nüfus kayıt düzeltme davasında, türkiyede yerleşim yeri bulunmayan ve yurt dışında ikamet eden ilgiliye ait yetki uyuşmazlığında, nüfusa kayıtlı olduğu yer mahkemesinin yetkili kabul edilerek yargı yeri belirlenmesi.

Nüfus kayıt düzeltme davasında, Türkiyede yerleşim yeri bulunmayan ve yurt dışında ikamet eden ilgiliye ait yetki uyuşmazlığında, nüfusa kayıtlı olduğu yer mahkemesinin yetkili kabul edilerek yargı yeri belirlenmesi.

Özet: Mükerrer nüfus kaydının iptali talebiyle açılan bir davada, Pertek Asliye Hukuk Mahkemesi ile Ankara Asliye Hukuk Mahkemesi’nin ayrı ayrı yetkisizlik kararı vermesi üzerine oluşan yargı yeri uyuşmazlığı incelenmiştir; yasal düzenlemeler ve dosya kapsamındaki değerlendirmeye göre, düzeltilmesi istenen nüfus kaydına sahip kişinin Türkiye’de yerleşim yeri adresi bulunmasa da nüfusa kayıtlı olduğu yerin Pertek/Tunceli olması sebebiyle, nüfus kayıt düzeltme davalarında yetkili mahkeme kıstasları göz önünde bulundurularak, uyuşmazlığın Pertek Asliye Hukuk Mahkemesi tarafından çözümlenmesi gerektiği sonucuna varılarak Pertek Asliye Hukuk Mahkemesi yargı yeri olarak belirlenmiştir.

5. Hukuk Dairesi ██████████ E. , █████████ K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI

: 2024/9 Esas, ████████ Karar

I. YARGI YERİ BELİRLENMESİNE KONU KARARLAR

A. Pertek Asliye Hukuk Mahkemesinin 13.09.2023 Tarihli ve ███████ Esas, ███████ Karar Sayılı Kararı

Davacı ...'in UYAP sistemi üzerinden alınan nüfus kayıt örneği ve adres kayıt sistemi ile, davacının vekiline verdiği vekaletnamenin adres kısmında Oberentfelden / İsviçre yazılı olduğu, Milletler Arası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanunun 41.maddesinde " Türk vatandaşlarının kişi hallerine ilişkin davaları, yabancı ülke mahkemelerinde açılmadığı veya açılamadığı takdirde Türkiye'de yer itibarı ile yetkili mahkeme de bulunmaması halinde ilgilinin sakin olduğu yer, Türkiye'de sakin değilse Türkiye'de ki son yerleşim yeri mahkemesinde, o da bulunmadığı takdirde Ankara, İstanbul veya İzmir mahkemelerinden birinde görülür. " hükmü yer aldığı, yasal düzenlemeler ile dosya kapsamı dikkate alındığında davacının Türkiye'de sakin olmadığı, yerleşim yerinin de bulunmadığı anlaşıldığından yargı yeri Ankara, İstanbul veya İzmir mahkemelerinden birinde çözümlenmesi gerektiği gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

B. Ankara 36. Asliye Hukuk Mahkemesinin 14.03.2024 Tarihli ve 2024/9 Esas, ████████ Karar Sayılı Kararı

Nüfus kaydı düzeltilmesi istenilenin yerleşim yeri adresinin bulunmadığı, nüfusa kayıtlı olduğu yerin Pertek/Tunceli olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

II. GEREKÇE

A. Uyuşmazlık

Uyuşmazlık, 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu’nun (5490 sayılı Kanun) 36 ncı maddesinin birinci fıkrasının a bendi uyarınca mükerrer nüfus kaydının iptali istemine ilişkindir.

B. İlgili Hukuk

1. Farklı bölge adliye mahkemelerinin yargı çevresinde kalan ilk derece mahkemeleri ile bölge adliye mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarının giderilmesi isteminin hukuki dayanağı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 21 ve 22 nci maddeleri ile 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun’un (5235 sayılı Kanun) 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan düzenlemelerdir.

2. 5490 sayılı Kanun’un “Nüfus davaları” başlıklı 36 ncı maddesinin birinci fıkrasının a bendi şöyledir:

“Nüfus kayıtlarına ilişkin düzeltme davaları, düzeltmeyi isteyen şahıslar ile ilgili resmî dairenin göstereceği lüzum üzerine Cumhuriyet savcıları tarafından yerleşim yeri adresinin bulunduğu yerdeki görevli asliye hukuk mahkemesinde açılır. Kayıt düzeltme davaları nüfus müdürü veya görevlendireceği nüfus memuru huzuru ile görülür ve karara bağlanır.”

3. 4721 sayılı Kanun’un “Yerleşim yeri” başlıklı 19 uncu maddesinin birinci fıkrası şöyledir:

“Yerleşim yeri bir kimsenin sürekli kalma niyetiyle oturduğu yerdir.”

C. Değerlendirme

Dosya kapsamından ...'in nüfus kaydı düzeltilmesi istenilenin yerleşim yeri adresinin ve mernis adresinin bulunmadığı, nüfusa kayıtlı olduğu yerin ise Pertek/Tunceli olduğu anlaşıldığından, uyuşmazlığın Pertek Asliye Hukuk Mahkemesince sonuçlandırılması gerekmektedir.

III. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

6100 sayılı Kanun’un 21 ve 22 nci maddeleri ile 5235 sayılı Kanun’un 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrası gereğince Pertek Asliye Hukuk Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE,10.04.2025 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.