İzmir 3. Asliye Ticaret Mahkemesi, kaybolan çek defteri için talep edilen zayi belgesini, Türk Ticaret Kanunu 82/7deki afet veya hırsızlık şartları sağlanmadığı gerekçesiyle reddetti.
Özet: Bir bankanın genel müdürlüğünde basılıp şubesine kargo ile gönderildikten sonra kaybolan 10 yapraklı çek defteri için zayi belgesi talebiyle açılan dava, Türk Ticaret Kanununun 82/7. maddesi uyarınca kayıp belgesi verilebilmesi için aranan yangın, su baskını, deprem gibi afetler veya hırsızlık gibi mücbir sebeplerin somut olayda gerçekleşmediği, yalnızca kaybolma halinin belirtildiği ve yasal koşulların oluşmadığı gerekçesiyle mahkeme tarafından reddedilmiştir.
T.C.
İZMİR3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİEsas-Karar No
: ████████karar - ████████DAVA
: Zayi Belgesi VerilmesiDAVA TARİHİ
: █████/2025KARAR TARİHİ
: █████/2025Bergama ...Asliye Hukuk Mahkemesinin ... karar sayılı dosyası görevsizlik kararı uyarınca mahkememize tevzi edilen dava dilekçesi mahkememiz esasının yukarıda belirtilen sırasına kaydı yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
:Davacı vekili Bergama... Asliye Hukuk Mahkemesine sunduğu dava dilekçesinde özetle: müvekkili... Bankası Aş nin Genel Müdürlüğünde basımı gerçekleştirilen ve 27.05.20525 tarihinde Bergama Şubesine Kargo ile gönderilen 10 adet çek yaprağını içerir bir adet çek defteri tüm aramalara rağmen bulunamadığını ve kaybolduğunu, TTK 82/7 de; Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa, tacirin zıyaı öğrendiği tarihten itibaren onbeş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili Mahkemesinde dava açması ve kendisine bir belge verilmesini istemesi gerektiğini, Müvekkilin uhdesinde kaybolan bu Çek Defteri, bankanın İzmir/Selçuk Şube müşterisi...müşteri numaralı endal tarım hayvancılık gıda turizm inş.san.ve tic.ltd.şti (keşideci) adına düzenlenmiştir. Söz konusu çeklere ait numaraların, ..., ..,... ,... ilgili çek defterinin tüm aramalara rağmen bulunamaması üzerine Bergama Şube Müdürlüğü yetkilileri tarafından 03.06.2025 tarihli Kayıp Tutanağı düzenlendiğini, Bu hususta Cumhuriyet Savcılığına ayrıca suç duyurusunda bulunulacak olup, Dava konusu edilen 10 adet çek yaprağının kimin yada kimlerin eline geçtiği/geçeceği bilinmediğinden iş bu Evraklar için; Tedavül, İbraz ve Ödemenin durdurulmasına yönelik İhtiyati Tedbir kararı verilerek, neticede kaybolması nedeniyle Zayii Belgesi verilmesini talep etmiştir.DAVA KONUSU
:Açılan dava, ... Bankası Aş nin Genel Müdürlüğünde basımı gerçekleştirilen ve 27.05.20525 tarihinde Bergama Şubesine Kargo ile gönderilen 10 adet çek yaprağını içerir bir adet çek defterinin kaybolmak suretiyle zayi olması sebebiyle zayi belgesi verilmesi taleplerine ilişkindir.DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
:6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 82/7. maddesinde; ''Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde ziyaa uğrarsa tacir ziyaı öğrendiği tarihten itibaren 15 gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinde kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır. Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir." düzenlemesi bulunmaktadır.Talebin, ... Bankası Aş nin Genel Müdürlüğünde basımı gerçekleştirilen ve 27.05.20525 tarihinde Bergama Şubesine Kargo ile gönderilen 10 adet çek yaprağını içerir bir adet çek defterinin kaybolmak suretiyle zayi olması sebebiyle zayi belgesi verilmesi taleplerine ilişkin olduğu, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 82/7. maddesi düzenlemesi çerçevesinde zayi belgesi verilebilmesi için talebe konu defter veya belgenin yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle zayi olmuş olması gerektiği, bu kapsamda talep açısından 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 82/7. maddesinde düzenlenen koşulların gerçekleşmediği kanaatine varılmıştır.Tüm dosya kapsamı, davacının iddiaları ve sair deliller birlikte değerlendirildiğinde; açılan davanın ... Bankası Aş nin Genel Müdürlüğünde basımı gerçekleştirilen ve 27.05.20525 tarihinde Bergama Şubesine Kargo ile gönderilen 10 adet çek yaprağını içerir bir adet çek defterinin kaybolmak suretiyle zayi olması sebebiyle zayi belgesi verilmesi taleplerine ilişkin olduğu, Türk Ticaret Kanunu'nun 82/7. maddesi kapsamında yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde ziyaa uğradığı takdirde tacirin ziyaı öğrendiği tarihten itibaren 1 ay içinde açacağı dava ile ticari defter ve belgelerinin zayi olduğuna ilişkin belge verilmesini talep edebileceği, madde metninden anlaşılacağı üzere dava konusu pay defterinin yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle zayi olmuş olması gerektiği, dava konusu talep açısından Pay Defterinin zayi olması durumu açısından herhangi bir mücbir sebep bildirilmediği, açıklanan gerekçeler dahilinde 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 82/7. maddesinde yer alan koşulların sağlandığından bahsedilmesinin mümkün olmadığı kanaatiyle, açılan davanın reddine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.HÜKÜM
: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;1-Açılan davanın REDDİNE,2-492 sayılı Harçlar Kanunu gereğince karar tarihi itibariyle alınması gereken 615,40-TL karar ve ilam harcı davanın açılışı sırasında peşin alındığından başkaca harç alınmasına gerek olmadığına,3-Yargılama giderlerinin davacı taraf üzerinde bırakılmasına,4-6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 333. maddesi gereğince kullanılmayan gider avansının talep halinde ve karar kesinleştiğinde davacı tarafa iadesine,Dair, davacı vekilinin yokluğunda, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 345. maddesi gereğince gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık kesin süre içerisinde mahkememize veya mahkememize gönderilmek üzere bulunulan yer ya da başka bir yer Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek bir dilekçe ile başvurmak ve istinaf harç ve masraflarını karşılamak koşulu ile İzmir Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. █████/2025Katip ...E imza ¸Hakim ...eimza ¸