Ankara 7. Asliye Ticaret Mahkemesinin ticari büyükbaş hayvan satım sözleşmesinden kaynaklanan itirazın iptali ve ayıba karşı tekeffül hükümlerine dayalı maddi tazminat karşı davasına ilişkin gerekçeli kararı.
Özet: Bu hukuki evrak, davacı satıcı tarafından ticari satım sözleşmesi kapsamında satılan büyükbaş hayvanların bedelinin ödenmemesi üzerine başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali talebiyle açılan asıl dava ile, davalı alıcı tarafından teslim edilen hayvanların büyük oranda ayıplı olduğu, sözleşmede kararlaştırılan özelliklere sahip olmadığı ve dolayısıyla ödeme yapmama haklılığı bulunduğu iddiasıyla asıl davanın reddi ve hayvanlardaki ayıplar nedeniyle uğradığı zararların tazmini için açılan karşı davanın yargılanmasını özetlemekte olup, temel uyuşmazlık ayıplı mal teslimi ve buna bağlı alacak-tazminat talepleri etrafında dönmektedir.
T.C. ANKARA 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Dosya No: ████████ Esas - ████████ Karar
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N AYargılama Yapmaya ve Hüküm Vermeye YetkiliT.C.ANKARA7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİGEREKÇELİ KARARESAS NO
: ████████KARAR NO
: ████████HÂKİM
: ... ...KATİP
: ...DAVACI/KARŞI DAVALI
: ........VEKİLİ
: Av. ...........DAVALI/KARŞI DAVACI
: ....VEKİLİ
: Av. ..., ....DAVA
: İtirazın İptali (Ticari Satım Sözleşmesinden Kaynaklanan)KARŞI DAVA
: Maddi Tazminat (Ayıba Karşı Tekeffül Hükümlerine Dayalı)DAVA TARİHİ
: █████/2018KARAR TARİHİ
: █████/2024G.K. YAZIM TARİHİ
: █████/2025Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satım Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının ve Maddi Tazminat (Ayıba Karşı Tekeffül Hükümlerine Dayalı) karşı davasının yapılan açık yargılaması neticesinde, aşağıda belirtildiği şekilde hüküm tesis edilmiştir.I) ASIL DAVA
:Davacı - Karşı Davalı .... Şti. vekili tarafından sunulan dava dilekçesi kapsamında özetle; müvekkili ile davalı - karşı davacı ... ... Ltd. Şti. arasında yapılan satım sözleşmesi uyarınca, 23 adet hayvanın tanesi 1.525,00.-€ bedelle davalıya satıldığı; hayvanların █████/2018 tarihinde teslim edilmesine rağmen bedeli olan toplam 35.075,00.-€'nun ödenmediği; ödeme yapılması için keşide edilen █████/2018 tarihli ihtarnamenin sonuçsuz kalması üzerine .... Esas sayılı dosyası kapsamında ilamsız icra takibi başlatıldığı; davalı - karşı davacının ... ... Ltd. Şti. tarafından, müvekkili tarafından gönderilen hayvanların bir kısmının ayıplı olduğu ileri sürülerek icra takibine itiraz edildiği beyan edilmiş olup; davalı - karşı davacı ... ... Ltd. Şti. tarafından sunulmuş itirazın iptaline; alacağın %20'sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine ve yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı - karşı davacı ... ... Ltd. Şti.'ne yükletilmesine karar verilmesinin talep edildiği anlaşılmıştır.II) ASIL DAVAYA CEVAP
:Davalı - Karşı Davacı ... ... Ltd. Şti. vekili tarafından asıl davaya yönelik sunulan cevap dilekçesinde özetle; davacı - karşı davalı .... Şti. ile aralarında hayvan satımı konusunda anlaşma yapılıp ...'da seçimi yapılan hayvanlardan 109 adet ... cinsi büyükbaş hayvanın █████/2017 tarihinde müvekkiline gönderildiği; daha sonra yapılan kapasite artırımı neticesinde 575 adet hayvanın daha satın alınmasına karar verildiği; dava konusu hayvan satımının davacı - karşı davalı .... Şti. ile müvekkili arasında yapılan bu 575 hayvan satışı ile ilgili olduğu; yapılan anlaşma gereği davacı - karşı davalı .... Şti.'nin müvekkiline damızlık olarak kullanılmak üzere 141 baş ... ve 434 baş ... ırkı büyükbaş hayvanı satmayı taahhüt ve kabul ettiği; bu kapsamda █████/2018 ve █████/2018 tarihleri arasında ... resmi seçim heyeti tarafından hayvanların bulunduğu ...'daki çiftlikte Türkiye'ye ithalinde sakınca olmayan hayvanların seçiminin yapıldığı ve hayvanların gönderilmesi hususunda anlaşmaya varıldığı; seçimi yapılan bu 575 büyükbaş hayvanın ilk iki partisinin 2018 yılı Nisan ayında kalan diğer parti hayvanların tesliminin ise 2018 Mayıs ayında gerçekleştiği; gönderilen hayvanların ...'da seçilen hayvanlar olmadığı ve hayvanların ayıplı olduğunun tespit edilir edilmez durumun davacı - karşı davalı .... Şti. yetkilisine telefon ile bildirildiği; bu durumun tanıklar ile sabit olduğu; davacıya yapılan bildirim sonrasında davacı - karşı davalı .... Şti. tarafından bu durumun telafi edileceğinin belirtildiği ancak oyalama yapıldığı; davacı - karşı davalı .... Şti. yetkililerinin, hayvanların kusurlarını görmeleri için işletmeye davet edildiği ancak işletmeye gelinmediği; █████/2018 tarihli cevabi ihtarname kapsamında gönderilen mallardaki ayıpların keşide edilerek tebliğ edildiği; müvekkili tarafından alınan ... █████/2018 tarihli resmi raporu kapsamında hayvanların %65-70 oranında saf ırk özelliklerini taşımadıklarının, 201 adetinde meme sorununun olduğunun, 38 adet hayvanın kimlik kartında bulunan yaştan daha küçük göründüğünün, 15 adedinin ise ikiz eşi olup doğurganlık yeteneklerinin bulunmadığının, ölen hayvanların bulunduğunun ve bu doğrultuda davacı - karşı davalı .... Şti.'nin edimini gereği gibi ifa etmediğinin sübut bulduğu; davacı - karşı davalı .... Şti. tarafından iddia edilen bakiye alacak için, davacı - karşı davalı .... Şti.'nin ayıplı ifası nedeniyle doğan def'i haklarını kullandıkları ve neticeten davacı - karşı davalı .... Şti. tarafından iddia edilen alacağın ödememesi vakı'asının haklı bir nedene dayandığı beyan edilmiş olup; asıl davanın reddine ve yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı - karşı davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesinin talep edildiği anlaşılmıştır.III) KARŞI DAVA
