antalya 4. asliye ticaret mahkemesinde görülen kıymetli evraktan kaynaklanan itirazın iptali davasında, jeneratör satışı sonrası kur farkı faturası ve türk parasını koruma kararnamesinin etkisi üzerine tarafların iddiaları incelenmektedir.

Antalya 4. Asliye Ticaret Mahkemesinde görülen kıymetli evraktan kaynaklanan itirazın iptali davasında, jeneratör satışı sonrası kur farkı faturası ve Türk Parasını Koruma Kararnamesinin etkisi üzerine tarafların iddiaları incelenmektedir.

Özet: Bir itirazın iptali davasında, davacı, davalıya satılan jeneratör için sözleşmeden doğan ve fatura ile ödeme tarihi arasındaki kur farkından kaynaklanan bedelin ödenmemesi üzerine başlattığı icra takibine yapılan itirazın kaldırılmasını ve inkar tazminatı ödenmesini talep etmektedir. Davalı ise, ödemeleri eksiksiz yaptığını, ancak ülke ekonomisindeki değişiklikler ve Türk Parası Kıymetini Koruma Hakkında 32 Sayılı Karar uyarınca Türkiyede yerleşik kişiler arasında döviz cinsinden veya dövize endeksli ödeme yükümlülüklerinin yasaklandığını, bu nedenle sözleşmenin Türk Lirası olarak yeniden belirlenmesi gerektiğini savunarak davanın reddini ve kötü niyet tazminatı ödenmesini istemektedir.

T.C.

ANTALYA

4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

: ████████ Esas

KARAR NO

: ████████

DAVA

: İtirazın İptali (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ

: █████/2018

KARAR TARİHİ

: █████/2020

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

: Davacı vekili mahkememize sunmuş olduğu dava dilekçesinde, davalıya jeneratör seti sattığını sözleşmenin maddesi gereği faturanın tanzim tarihi ile ödeme tarihi arasındaki döviz kuru farklı olursa kurdaki artışın TL karşılığı alıcıya fatura edildiğini, Davalı taraf sözleşmede belirtilen taksitlerini kur farkından doğan faturaları da dahil olmak üzere ... tarihindeki taksitine kadar düzenli olarak ödediğini, ödeme planına göre davalı tarafından düzenlenen çeklerin ... keşide tarihli çek davalı tarafından müvekkiline verilip keşide tarihinde ödendiğini, çekin ödenmesi üzerine, ... tarihindeki M.B Euro kuru olan 1 Euro ... .... kur farkı bedelinin ... -TL olduğunu görüldüğünü, ... tarihli faturasının keşide edilerek davalıya teslim edilmek istendiğini, davalının faturayı teslim almakta direngenlik gösterdiğini ... tarihinde Antalya .... . Noterliği'nin .... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile davalıya gönderildiğini. faturanın ödenmemesi üzerine Antalya .... . İcra Md. ../... sayılı dosyadan icra takibine konulduğunu, davalı tarafın iş bu faturaya da itiraz ettiğini ve takibi durdurduğunu ... tarihinde Antalya ... . Noterliğinden ... yevmiye numarası ile gönderdiğini Türk Parası kıymetini koruma hakkında 32 sayılı kararda değişiklik yapılmasına dair karar'ı gerekçe göstererek faturayı tekrar taraflarına iade ettiğini, bu sebeplerle, Antalya ... . İcra müdürlüğünün .../... sayılı dosyasına yapılan itirazın iptali ile takibin kaldığı yerden devamına davalının takip miktarının % 20 sinden az olmamak üzere inkar tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini, yargılama giderleri ve avukatlık ücretinin davalıya yüklenmesini dava ve talep etmiştir.

