sigorta şirketinin uluslararası nakliyatta hasar gören tekstil emtiası nedeniyle taşıyıcılara karşı açtığı rücuen alacak ve itirazın iptali davası.

Sigorta şirketinin uluslararası nakliyatta hasar gören tekstil emtiası nedeniyle taşıyıcılara karşı açtığı rücuen alacak ve itirazın iptali davası.

Özet: Sigorta şirketi tarafından, uluslararası tekstil emtiası taşımacılığı sırasında meydana gelen eksiklik ve hasar nedeniyle sigortalısına yapılan ödemenin, haksız eylemlerinden sorumlu olduğunu iddia ettiği taşıyıcı şirketlerden rücuen tahsili amacıyla başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali talebiyle açılan bu davada; davacı, taşıyıcıların pervasız davranışlarla zarara neden olduğunu ve müteselsilen sorumlu olduğunu ileri sürerken, davalılar zamanaşımı, kusursuzluk, hasarın taşıma sonrası antrepoda oluştuğu ve yasal sürede bildirim eksikliği gibi savunmalarla davanın reddini talep etmektedir.

T.C. İstanbul Anadolu 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

: ████████ Esas

KARAR NO

: ████████

DAVA

: İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)

DAVA TARİHİ

: █████/2023

KARAR TARİHİ

: █████/2025

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirketin ---- vadeli ---- ile sigortalı -------- dava konusu hasarı kapsayacak şekilde nakliye rizikolarına karşı sigorta güvencesi sağladığını, Sigortalı ----şirketi tarafından --- yerleşik dava dışı----adlı firmaya 3 ayrı fatura konusu toplam 148 kap, 1.782,01 kg ağırlığında muhtelif tekstil cinsi emtia sattığını, satışa konu emtianın ------ taşıması için davalı ----- ile anlaştığını, davalı---sorumluluğunda emtianın ------ sayılı araca parsiyel olarak taşınmak üzere yüklendiğini, CMR belgesine göre fiili taşımanın diğer davalı taşıyıcı -----yapıldığını gösterdiğini, emtianın 02.12.2021 tarihinde alıcı firmaya ulaştığında bazı kolilerin boş olduğu, bazı kolilerin bantlarının açık olduğu, bazı kolilerin ise orijinal bantlarının olmadığı, şeffaf bant ile gelişi güzel bantlandığının anlaşıldığını, teslimat esnasında CMR’ye hasar şerhi düşüldüğünü, dava dışı alıcı firma tarafından yapılan sayım sonucunda 334 adet tekstil emtiasının eksik olduğunun tespit edildiğini ve bu durumun taşıyıcıya ihtar edildiğini, yapılan ekspertiz çalışması sonucu hasar miktarının tespit edilen 16.145,13 TL hasar bedelinin 01.03.2022 tarihinde müvekkili şirketin sigortalısına ödediğini ve TTK m.1472 gereği sigortalısına halef olduğunu, ayrıca temlikname ile akdi halef olduğunu, davalı taşıyıcıların pervasızca davranışlarıyla (CMR m.29) sigortalının zarara uğramasına neden olduğunu, Davalıların söz konusu zarardan müşterek ve müteselsilen sorumlu olduklarını (TTK m.888; CMR m.34); müvekkili şirketin sigortalısına yaptığı ödeme tarihinden itibaren alacağı üzerinden faiz talep ettiklerini, ileri sürerek davanın kabulünü, ------sayılı dosyasına yapılan itirazın iptaline ve takibin devamına, asıl alacak (16.1445,13 TL) üzerinden fiili ödeme tarihi olan 01.03.2022 tarihinden itibaren CMR m.27 gereğince %5 faiz işletilmesine, kötüniyetli itirazından dolayı davalı şirket aleyhine %20’den az olmamak üzere icra inkâr tazminatına, yargılama giderleri ve vekalet ücretiyle birlikte davalı şirkette yüklenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA

:Davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın zamanaşımına uğradığını, hasarın emtianın teslim edildiği 02.12.2021 tarihinde fark edildiğini, davanın 18.07.2023 olmasına göre CMR m.32 gereğince bir yıllık zamanaşımı süresinin aşılmış olduğunu; davacının aktif dava ehliyetini ispatlaması gerektiğini, ödeme belgesini sunması gerektiğini, hasar miktarının yüksek olduğunu ve ispat edilmesi gerektiğini; Hasarın oluşumunda müvekkili şirketlerin kusuru bulunmadığını, Müvekkili -----aracının aracın ----- varmasından sonra gümrüğe girip yükü teslim ettikten sonra mühürlü olarak gümrük işlemleri için ---- sevk edilip gümrük işlemleri yapıldıktan sonra emtianın depoya giriş yaptığını, --- çıktıktan sonra alıcının deposunda hasarın belirlenmesine göre eksikliğin---oluştuğu kanaatinin oluştuğunu; bu hususun eksper raporunda anlatıldığını, müvekkili şirketin pervasızca kusuru ile hasara neden olduğu iddiasının hukuki dayanaktan yoksun olduğunu; aksine hasarın taşıyıcının önlemesine ve sonuçlarından kaçınmasına olanak bulunmayan bir durumdan meydana geldiği için müvekkilinin sorumluluğunun söz konusu olmadığını; CMR üzerinde hasar şerhi bulunmadığını, emtianın tam ve sağlam olarak teslim edildiğini, hasar var ise de bunun antrepoda gerçekleşmiş olabileceğini, hasarın emtia teslim edildikten sonra yasal süresi içinde ihbar edilmediğini, 28 gün sonra hasar ihbarının sigortacıya yapıldığını, CMR m.23 gereği müvekkilleri taşıyıcıların sorumluluklarının sınırlı olduğunu ileri sürerek reddine, davacı aleyhine %20’den az olmamak üzere kötü niyet tazminatına, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:Dava, taşıma esnasında hasar gören emtia sebebiyle davacı sigorta şirketi tarafından dava dışı-sigortalısına yapılan ödemenin davalılardan rücuen tahsili amacıyla başlatılan icra takibine vaki itirazın İİK 67 vd. maddeleri gereğince iptali talebine ilişkindir.Davacı, dava dışı-----ait emtinanın ----- ile davacı şirkete sigortalı olduğunu, dava konusu emtianın taşınması sırasında hasar görmesi sebebiyle dava dışı-sigortalısı olan ----- ödeme yaptığını ve haklarına TTK 1472 maddesi gereğince halef olduğunu, davalıların taşıma sırasında meydana gelen zarardan sorumlu olduğunu ve oluşan zararın rücuen tahsili amacıyla icra takibine geçildiğini, davalıların haksız bir şekilde icra takibine itiraz ettiği, davalıların haksız itirazının iptali ile takibin devamına, davalı aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.Davalılar, davanın reddine karar verilmesini talep etmişlerdir.Davanın açıldığı tarihte yürürlükte bulunan usul hükümleri doğrultusunda basit yargılama usulüne tabi olarak oluşturulan tensibe istinaden yargılamaya başlanmış yöntemine uygun ön inceleme duruşması açılarak öncelikle dava şartları ve ilk itirazlar incelenmiş, hukuki ihtilaf noktaları belirlenmek suretiyle tahkikat aşamasında deliller toplanmış, ------ sayılı İcra Dosyası ----üzerinden dosya içerisine alınıp incelenmiş, sigorta poliçesi, hasar dosyası celp edilmiş, davalıların ticari tescil kayıtları dosya arasına alınmış, ----tarihli bilirkişi heyeti raporu alınmış, 31.07.2024 tarihli taşıma bilirkişisinden ek rapor alınmış ve dava sonuçlandırılmıştır.Bilirkişi heyeti tarafından düzenlenen ---- tarihli raporunda özetle, "...Taraflar arasındaki uyuşmazlığın; Davacının sigortalısı ---- yerleşik müşterisi -------- firmasına sattığı üç adet fatura mukabili emtiayı üç adet CMR belgesi kapsamında, davalıların parsiyel taşıma sürecinde kaybolmak suretiyle hasar görüp görmediği ve gördüyse davalıların bundan sorumlu olup olmadıkları ve sorumlu iseler sorumluluğun miktarı ile faiz konularından ibaret olduğunun anlaşıldığı; Davacı sigorta şirketinin; poliçe ile güvence altına alınan nakliye riskinden doğan emtia sigortalısının hasarını, yürürlükte ve geçerli bir poliçe hükümleri kapsamında 16.145,13 TL ödeyerek tazmin