:Davalı - Karşı Davacı ... ... Ltd. Şti. vekili tarafından sunulan cevap dilekçesi kapsamında, karşı davaya ilişkin özetle; davacı - karşı davalı .... Şti. ile yapılan anlaşma uyarınca damızlık olarak kullanılmak üzere 141 baş ... ve 434 baş ... ırkı büyükbaş hayvan alımı konusunda anlaşıldığı; davacı - karşı davalı .... Şti. tarafından teslim edilen hayvanların ...'da seçilen hayvanlar olmadığı ve ayıplı olduğu; gönderilen hayvanların %65-70'inin saf ırk özelliklerini taşımadığı; 201 adedinde meme sorunu bulunduğu; 38 adet hayvanın pedigrilerinde belirtilen yaştan küçük olduğu; 15 adedinin kısır olduğu; 1 adedinin erkek çıktığı ve 7 adedinin kısa süre sonra öldüğü; bu durumların davacıya telefon, e-posta ve █████/2018 tarihli ihtarname ile bildirildiği; davacının ayıplı ifası ve gereği gibi ifa etmemesi nedeniyle müvekkilinin zarara uğradığı beyan edilmiş olup; fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla 250,00.-€ bedel indirimi ile 250,00.-€ kar kaybından doğan maddi tazminat olmak üzere toplam 500,00.-€'nun, en yüksek banka faiziyle birlikte davacı - karşı davalı .... Şti.'den tahsiline ve yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı - karşı davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesinin talep edildiği anlaşılmıştır.IV) KARŞI DAVAYA CEVAP
:Davacı - Karşı Davalı .... Şti. vekili tarafından sunulan karşı davaya cevap dilekçesi kapsamında özetle; davalı - karşı davacı ... ... Ltd. Şti. tarafından süresinde ve usulüne uygun şekilde ayıp ihbarı yapılmadığı; hayvanların seçiminin bizzat davalı - karşı davacı ... ... Ltd. Şti. temsilcisi ve Bakanlık yetkilileri huzurunda yapıldığı ve bu duruma ilişkin tutanakların imzalandığı; davalı - karşı davacı ... ... Ltd. Şti.'nin, hayvanların büyük bir kısmının ayıplı olduğunu iddia etmesine rağmen diğer hayvanlar için ödeme yapmış olmasının çelişkili olduğu; kâr kaybı talebinin müspet zarar olduğu ve ancak sözleşmenin sona ermesi halinde talep edilebileceği, bedelde indirim talebi ile birlikte ileri sürülemeyeceği; davalı - karşı davacı ... ... Ltd. Şti. tarafından, zararına ilişkin somut bir delil sunulmamış olduğu beyan edilmiş olup; karşı davanın, haksız ve hukuka aykırı olduğundan bahisle reddine ve yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı - karşı davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesinin talep edildiği anlaşılmıştır.V) DELİLLER
:.... Esas Sayılı (ilgili İcra Dairesinin kapatılması akabinde dosya, .... Dairesine devredilerek, .... Esas numarasını almıştır.) Dosyası Sureti..... Bürosunun █████/2020 Tarihli ....Sayılı Cevabi Yazısı..... Hukuk Mütalaa ve Görüş Bürosunun █████/2020 Tarih ve .... Sayılı Cevabi Yazısı.... Hukuk Müşavirliğinin █████/2018 Tarih ve .... Sayılı Cevabi Yazısı..... █████/2023 Tarih ve .... Sayılı Cevabi Yazısı.... Sayılı Yazısı.... Sayılı Yazısı.... █████/2021 Tarih ve .... Sayılı Cevabi Yazısı.Veteriner Hekim ... ve Ziraat Yüksek Mühendisi ( ......) ... Tarafından Düzenlenen █████/2019 Tarihli Bilirkişi Raporu.Uzman Veteriner Hekim ..., Ziraat Mühendisi ..., Ticaret Ve İcra-iflas Mevzuatından Doğan Nitelikli Hesaplamalar Bilirkişisi ... ve S.M. Mali Müşavir ...'tan Mütelekkil Bilirkişi Kurulu Tarafından Düzenlenen █████/2021 Tarihli Bilirkişi Kök ve Ek Raporları. Bankacı ve Mali Müşavir ...'ün Eklendiği Aynı Bilirkişi Kurulu Tarafından Düzenlenen █████/2023 Tarihli Bilirkişi Raporu; Nitelikli Hesap Uzmanı ...'in Dahil Edildiği Bilirkişi Kurulu Tarafından Düzenlenen █████/2024 Tarihli Bilirkişi Raporu.VI) DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ VE GEREKÇE :a) Asıl ve Karşı Dava Konusu Uyuşmazlıkların Tespiti :a.1) Asıl Davada Uyuşmazlığın Tespiti
:Mahkememiz nezdinde ikame olunan asıl davanın; davacı - karşı davalı .... Şti. (davacı - karşı davalı olarak ve münferiden unvanıyla anılacaktır) tarafından, davalı - karşı davacı ... ... Ltd. Şti.'ye (davalı - karşı davacı olarak ve münferiden unvanıyla anılacaktır) yönelik açılan "Ticari Satım Sözleşmesinden Kaynaklanan İtirazın İptali Davası" olduğu anlaşılmıştır.Asıl Dava Kapsamında Taraflar Arasında Uyuşmazlık Bulunmayan Hususlar:i. Taraflar arasında ticari bir satım sözleşmesi bulunduğu,ii. İşbu ticari satım sözleşmesinden doğan ilişki kapsamında davacı - karşı davalı .... Şti.'den hayvan ithal edilmiş olduğu,iii. Davacı - Karşı Davalı .... Şti.'den ithal edilen hayvanların; davalı - karşı davacı ... ... Ltd. Şti.'ye teslim edilmiş olduğu.Bu doğrultuda asıl davada uyuşmazlığın konusunun; .... Esas sayılı dosyasında (ilgili İcra Dairesinin kapatılması akabinde dosya, .... Dairesine devredilerek, .... Esas numarasını almıştır) başlatılan icra takibi ile ilgili olarak; taraflar arasında akdedilen (ihtilaf dışı) ticari satım sözleşmesi doğrultusunda düzenlenen █████/2018 tarih ve 35.075,00.-€ tutarlı fatura uyarınca davacı - karşı davalı .... Şti.'nin (icra takip tarihi itibariyle) 35.075,00.-EUR alacağının mevcut bulunup bulunmadığı; alacağın mevcut bulunduğunun tespiti halinde, icra takip tarihi sonrasında uygulanacak faizin türü ve icra inkar tazminatı şartlarının oluşup oluşmadığı; alacağın mevcut bulunmadığının tespiti halinde ise, davacı - karşı davalı .... Şti. aleyhine kötü niyet tazminatı şartlarının oluşup oluşmadığı hususlarından ibaret olduğu anlaşılmıştır.a.2) Karşı Davada Uyuşmazlığın Tespiti
:Mahkememiz nezdinde ikame olunan karşı karşı davanın; davalı - karşı davacı ... ... Ltd. Şti. tarafından, davacı - karşı davalı .... Şti.'ye yönelik açılan "Ticari Satım Sözleşmesinde Ayıplı İfa Nedeniyle Bedel İndirimi ve Maddi Tazminat Davası" olduğu anlaşılmıştır.Karşı Dava Kapsamında Taraflar Arasında Uyuşmazlık Bulunmayan Hususlar:i. Taraflar arasında ticari bir satım sözleşmesi akdedilmiş olduğu;ii. İşbu ticari satım sözleşmesinden doğan ilişki kapsamında davacı - karşı davalı .... Şti.'den hayvan ithal edilmiş olduğu;iii. Davacı - Karşı Davalı .... Şti.'den ithal edilen hayvanların; davalı - karşı davacı ... ... Ltd. Şti.'ye teslim edilmiş olduğu.Bu doğrultuda karşı davada uyuşmazlığın konusunun; taraflar arasında akdedilen (ihtilaf dışı) ticari satım sözleşmesi uyarınca davalı - karşı davacı ... ... Ltd. Şti.'ye teslim edilmiş bulunan (ihtilaf dışı) hayvanların ayıplı olup olmadığı; hayvanların ayıplı olduğunun tespiti halinde, ayıp ihbarının davalı - karşı davacı ... ... Ltd. Şti. Tarafından, süresinde ve usulüne uygun yapılıp yapılmadığı; ayıp ihbarının süresinde ve usulüne uygun yapıldığının kabulü halinde ise, davalı - karşı davacı ... ... Ltd. Şti.'nin talep edebileceği bedel indirimi ve kâr kaybı zararının miktarı hususlarından ibaret olduğu anlaşılmaktadır.b) Dava Şartları ve İlk İtirazların