Bakırköy 6. Asliye Ticaret Mahkemesinde Görülen Kooperatif Üyeliğinden Kaynaklanan Tazminat Davasında Ortaklık Payı ve Taşınmaz Tescilinden Doğan Uyuşmazlık
Özet: Davacı, davalının kurucu üyesi olduğu kooperatifteki payına istinaden 08.11.1985 tarihli sözleşmeyle anlaşılan 15.000 m2lik taşınmazın %40ına tekabül eden 4.000 m2lik kısmı ile kooperatif paylarının kendisine ait tescilinin, davalının sözleşmesel yükümlülüğünü ve ortaklığın tespiti yönündeki önceki mahkeme kararını yerine getirmemesi sebebiyle yapılamaması üzerine uğradığı zararların tazmini talebiyle bu davayı açmıştır.
T.C. BAKIRKÖY 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO
: ████████ EsasKARAR NO
: ████████DAVA
: Tazminat (Kooperatif Üyeliğinden Kaynaklanan)DAVA TARİHİ
: █████/2014KARAR TARİHİ
: █████/2025GEREKÇELİ KARARINYAZILDIĞI TARİH
: █████/2025Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Kooperatif Üyeliğinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
:Davacı vekili dava dilekçesinde ÖZETLE; Davalı ...; İstanbul Ticaret Sicili Memurluğunun .... sicil sayısında kayıtlı ...'nin (3) numaralı kurucu üyesid olduğunu, kooperatif, kimyevi madde ticareti ile iştigal eden tacirlerin kimyevi madde deposu olarak kullanacakları toplu bir işyeri / depolama alanı tesisi amacıyla kurulduğunu, davacı ... Kimyevi Maddeler Sanayi ve Ticaret Ltd.Şti.nin kurucusu ve yöneticisi olduğunu, ..... Ltd.Şti.nin yurt dışından ithal ederek pazarladığı emteann depolanması amacıyla ...ne müracaat edilmiş, ancak tahsis olunacak yer (Arsa) kalmadığından ortaklık talebi kabul edilmemiş; kooperatif kurucu ortağı ve yönetim kurulu üyesi ..., kimyevi madde piyasasından tanıdığı .... a "kendisinin ve kardeşlerinin kooperatifte fazlası ile yerleri bulunduğunu, bu yerlere ortak olabileceğini" bildirmiştir. Öneri kabul edilmiş, ... ve kooperatife ortak olmak isteyen ... ve oğulları ile ... arasında, ...'e ait 10 adet kooperatif payı ve bu kooperatif payına tahsis olunacak 15 000 m2 yüzölçümlü taşınmaza ortaklık konulu 08.11.1985 tarihli ortaklık sözleşmesi düzenlenmiştir. Sözleşme uyarınca, ... üyesi .... 'in 10 kooperatif payı ile bu paya tahsis olunacak 15.000 m2 taşınmazın %40'ı ...'a ait olacaktır. ...., payına düşen nakit miktarları nakden ödemiş; ... bu meblağları kooperatife ödemek üzere nakit olarak tahsil etmiştir. Taraflar arasında düzenlenen sözleşme, mevcut bir kooperatif ortaklığında paydaşlık sözleşmesi olup taraflarca nihai olarak, bir kooperatif ortağına (...'e) tahsis olunacak taşınmazda, sözleşmenin tarafları adına müşterek mülkiyet tesisi amaçlanmıştır. Kooperatifler yasasında ve kooperatifler tip ana sözleşmelerinde bu hususu engelleyen bir hüküm bulunmadığı gibi aksine, yaygın uygulaması bulunan bu tip sözleşmeler düzenlenerek kooperatife ibraz edilmekte, kooperatif tarafından ortak adına tahsis olunan taşınmazda ferdi mülkiyet tesisi aşamasında sözleşmeye uygun olarak paydaşlar adına hisseleri oranında tapuda mülkiyet tescili işlemi yapılmaktadır. ... Toplu İşyeri Yapı Kooperatifi tarafından Küçükçekmece İkitellide kooperatif amaçlarını gerçekleştirmek üzere edinilen taşınmaz ile ilgili