Kayıp Çek, Sahte Ciro ve İptal Edilen Fatura İddialarıyla Açılan Menfi Tespit Davasında Faktoring Şirketinin Yetkili Hamillik ve İyi Niyetli İktisap Savunması
Özet: Davacının, kaybettiği ve sahte ciro iddiasıyla ödemeden men kararı aldırdığı bir çeki tahsil etmeye çalışan faktoring şirketi davalıya karşı açtığı menfi tespit davasında; çekin, kendisine tebliğ edilmeyen ve vergi raporlarıyla sahte olduğu tespit edilen faturalara dayalı düzensiz bir ciro zinciriyle davalıya geçtiğini, taraflar arasında ticari ilişki bulunmadığını iddia etmesi üzerine, bilirkişi raporları çekin dayanağı faturanın davacıya ulaşmadığını, faturayı düzenleyenin vergi mükellefiyetini terk ettiğini ve tüm faturalarının sahte çıktığını, davalının ise faturanın borçlusundan teyit almaksızın çeki devraldığını saptamıştır.

T.C.

İSTANBUL
15. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO
:████████ Esas
KARAR NO
:████████
DAVA
:Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ
:█████/2024
KARAR TARİHİ
:█████/2025
Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
:
Davacı vekilinin dava dilekçesi özetle; Müvekkil şirketin ticari ilişkin kapsamında alacağına karşılık olarak ...A.Ş' den 30.11.2023 keşide tarihli 1.200.000,00 TL bedelli çeki aldığını, müvekkil şirket yetkilisi ...' ın çeki kayıp ettiğini ve tüm aramalara rağmen bulunamadığını, çekin zayi nedeniyle iptali için 14.11.2023 tarihinde .... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı dosyasından dava açıldığını ve teminat karşılığı olarak çek hakkında ödemeden men kararı verildiğini, çekin tahsil edilmek üzere davalı ... A.Ş tarafından bankaya ibraz edildiğini, müvekkilinin çekte cirosu bulunan ... ... Ltd. Şti ve icra takibinde alacaklı görünen ... A.Ş yi tanımadığını ve aralarında hiçbir ticari ve hukuki ilişki bulunmadığını, takip konusu çekin arka yüzündeki kaşe ve imzanın sahte olduğunu, çekin karşılığı olarak düzenlen 08.08.2023 tarihli ... fatura nolu ve 1.261.380,00 TL bedelli faturanın düzenlendikten sonra iptal edildiğinden bahisle ... nolu 30.11.2023 tarihli 1.200.000,00 TL bedelli çekin davalıdan istirdadı ile müvekkilinin haklı hamil olduğunun tespitine, .... İcra Müdürlüğünün ... esas borçlu olmadığının tespitine, davalının takibinde haksız ve kötü niyetli olması nedeniyle %20 den az olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekilinin cevap dilekçesi özetle; Dava dışı keşideci ...A.Ş tarafından ...A.Ş ye ait ... seri numaralı 30.11.2023 tarihli 1.200.000,00 TL bedelli çekin keşide edildiğini ve davacıya ciro edildiğini, davacının ise ... numaralı 08.08.2023 tarihli e faturaya konu malların satın alınması sonucu ...' e, ...' in ise müvekkil şirkete çeki ciro ve teslim ettiğini, ciro zincirinden de anlaşılacağı üzere müvekkil şirketin mezkur çekin yetkili hamili olduğunu, çekte ödeme yasağı kararı bulunduğundan işlem yapılamadığını, .... İcra Müdürlüğünün ... sayılı dosyasına dava dışı keşideci ...tarafından ödeme yapıldığını ve dosyanın kapatıldığını, dava dışı müşteri ... ile █████/2022 tarihinde sözleşme imzalandığını, müvekkilin çeki iktisap tarihinin ise █████/2023 olduğunu, çek iptaline ilişkin dava açılmadan önce sözleşme imzalandığından bahisle davanın reddine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