Değerlendirilmesi :b.1) Asıl Davada; Dava Şartları ve İlk İtirazların Değerlendirilmesi :Mahkememizce yürütülen yargılama kapsamında; asıl davada öncelikle "dava şartlarının" mevcut bulunup bulunmadığı hususunda yapılan incelemede; Mahkememiz nezdinde açılan itirazın iptali (asıl) davasına konu icra takibinin, geçerli bir icra takibi olduğu ve 6100 Sayılı HMK.'nın 114. maddesi kapsamında belirtilen dava şartlarında eksiklik bulunmadığı tespit edilmiştir.Bunun yanı sıra asıl davada "ilk itirazlar" hususunda yapılan incelemede; davalı - karşı davacı ... ... Ltd. Şti. vekili tarafından sunulan cevap (ve karşı dava) dilekçesi kapsamında "yetki" veya "tahkim" ilk itirazlarında bulunulmadığı anlaşılmakla, asıl davada bu hususta Mahkememizce herhangi bir inceleme yapılmamıştır.b.2) Karşı Davada; Dava Şartları ve İlk İtirazların Değerlendirilmesi :Mahkememizce yürütülen yargılama kapsamında; karşı davada öncelikle "dava şartlarının" mevcut bulunup bulunmadığı hususunda yapılan incelemede; 6100 Sayılı HMK.'nın 114. maddesi kapsamında belirtilen dava şartlarında eksiklik bulunmadığı tespit edilmiştir.Bunun yanı sıra karşı davada "ilk itirazlar" hususunda yapılan incelemede; davacı - karşı davalı .... Şti. vekili tarafından sunulan "karşı davaya cevap dilekçesi" kapsamında "yetki" veya "tahkim" ilk itirazlarında bulunulmadığı anlaşılmakla, karşı davada bu hususta Mahkememizce herhangi bir inceleme yapılmamıştır.c) İtirazın İptali Davasının Hukuki Nitelendirmesi :İtirazın İptali Davası; herhangi bir icra takibinde, borçlu tarafından sunulmuş olan "itirazın geçersiz kılınması", borçlu itirazı ile devam edilemeyen ilamsız takibe konu "alacağın varlığının tespiti" ile "icra takibinin devamına karar verilmesi" talebi ile ilgili olup; bu doğrultuda, takibe konu alacağın borçludan tahsilini temin amacı taşımaktadır.İtirazın İptali Davasını düzenleyen, 2004 Sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun "İtirazın İptali" başlıklı 67. maddesi, aşağıda belirtildiği şekildedir:"(1) Takip talebine itiraz edilen alacaklı, itirazın tebliği tarihinden itibaren bir sene içinde mahkemeye başvurarak, genel hükümler dairesinde alacağının varlığını ispat suretiyle itirazın iptalini dava edebilir.(2) Bu davada borçlunun itirazının haksızlığına karar verilirse borçlu; takibinde haksız ve kötü niyetli görülürse alacaklı; diğer tarafın talebi üzerine iki tarafın durumuna, davanın ve hükmolunan şeyin tahammülüne göre, red veya hükmolunan meblağın yüzde yirmisinden aşağı olmamak üzere, uygun bir tazminatla mahkûm edilir.(3) İtiraz eden veli, vasi veya mirasçı ise, borçlu hakkında tazminat hükmolunması kötü niyetin sübutuna bağlıdır.(4) ...(5) Birinci fıkrada yazılı itirazın iptali süresini geçiren alacaklının umumi hükümler dairesinde alacağını dava etmek hakkı saklıdır.(6) Bu Kanunda öngörülen icra inkar tazminatı, kötü niyet tazminatı ve benzeri tazminatların tespitinde, takip talebi veya davadaki talep esas alınır."Yukarıda belirtilen Kanun hükmünden de anlaşılmakta olduğu üzere, "İtirazın İptali Davası" açılabilmesi için:a) İlamsız takip yapılmış olması,b) Borçlunun bu takibe itiraz etmesi,c) İtirazın alacaklıya (davacıya) tebliğinden itibaren alacaklının, bir yıl içinde Mahkemeye başvurmuş olmasıyasal koşullarının gerçekleşmesi gerekmektedir.Yukarıda belirtilen madde hükmü kapsamında da açıkça belirtildiği üzere alacaklı; ilgili icra dosyasında, borçlu/borçlular tarafından sunulan "ödeme emrine itiraz beyanının" kendisine tebliğini müteakiben bir (1) sene içerisinde açabileceği "itirazın iptali" davası kapsamında; borçlu/borçlular tarafından ileri sürülmüş olan itirazın, (genel hükümler uyarınca "alacağının varlığını" ispat etmek suretiyle) iptalini talep edebilir.İtirazın iptali davası ile ilgili olarak belirtilen bir (1) senelik süre, hak düşürücü nitelikte olup; anılan süre içerisinde "itirazın iptali davası" açılmaması halinde dahi alacaklı, genel hükümler çerçevesinde dava açmak suretiyle alacağını talep edebilecektir.İtirazın iptali davası; yargılama usulü bakımından "genel hükümlere" tâbidir. Davalı/borçlunun icra dosyasında ileri sürdüğü itirazlar dışındaki itirazlarını da, bu dava içinde kendisine tanınan yasal cevap süresi içinde ileri sürmesi olanaklıdır. Yasal cevap süresi içinde davalı/borçlu tarafından ileri sürülmeyen itirazlar, Mahkeme tarafından re'sen dikkate alınamaz ve takibe itiraz edilirken bildirilen sebeplerle sınırlı araştırma yapılır.Dava, yargılama usulü bakımından genel hükümlere tâbi bulunduğundan; "ispat yükü" normal bir alacak davasında kabul edilecek "ispat yükü" ile aynıdır. Bu açıklamadan hareketle; 6100 sayılı HMK.'nın 190. maddesi uyarınca ispat yükü, kanunda özel düzenleme bulunmadıkça, "iddia edilen vakıaya bağlanan hukuki sonuçtan kendi lehine hak çıkaran tarafa" aittir. Bu genel kuralın dışında bazı istisnai hâllerde, ispat yükü yer değiştirerek davalı tarafa geçer.Neticeten; davacı ya da davalı, iddiasını ya da savunmasını, Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nda belirtilen hükümler uyarınca ispat külfeti altındadır. Buna göre yürütülecek yargılama sonucunda Mahkeme tarafından verilecek karar; "dava konusunun esası" hakkında, söz konusu uyuşmazlığı "kesin hükümle sonuçlandıran" bir nihai karar olup, "icra takibinin devamı" hususunda da takdir içermektedir.d) Ticari Satım Sözleşmelerinde Ayıba Karşı Tekeffül Sorumluluğu :Ayıba karşı tekeffül hükümlerinin uygulandığı uyuşmazlıklarda; tarafların "tacir sıfatını haiz" olması ve uyuşmazlığın "ticari nitelikteki satım sözleşmesinden" kaynaklandığının anlaşılması durumlarında; 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun genel hükümlerinin yanı sıra 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun (özel hükümler içeren) 23/1. maddesinin (c) bendinin birlikte uygulanması gerekmektedir.Bu doğrultuda; "ayıba karşı tekeffül" müessesesi ile ilgili olarak öncelikle, mevzuat kapsamında yapılan düzenlemelere genel olarak değinilmesi önem arz etmektedir.6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun "Ayıptan Sorumluluk - Konusu - Genel Olarak" başlıklı 219. maddesi, aşağıda belirtildiği şekildedir:"(1) Satıcı, alıcıya karşı herhangi bir surette bildirdiği niteliklerin satılanda bulunmaması sebebiyle sorumlu olduğu gibi, nitelik veya niteliği etkileyen niceliğine aykırı olan, kullanım amacı bakımından değerini ve alıcının ondan beklediği faydaları ortadan kaldıran veya önemli ölçüde azaltan maddi, hukuki ya da ekonomik ayıpların bulunmasından da sorumlu olur.