istanbul 6. asliye ticaret mahkemesinde görülen, finansmaaş sözleşmesi ihlali kaynaklı promosyon iadesi ve icra takibine itirazın iptali davası.

İstanbul 6. Asliye Ticaret Mahkemesinde görülen, finansmaaş sözleşmesi ihlali kaynaklı promosyon iadesi ve icra takibine itirazın iptali davası.

Özet: Bir banka tarafından bir şirkete karşı açılan itirazın iptali davasında, taraflar arasında imzalanan finansmaaş sözleşmesi uyarınca bankanın davalıya ödediği 190.000 TL tutarındaki promosyon ücretinin, davalının sözleşme taahhütlerini ihlal etmesi ve sözleşmenin banka tarafından feshedilmesi gerekçesiyle faizi ve giderleriyle birlikte yaklaşık 281.931,30 TL olarak iadesi talep edilirken, davalı şirket fesih bildiriminin usulsüz olduğunu ve promosyonun sözleşmenin fiilen devam ettiği süreye göre oranlanarak iade edilmesi gerektiğini savunmuştur.

T.C.

İSTANBUL

6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

: ████████ Esas

KARAR NO

: ████████

DAVA

: 5464 S.K. Uy.Tacirlere Verilen Kurumsal Banka Ve K.Kartlarından Kaynaklanan (5411 S.K. 142/1 Hariç) (İtirazın İptali)

