Ticari şirket genel kurul karar defterinin zayi nedeniyle iptali davasında tacirin basiretli iş adamı özenini göstermediği gerekçesiyle talebin reddine ilişkin Bursa 2. Asliye Ticaret Mahkemesi kararı.
Özet: Şirketine ait genel kurul karar defterinin kaybolduğunu iddia ederek zayi belgesi verilmesini talep eden davacının başvurusunda, mahkeme Türk Ticaret Kanunu ve emsal içtihatlar doğrultusunda, tacir olan davacının ticari defterleri basiretli bir tüccar gibi gerekli dikkat ve özenle muhafaza etme yükümlülüğünü yerine getirmediği, defterin irade dışı ve gerekli özen gösterilmesine rağmen zayi olduğuna dair yeterli somut delil sunulamadığı gerekçesiyle, talebin reddedilmesi gerektiğine karar vermiştir.
ESAS NO
: 2024/KARAR NO
: 2025/HAKİM
: ... ...KATİP
: ... ...DAVACI
: 1-VEKİLİ
: Av.DAVACI
: 2-DAVA
: Kıymetli Evrak İptali (Zayi Nedeniyle)DAVA TARİHİ
: █████/2024KARAR TARİHİ
: █████/2025KARAR YAZIM TARİHİ
: █████/2025Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Zayi Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
:İDDİA VE SAVUNMA
:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle
: müvekkilin ... Seyahat Turizm Sanayi ve Ticaret Limited Şirket sahibi ve şirketinde münferiden temsile yetkili tek kişi olduğunu, müvekkilin şirketi ... Ticaret Sicil Müdürlüğünde ... Ticaret Sicil Numarası ile kayıtlı olduğunu, şirkete ait ... Ticaret ve Sanayi Odası tarafından onaylanmış olan yevmiye numaralı "Genel Kurul Karar Defteri 25.08.2024 tarihi itibariyle fiziki olarak bulunamadığı ve kayıp olduğu tespit edildiğini, bu kaybın sorumlusu bulunamadığından ve müvekkilin iş yerinden kaybolmasının mümkünü olmadığından kuvvetle ihtimal çalınmış olduğundan şüphelenilmediğini, müvekkilin belirli haklarını kullanabilmesi adına zayi belgesi verilerek şirket ile ilgili işlemelere devam edebilsin bu nedenle açmış olduğumuz hasımsız olan bu haklı davanın kabulüne karar verilmesi gerektiğini, müvekkil 25.08.2024 tarihinden beri şirketini defalarca aramasına rağmen bir sonuç elde edemediğini bu nedenlerle müvekkil şirkete ait karar defterinin zayi olduğuna dair karar verilmesini talep etmiştir.DELİLLER
:Dava dilekçesi, Vergi Dairesi'ne yazılan müzekkere cevabı ve sair evrakları.DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE HUKUKİ SONUÇ:Dava; davacı şirkete ait Karar defterinin zayi olduğundan bahisle zayi belgesi verilmesine ilişkindir.Davacı tanığı ... duruşmada '' Davacının iş yeri olarak da kullandığı home ofise hırsız girmişti onu biliyorum evindeki çalınan eşyalar arasında şirket karar defteri de varmış bildiklerim bundan ibarettir" şeklinde beyanda bulunmuştur.Dava, TTK' nın 82/7. maddesi gereğince zayi belgesi verilmesi istemine ilişkindir.Davacı tarafça ,davacı şirkete ait Karar defterinin irade dışında kaybolduğuna yönelik hiçbir vakıa ve delil sunulmamıştır.Öte yandan davacı taraf tacir sayıldığından basiretli şekilde davranmak zorundadır.... Hukuk Genel Kurulunun █████/1984 tarih 1982/- Esas ve 1984/ Karar sayılı kararında "TTK.nun 68/1. maddesi hükmünce "Defter tutmak mecburiyetinde bulunan kimse ve işletmeye devam eden halefleri, defterler son kayıt tarihinden ve saklanması mecburi olan diğer hesap ve kağıtları tarihlerinden itibaren on yıl geçinceye kadar saklamaya mecburdurlar". Aynı maddenin son fıkrası da şu düzenlemeye yer vermiştir: "Bir tacirin saklamakla mükellef olduğu defter ve kağıtları yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet sebebiyle ve kanuni müddet içinde ziyaa uğrarsa tacir ziyanı oğrendiği tarihten itibaren otuz gün icinde ticari isletmesinın bulundugu yerin selahiyetli mahkemesinden kendisine bir vesika verilmesini isteyebilir. Mahkeme lüzumlu gördüğü delillerin toplanmasını da emredebilir. Böyle bir vesika almamış olan tacir defterlerini ibrazdan kaçınmış sayılır...