5. Hukuk Dairesi, devremülk sözleşmesinden kaynaklanan tapu iptali ve tescil talepli davada kesin yetki gereği taşınmazın bulunduğu yer mahkemesinin yargı yeri olarak belirlenmesine karar verdi.
Özet: Bu hukuki evrak, devremülk malikliği talebiyle başlayan ve kullanılmayan devremülk haklarının bedelinin veya değerinin iadesi istenen bir davada, farklı tüketici ve asliye hukuk mahkemelerinin ardışık yetkisizlik kararları vermesi üzerine ortaya çıkan yargı yeri uyuşmazlığını ele almaktadır. Yüksek mahkeme, uyuşmazlığın taşınmazın aynından doğan bir dava olması ve Hukuk Muhakemeleri Kanununun 12. maddesi uyarınca kesin yetki kuralının uygulanması gerektiği değerlendirmesiyle, devremülk taşınmazın bulunduğu ildeki asliye hukuk (tüketici mahkemesi sıfatıyla) mahkemesini kesin yetkili merci olarak belirlemiştir.
MAHKEMESİ
:Tüketici MahkemesiSAYISI
: ████████ Esas, ████████ KararI. YARGI YERİ BELİRLENMESİNE KONU KARARLARA. Bakırköy 2. Tüketici Mahkemesinin 31.01.2022 Tarihli ve ████████ Esas, ███████ Karar Sayılı KararıSomut olayda davacının tapu iptal ve tescil talebinin olduğu, taşınmazın İlçesinde bulunduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.B. Ilgaz Asliye Hukuk Mahkemesinin 14.11.2022 Tarihli ve ███████ Esas, ████████ Karar Sayılı KararıSomut olayda davacının tapu iptal ve tescil talebinin olduğu, taşınmazın İli sınırlarında bulunduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.C. Kastamonu 1. Asliye Hukuk (Tüketici Mahkemesi sıfatıyla) Mahkemesinin 16.11.2023 Tarihli ve ████████ Esas, ████████ Karar Sayılı KararıSomut olayda kesin yetki kuralının uygulanamayacağı, uyuşmazlığın tüketici işlemi olduğu ve davacının ilk dava açtığı tüketicinin yerleşim yeri mahkemesinin yetkili olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.D. Bakırköy 2. Tüketici Mahkemesinin 08.07.2024 Tarihli ve ████████ Esas, ████████ Karar Sayılı KararıDava konusu taşınmazın Kastamonu Asliye Hukuk mahkemesinin yetki sınırları içerisinde olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.II. GEREKÇEA. UyuşmazlıkUyuşmazlık, devremülk malikliğinin davacıya verilmesi, kendisine kullandırılmayan son 5 yıllık devremülk hakkının bedelinin tespiti ile bu bedelin iadesi, taşınmaz davacıya iade edilemeyecekse devremülk hakkının değerinin tespiti ile bu değerin taraflarına iadesi istemine ilişkindir.B. İlgili Hukuk1. Farklı bölge adliye mahkemelerinin yargı çevresinde kalan ilk derece mahkemeleri ile bölge adliye mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarının giderilmesi isteminin hukuki dayanağı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 21 ve 22 nci maddeleri ile 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun’un (5235 sayılı Kanun) 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan düzenlemelerdir.2. 634 sayılı Kat Mülkiyeti Kanunu’nun (634 sayılı Kanun) “Devre mülk hakkı” başlıklı 57 nci maddesi şöyledir:“Mesken olarak kullanılmaya elverişli bir yapı veya bağımsız bölümün ortak maliklerinden her biri lehine bu yapı veya bağımsız bölümden yılın belli dönemlerinde istifade hakkı, müşterek mülkiyet payına bağlı bir irtifak hakkı olarak kurulabilir. Bu hakka devre mülk hakkı denir.”3. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) “Taşınmazın aynından doğan davalarda yetki ” başlıklı 12 nci maddesi şöyledir:" Taşınmaz üzerindeki ayni hakka ilişkin veya ayni hak sahipliğinde değişikliğe yol açabilecek davalar ile taşınmazın zilyetliğine yahut alıkoyma hakkına ilişkin davalarda, taşınmazın bulunduğu yer mahkemesi kesin yetkilidir.İrtifak haklarına ilişkin davalar, üzerinde irtifak hakkı kurulan taşınmazın bulunduğu yer mahkemesinde açılır.Bu davalar, birden fazla taşınmaza ilişkinse, taşınmazlardan birinin bulunduğu yerde, diğerleri hakkında da açılabilir."C. DeğerlendirmeSomut olayda, kesin yetki kuralının bulunduğu ve 6100 sayılı Kanun'un 12 nci maddesinin birinci fıkrası gereğince uyuşmazlık konusu taşınmaz Kastamonu İlinde bulunduğu anlaşıldığına göre uyuşmazlığın, Kastamonu 1. Asliye Hukuk (Tüketici Mahkemesi sıfatıyla) Mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir.III. KARARAçıklanan sebeplerle;6100 sayılı Kanun’un 21 ve 22 nci maddeleri ile 5235 sayılı Kanun’un 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrası gereğince Kastamonu 1. Asliye Hukuk (Tüketici Mahkemesi sıfatıyla) Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE,24.02.2025 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.