Bedelsiz kalan iki adet çekin yasa dışı ikrazat ve kötü niyetli işbirliğiyle icra takibine konu edilmesi sonucu açılan menfi tespit davası.
Özet: Davacı şirket, ticari ilişkisi gereği davalılardan birine verdiği ve vadesinden önce ödeyerek bedelsiz hale gelen iki adet çeki, ilgili davalının iade etmeyip yasa dışı ikrazat yaptığı iddia edilen diğer davalıya kırdırdığını ve bu çeklerin yıllar sonra aleyhine icra takibine konu edildiğini ileri sürerek borçlu olmadığının tespiti ile takibin iptalini talep ederken; davalı şirket ise davacının aleyhindeki takibe herhangi bir itirazda bulunmadığı için takibin kesinleştiğini belirterek davanın reddini istemiştir.
T.C.
İSTANBUL13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİESAS NO
:████████ EsasKARAR NO
:████████DAVA
:Menfi Tespit (Ticari İlişkiden Kaynaklanan)DAVA TARİHİ
:█████/2023KARAR TARİHİ
:█████/2025Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Ticari İlişkiden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,DAVA
:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirket tarafından, davalılardan ... A.Ş. Firması ile olan ticari ilişkileri gereği davaya konu icra takibinin konusunu teşkil eden ve aşağıda dökümü yapılan iki adet çek teslim edildiği, fakat her iki çek de gününden önce ödenmiş ve bedelsiz kaldığı, cari hesap ekstresinde müvekkilinin ... firmasına borçlu olmadığı bilakis alacaklı olduğunun görüleceği, müvekkili şirket yetkilileri tarafından, davalılardan ... firması aranarak bedelsiz kalan çeklerin iadesi istendiği, fakat söz konusu çeklerin iadesi konusunda ... firması yetkilileri tarafından müvekkilinin sürekli oyalandığı, daha sonra davalı/alacaklı firma tarafından çeklerin karşılığı bankalara sordurulunca müvekkil tekrar ... firmasını aramış fakat bu kez ulaşamadığı, bu şekilde çekleri yazdırılan müvekkilinin, 2018 yılında ülkemizde yaşanan krizden de olumsuz etkilenmiş ve bu çekler bakımından hakkını savunma imkanınından mahrum kaldığı, akabinde ise davalılardan ... firması yetkilileri müvekkili şirket yetkilisini arayarak "çek bedellerinin ve ferilerinin ödendiğini fakat çeki elinde bulunduranların tefeci olduğunu, fahiş miktarlarda faiz talepleri olduğunu ve kalan borcu ödeyip çekleri teslim aldıktan sonra kendilerine iade edeceklerini" beyan ve taahhüt ettiği, fakat aradan geçen bunca süre içerisinde bedelsiz kalan çekleri iade etmedikleri gibi çeklerin de icra takibine konu edilmesine sebep oldukları, yani piyasa diliyle basitçe anlatmak gerekirse, ... firması bedelsiz kalan ve müvekkiline iade etmesi gereken çekleri yasa dışı ikrazat yapan diğer davalı firmaya kırdırdığı, iddia ettiği üzere bedelini ödemiş fakat diğer davalı ... ... firmasının fahiş faiz talebi nedeniyle iade edemediği, bu durumda müvekkili şirketin borçlu olmadığı hatta alacaklı olduğu bir ticari ilişkide taraflar arasındaki çekişme nedeniyle icra baskısı altında olduğu, davalı/alacaklı firmanın, bedelsiz kalan çekleri ibraz tarihinden yaklaşık 2.5 sene sonra icra takibine konu ettiği, .... İcra Müdürlüğünün ... E. Sayılı dosyası incelendiğinde işbu durum görüleceği, yasa dışı ikrazat yaptığı iddia edilen davalı ... ... firması ile ... firması arasındaki ya husumetten ya da kötü niyetli olarak müvekkiline kurulan kumpastan kaynaklanan ilişki nedeniyle müvekkili şirketin telafisi imkansız zararlara sokulmaya çalışıldığı, ... firmasına haciz uygulanmaması ve çekin 2,5 yıl sonra takibe konulup 3 yıl sonra hacze gidilmesi taraflar arasındaki ilişkinin devam ettiğini ve bedeli ödenen çekler nedeniyle müvekkilinden tekrar aynı tahsilatı yapmaya çalıştıklarının açık göstergesi olduğu, tarafların birlikte ve kötü niyetle hareket ederek müvekkilinin borçlu olmadığı bilakis alacaklı olduğu bir