-█████/2024 tarihli bilirkişi raporunda özetle; Dava dilekçesi ekinde çekin davacı şirkete ait olduğuna dair hiç bir yasal belge sunulmadığını, dava konusu faturanın davacı ... A.Ş ye tebliğ edilmediğini, fatura üzerinde davacı firmanın adresinin dahi var olmadığını, davacı iddiasının da faturanın kendilerine tebliğ edilmediği ve yasal defterlerinde kayıtlı olmadığı beyanının doğru ve gerçeği yansıttığını, ... ...' nın █████/2023 tarihinde VUK 160/A maddesi kapsamında mükellefiyetini terk ettirdiğini, dava konusu çeke istinaden düzenlenen faturanın █████/2023 olduğunu, faturanın düzenlenmesinden iki gün sonra dava dışı firmanın vergi dairesi tarafından resen terk ettirildiğini, █████/2023 tarih ve 2023-(... nolu Vergi Müfettişi ... tarafından düzenlenen Vergi Tekniği raporunda mükellef ... ... Malzemeleri Ltd. Şti 2022 hesap döneminde düzenlediği tüm faturaların sahte olduğu sonucuna varıldığını, bildirmiştir.
-█████/2025 tarihli bilirkişi heyet raporunda özetle; Davalı ... A.Ş ile dava dışı ... arasında █████/2022 tarihinde geçerli bir faktoring sözleşme imzalandığını, sözleşme kapsamında davalı Faktoring Şirketince dava dışı ...' e dava konusu çek karşılığında 1.041.500,00 TL tutarında ödeme yapıldığını, ön edeme tutarı ile bu işlemden kaynaklanan faiz ve komisyon tutarı toplamının, temlik alınan fatura toplamını geçmediğini, faturalı alacağa istinaden alınan çekteki ciro silsilesinde, çeki davalı Faktoring şirketine ciro edip veren ... ... Malzemeleri' nin faturada alacaklı görünen kişi olduğunu, bu kişiden önceki cirantanın ise faturadaki borçlu ... İnşşaat San. Tic. Ltd. Şti. İle aynı kişi olduğunu, yapılan faktoring işleminde BDDK tarafından yayımlanan Faktoring İşlemlerinde Uygulanacak Usul ve Esaslar hakkında yönetmelik hükümlerine uyulduğunu, işleme alınan fatura üzerinde alıcı ... A.Ş ye ait tüm bilgilerin var olduğunu, dava konusu fatura e-arşiv fatura olarak düzenlendiğini, fatura üzerinde tebliğ edilecek e-postanın bile var olmadığını, dava konusu faturanın adı geçen davacı alıcı şirkete tebliğ edilmediğini, fatura üzerine davacı firmanın adresinin dahi bulunmadığını, Yönetmelik' in istihbarat çalışması kapsamında Faktoring şirketi tarafından gerektiğinde fatura borçlusu veya diğer senedin keşidecisine başvurularak , borcun teyit edilmesine gereğine uyulduğunun da davalı Faktoring şirketi tarafından belgelendirilemediğini, mevzuat uyarınca yapılması gereken fatura bilgilerinin kontrol edilmesi ile yapılması gereken istihbarat çalışmasının davalı tarafından yapıldığı kanaatinin oluşmadığını, bu nedenle yapılan işlem nedeniyle davalı faktoring şirketinin sorumluluğunun bulunduğunu bildirmişlerdir.
