Üçüncü şahıs tarafından İİK m.89/3 haciz ihbarnamesi nedeniyle açılan menfi tespit davasında, emsal Yargıtay kararı doğrultusunda Ticaret Mahkemesinin görevsizlik kararı.
Özet: Üçüncü şahıs tarafından, icra hukuku kaynaklı 89/3 haciz ihbarnamesi üzerine borçsuzluğun tespiti talebiyle açılan menfi tespit davasında, mahkeme, taraflar arasında doğrudan bir ilişki bulunmaması ve uyuşmazlığın takip hukukundan kaynaklanması nedeniyle, Yargıtay içtihadı doğrultusunda davanın ticari nitelikte olmayıp genel görevli Asliye Hukuk Mahkemesinin yetkisinde olduğuna karar vererek, görevsizlik nedeniyle davanın usulden reddine hükmetmiştir.
T.C.
İSTANBUL21. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİESAS NO
:████████ EsasKARAR NO
:████████DAVA
:3. Şahıs Tarafından Açılan Menfi TespitDAVA TARİHİ
:█████/2025KARAR TARİHİ
:█████/2025Mahkememizde görülmekte olan 3. Şahıs Tarafından Açılan Menfi Tespit davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
:Davacı vekili dava dilekçesi ile özetle; .... İcra Müdürlüğü ... E. sayılı dosya tahtında müvekkili şirkete İİK.m. 89/f.1 ve m.89/f.2 haciz ihbarnameleri gönderildiğini, ardından İİK.m. 89/f.3 haciz ihbarnamesi müvekkili şirkete e-tebligat yolu ile 15.04.2025 tarihinde tebliğ edildiğini, akabinde taraflarınca dava şartı arabuluculuk yoluna başvurulmuşsa da ...Arabuluculuk Bürosu ... Büro, ... Arabuluculuk sayılı dosyada anlaşma sağlanamadığını, müvekkili şirketin yukarıda mezkur icra dosyasının borçlusundan herhangi bir alacağı bulunmadığından iş bu davayı açmak zorunda kaldıklarını beyanla; müvekkili ile borçlu arasında herhangi bir borç ilişkisi bulunmadığının, müvekkilin davalıya herhangi bir borcu bulunmadığının, Ödeme tehdidi altında kalınan tutar yönünden müvekkilin borçsuzluğunun (menfi tespit) tespitine, HMK.m. 389 İİK m.89/3 ve devamı hükümleri uyarınca, dava sonuna kadar ihtiyati tedbir kararı verilerek müvekkili hakkında icra takibi yapılamayacağının/durdurulmasının tespitine ve bu hususun .... İcra Müdürlüğü'ne bildirilmesini ve yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.DELİLLER VE GEREKÇE
:Dava, İİK 89/3. fıkrasına istinaden gönderilen haciz ihbarnamesi nedeniyle ihbarnameye muhatap olan 3. kişi tarafından açılan borçlu olmadığının tespiti davasıdır..... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası UYAP sistemi üzerinden dosyamız arasına alınmıştır.HMK.nun 1. Maddesine göre, göreve ilişkin kurallar kamu düzeninde olup, aynı yasanın 114/1-c bendi uyarınca dava şartı olan bu husus, HMK.nun 115/1 maddesi gereğince mahkemece davanın her aşamasında kendiliğinden araştırılır.HMK' nın 138. Maddesine göre mahkeme, öncelikle dava şartları ve ilk itirazlar hakkında dosya üzerinden karar verir; gerektiği takdirde kararını vermeden önce, bu konuda tarafları ön inceleme duruşmasında dinleyebilir. Mahkememizce dava şartı olduğundan usul ekonomisi gereğince taraflar davet edilmeden dosya üzerinden inceleme ve karar verme yoluna gidilmiştir. (Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 11.04.2019 tarih ███████-2141 Esas., ████████ Karar)6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 4. maddesinde mutlak ticari davalar belirtildikten sonra her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları nispi ticari davalar olarak sayılmış ve 5. maddesinde de "Aksine hüküm bulunmadıkça, dava olunan şeyin değerine veya tutarına