yapılan 28.06.1996 tarihli olağan genel kurul toplantısında kabul edilen "Kur'a çekim metrekare farkları ve şerefiye yönetmeliği” uyarınca 06.08.1996 tarihinde çekilen kura sonucu ... ada ... parsel no'lu 15.000 m2 brüt, 10.000,04 m2 net yüzölçümlü taşınmaz ...'e tahsis edilmiştir. Yine 26.06.1997 tarihinde yapıdan 1996 yılı olağan genel kurul toplantısında alman kararlardan 7. maddede ... ve diğer birkaç üyeye ait parsellerin talep ve istemlerine ve imar plânına uygun olarak bölünmesine karar verilmiş ve bu karar üzerine plânlar hazırlatılarak ...'e tahsis edilen ... ada ... parselden müvekkil .... 'a isabet eden 4.000 m2'lik kısım ... ada 3/A parsel numarası ile ifraz edilmiş, ..... ada, 3/A parsel sayılı taşınmaz bağımsız parsel haline gelmiştir. Taraflar arasındaki sözleşme ve kooperatif genel kurul kararı uyarınca yapılan işlem sonucu, ... parsel sayılı taşınmaz ...'e, halen ... adına kayıtlı 103/A sayılı parselin tamamı davacı ....'a aittir.Taraflar arasındaki 08.11.1985 tarihli Kooperatif Payına ve bu paya bağlı hak ve alacaklara ortaklık sözleşmesi uyarınca davalı ...'den, davacı ....'a isabet eden 103 ada 3/A parsel sayılı taşınmazın müvekkile tahsisinin sağlanması ve ...'e ait kooperatif ortaklık payının 9.40'm .....'a ait olduğu hususlarının kooperatif nezdinde kayıt ve tescilinin yapılması defalarca yazılı ve sözlü olarak talep edilmiş, bu taleplere rağmen ... tarafından, kooperatif nezdinde sözleşme ve koşullarına uygun tescile yanaşılmamış; ortaklık payına İsabet eden taşınmazın ...... adına kooperatif kayıtlarında devir ve tahsis işlemleri yapılmamıştır. ...'in sözleşmeden doğan yükümlülüklerini ifadan kaçınması nedeniyle İstanbul .... Asliye Ticaret Mahkemesinin .... E. sayılı dosyasına ilişkin olarak, S.S.Depo ve Ardiyeciler Toplu İşyeri Yapı Kooperatifi'nde mevcut ...'e ait 10 adet Kooperatif payının 4 payının ve ...'e tahsis olunmuş - olunacak 15.000 m2 yüzölçümlü taşınmazlar ile sair hak ve alacaklarında %40 pay sahibi olan ......'un ortaklığının tespiti ile tespit edilecek hak ve alacakların, taşınmaz paylarının kooperatif kayıtlarına ...... adına tescili, ferdi mülkiyet tesisi aşamasında müvekkil ......'un ayni ve şahsi haklarının %40 payı dikkate alınarak tesisi talep ve dava edilmiştir. İstanbul ... Asliye Ticaret Mahkemesinde yapılan yargılama sonucu verilen .... E., ...- K. sayı, 10.11.2003 tarihli karar ile; "Davanın Kabulüne, davalılardan ...'e ait 10 Kooperatif payından 4'üne tekabül eden 4000 metrekare arsanın davacı (......) adına tahsis ve davalı kooperatif kayıtlarına tesciline" şeklinde hüküm kurulmuş; davalı ... ve Kooperatif tarafından bu karar temyiz edilmiştir. Yargıtay Yüksek ... Hukuk Dairesi tarafından verilen ... E.,.... K. sayı, 03.03.2005 tarihli karar ile yerel mahkeme kararı hakkında," ...Davalı ... (...) 