ticari ilişkide tazyik ederek zarara uğratmaya ve haksız kazanç elde etmeye çalıştıkları, bu durumun hukuken, ahlaken ve vicdanen kabul edilemeyeceği, bedelsiz kalan bir çek bakımından, düzenleyenin (borçlunun) yapacağı yegâne şey, bedelsizlik davası adı altında İİK m. 72/1 çerçevesinde bir menfi tespit davası açmak suretiyle, çekin muhatap tarafından ödenmesini engellemek ve aynı zamanda senedin iadesini sağlamak; bunun mümkün olmadığı durumlarda ise, çekin bedelsizliğini (borçlu bulunmama durumunu) mahkemede tespit ettirerek, başlatılacak veya başlatılmış icra takibinin durdurulmasını ve sona erdirilmesini sağlamaya çalıştığı, bu nedenlerle davanın kabulü ile müvekkili şirketin borçlu olmadığının tespitine,TEB Ümraniye Şubesinin 31.07.2017 düzenlenme tarihli, düzenlenme yeri İstanbul olan ... Seri numaralı 150.000TL bedelli çek ile ... ... Şubesinin 31.08.2017 düzenlenme tarihli, düzenlenme yeri İstanbul olan ... Seri Numaralı 150.000TL bedelli çeklerin konu edildiği takibin iptaline, bu talebimizin uygun görülmemesi halinde takdiren teminatsız ya da uygun bir teminat karşılığında takibin müvekkil şirket bakımından durdurulmasına yönelik tedbir kararı verilmesini, davalıların kötü niyetli oldukları açık olduğundan alacağın %20'sinden az olmamak üzere tazminata mahkumiyetlerine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılar üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmişlerdir.CEVAP
:Davalı ... vekilinin cevap dilekçesinde özetle; Davacı, tarafında açılan işbu Menfi tespit davasının haksız, mesnetsiz ve hukuka aykırı olup ileri sürülen hususular usule ve yasaya aykırı olduğunu, müvekkili şirket tarafından davacı aleyhine İstanbul ... İcra Md. ... E Sayılı dosyası ile 17.01.2020 tarihinde Kambiyo senetlerine özgü takip başlattığını başlatılan takibe ilişkin borçlu tarafından her hangi bir itirazda bulunulmadığını en nihayetinde takibin kesinleştiğini, takip dayanağı belge davacı tarafça müvekkile verilen 31.07.2020 tarih ... seri nolu 150.000 TL tutarlı bir adet çek, 31.08.2020 tarihli ... seri nolu 150.000 TL tutarlı bir adet çek, iki adet çekten ibaret olduğu İcra takibinin dayanağını oluşturan çekler ilişkin her hangi bir ödeme yapılmadığını, davacı yan ile diğer davalı ...Ş yetkilileri görüşmeler neticesinde “ çek bedellerinin ve ferilerinin ödendiği fakat çeki elinde bulunduranların tefeci olduğu, fahiş miktarlarda faiz talep edildiğinden dolayı çekin iade edilmediği.” beyan edildiği, davacının dava dilekçesinde ileri sürdüğü ithamları Kabul etmemekle birlikte davacı yan her hangi bir hukuki dayanağı olmayan bu sözlerle mahkemeyi yanıltmak saikiyle tamamen kötü niyetli hareket ettiği, müvekkil ... San ve Tic Ltd Şti, takibe konu dosya alacağına kavuşmak amacıyla ... İcra Md. alınan talimatla ... İcra Md. ... Talimat sayılı dosyası ile 22.02.2023 tarihinde “ ... “ adresinde haciz işlemi tatbik edildiği, Müvekkilinin alacağını sürüncemede bırakmak isteyen davacı taraf işbu davayı açtığı gibi haciz mahallinde de istihkak iddiasında bulunduğu, davacının eşinin adına kurduğu şirket üzerinden faaliyetlerine devam ettiği, ... İcra Hukuk Mahkemesi ... sayılı dosyasında tespit edilmiş, borçlu ile Organik bağı olduğu saptanmış ve bu doğrultuda İİK.97 Maddesi uyarınca karar verildiği (Ek ... İcra Hukuk Mahk. ... sayılı kararı) davacının, dava dilekçesinde belirtmiş olduğu çeklerin ödendiği ancak ödenen çeklerin kendilerine iadesi yapılmayıp takibe konu edildiğiiddiası kabule şayan olmadığı, müvekkilin diğer davalı yan ... ile birlikte davacı tarafa kumpas kurduğu iddiası gibi komplo teorileri bir kenera bırakılacak olursa ispat yükü takibe konu çeklere istinaden ödeme yaptığını iddia eden davacı yana ait olduğu, davacı yan takip