Ticaret mahkemesi kararında, ödenen kıdem tazminatının alt işverenlerden rücuen tahsiline ilişkin davanın hukuki esasları ve bilirkişi tespiti incelenmiştir.
Özet: Bu rücuen tazminat davası, davacının, alt işverenler nezdinde çalışmış bir işçiye ödediği kıdem tazminatının, her bir alt işverenin kendi dönemindeki sorumluluğu oranında tahsilini talep etmesi üzerine, mahkemece alınan bilirkişi raporuyla belirlenen net alacak miktarları esas alınarak, her bir davalı alt işverenin kendi çalışma süresiyle sınırlı olarak borçlar hukuku ilkelerine göre sorumlu tutulduğu ve faiz ile yargılama giderlerinin de bu orantıya göre paylaştırıldığı bir uyuşmazlığı konu almaktadır.
T.C. ...8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ████████ Esas - ████████
TÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİT.CANKARAASLİYE SEKİZİNCİ TİCARET MAHKEMESİK A R A RESAS NO
: ████████KARAR NO
: ████████DAVA
: Tazminat (Rücuen Tazminat)DAVA TARİHİ
: █████/2023KARAR TARİHİ
: █████/2025GEREKÇELİ KARARINYAZILDIĞI TARİH
: █████/2025Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,DAVA
:Davacı vekili dava dilekçesinde; dava dışı işçi .... ... ... Özel Güvenlik Hiz. Tic. Ltd. Şti.' nin kendi dönemine isabet eden 20.395,59-TL tutarı ödediği ve bakiye 253.306,24-TL kıdem tazminatının davalılardan sorumlulukları oranında ve ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte rücuen tahsiline karar verilmesini dava ve talep etmiştir.CEVAP
:Davalı ... Güvenlik Hizmetleri A.Ş. (yeni ünvanı Trade Capital Yönetim Yatırım Gayrimenkul Danş. A.Ş.) vekili cevap dilekçesinde özetle; Müvekkili olan şirketlerin ihale usulü ile çalışmakta olduğu ve ihale ile alınan işin süre bitiminde sona erdiğinden davanın husumet yokluğu nedeni ile reddini, davacı idarenin salt değerlendirme yaparak kıdem tazminatı ödemesi yapmasının hukuka aykırı olduğu, müvekkiline ödeme yapılması için gönderilen bildirim tebligatının iade döndüğü, zamanaşımı itirazlarının olduğu ve talep edilen faize itiraz ettikleri gerekçeleriyle davanın reddini talep etmiştir.Davalı İSD Özel Güvenlik Hizmetleri Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesinde özetle; zamanaşımı itirazlarının olduğu, işin devri tarihi itibari ile 2 yıl sorumlulukları olduğu ve bu sürenin sona erdiği, dava dışı işçinin asıl işverenin işçisi olarak kabul edilmesi gerektiği, kıdem tazminatından sorumlu olmadıkları, aksi kanaat halinde yarı oranında sorumlu olmaları gerektiği, ödeme tarihinden itibaren faiz talep edilemeyeceği gerekçeleriyle davanın reddini talep etmiştir.Davalı ... Güvenlik Hiz. A.Ş. Vekili cevap dilekçesinde özetle; zamanaşımı itirazlarının olduğu, dava dışı işçinin kamuya geçiş esnasında feragat ettiği ve bu nedenle davacının yaptığı ödemeyi rücu edemeyeceği, davacının kendi rızasıyla ödeme yaptığı, kıdemden sorumlu olduğu, yarı yarıya sorumluluk olması gerektiği, ödeme tarihinden itibaren faiz talep edilemeyeceği gerekçeleriyle davanın reddini talep etmiştir.ISLAH
:Davacı vekili ıslah dilekçesi ile; 1.000,00 TL'lik taleplerini 254.243,60 TL ıslah ederek 255.243,60 TL'ye arttırdıklarını, davalı firmalarca sorumlulukları oranında davacı idareye ödenmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılara yüklenmesini talep etmiştir.DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
:Dava, rücuen tazminat istemine ilişkindir.Mahkememizce aldırılan █████/2024 tarihli bilirkişi raporunda; Final Özel Güvenlik ve Koruma Hizmetleri San. Tic. Ltd. Şti.' ye net 17.016,24 TL, Ruha Özel Güvenlik ve Koruma Hizmetleri San. Ve Tic. Ltd. Şti.' ye net 17.016,24-TL, Delta Koruma ve Güvenlik Eğitim Hizmetleri Ltd. Şti.'ye net 17.016,24-TL, ... Özel Güvenlik Hizmetleri Ltd. Şti.'ye net 34.032,48-TL5-Beta-1 Güvenlik ve Koruma Hizmetleri Ltd. Şti.' ye net 18.434,26-TL, ... Güvenlik Hizmetleri A.Ş.( Trade Capital Yönetim Yatırım Gayrimenkul Danş. A.Ş.) 