(2) Satıcı, bu ayıpların varlığını bilmese bile onlardan sorumludur."6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun "Sorumsuzluk Anlaşması" başlıklı 221. maddesi, aşağıda belirtildiği şekildedir:"Satıcı satılanı ayıplı olarak devretmekte ağır kusurlu ise, ayıptan sorumluluğunu kaldıran veya sınırlayan her anlaşma kesin olarak hükümsüzdür."6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun "Gözden Geçirme ve Satıcıya Bildirme" başlıklı 223. maddesi, aşağıda belirtildiği şekildedir:"(1) Alıcı, devraldığı satılanın durumunu işlerin olağan akışına göre imkân bulunur bulunmaz gözden geçirmek ve satılanda satıcının sorumluluğunu gerektiren bir ayıp görürse, bunu uygun bir süre içinde ona bildirmek zorundadır.(2) Alıcı gözden geçirmeyi ve bildirimde bulunmayı ihmal ederse, satılanı kabul etmiş sayılır. Ancak, satılanda olağan bir gözden geçirmeyle ortaya çıkarılamayacak bir ayıp bulunması hâlinde, bu hüküm uygulanmaz. Bu tür bir ayıbın bulunduğu sonradan anlaşılırsa, hemen satıcıya bildirilmelidir; bildirilmezse satılan bu ayıpla birlikte kabul edilmiş sayılır."6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun "Satıcının Ağır Kusurunun Sonuçları" başlıklı 225. maddesi, aşağıda belirtildiği şekildedir:"(1) Ağır kusurlu olan satıcı, satılandaki ayıbın kendisine süresinde bildirilmemiş olduğunu ileri sürerek sorumluluktan kısmen de olsa kurtulamaz.(2) Satıcılığı meslek edinmiş kişilerin bilmesi gereken ayıplar bakımından da aynı hüküm geçerlidir."6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun "Alıcının Seçimlik Hakları" başlıklı 227. maddesi, aşağıda belirtildiği şekildedir:"(1) Satıcının satılanın ayıplarından sorumlu olduğu hâllerde alıcı, aşağıdaki seçimlik haklardan birini kullanabilir:1. Satılanı geri vermeye hazır olduğunu bildirerek sözleşmeden dönme.2. Satılanı alıkoyup ayıp oranında satış bedelinde indirim isteme.3. Aşırı bir masrafı gerektirmediği takdirde, bütün masrafları satıcıya ait olmak üzere satılanın ücretsiz onarılmasını isteme.4. İmkân varsa, satılanın ayıpsız bir benzeri ile değiştirilmesini isteme.(2) Alıcının genel hükümlere göre tazminat isteme hakkı saklıdır.(3) Satıcı, alıcıya aynı malın ayıpsız bir benzerini hemen vererek ve uğradığı zararın tamamını gidererek seçimlik haklarını kullanmasını önleyebilir.(4) Alıcının, sözleşmeden dönme hakkını kullanması hâlinde, durum bunu haklı göstermiyorsa hâkim, satılanın onarılmasına veya satış bedelinin indirilmesine karar verebilir.(5) Satılanın değerindeki eksiklik satış bedeline çok yakın ise alıcı, ancak sözleşmeden dönme veya satılanın ayıpsız bir benzeriyle değiştirilmesini isteme haklarından birini kullanabilir."6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun "Ticari Satış ve Mal Değişimi" başlıklı 23. maddesi aşağıda belirtildiği şekildedir:"(1) Bu maddedeki özel hükümler saklı kalmak şartıyla, tacirler arasındaki satış ve mal değişimlerinde de Türk Borçlar Kanununun satış sözleşmesi ile mal değişim sözleşmesine ilişkin hükümleri uygulanır.a) Sözleşmenin niteliğine, tarafların amacına ve malın cinsine göre, satış sözleşmesinin kısım kısım yerine getirilmesi mümkün ise veya bu şartların bulunmamasına rağmen alıcı, çekince ileri sürmeksizin kısmi teslimi kabul etmişse; sözleşmenin bir kısmının yerine getirilmemesi durumunda alıcı haklarını sadece teslim edilmemiş olan kısım hakkında kullanabilir. Ancak, o kısmın teslim edilmemesi dolayısıyla sözleşmeden beklenen yararın elde edilmesi veya izlenen amaca ulaşılması imkânı ortadan kalkıyor veya zayıflıyorsa ya da durumdan ve şartlardan, sözleşmenin kalan kısmının tam veya gereği gibi yerine getirilemeyeceği anlaşılıyorsa alıcı sözleşmeyi feshedebilir.b) Alıcı mütemerrit olduğu takdirde satıcı, malın satışına izin verilmesini mahkemeden isteyebilir. Mahkeme, satışın açık artırma yoluyla veya bu işle yetkilendirilen bir kişi aracılığıyla yapılmasına karar verir. Satıcı isterse satış için yetkilendirilen kişi, satışa çıkarılacak malın niteliklerini bir uzmana tespit ettirir. Satış giderleri satış bedelinden çıkarıldıktan sonra artan para, satıcının takas hakkı saklı kalmak şartıyla, satıcı tarafından alıcı adına bir bankaya ve banka bulunmadığı takdirde notere bırakılır ve durum hemen alıcıya ihbar edilir.c) Malın ayıplı olduğu teslim sırasında açıkça belli ise alıcı iki gün içinde durumu satıcıya ihbar etmelidir. Açıkça belli değilse alıcı malı teslim aldıktan sonra sekiz gün içinde incelemek veya incelettirmekle ve bu inceleme sonucunda malın ayıplı olduğu ortaya çıkarsa, haklarını korumak için durumu bu süre içinde satıcıya ihbarla yükümlüdür. Diğer durumlarda, Türk Borçlar Kanununun 223 üncü maddesinin ikinci fıkrası uygulanır."Öğretide "ayıp" kavramı; "satılanda, hasarın geçtiği anda, vaad edilen niteliklerin, bir diğer ifade ile bulunması gereken bir özelliği bulunmaması veya bulunmaması gereken bir kusurun/eksikliğin bulunması ya da dürüstlük kuralı gereğince üründen/hizmetten beklenen lüzumlu vasıfları taşımaması hali" olarak tanımlanmakta olup; kendi içinde farklı sınıflandırmalara tâbi tutulmaktadır.Bu sınıflandırmaların ilkinde "ayıp" kavramı; maddi, hukuki ya da ekonomik ayıp şeklinde üçlü bir ayrıma tâbi tutulmaktadır. "Maddi ayıp", bir mal veya hizmette, fiziken hata bulunması hali; "ekonomik ayıp", mal veya hizmetin iktisadi vasıflarında eksiklik bulunması hali; "hukuki ayıp" ise mal veya hizmette fiziken ya da ekonomik ayıp bulunmamasına rağmen, hukuki nedenlerle mal veya hizmetten yararlanılamaması veya kullanılamaması halidir.