız katma değer vergisi iadesi alınmasına sebebiyet verildiği, davacının gümrük beyannamelerinin eki listelerde yer alan faturalar ile iadeye esas alınan faturaların birbirinden farklı içerikte olduğunu icra ettiği yeminli mali müşavirlik mesleğinin icabı olarak ayırt edebilmesi gerektiği halde uyuşmazlık konusu olayda gerekli mesleki özeni göstermediği ve gerekli inceleme ve araştırmayı yapmadığı, hazırlamış olduğu katma değer vergisi iadesi tasdik raporlarının gerçeği yansıtmadığı, bu durumun yeminli mali müşavir olan davacının müteselsil sorumluluğu gerektirir nitelikte olup, ödeme emri içeriği üç kat vergi ziyaı cezalı katma değer vergisi bakımından hukuka aykırılık bulunmadığı, ödeme emri içeriği vergi ziyaı cezasının tekerrür hükümleri uyarınca artırılan kısmı yönünden; Mahkemelerinin E:... sayılı dosyasında yapılan ara karara cevaben gönderilen belgelerin incelenmesinden; vergi ziyaı cezalarına tekerrür hükümlerinin uygulanmasının dayanağının, davacının yeminli mali müşavirliğini yaptığı ... Taşımacılık A.Ş. tarafından 2012/Temmuz dönemine ait gelir stopaj vergisi beyannamesinin süresinden sonra pişmalık hükümleri uyarınca verilmesi ancak pişmanlık hükümlerinin ihlal edilmesi sonucu şirket adına kesilen ve tebliğ edilerek kesinleştirilen vergi ziyaı cezası olduğu, bu nedenle davacının yalnızca ... Taşımacılık A.Ş.'nin borçlarından dolayı müteselsil ve müşterek sorumluluğuna başvurulabilecek olup, esas borçlu şirketin tekerrüre esas fiillerinden sorumlu tutulamayacağı gerekçesiyle dava konusu ödeme emrinde belirtilen vergi ziyaı cezasının tekerrürden kaynaklanan kısımlarında hukuka uyarlık bulunmadığı, ödeme emri içeriği yargı harçlarına ilişkin kısım yönünden ise; asıl borçlu şirket hakkında açılan davaların sonuçlanması üzerine hükmolunan yargı harçlarının müteselsil ve müşterek sorumluluğu bulunmayan davacıdan istenilmesinin hukuken mümkün olmadığı gerekçesiyle ödeme emrinin bu kısmında da hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine, dava konusu ödeme emrinin vergi ziyaı cezasına tekerrür hükmünün uygulanması suretiyle arttırılan kısmı ile yargı harcına ilişkin kısımlarının iptaline karar verilmiştir.Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti
: İstinaf başvurularına konu Vergi Mahkemesi Kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve taraflarca ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurularının reddine karar verilmiştir.TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI
:DAVACININ İDDİALARI
:Savunma hakkının ihlal edildiği, tespitlerin eksik incelemeye dayandığı,kendisine ibraz edilen belgeler nedeniyle sorumluluğunun olduğu, tarafına ibraz edilmeyen fotokopi belgelerden sorumlu tutulamayacağına ilişkin yargı kararları olduğu iddiasıyla kararın aleyhe olan kısmının bozulması istenilmektedir.DAVALININ İDDİALARI
: Yeminli mali müşavirlerin tasdik kapsamı ile sınırlı olmak üzere tasdikin doğruluğundan sorumlu oldukları, yapılan tasdik sonucu mükellef adına tarh edilen vergi ve cezaların kesinleşmesinden sonra kamu alacağının tahsili amacıyla 6183 sayılı Kanunun 54 ve devamı maddelerinin uygulanabileceği, yapılan işlemlerde hukuka aykırılık bulunmadığı iddiasıyla kararın aleyhe olan kısmının bozulması istenilmektedir.KARŞI TARAFIN SAVUNMALARI
: Davacı tarafından savunma verilmemiştir. Davalının savunması yasal dayanaktan yoksun olan temyiz isteminin reddi gerektiği yolundadır.DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ
: Temyiz istemlerinin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.TÜRK MİLLETİ ADINAKarar veren Danıştay Dokuzuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:İNCELEME VE GEREKÇE
:MADDİ OLAY
:Yeminli Mali Müşavir olan davacı adına ... İç ve Dış Ticaret Limited Şirketi'nin vergi borçlarının tahsili amacıyla müteselsil sorumlu sıfatıyla düzenlenen ... tarih ve ... sayılı ödeme emrinin iptali istenilmektedir.İLGİLİ MEVZUAT
:213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun mükerrer 227. maddesinde; Maliye Bakanlığının, vergi beyannamelerinin 3568 sayılı Kanun'a göre yetki almış serbest muhasebeci, serbest muhasebeci mali müşavir veya yeminli mali müşavirler tarafından da imzalanması mecburiyetini getirmeye, bu mecburiyeti beyanname çeşitleri, mükellef grupları ve faaliyet konuları itibarıyla ayrı ayrı uygulatmaya, bu uygulamalara ilişkin usul ve esasları belirlemeye yetkili olduğu belirtilmiş, aynı maddede beyannameyi imzalayan veya tasdik raporunu düzenleyen meslek mensuplarının, imzaladıkları beyannamelerde veya düzenledikleri tasdik raporlarında yer alan bilgilerin defter kayıtlarına ve bu kayıtların dayanağını teşkil eden belgelere uygun olmamasından dolayı ortaya çıkan vergi ziyaına bağlı olarak salınacak vergi, ceza ve gecikme faizlerinden mükellefle birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu tutulacağı kurala bağlanmıştır.3568 sayılı Serbest Muhasebecilik, Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu'nun ''Tasdik ve Tasdikten Doğan Sorumluluk'' başlıklı 12. maddesinin 1. fıkrasında; yeminli mali müşavirlerin gerçek ve tüzel kişilerin veya bunların teşebbüs ve işletmelerinin mali tablolarının ve beyannamelerinin mevzuat hükümleri, muhasebe prensipleri ile muhasebe standartlarına uygunluğunu ve hesapların denetim standartlarına göre incelediklerini tasdik edecekleri, 4. fıkrasında; yeminli mali müşavirlerin yaptıkları tasdikin doğruluğundan sorumlu oldukları, yaptıkları tasdikin doğru olmaması halinde, tasdikin kapsamı ile sınırlı olmak üzere, ziyaa uğratılan vergilerden ve kesilecek cezalardan mükellefle birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu olacakları, yaptıkları tasdikin kapsamını düzenleyecekleri raporda açıkça belirtmeleri gerektiği, aynı maddeye █████/2014 tarih ve 6552 sayılı Kanun'un 107. maddesiyle eklenen 5. fıkrada ise; yeminli mali müşavirlerin tasdikten doğan mali sorumlulukları ile disiplin sorumluluklarının ayrı ayrı müstakil bir rapor ile tespit edileceği, bu kapsamda yeminli mali müşavir hakkında sorumluluk raporu yazılabilmesi için yeminli mali müşavirin yazılı savunmasının isteneceği, savunma isteme yazısının tebliğ tarihinden itibaren otuz gün içinde savunma yapılmaması durumunda ilgili yeminli mali müşavirin savunma hakkından vazgeçmiş sayılacağı hükmü yer almaktadır.HUKUKİ DEĞERLENDİRME