CEVAP

: Davalı vekili mahkememize sunmuş olduğu cevap dilekçesinde, Taraflar arasında sözleşmede şartları belirlenen şekilde üzere jeneratörün satışına ilişkin ... tarihinde sözleşme imzalandığını anılı sözleşmede satım karşılığını ödeme koşulları da belirttiğini , müvekkil de davacı yanca açıkça kabul edildiğini üzere süresinde ödemelerini gerçekleştirdiğini, müvekkilin davacıya herhangi bir borcu olmadığını, davacı tarafın iddia ettiği, Ülkede yaşanan ekonomik kriz ve döviz kurlarında beklenmedik artış olduğunu, önlem amaçlı ... tarihli Türk parasının kıymetini koruma hakkında 32 sayılı kararda değişiklik yapılmasına dair karar alındığını, Buna göre ''Türkiye'de'' yerleşik kişilerin bakanlıkça belirlenen haller dışında kendi aralarındaki menkul ve gayrimenkul alım satım sözleşme bedeli ve bu sözleşmelerden kaynaklanan diğer ödeme yükümlülüklerinin döviz cinsinden veya dövize endeksli olarak kararlaştırılamaz denildiğini, anılı karar öncesinde imzalanan sözleşmeler için ise 2. Maddede geçici madde eklenmiş ve eski sözleşmelerin Türk parası olarak yeniden belirlendiğini, dava dilekçesinde bahsedilen ... yayım tarihli ../... -.. sayılı Tebliğ tarihinden önce olduğunu fatura kabul edilmediğini ve icra takibine de itiraz edildiğini davacı yanın .... tarihli tebliğe dayanarak iş bu davayı açtığını, davacı tarafın bir an için haklı olduğu düşünülse bile, anılı karar uyarınca sözleşme bedelinin tarafların karşılıklı rızası ile Türk parası üzerinden yediden belirlenmesi gerektiğini, bu sebeplerle, davanın reddine, Antalya ... . İcra müdürlüğünün .../... E. Sayılı dosyasında yapılan itirazın iptalini haksız ve kötü niyetli başlatılan takip sebebiyle alacağın %20 sinde az olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesini yargılama harç ve giderleri ile vekalet ücretinin davacı yan üzerinde bırakılmasını talep etmiştir.

DELİLLER

: Dosyada tüm deliller toplanmış Antalya ... . İcra Dairesinin .../.. esas sayılı dosyası celp edilmiş, dosya tarafların ticari defter ve belgeleri üzerinde inceleme yapılmak üzere mali müşavir bilirkişiye tevdi edilmiş, bilirkişinin mahkememize sunduğu ... tarihli raporunda mahkemenizin .../... Esas sayılı dava dosyası ve tarafların ibraz ettiği ... yılı ticari defterlerinin kayıtları üzerinde yapılan incelemede, davacının ibraz ettiği ... yılı defter kayıtlarının usulüne uygun olduğu, açılış tasdiklerinin süresi içinde yapıldığı, yevmiye defteri kapanış tasdikinin süresinin dolmadığı, ... tarihine kadar yapılabileceği 6100 sayılı HMK. 'nun 222, maddesi gereğince ... yılı defter kayıtlarının davacı lehine delil özelliği taşıdığı, davacının ticari defterinde davacının davalıdan ... tarihi itibariyle ... olarak kayıtlı olduğu, davalının ibraz ettiği ... yılı defter kayıtlarının usulüne uygun olduğu, açılış tasdiklerinin süresi içinde yapıldığı, yevmiye defteri kapanış tasdikinin süresinin dolmadığı, ... tarihine kadar yapılabileceği 6100 sayılı HMK'nun 222, maddesi gereğince ... yılı defter kayıtlarının davacı lehine delil özelliği taşıdığı, davalının ticari defterinde, takibe konu kur faturasının kayıtlı olmadığı, bu nedenle ile arada ... TL olan farkın kurdan kaynaklanmış olabileceği sözleşmeye göre düzenlendiği iddia edilen takibe konu kur faturasının kabul edilip edilmeyeceği hukuki bir değerlendirme gerektiğinden mahkemenin takdirinde olduğunu bildirir rapor sunmuştur.

Dosya daha sonra taraf vekillerinin itirazları doğrultusunda tekrar bilirkişiye tevdi edilmiş ve bilirkişinin mahkememize sunmuş olduğu .... /... tarihli ek raporda, Davacının ticari defterinde davacının davalıdan takip tarihi itibariyle ... TL alacaklı olarak kayıtlı olduğu, bu alacağın ... TL kısmının kur farkı nedeniyle düzenlendiği, kur faturasından önce ise ... TL alacaklı olarak kayıtlı olduğu,

Davalının ticari defterinde, takibe konu kur faturasının kayıtlı olmadığı, bu nedenle davalı defterinde davacıya ... TL borçlu olarak kayıtlı olduğu, (davacının defteri ile arada ...) TL olan farkın kurdan kaynaklanmış olabileceği)

Davacının "Tarafların imzaladıkları .../.../... tarihli sözleşmenin 3.5.maddesinde kur değişimine göre tarafların birbirlerine kur farkı faturası düzenleyebilecekleri maddesine dayanarak davalıya kur farkı faturası düzenlendiğinin anlaşıldığı,

Sayın Mahkemenin görevlendirmesi ile davacının talep ettiği kur farkının .... TL olarak tespit edildiğini bildirir rapor sunmuştur.

DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE

Dava; satım akdinden kaynaklanan kur farkı faturası alacağının tahsili için davalı aleyhine girişilen icra takibine itirazın iptali isteğine ilişkindir.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık davacının davalıdan kur farkı talap edip edemeyeceği noktasında toplanmaktadır.