İkinci sınıflandırma kapsamında ise "ayıp" kavramı; açık ayıp ve gizli ayıp olarak ikili bir sınıflandırmaya tâbi tutulmaktadır. Bu kapsamda; ayıbın "ilk bakışta" ya da "yüzeysel bir muayene ile" tespit edilebilmesi halinde "açık ayıp" kavramından bahsedilmektedir. Bununla birlikte; "durumun gerekli kıldığı muayene ile anlaşılamayan" ayıplar ise, "gizli ayıp" olarak tanımlanmaktadır. Ayrıca belirtmek gerekir ki; 6102 sayılı TTK.'nın (tarafların, tacir sıfatını haiz olduğu ve uyuşmazlığın ticari nitelikteki satım sözleşmesinden kaynaklandığı durumlarda uygulanması gerekli özel hükümlerin düzenlendiği) 23. maddesi kapsamında; "malın muayene ve ihbar yükümlülüğü" düzenlenmiştir. Alıcının iğfal edildiği durumlara münhasır olmak üzere ise, TTK.'nın 225. maddesi kapsamında; satıcı bakımından ağırlaştırılmış sorumluluğu içerir hüküm düzenlenmekte; alıcıyı iğfal etmiş olan satıcının, "ayıbın kendisine vaktinde ihbar edilmemiş olduğunu ileri sürerek sorumluluktan kurtulamayacağı" belirtilmektedir."Ayıba karşı tekeffül" müessesesinin şartlarının gerçekleştiği durumlarda; alıcının Kanun tarafından kendisine tanınan seçimlik haklarını kullanabilmesi, yine Kanun tarafından kendisine yükletilmiş külfetleri yerine getirmesine bağlıdır. Bu külfetler, "malın muayenesi" ve "tespit edilen ayıbın, satıcıya ihbarı" olarak düzenlenmiş olup; "Külfet" kavramının hukuki tanımının da dikkate alınması suretiyle alıcının, üzerine yüklenen külfetleri yerine getirmemesi halinde, Kanun tarafından kendisine tanınan seçimlik hakları kullanması imkanı bulunmamakta, alıcı tarafından "alıcının satılanı kabul etmiş sayılacağı" hususu, yasal bir karine olarak karşımıza çıkmaktadır.Yukarıda belirtilen açıklamalar kapsamında da belirtildiği üzere; "ayıba karşı tekeffül" müessesesinin, tacir sıfatını haiz taraflar arasında ve ticari nitelikteki satım sözleşmelerinden kaynaklandığı durumlarda, TBK.'nın genel hükümlerinin yanı sıra TTK.'nın 23/1 (c) maddesinde hükme bağlanan "özel hükümlerin de" birlikte uygulanması gerekmektedir.TTK.'nın 23/1 (c) maddesi kapsamında da belirtildiği üzere; uyuşmazlık konusu malın ayıplı olduğu teslim sırasında açıkça belli ise alıcının, "iki gün" içinde durumu satıcıya ihbar etme külfeti bulunmaktadır. Açıkça belli olmayan ayıplarda ise alıcı, emtiayı teslim aldıktan sonra "sekiz gün" içinde "muayene etmek veya ettirmek" ve bu muayene neticesinde emtianın ayıplı olduğunun anlaşılması halinde, haklarını korumak için durumu, "işbu sekiz günlük süreç içerisinde satıcıya ihbar etmek" külfetleri altındadır. Bununla birlikte; emtiada mevcut bir "gizli ayıbın sonradan ortaya çıkması" halinde ise; (TTK.'nın 23/1.c maddesi atfıyla) TBK.'nın 223. maddesi uygulama alanı bulacaktır. TBK.'nın 223/2. maddesinde; ayıbın sonradan ortaya çıkması halinde bildirimin "derhal" yapılması aksi halde alıcının, malı "ayıp ile beraber kabul edilmiş sayılacağı" belirtilmiştir.Son olarak; "ihbar külfetinin" yasal süre içerisinde yerine getirilip getirilmediğinin kanıtlanması hususunda ise, "ispat yükü" ile ilgili genel hükümlerin dikkate alınması gerekmektedir. Bu doğrultuda 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun “İspat Yükü" başlıklı 190. maddesi kapsamında belirtilen "(1) İspat yükü, kanunda özel bir düzenleme bulunmadıkça, iddia edilen vakıaya bağlanan hukuki sonuçtan kendi lehine hak çıkaran tarafa aittir. (2) Kanuni bir karineye dayanan taraf, sadece karinenin temelini oluşturan vakıaya ilişkin ispat yükü altındadır. Kanunda öngörülen istisnalar dışında, karşı taraf, kanuni karinenin aksini ispat edebilir." hükmü uyarınca ispat yükü; öncelikle davacı üzerindedir.e) Bilirkişi İncelemeleri
:Veteriner Hekim ... ve Ziraat Yüksek Mühendisi ( ....) ... tarafından düzenlenen █████/2019 tarihli bilirkişi raporu kapsamında; toplam 575 adet damızlık sığırın tek tek incelendiği; 1 adet ... hayvanın çiftliğe geldiği gün öldüğü; 11 adet ... hayvanın kısa süre sonra öldüğü; 1 adet ... x ... melezi hayvanın erkek olduğu ve besilik değerinin 1.066,00.-€ olduğu; 7 adet ... hayvanın damızlık gebe düve olarak satıldığı; 1 adet ... hayvanın çift cinsiyetli olduğu ve besilik dana değerinin 984,00.-€ olduğu; 8 adet ... melezi hayvanın uterusunun bulunmadığı ve besilik dana değerinin toplam 7.872,00.-€ olduğu; 3 adet .... hayvanın etçi tip-besilik olduğu ve damızlık değerinin %70 olduğu; 11 adet .... hayvanın etçi tip - dişi - besilik olduğu ve damızlık değerinin %70 olduğu; 113 adet ... x ... hayvanın etçi tip-dişi-besilik olduğu ve damızlık değerinin %70 olduğu; 9 adet İsveç Kırmızısı Melezi hayvanın sütçü tip - dişi olduğu fakat istenilen ırk olmadığı ve damızlık değerinin %85 olduğu; 14 adet Romanya Yerlisi x ... hayvanın damızlık değerinin düşük olduğu ve damızlık değerinin %60 olduğu; 138 ... hayvanın istenilen ırk olduğu ve damızlık değerinin %100 olduğu; 136 ... hayvanın istenilen ırk olduğu ve damızlık değerinin %100 olduğu; 122 ... melezi hayvanın sütçü tip - dişi olduğu ve damızlık değerinin %85 olduğu ve hayvan başına ... ırkı için 1.525,00.-€, ... ırkı için 1.225,00.-€ bedel üzerinden anlaşıldığı hususları rapor edilmiştir.█████/2019 tarihli bilirkişi raporunda yapılan inceleme neticesinde; her iki tarafın da bilirkişi raporuna yönelik itiraz beyanları sunduğu; davacı vekili tarafından sunulan itiraz dilekçesi kapsamında davalı - karşı davacı ... ... Ltd. Şti.'nin devlet desteği alıp almadığının araştırılmasını talep etmesi ve Mahkemenin yabancı ülke hukukunun uygulanıp uygulanmayacağı hususunun değerlendirilmesine ihtiyaç duyması gerekçeleriyle ek rapor alınması cihetine gidilmiştir.Uzman Veteriner Hekim ..., Ziraat Mühendisi ..., Ticaret ve İcra-İflas Mevzuatından Doğan Nitelikli Hesaplamalar Bilirkişisi ... ve S.M. Mali Müşavir ...'tan oluşan bilirkişi kurulu tarafından düzenlenen █████/2021 tarihli bilirkişi kök raporu kapsamında; heyette yer alan veteriner hekim ve ziraat mühendisi bilirkişilerin, █████/2019 tarihli rapordaki hayvanların sözleşme ile belirlenen cins ve nitelikte olmadığı yönündeki tespitlere ve hesaplamalara iştirak ettiği; davalı - karşı davacı ... ... Ltd. Şti.'nin ticari kayıtlarına göre davacı - karşı davalı .... Şti.'ye ödenmesi gereken toplam bedelin 832.425,00.-€ olduğu; █████/2019 tarihli rapordaki tespitlere göre teslim edilen hayvanların toplam değerinin 715.004,25.-€ olarak hesaplandığı; sözleşme bedeli ile teslim edilen hayvanların değeri arasındaki farkın 117.420,75.-€ olduğu; ölen hayvanların değeri olan 18.300,00.