DAVA TARİHİ

: █████/2023

KARAR TARİHİ

: █████/2025

Mahkememizde görülmekte olan 5464 S.K. Uy.Tacirlere Verilen Kurumsal Banka Ve K.Kartlarından Kaynaklanan (5411 S.K. 142/1 Hariç) (İtirazın İptali) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde ve özetle: Davalı ile müvekkil Banka arasında 01.02.2022 tarihli üç yıl süreli Finansmaaş Sözleşmesi imzalandığını, davalı tarafça, Sözleşme'nin yürürlüğü süresinde her ay toplam 60 adet personelin maaş ödemelerinin müvekkil Banka aracılığı ile ödeneceği taahhüt edildiğini, sözleşme gereğince müvekkil Banka tarafından davalının hesabına 03.03.2022 tarihinde fatura karşılığı promosyon ödemesi yapıldığını, davalının Sözleşmedeki taahhütlerini ihlal etmesi üzerine davalıya ... 7.Noterliği'nin ... tarihli ... yev.sayılı ihtarnamesi keşide edilerek 17.madde uyarınca Sözleşme'nin feshedildiği ve müvekkil Bankanın kısa vadeli kredilere uyguladığı faiz oranı üzerinden işleyen faizi ile birlikte toplam 279.994-TL 'nin 3 gün içerisinde ödenmesi hususu ihtar edildiğini, İhtarname davalıya tebliğ edilemediğini, Sözleşmenin ihlal edilmesi ve ödeme yapılmaması üzerine tarafımızdan 08.07.2023 tarihinde ... Banka Alacakları İcra Müdürlüğü'nün ... E.sayılı dosyası ile icra takibi başlatılmıştır. Borçlu/davalı tarafından borca itiraz edildiğini, Sözleşmenin 13.maddesinde; Sözleşme ile ilgili uyuşmazlıklarda İstanbul Merkez Mahkeme ve İcra Müdürlüklerinin yetkili olacağı kararlaştırılmış olup yetki sözleşmesi gereğince İstanbul Mahkemeleri ve İcra Müdürlükleri yetkili olduğunu, Sözleşmenin 17.maddesinde; kurumun Sözleşme ve eklerinde yazılı taahhütlerinden herhangi birini ihlal etmesi halinde fazlaya dair zararları talep hakkımız saklı kalmak kaydıyla, söz konusu durumun meydana geldigi günü takip eden 3 iş günü içerisinde 190.000-TL tutarı Sözleme'nin imzalandığı tarihten itibaren müvekkilin o tarihte kısa vadeli kredilere uyguladığı faiz oranı üzerinden işleyecek faizi ile birlikte, herhangi bir ihtara, ihbara gerek kalmaksızın ödeyeceği taahhüt edildiğini, sözleşmenin 11.maddesinde her türlü vergi ve masrafların davalı Kurum'a ait olacağı kararlaştırıldığını, 190.000-TL promosyon iadesi ve ihlal tarihinden İhtarname tarihine kadar müvekkil Bankanın kısa vadeli kredilere uyguladığı aylık %3,43 faiz oranı üzerinden işleyen 84.721-TL faizi ile birlikte yasal yükümlülük gereği ödenen 4.236-TL BSMV, 304,23-TL Damga Vergisi, 7,61-TL Damga Vergisinin BSMV'si, 724,58-TL KDV'nin BSMV'si ve 1.937,88-TL ihtarname masrafı ile birlikte toplam 281.931,30-TL üzerinden takip başlatıldığını, İhtarname davalıya tebliğ edilemediğinden alacak kalemlerine takip öncesi faiz talep edilmemiş, takip tarihinden itibaren faiz talep edildiğini, davanın kabulü ile ... Banka Alacakları İcra Müdürlüğü’nün ... E. Sayılı dosyasından başlatılan takibe vaki itirazın iptaline, icra takibinin talep edilen miktar ve temerrüt faizi üzerinden devamına, davalı borçlunun haksız itirazı nedeniyle alacağımızın %20’sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmolunmasına, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini, talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde ve özetle: sözleşmenin feshi müvekkil şirkete bildirilmediğini, fesihin usulsüz yapıldığını, davacı yan sözleşmeyi 03.05.2023 Tarihinde fesh ettiğini iddia etmekte ve bu sebeple promosyon iadesi talep etmekte olduğunu, fakat davacı yan ile davalı müvekkil arasındaki sözleşmenin 14.maddesi ve TTK 18.md uyarınca sözleşmenin fesh edildiği ancak noter aracılığı ile yazılı olarak bildirilebileceğini, buna karşılık davacı yanın fesih beyanı davalı müvekkil şirkete usulüne uygun olarak bildirilmediğini, promosyon tutarı sözleşmenin yürülükte olduğu süreye oranlanması gerektiğini, davalı müvekkil şirket ile davacı yan arasında 01.02.2023 tarihli dosyada mevcut sözleşme akdedilmiş olup, davalıya 190.000,00TL promosyon ödemesi yapıldığını, davacı yan sözleşmenin davalı müvekkil şirket tarafından ihlal edildiği ile sözleşmeyi fesh ettiğini iddia ederek sözleşmenin 17. Maddesi uyarınca davalı müvekkil şirkete yapılan promosyon ödemesinin iadesini talep ettiğini, tarafımızca fesih beyanının müvekkil şirkete tebliğ edilmemiş olması sebebiyle geçersiz olduğu kanaati hasıl olmuş ise de mahkememizce davacı yanın sözleşmeyi fesih beyanı kabul edilir ise davacının iadesini talep ettiği promosyon tutarı, sözleşmenin tam olarak ifa edildiği döneme isabet eden kısım sözleşme süresine oranlanmalı ve iade talebi ancak bu oran ile ortaya çıkacak miktar üzerinden yapıldığını, davacı yanın iddiasına göre mezkur sözleşme, 03.05.2023 tarihinde gönderilen ihtarname ile davacı yan tarafından fesh edildiğini, bu durumda sözleşmenin kurulduğu 01.02.2022 tarihinden 03.05.2023 tarihine kadar 14 ay boyunca tam olarak ifa edildiğini, mezkur sözleşme 3 yıl(36 ay) için akdedildiğini, bu durumda promosyon iadesi ancak █████ oranında talep edilebileceğini, nitekim Yargıtay aşağıda paylaşılan kararda aynı yönde verilen ilk derece mahkemesinin kararını onadığını, sözleşmenin 17.maddesi haksız şart niteliğinde olduğunu, davacı yan dava dilekçesinde yukarıda açılandığı gibi haksız şekilde promosyon tutarının tamamının iadesini talep etmesine ek olarak sözleşmenin 17. Maddesinde yer alan akdi faiz oranıyla promosyonun iadesini talep ettiğini, sözleşmenin 17.maddesinde faiz şartı cezai şart olarak düzenlenmiş olup yukarıda izah ettiğimiz şekilde haksız şart olarak değerlendirilmesi hususunda sayın mahkemenizce aksi yönde bir kanaat oluşur ise cezai şartın hakkaniyet gereği indirilmesini talep ettiklerini, zira müvekkil şirketin kuruluş sermayesi 50.000,00TL olup bu husus ek-1'de yer alan ticaret sicil gazetesinde açık olduğunu, davanın usulden reddine, davanın esastan reddine, davacı yan aleyhine icra takibinin %20'sinden aşağıya olmayacak kötü niyet tazminatına hükmedilmesine, mahkeme aksi kanaatte ise promosyon iade tutarının, sözleşmenin ifa edildiği süre ile sözleşme süresi oranlanarak mahkemece belirlenmesin, sözleşmenin 17. Maddesinde yer alan faiz oran ve başlangıç şartlarının genel işlem koşulları denetimi ile yok sayılmasına, mahkeme aksi kanaatte ise cezai şartın hakkaniyet gereğince indirilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