GEREKÇE
:
Hâkimler ve Savcılar Kurulu Başkanlığı'nın 25.11.2021 karar tarihli ve 1232 karar nolu kararıyla; Finans ile ilgili açılacak davalara bakacak mahkemeler nezdinde ihtisas mahkemelerinin belirlenmesi hususu görüşülerek, 26.09.2004 tarihli ve 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun’un 5. maddesinin beşinci fıkrasında, özel kanunlarda başkaca hüküm bulunmadığı takdirde ihtisaslaşmanın sağlanması amacıyla, gelen işlerin yoğunluğu ve niteliği dikkate alınarak daireler arasındaki iş dağılımının Hâkimler ve Savcılar Kurulu tarafından belirlenebileceğinin düzenlendiğini, asliye ticaret mahkemelerine gelen işlerin vasıf ve mahiyeti itibarıyla çeşitli olması, bu çerçevede finans davalarının yoğunluğu ve niteliklerinin farklı olması göz önünde bulundurularak, gerek uygulama birliğinin sağlanması, gerekse etkinlik ve verimliliğin artırılması ile ihtisaslaşmanın önemi nazara alınarak, finans davalarında iş dağılımı bakımından iki veya daha fazla dairesi bulunan mahallerde ihtisaslaşmaya gidilmesinde fayda olacağının değerlendirildiği, kanuni düzenlemelerden ya da Hâkimler ve Savcılar Kurulunun kararlarından kaynaklı olarak, asliye ticaret mahkemesinin hangi dairelerinin iflâs ve konkordato, deniz ticareti ve deniz sigortaları gibi davalar dolayısıyla gelecek işlere ilişkin ihtisas mahkemesi sıfatıyla bakacağı gözetilerek, aynı dairelerde iş yoğunluğu oluşmaması bakımından finans davalarına olabildiğince farklı dairelerde bakılmak üzere ihtisas mahkemeleri belirlenmiştir.
Bu itibarla; ...
3) 19.10.2005 tarihli ve 5411 sayılı Bankacılık Kanunu’ndan (142. maddesinde düzenlenenler hariç), ...
Kaynaklanan ve asliye ticaret mahkemesinin görev alanına giren ticari davalara ve ticari nitelikteki çekişmesiz yargı kapsamında gelecek işlere; ...
f) Yirmi veya daha fazla Asliye Ticaret Mahkemesi bulunan yerlerde 6, 7, 8 ve 9 numaralı Asliye Ticaret Mahkemelerinin bakmasına,
Bu kapsamda görülmekte olan dava ve işlerin iş bölümüne dayanılarak mezkûr mahkemelere gönderilmemesine, 15.12.2021 tarihinden itibaren gelecek yeni dava ve işlerin ise anılan ihtisas mahkemelerine tevzi edilmesine ve dosya sayısına göre genel tevziden de iş verilmeye devam edilmesine, 25.11.2021 tarihinde karar verildiği, eldeki davanın Faktoring Kanunundan kaynaklandığı, davalı Faktoring şirketi tarafından çekin 6361 Sayılı Kanun ile buna bağlı çıkartılan ve █████/2015 tarihli 29257 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe Faktoring İşlemlerinde Uygulanacak Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik ve ilgili BDDK Genelgeleri çerçevesinde mevzuata uygun temlik alınıp alınmadığı hususlarının somut olayda değerlendirilmesi gerektiği anlaşıldığından, dosyanın İstanbul 6, 7, 8 ve 9 numaralı Asliye Ticaret Mahkemeleri'nden birine tevzii edilmek üzere İstanbul Hukuk Mahkemeleri tevzii bürosuna gönderilmesine karar verilmiş ve aşağıdaki karar kılınmıştır.
H Ü K Ü M
: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Dava konusu dosyanın konusu itibariyle İstanbul 6, 7, 8, 9, İhtisas Asliye Ticaret Mahkemelerine tevzi edilmek üzere Hukuk Mahkemeleri Tevzi Bürosu'na GÖNDERİLMESİNE,
2-Esasın bu şekilde KAPATILMASINA,
Dair, dosya üzerinden kesin olmak üzere karar verildi. █████/2025
Katip ...
e-imzalıdır
Hakim ...
e-imzalıdır

Tamamını görebilmek için üye olmanız gerekli :/ Tamamını görebilmek için üye ol!
Üye olmak için tıkla!