-€ eklendiğinde toplam indirim ve zarar tutarının 135.720,75.-€ olduğu; davalı - karşı davacı ... ... Ltd. Şti.'nin, davacı - karşı davalı .... Şti.'ye 797.350,00.-€ ödemiş olduğu hususu dikkate alındığında, davalı - karşı davacı ... ... Ltd. Şti.'nin, davacı - karşı davalı .... Şti.'ye 100.645,75.-€ fazla ödeme yapmış olduğu; ayıba karşı tekeffül hükümlerinin uygulanmasının Mahkeme takdirinde olduğu hususları rapor edilmiştir.█████/2021 tarihli bilirkişi raporunda yapılan inceleme neticesinde; davacı tarafın, davalının dava konusu hayvanlarla ilgili devlet desteği alıp almadığının ...'ndan sorulmasını talep etmesi gerekçeleriyle ek rapor alınması cihetine gidilmiştir.Aynı Bilirkişi Kurulu tarafından düzenlenen █████/2022 tarihli bilirkişi ek raporu kapsamında; ...'ndan gelen yazı ve eklerinin incelendiği ; davalı şirketin Buzağı Desteklemesi ve Islah Amaçlı Süt İçerik Analizi Desteğinden yararlandığının tespit edildiği ; dosyaya sunulan yeni belgelerin ve taraf itirazlarının kök rapordaki sonucu değiştirir mahiyette olmadığı ; mahkemenin takdirine göre seçenekli olarak; ayıba karşı tekeffül hükümlerinin uygulanmaması halinde davacının bakiye alacağının 35.075,00.-€ olduğu ; ayıba karşı tekeffül hükümlerinin uygulanması halinde ise davalının davacıya ödediği fazla bedelin, önceki raporda yapılan bir toplama hatasının düzeltilmesiyle (117.520,75.-€ + 18.300,00.-€ = 135.820,75.-€ ve 832.425,00.-€ - 797.350,00.-€ - 135.820,75.-€ = -100.745,75.-€) 100.745,75.-€ olduğu hususları rapor edilmiştir.█████/2022 tarihli bilirkişi ek raporunda yapılan inceleme neticesinde; tarafların rapora itiraz etmeleri ve davalı/karşı davacının, alacak kalemlerinin kümülatif olarak değil ayrı ayrı değerlendirilmesi talebi gerekçeleriyle ek rapor alınması cihetine gidilmiştir.Aynı Bilirkişi Kurulu tarafından düzenlenen █████/2023 tarihli bilirkişi 2. ek raporu kapsamında; tarafların itirazlarının kök rapora yapılan itirazların tekrarı niteliğinde olduğu; dosyaya kazandırılan yeni delillerin, bilirkişi kurulu kök ve ek raporlarının sonucunu değiştirir mahiyette olmadığı; bu nedenle önceki ek raporda sunulan seçenekli sonuçların tekrarlandığı anlaşılmıştır.█████/2023 tarihli bilirkişi 2. ek raporunda yapılan inceleme neticesinde; Mahkememiz tarafından, raporlardaki hesaplamaların kümülatif olarak yapıldığı dikkate alınarak, heyete yeni bir mali müşavir bilirkişinin dahil edilmesi suretiyle, özellikle kâr kaybı yönünden değerlendirme yapılması amacıyla ek rapor alınmasına karar verildiği anlaşılmıştır.Bankacı ve Mali Müşavir ...'ün eklendiği aynı bilirkişi kurulu tarafından düzenlenen █████/2023 tarihli bilirkişi raporu kapsamında ise; hayvanlardaki ayıpların açık ayıp ve gizli ayıp olarak ayrıştırıldığı; sadece uterusu bulunmayan 8 adet ... melezi hayvandaki ayıbın gizli ayıp niteliğinde olduğu, diğer ayıpların (erkek olması, çift cinsiyetli olması, ırkının farklı olması, meme sorunu vb.) ise açık ayıp olduğu ve davalı tarafından süresinde ihbar edilmediği; bu nedenle davalının sadece gizli ayıplı 8 hayvan yönünden bedel indirimi ve tazminat talep edebileceği; buna göre davalı - karşı davacı ... ... Ltd. Şti.'nin talep edebileceği toplam zararın (bedel indirimi ve kâr kaybı dahil) 10.337,28.-€ olduğu; Mahkemenin tüm ayıpları dikkate alması halinde ise davalı - karşı davacı ... ... Ltd. Şti.'nin talep edebileceği toplam bedel indirim ve tazminat tutarının 169.523,79.-€ olabileceği; asıl dava yönünden ise davacı - karşı davalı .... Şti.'nin bakiye alacağının 35.075,00.-€ olduğu hususları rapor edilmiştir.Mahkememizce aldırılan işbu █████/2023 tarihli bilirkişi raporuna; davacı - karşı davalı .... Şti. vekili tarafından "davalının yasal 9 günlük süre içerisinde ayıp ihbarında bulunmadığı, bu nedenle gizli ayıp da dahil olmak üzere hiçbir ayıptan sorumluluklarının bulunmadığı; bilirkişilerin hukuki değerlendirme yaparak görevlerini aştığı" gerekçeleriyle; davalı - karşı davacı ... ... Ltd. Şti. vekili tarafından da "önceki raporlarla son rapor arasında çelişki bulunduğu, davacının ağır kusurlu olması nedeniyle ayıp ihbarının süreye tâbi olmadığı (TBK m. 225) ve tüm ayıplardan sorumlu olduğu" gerekçeleriyle itiraz edildiği anlaşılmış olup; Mahkememizce, davalı - karşı davacı ... ... Ltd. Şti.'nin zarar kalemlerini açıklaması istenilmiş; açıklama yapılmasını müteakiben itirazların değerlendirilmesi amacıyla, nitelikli hesap uzmanı bilirkişinin de değiştirilmesi suretiyle, yeni bir bilirkişi heyetinden tekrar ek rapor alınması cihetine gidilmiştir.... (Nitelikli Hesap Uzmanı)'in dahil edildiği bilirkişi kurulu tarafından düzenlenen █████/2024 tarihli bilirkişi raporu kapsamında ise; önceki raporlardaki maddi toplama hatalarının düzeltildiği; █████/2023 tarihli rapordaki açık ayıp-gizli ayıp ayrımına iştirak edildiği; bu doğrultuda, davalının sadece gizli ayıplı kabul edilen 8 adet hayvan nedeniyle 4.328,00.-€ bedel indirimi talep edebileceği; kar kaybı talebinin ise somut delillerle desteklenmediği; asıl dava bakımından ise davacı - karşı davalı .... Şti.'nin bakiye alacağının 35.075,00.-€ olduğu hususlarının rapor edildiği anlaşılmıştır.f) Asıl ve Karşı Dava Konusu Uyuşmazlık Hususlarında Nihai Değerlendirme :Mahkememiz nezdinde açılan "itirazın iptali" (asıl) davasında; .... Esas sayılı dosyasında (ilgili İcra Dairesinin kapatılması akabinde dosya, .... Dairesine devredilerek, ....Esas numarasını almıştır) başlatılan icra takibinde sunulan itirazın, haksız olduğundan bahisle iptaline ve davalı - karşı davacı ... ... Ltd. Şti.'nin, alacağın %20'sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkumiyetine karar verilmesinin talep edildiği anlaşılmıştır.Mahkememiz nezdinde ikame olunan itirazın iptali (asıl) davasına cevaben; davalı - karşı davacı ... ... Ltd. Şti. vekili tarafından (kendilerine tanınan ek cevap süresi içerisinde) sunulan cevap dilekçesi kapsamında; dava konusu hayvanların bir kısmının ayıplı olduğunun tespit edilmesi nedeniyle, işbu itirazın iptali (asıl) davasında talep edilen bakiye miktarın, davacı - karşı davalı .... Şti.'ye ödenmemiş olduğu ödeme yapılmamış olduğu hususlarını beyanla; davanın reddine karar verilmesinin talep edildiği anlaşılmıştır.Mahkememiz nezdinde açılan "Ticari Satım Sözleşmesinde Ayıplı İfa Nedeniyle Bedel İndirimi ve Maddi Tazminat" (karşı) davasında; taraflar arasında akdedilmiş olduğu ihtilafsın olan ticari satım sözleşmesi uyarınca davacı - karşı davalı .... Şti.'den ithal edilmiş olan 201 adet hayvanda meme sorunu (fazla veya eksik meme başı) olduğu, 38 adet hayvanın, pedigrilerinde (kimlik kartlarında) belirtilen yaştan daha küçük olduğu, 15 adet hayvanın "freemartin" (ikiz eşi olması nedeniyle kısır) olduğu; 7 adet hayvanın teslim alındıktan kısa bir süre sonra öldüğü, 1 adet hayvanın erkek çıktığı ve ayrıca, bu spesifik sayılara ek olarak, teslim edilen hayvanların genel olarak %65-70 oranında saf ırk özelliklerini taşımadığı hususlarını beyanla fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla 250,00.