konusu çeklere istinaden müvekkile olan borcun ödendiğini ispat etmekle yükümlü olduğu, dava dilekçesinin ekinde sunulan cari hesap ekstresi iddia edildiği gibi bedelsiz kalan çekin ödendiğine karşılık bir belge olmadığı, bir senede karşı ileri sürülen ve onu hükümden düşüren hukuki işlemlerin değeri ne olursa olsun ancak senetle ispatı mümkün olduğu, Bu hukuki işlem sencde bağlanmışsa kimler arasında yapıldığı önem arz ctmeksizin ispatı ancak senetle mümkün olduğu, Senetle ispat zorunluluğuna tabi olmayan kişiler arasında da senet yapılsa, artık sencde karşı senetle ispat sorunluluğu doğacağı, Kabul anlamına gelmemekle birlikte gerçekten de çek ödenmiş olsa idi bunun ispatı HMK'nın 201 maddesi uyarınca yazılı delil ile mümkün olacağı, davacı cari hesap ekstresini sunmuşsa da çeklere ilişkin her hangi br ödeme yapılmadığı gibi davacı yan ile müvekkil şirket arasında cari hesap sözleşmesi bulunmadığı, yukarıda belirtildiği üzere, kambiyo senedine dayalı icra takibine ilişkin yapılan menfi tespit istemlerinde bedelsizlik iddiasıı ispat yükü davacı borçlularda kaldığı, Davacı tamamen soyut iddialarla müvekkile karşı olan borcunu ödediğini ileri sürmüş ancak dava dilekçesi ve eklerinde bu iddiasına dayanak olarak her hangi bir delil sunamadığı, olmayanın ispatı yapılamayacağından yerleşik içtihatlar ve yüksek maheme kararlarında da görüleceği üzere ispat yükü borcu ödediğini eden davacı borçlunun üzerinde olduğu, bu sebeplerle hukuk dayanaktan yoksun olarak açılan işbu davanın reddi gerektiği, haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davanın reddine, davanın açılmasında kötü niyetli davacı aleyhine % 20'de az olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesne, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesine karar verilmesini talep etmiştir.DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
:Davanın; 441.215,61-TL alacağa ilişkin ... icra dairesinin ... esas sayılı takip dosyası yönünden davacıların davalılara borçlu olunmadığının tespiti davası olduğu anlaşılmıştır.Davacı vekili davada; .... İcra Müdürlüğünün ... E. Sayılı dosyası, .... İcra Dairesi ... Tal. Dosyası, Cari hesap ekstresi, Takibe konu edilen çekler, Ticari defter ve kayıtlar, Ticaret Sicili Gazetesi Kayıtları, keşif, bilirkişi incelemesi, tanık, yemin ve her türlü yasal delile dayanmıştır.... icra dairesinin ... sayılı dosyası sureti celp edilerek dosyamız arasına alınmış olup, takip dosyası incelendiğinde; alacaklının .... San Tic.Ltd Şti, borçlusunun ... A.Ş ve ... Ltd Şti. Olduğu, █████/2020 tarihinde 297.180,00-TL Asıl alacak, 114.317,61-TL işlemiş faiz, 29.718,00-TL çek tazminatı olmak üzere toplam 441.215,61-TL alacak için kambiyo takibine girişilmiştir.( takip dayanağının █████/2017 tarih 150.000,00-TL bedelli █████/2017 tarihli 150.000,00-TL 2 adet çek alacağı)Tarafların iddia ve savunmaları doğrultusunda dosyanın bilirkişi heyetine tevdii edildiği, █████/2024 tarihli bilirkişi kök raporunda özetle; Taraflar ticari defter kayıt ve belgelerini bilirkişi incelemesine ibraz etmediklerinden bu yönde her hangi bir inceleme, tespit ve değerlendirme yapılamadığı, dava dilekçesi ekinde sunulan cari hesap (Muavin) ekstresine göre davacı ile davalılardan ... A.Ş arasında ticari ilişkin olduğu, dava konusu çeklerde davacı tarafından davalı ...Ş emrine düzenlenerek teslim edildiği, muavin hesap ekstresine göre, yıllar itibariyle davacının davalı ...Ş'den alacaklı durumda olduğu, muavin hesap ekstesinde dava konusu çeklerin davacı tarafından ödendiğine ilişkin kaydı bilgi tespit edilemediği, davacının dava konusu çeklerin ödendiğine ilişkin daha somut (banka ödeme dekontu, makbuz, EFT, Havale vb) belgelerle ispata muhtaç olduğu tespit ve rapor edilmiştir.