Dosyada taraflarca bildirilen belgeler, davacı tarafın sunmuş olduğu ... Banka Alacakları İcra Müdürlüğü’nün ... E sayılı dosyası, Finansmaaş Sözleşmesi Promosyon ödemesine dair dekont, fatura, ... 7.Noterliği'nin ...tarihli ... yevmiye sayılı ihtarnamesi ve tebliğ şerhi, arabuluculuk tutanağı, banka defter ve kayıtları, davalı defter ve kayıtları, bilirkişi incelemesi, Dava konusu uyuşmazlığın: davacı ile davalı arasında ...maaş sözleşmesi imzalandığı, davacının sözleşmenin 17. Maddesini ihlal edildiği gerekçesi ile sözleşmeyi feshederek ödenen promosyon bedelinin tamamının davacıya iadesinin mümkün olup olmadığı, varsa davacının hak edebileceği tazminat miktarının tespiti, davacının icra inkar tazminatı talep edip edemeyeceği, davalının kötüniyet tazminatı hak edip edemeyeceği noktasında toplanıldığı anlaşılmıştır.

... Banka Alacakları İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı dosyası celbedilerek dosya kapsamına kazandırılmıştır. ... Banka Alacakları İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı dosyasının tetkikinde; alacaklının... AŞ, borçlunun davalı ... Olduğu, ...maaş sözleşmesi gereğince 281.931,30-TL alacağın talep edildiği, ödeme emrinin davalı/borçlu şirkete 14.07.2023 tarihinde tebliğ edildiği, 20.07.2023 tarihli davalı/borçlu şirket vekilinin itirazı ile 21.07.2023 tarihinde takibin durduğu anlaşılmıştır.

█████/2025 tarihli bilirkişi raporunda" Konunun hukuki nitelemesi, sözleşme ve yasa maddelerinin yorumu, delillerin değerlendirilmesi ve nihai kararı Yüksek Mahkemenize ait olmak üzere ayrıntıları aşağıda verilen inceleme ve hesaplamalarımız sonucunda; Taraflar arasında imzalanan 01.02.2022 tarihli sözleĢmeye göre, üç yıl süre ile personel maaĢ ödemelerinin davacı banka aracılığıyla yapılması karĢılığı davacı Banka'nın davalı Ģirkete 190.000,00-TL promosyon ödemesinde bulunduğu, SözleĢmenin 17.maddesinde, sözleĢmenin davalı tarafından ihlali halinde, ödenen 190.000,00-TL (Yüzdoksanbin Türk Lirası)‟nin, sözleĢmenin imzalandığı tarihten itibaren Banka‟nın o tarihte kısa vadeli kredilere uyguladığı faiz oranı üzerinden işleyecek faizi ile birlikte, üç gün içinde bankaya ödeneceğinin davalı tarafından kabul edildiği, davalının sözleşmenin ilk 14 (ondört) ayında sözleşmeye uyduğu, sonra ise uymadığının hesap hareketlerinin incelenmesi ile anlaşıldığı, açılan takipte aylık %3,43 (yıllık %41,16) faiz oranı üzerinden talepte bulunulduğu, bu oranın bankanın kısa vadeli faiz oranı olduğu beyan edildiği, bankadan temin edilen faiz tablosunda tek bir kısa vadeli kredi faiz oranı yer almadığı, 25-36 ay vadeli finansmaaş kredilerinde altı farklı skora göre bildirilen faiz ortalamasının hesaplamaya esas alınması halinde bunun aylık %2,83 (yıllık %33,98) faiz oranına denk geldiği, gerek davacı tarafından talep edilen aylık %3,43 gerekse bildirilen faiz oranlarının ortalamasına göre belirlenen %33,98 faiz oranı üzerinden yapılan hesaplamalarda, davacı bankanın takipte talep ettiğinden fazla faiz miktarına ulaşıldığı,

bu durumda, bankanın talebi ile bağlı kalınacağı değerlendirilerek, talep edebileceği alacağın 190.000,00 TL Asıl Alacak, 84.721,00 TL Faiz, 4.243,61 TL BSMV, 304,23 Damga vergisi, 724,58TL KDV ile toplam 279.993,42 TL olarak