ettiği ve TTK m.1472 gereği halef olarak işbu davayı açmaya hak kazandığının değerlendirildiği; Davacının dava dışı sigortalısının hasar miktarı ihtarını davalı ---şirketine yapması, davalılar vekilinin----- şirketinin davayla ilgisi olmadığı yönünde savunma yapmaması karşısında bir nolu davalının akdi taşıyıcı olarak; iki nolu davalı ----- şirketinin ise CMR belgesinde kaşe ve imzasının bulunmasından dolayı akdi taşıyıcı (TTK m.850), taşıma için ---------- şirketinden yetki almasından dolayı alt taşıyıcı ve taşımayı tüm güzergahlarda ifa etmesinden dolayı fiili taşıyıcı (TTK m.888) olarak huzurdaki davaya muhatap olabileceklerinin değerlendirildiği; Üç ayrı faturaya konu emtianın üç ayrı CMR Belgesi tahtında taşınması ve bu CMR’lerden birinde ------ hasar şerhi bulunmasına ve davalıların alıcının adresinde emtianın teslimini üstlenmelerine göre kaybolmak suretiyle zayi olma hasarının davalıların taşıma süreci içinde gerçekleştiğinin değerlendirildiği; Eksper raporunda ve davalılar vekili savunmasında emtianın -------- sırasında kaybolmuş olabileceği yönünde ifadeler olmasına rağmen CMR m.17/2’ye göre sorumluluktan kurtulma sebeplerinin varlığı yönünden ispat külfetinin davalılar üzerinde olması, emtianın gümrükte kaybolmuş olabileceği savunmasının bir beyan ve tahminden ibaret olması, emtianın gümrük işlemlerinin bile nerede yapıldığının dava dosyasından anlaşılamaması karşısında dosyanın mevcut durumu ve yukarıdaki izahlar gözetilerek, eşyanın kaybolmak suretiyle zayi olması ve taşıyıcının buna makul bir izah getirilememesi hali, Yargıtayın yerleşmiş içtihatlarına göre taşıyıcının pervasızca davranışı olarak nitelendirildiği ve bu durumda davalıların dava konusu zarardan sorumluluklarının sınırsız olduğunun değerlendirildiği; Eksper raporundaki hesaplamanın, fatura ve sair belgelere uyumlu olması, emtianın kaybolması nedeniyle sovtaj indiriminin yapılamaması ve emtianın fotoğraflarına göre de eksper raporundaki tespitlerin desteklenmesi; poliçede ilave değer ve muafiyet kalemlerinin yer almaması gözetildiğinde yapılan hesaplamanın kadri maruf olduğu ve poliçe hasarı olarak belirlenen 16.145,13 TL’nin gerçek zarar ilkesine de uygun olduğunun değerlendirildiği; Davacının TL üzerinden takipte bulunmasına göre Yargıtayın yerleşmiş içtihatlarına göre asıl alacak üzerinden takip tarihinden itibaren yasal faiz (yıllık %9) talebinin yerinde olduğu; ancak işlemiş faiz talebinin davalıları takipten önce temerrüde düşürmemesinden dolayı Sayın Mahkemenin takdirinde olduğu, Sayın Mahkemenin davacı lehine takdirde bulunması halinde işlemiş faiz alacağının yukarıdaki (değerlendirme 6) şekilde 485,68 TL olarak hesaplandığı..." yönünde görüşlerini bildirmiştir.Bilirkişi tarafından düzenlenen 31.07.2024 tarihli ek raporunda özetle, "...Davacı ödemesine mesnet üç (3) ayrı CMR taşımasında bir adedinde hasar şerhinin senette olduğu yönünde KÖK rapor değerlendirmesi ile varılan kanaatlere karşın sunulan TECÜME CMR EVRAKI İNCELENDİĞİNDE, her üç senette de şerh olmadığı, Taşımanın 02.12.2021 tarihinde tamamlanmasına karşın teslimden itibaren CMR m.30 hükmüne uygun bir tutanak veya ahsar bildirimi olmadığı, hasarın taşıma sürecinde meydana geldiği karinesi oluşmadığı, KÖK raporda ulaşılan kanaatlerin eksper raporu ve fotokopi evrakta yer alan bir takım not ve açıklamalara dayandığı, gelinen aşamada sunulan üç (3) ayrı teslim tesellüm CMR taşıma senedi çevirilerri karşısında itibar edilemeyeceğinin değerlendirildiği, Hasar ihbarı süresinde olmadığı, teslimde tutanak veya şerh ile tespit yapılmadığı; bu çerçevede hasarın taşıma sürecinde meydana geldiğini ispat külfetinin davacı yan üzerinde kaldığı..." yönünde görüşlerini bildirmiştir.Taraflar arasındaki uyuşmazlık, davacının sigortalısı olan ------ yerleşik müşterisi ---- firmasına sattığı üç adet fatura mukabili emtianın zayi olması sebebiyle yapılan