Önce şu husus belirtilmelidir ki, metni yukarıya aynen alınan hükümdeki "yangın, su baskını veya yer sarsıntısı" örnekleri tahdidi bir düzenleme içerisinde yer almamış, "gibi" sözlüğünden de anlaşılacağı üzere tacirin elinde olmayan benzer olaylar da maddenin kapsamında düşünülmüştür. Tacirin 68. maddenin son fıkrasından yararlanabilmesi icin bir taraftan defterlerin korunması amacıyla gereken dikkat ve ihtimamı göstermiş bulunması, diğer taraftan da ziyaa uğramanın onun iradesi dışında, elinde olmayan bir nedenle meydana gelmiş olması zorunludur: Genel bir kural konulamamakla beraber cereyan ettigi yer ve sartlar itibarıyla bir (hırsızlık) olayı sozu edılen madde kapsamında düşünülebileceği gibi, gene başka yer ve başka koşullar altında düşünülmeyebilir de...Ticari defter ve belgelerin iyi muhafaza edilmemiş olması nedeniyle davanın reddine karar verilmesi gerekir." denilmiştir. Yukarıda anılan kanun hükmünde açıkça " gerekli dikkat ve özen gösterilmiş olması şartıyla" denilmek suretiyle zayi belgesi verilebilmesi için belgelerin gerekli dikkat ve özenin gösterilmesine rağmen zayi olması şartı aranmaktadır. ... yerleşik içtihatları da söz konusu belgelerin iptalini gerekli dikkat ve özen gösterilmiş olması şartına bağlamıştır.(Emsal nitelikte ... 11.Hukuk Dairesi'nin █████/2017 gün ve 2016/ Esas, 2017/ sayılı ilamı)Dolayısıyla somut olayda, her ne kadar davacı tarafça, davacı şirketin Karar defterinin kaybolduğu belirtilerek zayi belgesi talebinde bulunulmuş ise de ilgili Hukuk Genel Kurulu kararında da vurgulandığı üzere tacir sayılan davacı tarafın, talebe konu defterleri güvenli bir şekilde muhafaza etmesi gerektiği, basiretli olarak bu dikkat ve özeni göstermesi gerektiği, nedeni ne olursa olsun defterin güvenli bir yerde güvenli bir şekilde muhafaza edilmemesi nedeni ile davacının özen görevini yerine getirmediği, bu yönde gereken duyarlılığı göstermediği ve kusurlu olduğu, elde olmayan bir sebeple kaybolması durumunun ispatlanamadığı, söz konusu defterlerin çalındığı hususunda kesin ve inandırıcı delil ibraz edilmediği anlaşıldığından dikkate alınarak davanın reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir. (Emsal mahiyette ... Bölge Adliye Mahkemesi 12. HD 2025/ E. -2025/ K. Sayılı ilamı)H Ü K Ü M
: Yukarıda açıklanan nedenlerle,1-Davanın REDDİNE,2-Karar tarihi itibariyle alınması gerekli 615,40 TL harçtan peşin alınan 427,60 TL harcın mahsubu ile bakiye 187,80 TL'nin davacıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,3-Davanın mahiyeti gereği yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,4-Davacı tarafından yatırılan ve kullanılmayan gider avansından karar tebliği için gerekli miktar kullanıldıktan sonra artan kısmın kararın kesinleşmesi halinde HMK'nın 333.maddesi uyarınca istek halinde davacıya iadesine,Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğuna gerekçeli kararın tebliğinden itibaren HMKnın 341. Ve 345. Maddeleri gereğince 2 haftalık yasal süre içinde ... Bölge Adliye Mahkemesine ... açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.█████/2025Katip ...¸E-imzalıdır.Hakim ...¸E-imzalıdır.