danıştay 10. dairede terör saldırısı sonucu şehit olan polis memuru ailesinin maddi ve manevi tazminat talepli idari yargı kararına ilişkin temyiz incelemesi.

Danıştay 10. Dairede terör saldırısı sonucu şehit olan polis memuru ailesinin maddi ve manevi tazminat talepli idari yargı kararına ilişkin temyiz incelemesi.

Özet: Bu hukuki evrak, terör saldırısı sonucu şehit düşen bir polis memurunun mirasçıları tarafından, uğradıkları maddi ve manevi zararların tazmini amacıyla açılan davanın temyiz sürecini ele almaktadır; ilk derece mahkemesi maddi tazminat talebini reddederken manevi tazminatı kısmen kabul etmiş, Bölge İdare Mahkemesi ise manevi tazminat miktarını indirerek faiz başlangıcını değiştirmiş ve maddi tazminatın reddini onamıştır; davacılar, maddi tazminatın bilirkişi incelemesi yapılmaksızın reddedilmesini, hükmedilen manevi tazminatın yetersizliğini ve faiz başlangıcını temyiz ederken, davalı idare hizmet kusuru bulunmadığı gerekçesiyle manevi tazminat hükmedilen kısımların bozulmasını talep etmektedir.

Danıştay 10. Daire Başkanlığı █████████ E. , ████████ K.

"İçtihat Metni"

T.C.

D A N I Ş T A Y

ONUNCU DAİRE

Esas No

: █████████

Karar No

: ████████

TEMYİZ EDEN (DAVACILAR)

: 1- ...

2- ...

3- ...

4- ...

5- ...

VEKİLİ

: Av. ...

TEMYİZ EDEN (DAVALI)

: ... Bakanlığı / ANKARA

VEKİLİ

: Av. ...

İSTEMLERİN_KONUSU

: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının taraflarca aleyhlerine ilişkin kısmının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.

YARGILAMA SÜRECİ

Dava konusu istem

: Davacılar tarafından, murisleri ...'nın, Diyarbakır ili, ... ilçesinde polis memuru olarak görev yapmakta iken, terör örgütü mensuplarınca bomba yüklü aracın zırhlı servis aracının geçişi sırasında patlatılması sonucu şehit olması nedeniyle uğradıkları maddi ve manevi zararların tazmini istemiyle yaptıkları başvurunun reddine ilişkin işlemin iptali ile her bir davacı için 7.000,00 TL olmak üzere toplam 35.000,00 TL maddi ve her bir davacı için 100.000,00 TL olmak üzere toplam 500.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte ödenmesine karar verilmesi istenilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararının özeti

: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; maddi ve manevi zararların tazmini istemiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin işlemin iptali istemi yönünden davanın incelenmeksizin reddine, maddi tazminat istemlerinin reddine ve manevi tazminat istemlerinin ise kabulüne karar verilmiştir.

Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti

: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesince; istinafa konu kararın maddi tazminat istemlerinin reddine ilişkin kısmı yönünden davacıların istinaf başvurularının reddine, manevi tazminat istemlerinin kabulüne ilişkin kısmı yönünden davalı idarenin istinaf başvurusunun kısmen kabulüne, kısmen reddine, davacılardan eş ... için 50.000,00 TL, çocukları ... için 40.000,00 TL, ... için 40.000,00 TL, ... için 40.000,00 TL ve ... için 40.000,00 TL olmak üzere toplam 210.000,00 TL manevi tazminat isteminin kabulü ile idareye başvuru tarihi olan █████/2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalı idarece davacılara ödenmesine, davacıların fazlaya ilişkin manevi tazminat istemlerinin reddine, bu yönden Mahkeme kararının kaldırılmasına karar verilmiştir.

TEMYİZ_EDENLERİN_İDDİALARI

1- Davacılar tarafından, maddi tazminat istemlerinin bilirkişi incelemesi dahi yapılmadan reddedilmesinin hukuka aykırı olduğu, eksik incelemeyle karar verildiği, manevi tazminat isteminin kabulüne ilişkin kararın kısmen kaldırılmasının yerinde olmadığı, hükmedilen tazminatın düşük olduğu, faiz başlangıç tarihinin olay tarihi olması gerektiği, reddedilen manevi tazminat yönünden idare lehine nispi vekalet ücretine hükmedilmesinin ve maddi tazminat istemi yönünden yeniden vekalet ücretine hükmedilmesinin ve harcın kendilerine yükletilmesinin hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir.

2- Davalı idare tarafından, dava konusu olayda idarelerinin hizmet kusuru bulunmadığı, kusursuz sorumluluk ilkesinin de uygulanmasının mümkün olmadığı, davanın reddine karar verilmesi gerektiği ileri sürülerek Bölge İdare Mahkemesi kararının kabule ilişkin kısımlarının bozulmasına karar verilmesi istenilmektedir.

TARAFLARIN_SAVUNMASI

: Taraflarca karşılıklı olarak temyiz istemlerinin reddi gerektiği savunulmaktadır.

DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ

: ...

DÜŞÜNCESİ

: Davacıların temyiz istemlerinin kabulüyle Bölge İdare Mahkemesi kararının manevi tazminat istemlerinin kısmen reddine ilişkin kısmının bozulmasına karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:

İNCELEME VE GEREKÇE

İLGİLİ MEVZUAT

Anayasanın 125. maddesinde, idarenin her türlü eylem ve işlemlerine karşı yargı yolunun açık olduğu belirtildikten sonra, son fıkrasında, idarenin kendi eylem ve işlemlerinden doğan zararı ödemekle yükümlü olduğu hükme bağlanmıştır.

