Bursa 1. Asliye Ticaret Mahkemesi, kayıp çeklerin iptali davasında keşidecinin Türk Ticaret Kanunu gereğince dava açma hakkı olmadığından davanın reddine karar verdi.
Özet: Davacı tarafından kaybolan çeklerin iptali talebiyle açılan kıymetli evrak iptali davasında mahkeme, Türk Ticaret Kanunu uyarınca kıymetli evrakın zayi nedeniyle iptalini isteme hakkının senedin hamili olan kişiye ait olduğunu, çekin keşidecisi olan davacının bu davayı açma hakkı ve hukuki yararı bulunmadığını, keşidecinin sahteciliğe dayalı menfi tespit gibi başka hukuki yolları olduğu gerekçesiyle davanın reddine karar vermiştir.
ESAS NO
: 2025/KARAR NO
: 2025/HAKİM
: ... ...KATİP
: ... ...DAVACI
:DAVALI
:DAVA
: Kıymetli Evrak İptali(Çek İptaliDAVA TARİHİ
: █████/2025KARAR TARİHİ
: █████/2025KARAR YAZIM TARİHİ
: █████/2025Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
:Davacı dava dilekçesinde özetle ; ... ... Şubesine ait ..., ..., ... seri numaralı çekler ile ... 'a ait ... seri numaralı çeklerin kaybolduğunu, bu nedenle çeklerin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.DELİLLER
:Dava dilekçesi, bankaya yazılan yazı cevapları ve tüm dosya kapsamı.DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
:Davacı tarafça, zayi nedeniyle keşidecisi olduğu çekin iptaline karar verilmesi talep edilmiştir.Kıymetli evrakın iptali müessesesi TTK'nın 651 ve devamı maddelerinde düzenlenmiş olup, kıymetli evrak zayi olduğu takdirde mahkeme tarafından iptaline karar verilebilir. Senedin iptaline karar verilmesini, kıymetli evrakın zayi olduğu veya zıyaın ortaya çıktığı anda senet üzerinde hak sahibi olan kişi isteyebilir. Kıymetli evrakta hakkın çeke bağlı olması nedeniyle, çekin zayi edildiği durumlarda, çeke bağlı hakkın çeksiz de ileri sürülebilmesi için TTK'nın 651. ve 652.maddelerinde hamile iptal davası açma hakkı getirilmiştir. İptal kararı alan hamil hakkını çek olmadan ileri sürebilecek ya da borçludan yeni bir senet tanzim edilmesini isteyebilecektir. Bu davayı açma hakkı hamile aittir. Çek keşidecisinin veya temsilcisinin TTK'nın 757 ve 818/s.maddesi gereğince iptal davası açma hakkı bulunmamaktadır. Keşidecinin bu davayı açmakta esasen hukuk yararı yoktur. Bu çekler üçüncü şahıslarca doldurulup keşideciden alacak talep edilirse, keşidecinin sahteciliğe dayalı menfi tespit talep hakları mevcut olup, istenilen hukuki korumanın bu şekilde sağlanması mümkündür.Somut olayda; davacı tarafça, ... ... Şubesine ait ..., ..., ... seri numaralı çekler ile ... 'a ait ... seri numaralı çeklerin iptalini talep ettiği, davacının çeklerin keşidecisi olduğu anlaşılmakla, dava açma hakkı olmayan davacı keşidecinin davasının reddine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.HÜKÜM
: Yukarıda açıklanan nedenlerle ;1-Davanın REDDİNE,2-Harçlar Kanunun 22. Maddesi gereğince alınması gereken 615,40 TL maktu karar ve ilam harcının feragatın ilk celseden önce vuku bulması sebebiyle 1/3' ü olan 205,13 TL'nin peşin alınan 615,40 TL'den mahsubu ile fazla alınan 410,27 TL karar ve ilam harcının karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,4-Karar kesinleştiğinde taraflarca yatırılan avansın kullanılmayan kısmının HMK 333.md.uyarınca yatıranlarına iadesine,Dair davacı tarafın yokluğunda 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 345. maddesi uyarınca gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize sunulacak yahut mahkememize gönderilmek üzere bir başka mahkemeye verilecek bir dilekçe ile ... Bölge Adliye Mahkemesinde ... açık olmak üzere karar verildi. █████/2025Katip ...¸e-imzalıdır.Hakim ...¸e-imzalıdır.