-€ bedel indirimi ile 250,00.-€ kar kaybından doğan maddi tazminat olmak üzere toplam 500,00.-€'nun, en yüksek banka faiziyle birlikte davacı - karşı davalı .... Şti.'den tahsiline karar verilmesinin talep edildiği anlaşılmıştır.Mahkememiz nezdinde açılan "Ticari Satım Sözleşmesinde Ayıplı İfa Nedeniyle Bedel İndirimi ve Maddi Tazminat" (karşı) davasına cevaben; davacı - karşı davalı .... Şti. vekili tarafından (yasal cevap süresi içerisinde) cevaba cevap (karşı davaya cevap) dilekçesi kapsamında; davalı - karşı davacı ... ... Ltd. Şti. tarafından süresinde ve usulüne uygun şekilde ayıp ihbarı yapılmadığı; hayvanların seçiminin bizzat davalı - karşı davacı ... ... Ltd. Şti. temsilcisi ve Bakanlık yetkilileri huzurunda yapıldığı ve bu duruma ilişkin tutanakların imzalandığı; davalı - karşı davacı ... ... Ltd. Şti.'nin, hayvanların büyük bir kısmının ayıplı olduğunu iddia etmesine rağmen diğer hayvanlar için ödeme yapmış olmasının çelişkili olduğu; kâr kaybı talebinin müspet zarar olduğu ve ancak sözleşmenin sona ermesi halinde talep edilebileceği, bedelde indirim talebi ile birlikte ileri sürülemeyeceği ve davalı - karşı davacı ... ... Ltd. Şti. tarafından, zararına ilişkin somut bir delil sunulmamış olduğu hususlarını beyanla; karşı davanın reddine karar verilmesinin talep edildiği anlaşılmıştır.Mahkememize sunulan beyan dilekçeleri ve delil evrakı ile Mahkememizce aldırılan bilirkişi kök ve ek raporları birlikte dikkate alınarak yapılan nihai değerlendirmede;Davalı - Karşı Davacı ... ... Ltd. Şti. Tarafından sunulan (asıl davaya) cevap ve karşı dava dilekçesi kapsamında; asıl dava konusu icra takibinde talep edilen bakiye alacağın, (taraflar arasında akdedilmiş olduğu ihtilafsız olan) ticari satım sözleşmesi konusu hayvanların bir kısmının ayıplı çıkması nedeniyle ödenmemiş olduğunun ikrar edilmekte olduğu (itirazın iptali davası konusu ödemenin yapılmamış olduğunun, taraflar arasında ihtilafsız olduğu) anlaşılmakla; asıl davada verilecek hüküm öncesinde Mahkememizce; karşı davaya dayanak teşkil eden "ayıptan doğan tekeffül" müessesesinin ayrıntıları tetkik edilmiştir.Karşı Davanın Tetkiki İle İlgili Olarak
: Dosyada mevcut █████/2018 tarihli "Tespit Tutanağıdır" başlıklı Tek Veteriner Hekim Raporu incelendiğinde, davalı - karşı davacı ... ... Ltd. Şti. Tarafından yapılan ilk muayenenin █████/2018 tarihinde yaptırılmış olduğu; anılan muayene neticesinde "...'dan ithalatı yapılan 141 baş .... ırkı ve 434 baş ... ırkı olmak üzere toplamda 575 baş damızlık gebe olmayan dişi sığırların bir kısmının teknik şartnamenin aşağıda belirttiğim hususlarına uygun olmadığı; pedigride belirtilen yaşlarından daha küçük ve küçük cüsseli olduğu; belirtilen ırkların fenotipik özelliklerinin taşımadığı; yapılan ultrason muayenesi sonucunda freemartin (cinsel organlarının gelişmemiş) olduğu; yapılan fiziksel muayenede bir kısım hayvanların besi tipi yapısına sahip olduğu; yapılan fiziksel muayenede rudimenter (gelişmemiş fazla meme başı) olduğu" hususlarının tespit edilmiş olduğu; bununla birlikte davalı - karşı davacı ... ... Ltd. Şti. tarafından davacı - karşı davalı .... Şti.'ye yapılan ayıp ihbarının, .... Noterliğinin █████/2018 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile gerçekleştirildiği tespit olunmakla ve 6102 sayılı TTK.'nın 23/1 (c) maddesinde belirtilen "Malın ayıplı olduğu teslim sırasında açıkça belli ise alıcı iki gün içinde durumu satıcıya ihbar etmelidir. Açıkça belli değilse alıcı malı teslim aldıktan sonra sekiz gün içinde incelemek veya incelettirmekle ve bu inceleme sonucunda malın ayıplı olduğu ortaya çıkarsa, haklarını korumak için durumu bu süre içinde satıcıya ihbarla yükümlüdür. Diğer durumlarda, Türk Borçlar Kanununun 223 üncü maddesinin ikinci fıkrası uygulanır." hükmü ile ilgili Kanun hükmünde atıf yapılan 6098 Sayılı TBK'nın 223. maddesinde belirtilen "(1) Alıcı, devraldığı satılanın durumunu işlerin olağan akışına göre imkân bulunur bulunmaz gözden geçirmek ve satılanda satıcının sorumluluğunu gerektiren bir ayıp görürse, bunu uygun bir süre içinde ona bildirmek zorundadır. (2) Alıcı gözden geçirmeyi ve bildirimde bulunmayı ihmal ederse, satılanı kabul etmiş sayılır. Ancak, satılanda olağan bir gözden geçirmeyle ortaya çıkarılamayacak bir ayıp bulunması hâlinde, bu hüküm uygulanmaz. Bu tür bir ayıbın bulunduğu sonradan anlaşılırsa, hemen satıcıya bildirilmelidir; bildirilmezse satılan bu ayıpla birlikte kabul edilmiş sayılır." hükmü uyarınca; davalı - karşı davacı ... ... Ltd. Şti.'nin; Nisan 2018 ve Mayıs 2018 dönemlerinde teslim aldığı anlaşılan iki parti ürünün (hayvanın) muayenelerini TTK 23/1 (c) uyarınca 8 gün içinde gerçekleştirmeyerek (mevcut belgelerde tespit edilen teslim tarihlerinin, davalı - karşı davacı ... ... Ltd. Şti. lehine yorumlanması halinde dahi asgari 27 gün sonra) █████/2018 tarihinde gerçekleştirdiği; müteakiben (ticari satım sözleşmelerinde "gizli ayıp" tespiti halinde dahi; davacı - karşı davalı .... Şti.'ne "hemen" bildirimde bulunma külfeti bulunmasına rağmen) █████/2018 tarihinde tespit etmiş olduğu ayıp varlığını, █████/2018 tarihinde (takriben 51 gün sonra) ihbar ettiği anlaşılmış olup; neticeten Mahkememizce, davalı - karşı davacı ... ... Ltd. Şti. tarafından gerçekleştirilen ayıp ihbarının, yasal süresinde olmadığı kanaatine varılmış ve karşı davanın reddine dair aşağıda belirtildiği şekilde hüküm tesis edilmiştir.Asıl Davanın Tetkiki İle İlgili Olarak