hesaplandığı, 1.937,88TL Masrafa ait dosyada herhangi bir makbuz vs bulunmadığından hesaplamaya dahil edilmediği, sözleşmede faiz oranının belli olmadığı, davalıdan olsa olsa avans faiz oranı üzerinden talepte bulunabileceğinin kabulü halinde ise takibe konu alacağın, 227.983,97 TL hesaplandığı, taraflar arasındaki sözleşmede bulunmamakla birlikte, davacının iade etmesi gereken promosyon ödemesinden, sözleşmeye uygun olarak çalıştığı sürenin 14 ay olmasına göre davalının savunduğu hakkaniyet indirimi yapılması gerektiğinin kabulü halinde ise, davacının üstte yer alan seçeneklere göre hükmedilecek tutara konu faiz miktarlarından █████ oranında indirim yapılabileceği,

talep edilen tutarın cezai şart olduğunun kabul edilmesi halinde adalet ve hakkaniyete uygun indirimin mahkemenin takdirinde olacağı, alacağın likit bulunmasına göre İİK 67.maddeye göre inkar tazminatının mahkemenin

takdirinde olduğu" bildirilmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dosyaya sunulu tüm delillerin bir bütün olarak değerlendirilmesi sonucu; Davacı banka ile davalı arasında 01.02.2022 tarihli 3 yıl süreli Finansmaaş Sözleşmesi imzalandığı, davalının sözleşme uyarınca her ay 60 adet personel maaşının davacı banka kanalıyla ödenmesini taahhüt ettiği, davacı bankanın da, sözleşme kapsamında yapılacak maaş ödemelerine karşılık davalıya promosyon ödemesi taahhüt ettiği ve taahhüt edilen 190.000 TL promosyon ödemesini yapmayı taahhüt ettiği, dosyaya sunulu dekont uyarınca davacı bankanın 03.03.2022 tarihinde 190.000 TL yi davalıya ödediği, davalı yanın, sözleşmeden kaynaklanan edimlerini yerine getirmediği iddiasıyla sözleşmenin davacı yanca 03.05.2023 tarihinde feshedildiği, sözleşmenin 17.maddesi hükmünden kaynaklı olarak, promosyon bedeli, işlemiş faiz ve masraflar olma üzere toplam 281.931,30 TL üzerinden icra takibine geçildiği, takibe yapılan itiraz üzerine, 1 yıllık hak düşürücü süre içerisinde eldeki davanın açıldığı görülmüştür.