İdare, kural olarak yürüttüğü kamu hizmetiyle nedensellik bağı kurulabilen zararları tazminle yükümlü olup; idari eylem ve/veya işlemlerden doğan zararlar idare hukuku kuralları çerçevesinde, hizmet kusuru veya kusursuz sorumluluk ilkeleri gereği tazmin edilmektedir.

HUKUKİ DEĞERLENDİRME

A- Davalı İdarenin Temyiz İsteminin İncelenmesi:

Davalı idare tarafından, temyize konu bölge idare mahkemesi kararının, davacıların manevi tazminat istemlerinin kabulüne yönelik idare mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun kısmen reddine ilişkin kısmının temyizen incelenerek bozulmasına karar verilmesi istenilmiştir.

Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür.

Temyizen incelenen kararın davacıların manevi tazminat istemlerinin kabulüne yönelik İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan davalı idarenin istinaf başvurusunun reddine yönelik kısmı usul ve hukuka uygun olup, davalı idare tarafından ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bu kısmının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemektedir.

B- Davacıların Temyiz İstemlerinin İncelenmesi:

Davacılar tarafından, temyize konu bölge idare mahkemesi kararının, maddi tazminat istemlerinin reddi ile manevi tazminat istemlerinin kısmen reddine yönelik kısmının temyizen incelenerek bozulmasına karar verilmesi istenilmiştir.

1- Temyize Konu Bölge İdare Mahkemesi Kararının, Davacıların Maddi Tazminat İstemlerinin Reddine Yönelik İdare Mahkemesi Kararına Karşı Davacılar Tarafından Yapılan İstinaf Başvurusunun Reddine İlişkin Kısmının İncelenmesi:

Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür.

Temyizen incelenen kararın davacıların maddi tazminat istemlerinin reddine yönelik İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine karar verilmesi, usul ve hukuka uygun olup, davacılar tarafından ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bu kısmının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemektedir.

2- Temyize Konu Bölge İdare Mahkemesi Kararının, Davacıların Manevi Tazminat İstemlerinin Kabulüne Yönelik İdare Mahkemesi Kararına Karşı Davalı İdarece Yapılan İstinaf Başvurusunun Kısmen Kabulüne İlişkin Kısmının İncelenmesi:

Manevi tazminat, kişinin malvarlığında meydana gelen eksilmeyi gidermeye yönelik bir tazmin aracı değil, manevi değerlerinde bir eksilme meydana gelen ve yaşama sevinci ve zevki azalan kişinin manen tatminini sağlamaya yönelik bir tazmin aracıdır. Manevi zararın başka türlü giderim yollarının bulunmayışı veya yetersiz kalışı manevi tazminatın parasal olarak belirlenmesini zorunlu kılmaktadır. Manevi tazminat, olay nedeniyle duyulan elem ve ızdırabı kısmen de olsa hafifletmeyi amaçlar. Belirtilen niteliği gereği manevi tazminatın, olayın ağırlığını ortaya koyacak, hukuka aykırılığı özendirmeyecek, bir başka ifade ile benzeri olayların bir daha yaşanmaması için caydırıcı ve aynı zamanda cezalandırıcı bir miktarda olması gerekmektedir.

Temyiz konusu kararda Bölge İdare Mahkemesince, İdare Mahkemesinin manevi tazminatın kabulüne ilişkin kısmına karşı davalı idarenin istinaf isteminin kısmen kabulüne karar verilmişse de manevi tazminatın, ilgililerin duyduğu elem ve üzüntünün kısmen giderilmesini sağlayan manevi bir tatmin aracı olduğu gözetildiğinde, dava konusu olay nedeniyle davacılardan ...'nın eşini, ..., ..., ... ve ...'nın ise babalarını genç yaşta terör eylemi nedeniyle kaybetmeleri göz önünde bulundurulduğunda davacıların manevi varlığında meydana gelen zararın giderilebilmesi için manevi tazminat istemlerinin tamamının kabulü yönündeki İdare Mahkemesi kararına yönelik davalı idarenin istinaf başvurusunun reddine karar verilmesi gerekirken, Bölge İdare Mahkemesince davacılar için toplam 210.000,00 TL manevi tazminata hükmedilmesinde hukuki isabet bulunmamaktadır.

Bu itibarla, davanın kabulü yönündeki ... İdare Mahkemesi kararına yönelik davalı idarenin istinaf isteminin kısmen kabulüne dair temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.

Öte yandan; Bölge İdare Mahkemesince bozma kararı üzerine yapılacak yargılama sonucunda vekalet ücreti ve yargılama giderleri yönünden de yeniden hüküm kurulacağından, davacıların bu kısımlara yönelik temyiz istemi hakkında bu aşamada karar verilmesine gerek görülmemiştir.

KARAR SONUCU

Açıklanan nedenlerle;

1. Davacıların temyiz istemlerinin kısmen KABULÜNE, kısmen REDDİNE,

2. Davalı idarenin temyiz isteminin REDDİNE,

3..Davanın kısmen incelenmeksizin reddine, maddi tazminat istemlerinin reddine, manevi tazminat istemlerinin kabulüne ilişkin ... İdare Mahkemesi kararına yönelik olarak yapılan davacının istinaf başvurusunun reddi, davalı idarenin istinaf başvurusunun kısmen kabulü, kısmen reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının maddi tazminat istemlerinin reddine ilişkin kısmına karşı davacılar tarafından yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki kısmının ONANMASINA, manevi tazminat istemlerinin kabulüne ilişkin kısmına karşı davalı idare tarafından yapılan istinaf başvurusunun kısmen kabulüne, kısmen reddine dair kısmının BOZULMASINA,

4. Bozulan kısım hakkında yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine, █████/2025 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.