bakılmaksızın asliye ticaret mahkemesi tüm ticari davalar ile ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işlerine bakmakla görevlidir" hükmü getirilerek görev hususunun kapsamı düzenlenmiştir. Buna göre bir davada Asliye Ticaret Mahkemesinin görevli olabilmesi için mezkur kanunun 4. maddesinde sayılan mutlak bir ticari dava olması veya her iki taraf tacir olup uyuşmazlığın da her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili bir husustan doğması gerekmektedir.Emsal nitelikteki Yargıtay 11.Hukuk Dairesi'nin █████/2023 Tarih, █████████ Esas; █████████ Karar nolu ilamına göre; "...2004 sayılı Kanun'un 89 uncu maddesinin üçüncü fıkrasına istinaden gönderilen haciz ihbarnamesi nedeniyle ihbarnameye muhatap olan üçüncü kişi tarafından açılan menfi tespit davasında görevli mahkemenin; davanın tarafları arasında doğrudan bir ilişki bulunmaması ve uyuşmazlığın takip hukukundan kaynaklanması nedeniyle Asliye Hukuk Mahkemesi olduğuna, tarafların tacir olmasının veya temel ilişkinin ticari nitelikte bulunmasının veyahut borcun temelini oluşturan senedin kambiyo senedi niteliğinde olmasının mahkemenin görevinin belirlenmesinde bir etkisinin bulunmadığına, yukarıda belirtilen Bölge Adliye Mahkemeleri arasındaki uyuşmazlığın bu şekilde giderilmesine..." şeklinde belirtilmiştir.Somut olayın incelenmesinden; Mahkememizce resen yapılan araştırmada davanın tarafları arasında doğrudan bir ilişki bulunmadığı ve uyuşmazlığın takip hukukundan kaynaklandığının anlaşıldığı, yukarıda atfı yapılan emsal Yargıtay kararında da tarafların tacir olmasının veya temel ilişkinin ticari nitelikte bulunmasının veyahut borcun temelini oluşturan senedin kambiyo senedi niteliğinde olmasının mahkemenin görevinin belirlenmesinde bir etkisinin bulunmadığı, İİK 89/3. fıkrasına istinaden gönderilen haciz ihbarnamesi nedeniyle ihbarnameye muhatap olan 3. kişi tarafından açılan menfi tespit davalarında göreve ilişkin özel bir düzenleme bulunmadığından Mahkememizin eldeki uyuşmazlığa bakmakla görevli olmayıp görevli mahkemenin genel görevli olan Asliye Hukuk Mahkemesi olduğu kanaatiyle davanın usulden reddine dair aşağıdaki şekilde karar vermek gerekmiştir.HÜKÜM
: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;1-Mahkemenin görevine ilişkin dava şartı noksanlığı bulunduğundan Mahkememizin görevsizliğine, davanın HMK 114/1-c ve 115/2. maddeleri uyarınca USULDEN REDDİNE,2-HMK'nın 20. Maddesi uyarınca; bu karar verildiği anda kesin ise kararın tebliği tarihinden, karara karşı süresi içinde kanun yoluna başvurulmayarak kesinleşir ise kararın kesinleştiği tarihten; kanun yoluna başvurulursa bu başvurunun reddi kararının tebliğ tarihinden itibaren iki hafta içinde taraflardan biri veya ikisi mahkememize başvurarak, dava dosyasının görevli mahkemeye gönderilmesini talep etmesi halinde dosyanın görevli olan İSTANBUL NÖBETÇİ ASLİYE HUKUK MAHKEMESİNE gönderilmesine, aksi takdirde mahkememizce dosya üzerinden resen davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesine,3-Harç, yargılama gideri ve gider avansının görevli mahkemece değerlendirilmesine,Dair, Tarafların yokluğunda dosya üzerinden verilen kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde mahkememize ya da mahkememize gönderilmek üzere başka yer mahkemesine verilecek bir dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. █████/2025Katip ...e-imzalıdırHakim ...e-imzalıdır