: Yukarıda da belirtilmiş olduğu üzere; davalı - karşı davacı ... ... Ltd. Şti. tarafından sunulan (asıl davaya) cevap ve karşı dava dilekçesi kapsamında, asıl dava konusu icra takibinde talep edilen bakiye alacağın, (taraflar arasında akdedilmiş olduğu ihtilafsız olan) ticari satım sözleşmesi konusu hayvanların bir kısmının ayıplı çıkması nedeniyle ödenmemiş olduğunun ikrar edilmekte olduğu (itirazın iptali davası konusu ödemenin yapılmamış olduğunun, taraflar arasında ihtilafsız olduğu) anlaşılmakla; öncelikle karşı davaya dayanak teşkil eden "ayıptan doğan tekeffül" müessesesinin ayrıntıları tetkik edilmiş olup; davalı - karşı davacı ... ... Ltd. Şti. tarafından sunulan (asıl davaya) cevap ve karşı dava dilekçesi kapsamında, asıl dava konusu icra takibinde talep edilen bakiye alacağın, (taraflar arasında akdedilmiş olduğu ihtilafsız olan) ticari satım sözleşmesi konusu hayvanların bir kısmının ayıplı çıkması nedeniyle ödenmemiş olduğunun ikrar edilmiş olduğu (itirazın iptali davası konusu ödemenin yapılmamış olduğunun, taraflar arasında ihtilafsız olduğu) ve bunun yanı sıra davalı - karşı davacı ... ... Ltd. Şti. tarafından ikame olunan (ticari satım sözleşmesinde ayıplı ifa nedeniyle bedel indirimi ve maddi tazminat davası niteliğinde bulunan) karşı davanın da (yukarıda belirtilen gerekçelerle) reddine karar verilmiş olduğu hususları birlikte göz önünde bulundurularak; davacı - karşı davalı .... Şti. tarafından ikame olunan (ticari satım sözleşmesinden kaynaklanan itirazın iptali konulu) asıl davanın kabulüne dair aşağıda belirtildiği şekilde hüküm tesis edilmiştir.VII) HÜKÜM
: (Yukarıda Açıklanan Gerekçelerle)A) ASIL DAVA YÖNÜNDEN;1) Davanın KABULÜNE,Bu doğrultuda;.... Esas sayılı (ilgili İcra Dairesinin kapatılması akabinde dosya, .... Dairesine devredilerek, ....Esas numarasını almıştır) icra takibine yapılan itirazın iptaline,35.075,00.-€ asıl alacak üzerinden (asıl alacağa icra takip tarihinden itibaren) işletilecek avans faizi ile icra takibinin devamına,2) Davacı - Karşı Davalı .... Şti.'nin icra inkar tazminatı talebi ile ilgili olarak; icra takibi konusu alacağın, (icra takip tarihi olan █████/2018 tarihinde ... efektif satış kuru 6,8493.-TL üzerinden hesaplanan tutarın) %20’si olan 48.047,84 TL icra inkar tazminatının davalı - karşı davacı ... ... Ltd. Şti.'den tahsili ile davacı - karşı davalı .... Şti.'ye ÖDENMESİNE,3) Davalı - Karşı Davacı ... ... Ltd. Şti.'nin, kötüniyet tazminatına hükmedilmesi talebinin REDDİNE;B) KARŞI DAVA YÖNÜNDEN;1) Davalı - Karşı Davacı ... ... Ltd. Şti. tarafından ikame olunan Karşı Davanın REDDİNE,C) KARAR VE İLÂM HARCI
:1) Asıl Dava Yönünden
:a) Harçlar Kanunu uyarınca alınması gerekli 17.739,31.-TL. harçtan, davacı - karşı davalı .... Şti. tarafından yatırılmış bulunan 4.398,83.-TL. peşin harcın mahsubu ile bakiye kalan 13.340,48.-TL. harcın; davalı - karşı davacı ... ... Ltd. Şti.'den tahsili ile HAZİNEYE GELİR KAYDINA,b) Davacı - Karşı Davalı .... Şti. tarafından yatırılmış bulunan 4.398,83.-TL peşin harç, 35,90.-TL. başvuru harcı ve 5,20.-TL. vekalet harcı olmak üzere toplam 4.439,93.-TL. harcın; davalı - karşı davacı ... ... Ltd. Şti.'den tahsili ile davacı - karşı davalı .... Şti.'ye ÖDENMESİNE,2) Karşı Dava Yönünden
:Harçlar Kanunu uyarınca alınması gerekli 427,60.-TL peşin harç miktarı ile ilgili olarak; davalı - karşı davacı ... ... Ltd. Şti. tarafından yatırılmış bulunan 220,00.-TL harcın mahsubu ile bakiye kalan 207,60 TL. harcın; davalı - karşı davacı ... ... Ltd. Şti.'den tahsili ile HAZİNEYE GELİR KAYDINA,D) YARGILAMA GİDERİ VE GİDER AVANSI
:1) Asıl Dava Yönünden
:a) Davacı - Karşı Davalı .... Şti. tarafından yatırılmış bulunan 11.850,00.-TL. bilirkişi ücreti ile 349,10.-TL. posta ve tebligat gideri olmak üzere toplam 12.199,10.- TL. yargılama giderinin; davalı - karşı davacı ... ... Ltd. Şti.'den tahsili ile davacı - karşı davalı .... Şti.'ye ÖDENMESİNE,b) Taraflarca yatırılan gider avansından bakiye kalan kısmın; kararın kesinleşmesini müteakiben talep edilmesi halinde, 6100 Sayılı HMK.'nın 333. maddesi uyarınca taraflara İADESİNE,2) Karşı Dava Yönünden
:a) Davalı - Karşı Davacı ... ... Ltd. Şti. tarafından yatırılmış bulunan yargılama giderlerinin, davalı - karşı davacı ... ... Ltd. Şti. üzerinde BIRAKILMASINA,b) Taraflarca yatırılan gider avansından bakiye kalan kısmın; kararın kesinleşmesini müteakiben talep edilmesi halinde; HMK.'nın 333. maddesi uyarınca taraflara İADESİNE,E) VEKÂLET ÜCRETİ
:1) Asıl Dava Yönünden
:Davacı - Karşı Davalı .... Şti.'nin, kendisini vekil ile temsil ettirdiği anlaşıldığından; Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin 3. ve 13. maddeleri uyarınca (ve dava tarihi olan █████/2018 tarihinde ... efektif satış kuru 7,4038 TL üzerinden hesaplanan 35.075,00.-€ tutarının dikkate alınması suretiyle tespit edilen 259.688,29.-TL üzerinden) takdiren 41.550,13.-TL. vekalet ücretinin, davalı - karşı davacı ... ... Ltd. Şti.'den tahsili ile davacı - karşı davalı .... Şti.'ye ÖDENMESİNE,2) Karşı Dava Yönünden
:Davacı - Karşı Davalı .... Şti.'nin, kendisini vekil ile temsil ettirdiği anlaşıldığından; Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin 3, 13. maddeleri uyarınca (ve karşı dava tarihi olan █████/2018 tarihinde ... efektif satış kuru 6,1666.-TL üzerinden hesaplanan 500,00.-€ tutarının dikkate alınması suretiyle tespit edilen 3.083,30.-TL üzerinden) takdir edilen 3.083,30.-TL. vekalet ücretinin, davalı - karşı davacı ... ... Ltd. Şti. tahsili ile davacı - karşı davalı .... Şti.'ye ÖDENMESİNE,Dair; taraf vekillerinin yüzüne karşı, asıl ve karşı dava yönünden, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren (2) hafta içerisinde; (Mahkememiz'e veya istinaf edenin bulunduğu yer İlk Derece Mahkemesine dilekçe sunmak ya da tutanağa geçirilmek koşuluyla Zabıt Katibine sözlü beyanda bulunmak suretiyle) HMK'nın 345. maddesi uyarınca .... Bölge Adliye Mahkemesine İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere, yapılan açık yargılamada karar verildi. █████/2024Katip ... Hâkim ...¸ ¸Gerekçeli Karar