ödemeden davalıların CMR hükümleri gereğince sorumlu olup olmadığı, sorumlu iseler miktarının tespiti noktasında toplandığı anlaşılmaktadır. Kural olarak, bir vakıadan kendi lehine haklar çıkaran/iddia eden taraf, o vakıayı ispat etmeye mecburdur (4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun 6.maddesi).Eldeki dosya bakımından davacının, dava dışı sigortalısı olan -------yapmış olduğu ödeme sebebiyle TTK 1472 maddesi gereğince rücuen tazminat şartlarının ve davalın oluşan zarardan taşıma hükümlerine göre sorumlu olduğunun yöntemince ispat edilmesi gerekmekte olup, ispat yükü davacı taraf üzerindedir.Tüm dosya kapsamı, taraf iddia ve savunmaları, alınan bilirkişi raporları ve bütün deliller birlikte değerlendirildiğinde; dava konusu taşımanın ---------- yurt dışına olması sebebiyle taraflar arasındaki uyuşmazlıkta CMR hükümlerinin uygulanması gerektiği, davacının dava dışı sigortalısına yaptığı 16.145,13 TL ödeme sebebiyle TTK m.1472 gereği halefiyete hak kazandığı, dosya kapsamında alınan bilirkişi kök ve ek raporu ile diğer bilgi ve belgeler ve davacı tarafça sunulan CMR tercüme evrakları dikkate alındığında her üç CMR evrakında da hasara ilişkin herhangi bir şerh bulunmadığı, dava konusu taşımanın 02.12.2021 tarihinde tamamlanmasına rağmen teslimden itibaren CMR m.30 hükmüne uygun bir tutanak veya hasar bildiriminin davacı tarafça yapılmadığı, bu itibarla hasarın taşıma sürecinde meydana geldiğine yönelik karineden davacının yararlanamayacağı, davacı tarafça hasar ihbarı süresinde yapılmaması ayrıca emtia tesliminde tutanak veya şerh ile herhangi bir tespit yapılmaması sebebiyle dava konusu hasarın taşıma sürecinde meydana geldiğinin davacı tarafça ispat edilmesi gerektiği, dosya kapsamında celp edilen deliller ve alınan bilirkişi kök ve ek raporu nazara laındığında davacı tarafça bu yönde sunulmuş elverişli ve yeterli delil olmadığı anlaşılmış, sübut bulmayan davanın reddine karar verilmiştir.İtirazın iptali davalarında davalılar yararına kötüniyet tazminatına hükmedilebilmesi için davacı/alacaklının takip yapmakta haksız ve alacaklının kötüniyetli olması şarttır. ------- Eldeki dava yönünden davalı/borçlu tarafından davacı/alacaklının kötüniyetli olduğu ispat edilemediği (esasen alacağa konu CMR evrakında hasar şerhi olup olmadığının ve/veya sunualn tercümelerde evraktaki ifadelerin el yazısı olması sebebiyle tercümesinin yapılamamasından dolayı alacağını ispat edemediği) anlaşıldığından, davalı/borçlunun şartları oluşmayan tazminat talebinin reddine karar verilmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM

: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-Davanın REDDİNE,

2-Davalıların şartları oluşmayan kötüniyet tazminat talebinin REDDİNE,

3-Alınması gerekli karar harcı 615,40-TL'den davacı tarafça peşin olarak yatırılan 275,72-TL harcın mahsubu ile bakiye 339,68‬-TL harcın davacıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,

4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,

5-Davalılar tarafından yapılan 1.500,00-TL bilirkişi ücreti yargılama giderinin davacıdan alınarak davalılara verilmesine,

6-TTK 5/A maddesi ve 6325 Sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A fıkrası ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca 3.200,00-TL arabuluculuk ücreti davacıdan alınarak hazineye irat kaydına,

7-Davalılar kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde geçerli A.A.Ü.T. 13/2 maddesindeki esaslara göre belirlenen 16.145,13-TL nispi vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara verilmesine,

8-Taraflarca dosyaya yatırılan ve sarf edilmeyen gider avansının karar kesinleştiğinde Hukuk Muhakemeleri Kanununun 333.maddesi uyarınca ilgili tarafa iadesine,

Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı miktar itibariyle KESİN olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.█████/2025