█████/2024 tarihli bilirkişi ek raporunda özetle; Sonuç olarak, kök rapordaki tespit ve değerlendirlerimizde her hangi bir değişiklik olmadığı,taraflarca ek bilgi ve belge ibraz edilmediği, tarafların ticari defter kayıt ve dayanak belgelerinin de bilirkişi incelemesine ibraz edilmemesi nedeniyle Kök raporun sonuç kısmında özetlenen görüş vekanaatlerini aynen beyan ve rapor edilmiştir.Dosyaya getirtilen yanlara ait tüm deliller, getirtilen icra dosyası, tarafların defter ve belgeleri üzerinde yapılan bilirkişi incelemesi sonucunda düzenlenen rapor ve tüm dosya kapsamından anlaşıldığı üzere; taraflar arasındaki hukuki ihtilafın davalı yanın, █████/2020 tarihinde davacı borçlu aleyhine ... icra dairesinin ... esas sayılı dosyasıyla 441.215,61-TL tutarlı alacağı için icra takibi başlatması karşısında, davacı yanın iş bu menfi tespit davasını açtığı,Takip konusu çekler üzerinde yapılan incelemede ... Ltd. Şti. Keşideli ... seri nolu, █████/2017 keşide tarihli, 150.000,00-TL bedelli, ... seri nolu, █████/2017 keşide tarihli, 150.000,00-TL bedelli çekler olduğu ve her 2 çekinde ... emrine düzenlendiği, ...' nin söz konusu her 2 çekide ciro ederek ...' ne teslim edildiği, son hamil ... Sanayi Ve Ticaret Limited Şirket █████/2017 ve █████/2017 tarihinde ... ... bankasına ibraz edildiği ve karşılıksız kaldığından işlem yapılamadığı,Davacı yanın defter inceleme gün ve saatinde defterlerini sunmadığı davalılardan ...' ile olan ticari ilişkisine ilişkin muavin hesap ekstrelerinin dosyaya sunulduğu, ticari defter ve belgelerin sunulamaması sebebiyle cari hesap ekstrelerinin kayıtları ile ticari defter ve kayıtlarının karşılaştırmasının yapılamadığı, davacı vekiline ve davalı vekiline ticari defter ve belgelerin incelenmesi için bir çok kez süre verildiği ancak ticari defter ve belgeleri ibraz etmediği anlaşıldığı,Taraflar ticari defter kayıt ve belgelerini bilirkişi incelemesine ibraz etmediklerinden bu yönde her hangi bir inceleme, tespit ve değerlendirme yapılamadığı, dava dilekçesi ekinde sunulan cari hesap (Muavin) ekstresine göre davacı ile davalılardan ... A.Ş arasında ticari ilişkin olduğu, dava konusu çeklerde davacı tarafından davalı ...Ş emrine düzenlenerek teslim edildiği, muavin hesap ekstresine göre, yıllar itibariyle davacının davalı ...Ş'den alacaklı durumda olduğu, muavin hesap ekstesinde dava konusu çeklerin davacı tarafından ödendiğine ilişkin kaydı bilgi tespit edilemediği, davacının dava konusu çeklerin ödendiğine ilişkin daha somut (banka ödeme dekontu, makbuz, EFT, Havale vb) belgelerle ispata muhtaç olduğu hususunun tespit ve rapor edildiği, denetlemeye ve hükme dayanak etmeye elverişli bilirkişi raporuna göre davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.HÜKÜM
: Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere;1- Davacının davasının REDDİNE,2-)Harçlar Yasası uyarınca alınması gerekli 615,40-TL harcın başlangıçta peşin alınan 7.534,86-TL harçtan mahsubu ile bakiye 6.919,46-TL harcın karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,3-)Davacı yanca yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,4-)Davalı duruşmalarda kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca 70.182,34-TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,5-)Tarafların gider avansından artan bakiyesinin karar kesinleştiğinde re'sen taraflara/vekiline iadesine,Dair, Davacı vekilinin ve davalı vekilinin yokluğunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde Mahkememize verilecek bir dilekçe ile veya başka bir yer Mahkemesi aracılığı ile gönderilecek bir dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İstinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı... █████/2025Katip ...e-imzaHakim ...e-imza