'e yönelik olarak verilen karara ilişkin yerinde görülmeyen temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.Ancak davalı kooperatif, davacı ile davalı arasında imzalanan sözleşmenin tarafı olmadığı gibi davacı kooperatifin ortağı da değildir. O halde sözleşmenin nispiliği ilkesi gözetildiğinden davalı kooperatif hakkında sözleşmeye dayanılarak hüküm kurulması mümkün değildir. Davalı kooperatif vekilinin bu yöne ilişkin temyiz itirazının kabulü ile kararın davalı kooperatifin yararına bozulması gerekmiştir" şeklinde karar verilmiştir.... kayıtlarında davalılardan ... adına tahsis edilen 10.000 m2 net yüzölçümlü 103 ada 3 parsel sayılı taşınmazdan müfrez ve müvekkil ......'a ait 4.000 m2 yüzölçümlü ... ada 3/A parsel numaralı bağırnsız taşınmazın üçüncü şahıslara devir ve teslimi, kiralanması, herhangi bir hak ve alacakla takyid edilmesinin önlenmesi konularında İhtiyati Tedbir Kararı verilerek davalı ...'ne tebliğini, ...'nde mevcut Kooperatif üyesi ...'e ait 10 ortaklık payından 4 payın müvekkil .... 'a ait olduğunun kooperatif kayıtlarına, üye pay defterine işlenmesine, ... tarafından üye ...'e tahsis olunmuş net 10.004 m2 yüzölçümlü ... ada, 3 parsel sayılı taşınmazdan ifraz edilmiş net 4000 m2 yüzölçümlü ... ada 3/A parsel sayılı taşınmazın davalı ... kayıtlarında davacı ... adına kayıt ve tesisine, yargılama giderleri ile ücreti vekâletin davalılara aidiyetine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Davalılardan, ... Top. İşyeri Yapı Koop. cevap dilekçesinde ÖZETLE; Davalılardan ... Müvekkil Davalı Kooperatifin Ortağıdır. Dava Dilekçesinde ifade edildiği üzere 08.11.1985 Tarihli Ortaklık Sözleşmesi akdedilmiştir. Davacı Davalı Kooperatife ortaklık kaydının yapılması talebi ile İstanbul ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas Sayılı Davasını ikame etmiş, iş bu Davanın 10.11.2003 Tarihli ... Sayılı kararı ile davanın kabulü ile talep edilen 4.000 m. Miktarında alanın Davacısı ...... adına tahsis edilmesini ve Davalı Kooperatif kayıtlarına tesciline karar verilmiştir. İş bu karar tarafımızdan temyiz edilmekle Yargıtay .... Hukuk Dairesinin 03.03.2005 Tarihli ... Esas ve ... Sayılı kararı ile; Davalı Kooperatifin, Davacı ile Davalı arasında imzalanan sözleşmenin tarafı olmadığı, Davacının Kooperatif Ortağı olmadığı, Sözleşmenin nispiliği ilkesi nedeni ile iş bu sözleşemeye dayanılarak Kooperatif hakkında hüküm kurulmasının mümkün olmadığı, Gerekçeleri ile kararın Kooperatif yararına Bozulmasına karar verilmiştir. Yerel Mahkemece hükmün bozulmasına dair karar benimsenerek yerinde görülen bozma ilamına uyulmuş ve bozma kararındaki gerekçeler dikkate alınarak Davalı ... aleyhine açılan Davanın kabulüne ve Davalılardan ... Toplu İşyeri Yapı Kooperatifi hakkında davanın husumet yönünden reddine karar verilmiştir. İş bu karar Yargıtay .... Hukuk Dairesinin 31.03.2008 Tarihli .... Esas ve ... Sayılı kararı ile onanmıştır. Davanın hüsümet yönünden reddine ilişkin İstanbul ... Asliye Ticaret Mahkemesinin 14.03.2006 Tarihli .... Esas ve .... Sayılı kararına istinaden Kadıköy ... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayısı ile takibe geçmiştir. İş bu takibe karşı Kooperatifin borçlu olmadığı yönünde takip alacaklısına karşı Kadıköy ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esas sayılı menfi tespit davası açılmıştır. İş bu menfi tespit davası hakkında ittihaz olunan 05.10.2010 Tarihli ... Esas ve ... Sayılı davanın reddine ilişkin karar tarafımızdan temyiz olunmuştur. Yargıtay .... Hukuk Dairesinin 26.04.2012 Tarihli .... Esas ve ... Sayılı ilamında doğrudan doğruya ilam borçlusu olmayan Davalı Kooperatif hakkında ilama dayanılarak takip yapılamayacağından davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm tesisinin doğru olmadığı gerekçesi ile bozulmasına karar verilmiş, bozmadan sonra devam olunan yargılamada bozma ilamına uyularak devam edilmiş ve 09.10.2012 Tarihli ... Esas ve ... Sayılı kararı ile Davanın kabulüne karar verilmiştir. İş bu karar kesinleşmiştir. Bunun sonucu Müvekkilim hakkında anılan icra takibinden dolayı borçlu olmadığı sonucuna varılmıştır. Davacı ile Davalı ... arasında akdedilmiş olan sözleşmeden dolayı sözleşmenin nispiliği ilkesi ile bu Kooperatifin sözleşmenin tarafı olmadığından Davacıya karşı herhangi bir yükümlülüğü ve sorumluluğu yoktur. 1163 Sayılı Kooperatifler Kanununun 19 / Son hükmü gereğince bir ortağın şahsi alacaklıları, ancak ortağa ait faiz ve gelir gider farklarında hissesine düşen miktarı ve Kooperatifin dağılmasında ona ödenecek payı haczettirebilirler. Yasanın bu emredici hükmü karşısında Kooperatif ortağı olan diğer Davalı ...' e ait payı karşılığında tahsisli yerin Kooperatif ortağı olmayan ve ortaklığı devredilmemiş kişi adına kayıt yapılamayacağı gibi tahsisi üzerinde bir takyidin yapılması Yasaya aykırılık teşkil eder. Bu nedenlerle Davalı Kooperatifin Davacıya karşı hiçbir hukuksal ve Yasal yükümlülüğü ve sorumluluğu bulunmadığı gibi Kooperatif ortağı olan Diğer Davalının payları üzerinde alacaklı sıfatı ile takyidte bulunulamaz ve tahsisi üzerinde hak iddia edemez..Davalı ... tarafından sunulan cevap dilekçesinde ÖZETLE; Davacının hak iddia ettiği husus Müvekkile tahsisli yer üzerinde mülkiyet iddiasıdır. "Ortaklık sıfatı devam eden bir kimse yönünden kendisine yer tahsis yapılmış olması bu ortağa ayni bir hak kazandırmaz." (Y. 11 H.D. 01 07.1975 Tarihli 1975 / 2003 Esas ve 1975 / 4538 Sayılı kararı.) “Kooperatifin yer tahsisi, ortaklıktan çıkanlara tescil Davası hakkı vermez." (Y. 11 H.D. 27.12.1976 Tarihli 76 / 5220 Esas ve 76 / 5655 Sayılı kararı.) “Ferdi mülkiyete geçilmedikçe veya Kooperatif herhangi bir suretle dağılmadıkça ortağın Kooperatif payı haciz edilemez." (Y.12 H.D. 30.11.1993 Tarihli 93 / 13036 Esas ve 93 /18967 Sayılı karar.) "Taşınmaz mal satış vadi karşılıklı taahhütleri içeren iltizami bir işlemdir. Taşınmaz malın tescili ise Medeni Kanununun Hükümlerine göre mülkiyetin edinilmesi için şarttır ve tasarmuf i bir işlemdir." ( Yargıtay Hukuk Genel Kurulu 09.10.1996 Tarihli 1996 / 21 406 Esas ve 1996 / 672 Sayılı ilamı) Yukarıdaki Yüksek Mahkemenin emsal İlam ve içtihatları karşısında Kooperatif adına mukayyet bulunan taşınmazın ortağa tahsisli olması ayni bir hak ve Medeni Kanuna göre mülkiyete konu teşkil etmemesi sonucu ortağa tahsisli yer üzerinde Davanın alacaklısı veya Davalının bir üçüncü şahsa borcu nedeni ile takyid edilemez. Yukarıda belirtilen ve açıklanan Yüksek Mahkeme ilamları karşısında Kooperatifin Davacı ile yasal bağıttı bulunmadığı ve ortağı da değildir. Bu nedenle 1163 Sayılı Yasa hükümleri kapsamında ancak