'ye net 34.032,48-TL, ... Güvenlik Hizmetleri Ltd. Şti.' ye net 83.663,18-TL, İSD Özel Güvenlik Hizmetleri Ltd. Şti.' ye net 34.032,48-TL Rücu edilebileceği tespit edilmiştir.Uygulamada son işverenden tahsil edilen işçilik alacakları, çoğunlukla işçinin birden fazla alt işverenler nezdindeki çalışmalarını kapsamaktadır. İşçinin çalışmış olduğu her bir alt işverenin dönemine isabet eden işçilik alacaklarından, ilgili olan alt işveren sorumlu olacağından alt işverenin sorumluluğu da sadece kendi dönemi ile sınırlı olmalıdır. Davacın “son işveren“ olması da bu sonucu değiştirmez. Bununla birlikte feshe bağlı bir hak olan ihbar tazminatından ise, diğer işverenler sorumlu olmayıp, sadece son işveren sorumludur. Başka bir ifade ile davacı üst işveren, dava dışı işçiye ödemiş olduğu ihbar tazminatını ancak son işverendentalep edebilir. Bunun dışındaki tüm işçilik alacaklarından ise, işçinin çalışmış olduğu alt işverenler, üst işverene karşı, kendi dönemleriyle sınırlı olmak üzere sorumludurlar. Yine, son işveren, yargılama gideri (dava ve icra), avukatlık ücreti, harç, faiz gibi fer'i borçlardan, her bir davalı alt işverenin toplam ana para tutarı içinde sorumlu olduğu tutarına oranı kadarını ilgili alt işverenlere rücu edebilir. Uyuşmazlığın İş Hukuku değil, Borçlar Hukuku hükümlerine göre çözümlenmesi gerektiğinden, “iş hukukunda geçerli olan mevzuat ve içtihatlara göre yapılan değerlendirmeler" rücu davalarında hükme esas alınamaz.Değinilmesi gereken bir başka nokta ise alt işverenlerin sorumlu oldukları dönemlere ilişkin hesaplama yapılırken hangi tarihteki ücretlerin esas alınması gerektiğidir. Son işveren, iş mahkemesi ilamı gereğince işçilik alacaklarını iş akdinin sona erdiği tarihteki ücret üzerinden ödemekte olup,iş mahkemesi ilamındaki usul ve hesaplamalar doğrultusunda alt işverenlerden rücu isteminde bulunabilir. ( Bkz. Yargıtay 13. Hukuk Dairesi 03.12.2015 tarih, ██████████ E., ██████████ K.)Bu açıklamalar ışığından somut olayda ilama konu mahkeme kararındaki işçinin davalılar nezdinde çalıştığı SGK kayıtlarından anlaşılmaktadır. Taraflar arasında iş yeri devri söz konusu olmaksızın ihale alıcısının değişmesi suretiyle eski işçilerin ihale alan şirketler nezdinde çalıştırılması söz konusudur. Bu kapsamda dava dışı işçinin davalılar bünyesinden bilirkişi raporunda belirtilen dönemlerde raporda belirtilen gün kadar çalıştığı anlaşılmaktadır. Her bir davalı davacı ile arasındaki sözleşmede açıkça işçi alacaklarından davalıların sorumlu oldukları düzenlenmesine ve Hizmet İşleri Genel Şartnamesinin 6. Bölüm 38. Maddesi göre ancak işçiyi çalıştırdığı dönem için sorumludur. İhbar tazminatı, yıllık izin ve fazla mesai alacağından ise son işveren sorumludur. Alınan usul ve yasaya uygun denetime ve hüküm kurmaya elverişli görülen bilirkişi raporunda davalıların dava dışı işçiyi çalıştırdıkları dönemlere ilişkin raporda belirtilen miktarda sorumlu olduklarından davacının davasının kabulüne karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.HÜKÜM
: Nedenleri yukarıda açıklandığı üzere;Davanın KABULÜ ile, 83.663,18 TL'nin ... Güvenlik Hizmetleri Ltd.Şti .'den , 34.032,48 TL'nin ... Özel güvenlik Hizmetleri Ltd. Şti.'den , 34.032,48 TL 'nin ... Özel güvenlik Ltd. Şti. 'den , 34.032,48 TL 'nin ... Güvenlik Hizmetleri A.Ş. .... ... .... tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte alınarak davacıya verilmesine ,İş bu dava nedeniyle alınması gerekli 17.435,69 TL harçtan 179,90 TL peşin harç ile 4.341,85 TL ıslah harcının mahsubu ile kalan 12.913,94 TL harcın davalılardan sorumlulukları oranında alınarak hazineye gelir kaydına,Arabuluculuk Kanununun 18/A(13). maddesi uyarınca karar tarihinde yürürlükte bulunan Arabuluculuk Ücret Tarifesi uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 3.800,00 TL arabuluculuk giderinin davalılardan sorumlulukları oranında alınarak hazineye gelir kaydına,Davacı tarafından yapılan 6.060,00 TL posta ve tebligat gideri, 5.000,00 TL bilirkişi ücreti, dava açılırken ödenen 359,80 TL yargılama harcı ve 4.341,85 TL ıslah harcı olmak üzere toplam 15.761,65 TL yargılama giderinin davalılardan sorumlulukları oranında alınarak davacıya ödenmesine,Kendisini vekille temsil ettiren davacı yararına hüküm tarihinde yürürlükte olan AAÜT gereğince takdir ve tespit edilen 40.838,98 TL vekalet ücretinin davalılardan sorumlulukları oranında alınarak davacıya verilmesine,Taraflarca yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmın karar kesinleştiğinde ilgilisine iadesine,Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içerisinde ...Bölge Adliye Mahkemesinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. █████/2025¸e-imzalıdır.¸e-imzalıdır. ¸e-imzalıdır.