:Bölge İdare Mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür.Bölge İdare Mahkemesi kararının, dava konusu ödeme emrinin yargı harcına ilişkin hüküm fıkrası usul ve hukuka uygun olup, davalı tarafından ileri sürülen temyiz nedenleri kararın belirtilen hüküm fıkrasının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının, dava konusu ödeme emrinin yargı harcı dışında kalan kısmına ilişkin hüküm fıkrası yönünden ise;Yukarıda anılan yasal düzenlemeler çerçevesinde yeminli mali müşavirlerin düzenledikleri tasdik raporlarında yer alan bilgilerin defter kayıtlarına ve bu kayıtların dayanağını teşkil eden belgelere uygun olmamasından dolayı ortaya çıkan vergi ziyaına bağlı olarak salınacak vergi, ceza ve gecikme faizlerinden mükellefle birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu tutulacağı, mali sorumluluğun müstakil bir rapor ile tespit edileceği, bu kapsamda hakkında sorumluluk raporu düzenlenebilmesi için yeminli mali müşavirin yazılı savunmasının isteneceği sonucuna ulaşılmaktadır.... İç ve Dış Ticaret Limited Şirketi hakkında düzenlenen ... tarihli ... sayılı vergi tekniği raporu ile davacı adına düzenlenen ... tarihli ... sayılı görüş ve öneri raporunun birlikte değerlendirilmesinden;Mükellef şirketin 2013 ve 2014 hesap döneminde tescilli ihracat beyannameleri ekinde yer alan faturalarını ihracat gerçekleştikten sonra aynı sayı, tarih ve antetli fakat farklı içerikli sahte faturalarla değiştirdiği, ihracat beyannamelerine sonradan eklendiği anlaşılan sahte faturalar üzerinde bazı eşyaların miktar ve kıymetleri düşürülüp beyannamede hiç olmayan eşyaların eklendiği, buna rağmen davacı tarafından ihracat faturalarının beyanname ile uyumlu olduğu yönünde tasdik raporları düzenlediği, bu nedenle Yeminli Mali Müşavir olan davacı adına, mükellefle birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu tutulması gerektiğinden bahisle dava konusu ... tarih ve ... sayılı ödeme emrinin düzenlendiği anlaşılmıştır.Dava dosyasında yer alan bilgi ve belgelerin incelenmesinden; davalı idarenin ... tarih ve ... sayılı bilgi isteme konulu yazısı ile davacıdan 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 148.maddesi dayanak gösterilerek 15 gün içerisinde bilgi verilmesinin istenildiği ve aksi takdirde aynı Kanunun mükerrer 355. maddesinin uygulanacağının bildirildiği, davacı tarafından anılan yazıya istinaden verilen cevaplar esas alınarak hakkında ... tarihli ... sayılı görüş ve öneri raporunun düzenlendiği görülmüştür.Bu durumda, kanunen, davacının yeminli mali müşavir olarak mali sorumluluğuna yönelik rapor düzenlenmeden önce, yazılı savunmasının alınması zorunlu olduğu halde, 3568 sayılı Serbest Muhasebecilik Serbest Muhasebeci Mali Müşavirlik ve Yeminli Mali Müşavirlik Kanunu'nun 12. maddesinin 5. fıkrasında belirtilen şekilde yazılı savunmasının alınmadığı, 15 gün içinde bilgi verilmesine ilişkin bilgi isteme yazısının, 30 gün içinde yazılı savunma isteme yazısı; bilgi isteme yazısına verilen cevabın da, yazılı savunma olarak nitelendirilemeyeceği açık olup, usulüne uygun olarak düzenlenmeyen mali sorumluluk raporu dayanak alınarak adına düzenlenen ... tarih ve ... sayılı ödeme emrinin yargı harcı dışında kalan kısımlarında da hukuka uyarlık bulunmamaktadır.KARAR SONUCU
:Açıklanan nedenlerle;1. Davalının temyiz isteminin reddine, davacının temyiz isteminin kabulüne,2. ... Bölge İdare ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının dava konusu ödeme emri içeriği yargı harcına ilişkin hüküm fıkrasının ONANMASINA, üç kat vergi ziyaı cezalı katma değer vergisi ile gecikme faizine ilişkin kısmının BOZULMASINA, vergi ziyaı cezasının tekerrür hükümleri uygulanmak suretiyle artırılan kısmının yukarıda yazılı gerekçeyle ONANMASINA,3. Bozulan kısım yönünden yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesine gönderilmesine, █████/2024 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.