ortağa tahsis yapılabileceği ve ayrıca ortakların dahi tahsis sahibi olmalarına rağmen Kooperatifin 1163 Sayılı Yasanın 81. Maddesi gereğince ferdi mülkiyeti gerçekleştirmedikçe tahsisin temlikini talep edemeyeceklerini ve bu nedenle de Davacı adına bir kaydın Kooperatife yaptırımının tarafımdan mümkün olmadığı ve olamayacağı nedeni ile gerek sözleşme ve gerekse Yasal hükümler ve özellikle Yüksek Mahkemenin emsal ilam ve inançları karşısında Davacının Kooperatife ortak kaydının mümkün olmadığı ve ortak kaydı olmayanın adına da Kooperatifin tahsiste bulunması mümkün değildir. öncelikle tescili talep edilen taşınmazın harcı esas değerinin tespit ve ikmali ile, isnad ettiğimiz dava dosyaları ve kararlari karşısında davacının bu davada taleplerinin yerine getirilmesinin yasal olanağı bulunmadığından reddine karar verilmesini talep etmiştir.DELİLLER
:İstanbul .... ATM'nin ... E., .... K. Sayılı ilamı, Yargıtay .... Hukuk Dairesi'nin 31.03.2008 tarih, ... E.... K. sayılı onama kararı, İstanbul .... ATM'nin ... Esas, ... Karar sayılı ilamı, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi ... Hukuk Dairesinin .... Esas ... Karar sayılı ilamı, Başakşehir Tapu Müdürlüğü'nden celp edilen tapu kayıtları, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamı.DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
:İş bu dava, İstanbul ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... E., ... K. Sayılı ilamı gereği kooperatif kayıtlarında tescil isteminin yapılması talebine ilişkindir.Somut olayda davacı müteveffa ...... ile davalı ... arasında imzalanan 08 Kasım 1985 tarihli ortaklık sözleşmesi uyarınca; davalı ...'in İstanbul Ticaret Sicili Memurluğunun ... sicil sayısında kayıtlı davalı ...'ndeki 10 kooperatif payının(10.000 m2 arsa) 4 payını (4000 m2 arsa) davacıya devri konusunda anlaştıkları ve sözleşme gereği davalının devre yanaşmaması üzerine, davacının İstanbul ... Asliye Ticaret Mahkemesine dava açtığı ve ... E., ... K. Sayılı ilamı ile; "Davanın Kabulüne, davalılardan ...'e ait 10 Kooperatif payından 4'üne tekabül eden 4000 metre kare arsanın davacı (...) adına tahsis ve davalı kooperatif kayıtlarına tesciline....” şeklinde karar verildiği ve bu kararın Yargıtay .... Hukuk Dairesi'nin 31.03.2008 tarih, ... E.... K. sayılı onama kararı ile kesinleştiği, ancak kararın kesinleşmesine rağmen kooperatif yönetim kurulu tarafından kararın icra edilmemesi nedeniyle iş bu davanın açıldığı ve davacı tarafından bahse konu kararın kooperatif kayıtlarına tesciline karar verilmesinin talep edildiği anlaşılmıştır. Mahkememizce bu hususta davacı tarafın hukuki yararının bulunduğu kabul edilerek, yargılamaya devam olunmuştur.Yargılama sırasında davacı ...'un 20.01.2021 tarihinde vefat etmesi üzerine Kartal .... Noterliğince düzenlenmiş ... Yevmiye sayılı, mirasçılık belgesi uyarınca mirasçıları davayı takip etme talepleri üzerine, taraf olarak kayıtları yapılmıştır.Davalılardan ... tarafından İstanbul ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... E., .... K. Sayılı dosyasına ilişkin olarak yargılamanın yenilenmesi talebinde bulunulması üzerine mahkememizce bu dosyanın neticesinin beklenilmesine karar verilmiştir. İstanbul ... Asliye Ticaret Mahkemesinin .... Esas sayılı dosyası üzerinden yürütülen yargılanmanın yenilenmesi talebinin ... K. Sayılı ilamı ile reddine karar verilmiş, istinafın kaldırma kararı üzerine İstanbul .... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... E. - ... K. Sayılı ilamı ile yargılamanın yenilenmesi talebinin tekrar reddine karar verilmiş ve bu karar İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi .... Hukuk Dairesinin ... Esas - ... Karar sayılı istinaf ilamı ile kesinleşmiştir.İş bu deliller ve tespitler ışığında, İstanbul .... ATM'nin .... E., ... K. Sayılı kesinleşmiş ilamına rağmen kooperatif yönetim kurulunun gerekli tescil işlemlerini yapmayarak yetkisini kötüye kullandığı anlaşılmakla, davacı tarafın haklı talebinin kabulü ile, Davalı ... tarafından üye ...’e tahsis olunmuş 10.004 m2 yüzölçümlü ... ada, .... parsel sayılı taşınmazdan ifraz edilmiş net 4000 m2 yüzölçümlü 103 ada 3/A parsel sayılı taşınmazın davalı ... kayıtlarında davacı ... mirasçıları adına miras hisseleri oranında tahsisine ve kooperatif kayıtlarına tesciline dair aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.HÜKÜM
: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;1-Davanın KABULÜ İLE,Davalı ... tarafından üye ....’e tahsis olunmuş 10.004 m2 yüzölçümlü ... ada, ... parsel sayılı taşınmazdan ifraz edilmiş net 4000 m2 yüzölçümlü 103 ada 3/A parsel sayılı taşınmazın davalı ... kayıtlarında davacı ... mirasçıları adına miras hisseleri oranında tahsisine ve kooperatif kayıtlarına tesciline,2-İş bu karara rağmen davalı Kooperatif yönetim kurulu tarafından gerekli tescil işlemlerinin yapılmaması halinde İ.İ.K 30. Maddesi uyarınca ilgili icra müdürlüğü yetkilileri tarafından karar gereği icranın yerine getirilmesine ve İ.İ.K 343. Maddesi uyarınca kararı icra etmeyen davalı kooperatif yönetim kurulu üyeleri hakkında işlem yapılmasına,3-492 Sayılı Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 426.254,40-TL karar harcından mahkememiz veznesine yatırılan 24,30TL peşin harcın ve 106.563,60 TL tamamlama harcından mahsubu ile eksik kalan 319.666,50-TL karar harcının davalılardan tahsili ile hazineye gelir kaydına,4-Davacı tarafından yatırılan 24,30-TL başvurma harcı, 24,30-TL peşin harç ve 106.563,60 TL tamamlama harcının davalılardan tahsili ile davacı tarafa verilmesine,5-Davacı tarafından dosyada yapılan 177,50 TL keşif ücreti, 1.865,85-TL posta gideri olmak üzere toplam 2.044,00-TL yargılama giderinin davalılardan tahsili ile davacı tarafa verilmesine,6-Davacı taraf kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 588.000,00-TL vekalet ücretinin davalılardan tahsili ile davacı tarafa verilmesine,7-Bakiye avansın karar kesinleşince yatırana iadesine,Dair davacı vekilinin yüzüne karşı davalılar vekilinin yokluğunda verilen gerekçeli kararın taraflara tebliğ tarihinden itibaren 2 haftalık yasal sürede İstinaf Başvuru hakları olduğu hatırlatılarak verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. █████/2025Başkan ...¸e-imzalıdırÜye ...¸e-imzalıdırÜye ...¸e-imzalıdırKatip ...¸e-imzalıdır