Yargıtay 19. Hukuk Dairesi'nin █████/2018 tarih █████████E. █████████K. sayılı kararında; "...asıl dava bakımından dava kur farkı alacağı davasıdır. Sözleşmede satışın Euro üzerinden olacağı ve TL ile ödeme yapılması halinde TCMB Efektif Satış Kuruna göre mahsup yapılacağı ve arada eksik ödeme kalırsa kur farkı olarak talep edileceği belirtilmektedir. Davalı Euro borcunu TL olarak ödemiş ancak eksik ödeme nedeniyle TL cinsinden kur farkı borcu doğmuştur. Döviz cinsinden alacağı olan bir kimsenin bunu memleket parası olan TL'ye çevirerek takip yapması mümkün ise de TL alacağı olan bir kimsenin bunu herhangi bir döviz cinsine çevirerek takip yapması mümkün değildir..."

Yargıtay 19. Hukuk Dairesinin ████████ esas ve ██████████ karar sayılı kararında; “kur farkı alacağının doğması için, ya sözleşmenin bulunması, ya da satışın yabancı para cinsinden yapılması gereklidir. Davalının da kabulünde olan mal satış faturalarında birim fiyatının Euro cinsinden, ödeme vadesinin de 90 gün olduğu belirlendiğinden; davalının bu tarihten sonraki ödemeleri nedeniyle davacı satıcının kur farkından doğan alacağının gerçekleştiğinin kabulü gerekir. Mahkemece, tarafların iddia ve savunmaları değerlendirilip, satış ve ödeme tarihleri belirlenerek; davacı alacağının tespiti gerekirken, yazılı şekilde davanın reddine karar verilmesi doğru görülmemiş, bu nedenle mahkeme kararının bozulması gerekmiştir.” denilmiştir.

Taraflar arasında ... tarihinde akdedilen sözleşmenin 3.5. Maddesinde tarafların kur farkı faturası düzenleyebileceği açıkça kararlaştırılmıştır.

Tüm dosya kapsamı yukarıdaki açıklamalar ve içtihatlar ışığında değerlendirildiğinde; davacı satıcının davalı alıcıya kur artışı nedeniyle sözleşmenin 3.5. Hükmü gereği kur farkını talep edebileceği hususu mahkememizce sabit görülmüş olup, hüküm kurmaya ve denetime elverişli bilirkişi raporundaki kur farkı alacağı hesaplaması doğrultusunda davanın kabulüne karar vermek gerekmiştir.

Yargıtay 19.Hukuk Dairesi'nin 20.06.2016 tarih █████████ E. ██████████ K. Sayılı ilamında "Dava konusu icra takibine konu alacak faturaya dayanmaktadır. Dolayısıyla alacak likit, bir başka deyişle bilinebilir, belirlenebilir bir alacaktır. Mahkemece bu husus gözetilerek davacı yararına İİK.nun 67/2 maddesi uyarınca icra inkar tazminatına hükmedilmesi gerektiği" belirtildiğinden davacı yararına hükmolunan alacağın %20'si oranında icra inkar tazminatına da karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir

HÜKÜM

: Ayrıntısı gerekçeli kararda açıklandığı üzere;

1-Davacının davasının KABULÜNE,

Buna göre davalının Antalya ... . İcra Müdürlüğünün .../.. esas sayılı takip dosyasındaki itirazının iptali ile takibin kaldığı yerden aynen devamına,

2-Hükmolunan alacağın %20' si tutarındaki ... TL icra inkar tazminatının davalıdan tahsili ile DAVACIYA VERİLMESİNE,

3-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken ... TL harçtan peşin alınan ... TL nin mahsubu ile eksik alınan ... TL nin davalıdan alınarak HAZİNEYE İRAD KAYDINA,

4-Davacı tarafından yatırılan ilk dava gideri, posta ve müzekkere ücreti ile bilirkişi raporundan ibaret toplam .. TL nin davalıdan alınarak DAVACIYA VERİLMESİNE,

5-Yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan ... TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak DAVACIYA VERİLMESİNE,

6-Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde TARAFLARA İADESİNE,

Dair, davacı vekili ve davalı vekilinin yüzüne karşı kararın tebliğinden itibaren 6100 Sayılı Kanunun 345.maddesi gereğince 2 hafta içerisinde ilgili İstinaf Dairesi Başkanlığına sunulmak üzere Mahkememize verilecek dilekçe ile İstinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. █████/2020

Katip ...

¸e-imzalıdır

Hakim ...

¸e-imzalıdır