Taraflar arasındaki 01.02.2022 tarihli sözleşmeye göre, maaş ödemesi yapılan 60 personel olması gerekirken, 2022 yılı Ocak ve Aralık ayları da dahil olmak üzere 60 personel ödemesinin yapıldığı, 2023 yılında sadece ocak ve şubat aylarının ödemesinin yapıldığı bilirkişi raporu ile tespit edildiğinden davalının ilk 14 ay sözleşme ile belirlenen yükümlülüğü yerine getirdiği, davalı şirketin basiretli bir tacir gibi hareket ederek sözleşme şartlarına uyması gerektiğinden davalı yanın sözleşme şartlarını 2023 yılı Mart ayı itibariyle ihlal ettiği, davacının sözleşmeyi feshetmekte haklı olduğu kanaatine varılmış, Bölge Adliye Mahkemesi 44. HD.sinin...E. ... K sayılı 06.05.2024 tarihli kararı ve emsal nitelikteki kararlar uyarınca banka tarafından peşin olarak ödenen promosyon bedelinin, sözleşmenin kullanılmayan süresine isabet eden tutarının ödenmesine karar verilmiş, 01.02.2022 tarihli sözleşme çerçevesinde, davacı banka tarafından verilen promosyon bedelinin sözleşmenin 10. Maddesi gereğince 3 yıllık için verildiği, sözleşmenin 17. Maddesi gereğince davalının yazılı taahhütlerini yerine getirmemesi durumunda 190.000 TL yi sözleşmenin imzalandığı tarihten itibaren bankanın o tarihte kısa vadeli kredilere uyguladığı faiz oranı üzerinden işleyecek faizi ile birlikte herhangi bir ihtara gerek kalmaksızın bankaya ödemeye taahhüt eder hükmü gereğince yukarıda bahsedilen istinaf mahkemesi kararı ve içtihatlar gereğince; öncelikle ödenen promosyon bedelinden sözleşmenin ayakta kaldığı dönemin indirilmesi sonucu 190.000 x █████ = 116.111,11 TL ödenecek asıl tutar belirlenmiş,yanlar arasında imzalanan protokolün ihlali halinde, 17.m. göre uygulanması gereken faizin; davacı bankanın kısa vadeli kredilere fiilen uyguladığı akdi faiz olarak kararlaştırıldığı, dosyaya sunulu bilirkişi raporunda kısa vadeli avanslarda % 33,98 yürütüldüğü tespit edildiğinden yıllık % 33,98 faiz oranı uygulanması gerektiği, davacı bankanın promosyon ödemesini gerçekleştirdiği 03.03.2022 tarihinden ... 7.Noterliği'nin ... tarihli ... yevmiye sayılı ihtarnamesinin davalı borçluya tebliğ edildiği 08.05.2023 tarihinden sonra verilen 3 günlük süre uyarınca davalının 12.05.2023 tarihinde temerrüd olduğu, yıllık 365 gün üzerinden % 33,98 yürütülerek 47.021,18 TL davacının faiz talebinin haklı olduğu değerlendirilmiş, 1937,88 TL ihtarname masrafı dosyaya sunulduğundan bu alacak talebinin de kabulüne karar verilmiş, asıl alacağın % 5 ine isabet eden 2.351,059 TL BSMV miktarının kabulüne karar verilmiş , neticeten 116.111,11 asıl alacak + 47.021,18 TL faiz + 2.351,059 TL BSMV +1.937,88 TL ihtarname masrafı olmak üzere toplam 167.421,22 TL için itirazın iptaline karar verilmiş, davacının fazlaya ilişkin talebinin reddine karar verilmiş, davaya konu olan alacak sözleşme ile belirlendiğinden alacağın likid ve belirlenebilir olduğu değerlendirilerek davacının icra inkar tazminatı talebinin de kabulüne karar verilerek aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM / Gerekçesi yukarıda izah olunduğu üzere;

1-Davanın Kısmen Kabulü ile davalının ... Banka Alacaklıları İcra Dairesinin ...E sayılı icra dosyasına vaki itirazının; 116.111,11 asıl alacak, 47.021,18 TL işlemiş faiz, 2.351,059 TL BSMV ve 1.937,88 TL İhtarname masrafı olmak üzere 167.421,22 TL için iptaline, fazlaya ilişkin talebin reddine, kabul edilen alacağa yıllık % 33,98 temerrüd faizi ve % 5 BSMV yürütülmesine,

2-Kabul edilen alacağın % 20 sine isabet eden 33.484,24 TL icra inkar tazminatının davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,

3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince hesap olunan 11.436,54.-TL nispi karar ve ilam harcının, dava ilk açılırken davacı taraftan peşin alınan 3.405,03.-TL harçtan mahsubu ile hazineye gelir kaydına, bakiye 8.031,51-TL daha harcın davalıdan tahsili ile Hazine'ye gelir kaydına,

4-Davacı tarafından yatırılan 3.405,03-TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

5-Davacı tarafından yapılan 9.000,00 TL bilirkişi ücreti, 269,85.-TL başvurma harcı ve 191,00-TL posta giderleri olmak üzere toplam 9.460,85-TL yargılama giderinin, davadaki kabul ret oranına (%59,38 - %40,62) göre 5.618,20-TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, kalan giderin davacı üzerinde bırakılmasına,

6-Hukuk Muhakemeleri Yasasının 333.maddesi gereğince davacı tarafından yatırılan gider avansından artan avansın, hüküm kesinleştiğinde ve talep edildiğinde davacıya iadesine,

7-Davacı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde geçerli A.A.Ü.T.'deki esaslara göre belirlenen 30.000-TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,

8-Davalı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde geçerli A.A.Ü.T.'deki esaslara göre belirlenen 30.000-TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya verilmesine,

9-İstanbul Arabuluculuk Bürosu tarafından ileride haksız çıkacak taraftan alınmak üzere suçüstü ödeneğinden karşılanan 3.120,00.-TL arabuluculuk tarife bedelinin, davadaki kabul ret oranına göre 1852,65-TL'nin davalıdan, 1267,35-TL'nin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına, buna ilişkin harç tahsil müzekkeresi yazılmasına,

Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf nezdinde temyizi kabil olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. █████/2025

Katip

¸e-imzalıdır

Hakim

¸e-imzalıdır