hizmet tespiti davasında, ilk derece mahkemesinin bozmaya uyarak verdiği bildirilmeyen sigortalı çalışmaların kabulü kararının temyiz incelemesi.

Hizmet Tespiti Davasında, İlk Derece Mahkemesinin Bozmaya Uyarak Verdiği Bildirilmeyen Sigortalı Çalışmaların Kabulü Kararının Temyiz İncelemesi.

Özet: Davacının davalı şirketlerde geçen ancak kuruma bildirilmeyen sigortalı çalışma sürelerinin tespiti talebiyle açılan hizmet tespiti davasında, ilk derece mahkemesinin davayı kabul eden kararı üst mahkeme tarafından araştırma eksikliği gerekçesiyle bozulmuş; bozma sonrası yeniden yapılan yargılamada, tüm deliller, tanık beyanları ve bilirkişi raporları yeniden değerlendirilerek davacının belirli tarihler arasında davalı şirketlerde sigortalı olarak çalıştığı ve bu çalışmaların kuruma bildirilmediği yönündeki talebi ilk derece mahkemesince tekrar kabul edilmiştir.

10. Hukuk Dairesi ██████████ E. , █████████ K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen hizmet tespiti davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının 23.06.1981-31.07.2005 tarihleri arasında davalı ... ile diğer davalı şirkete ait işyerinde geçen ve Kuruma bildirilmeyen sigortalı çalışmalarının tespiti istemine ilişkindir.

II. CEVAP

Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle davanın reddini talep etmiştir.

Davalı ... ve ... Turizm Sanayi İnşaat Tic. Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın reddini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 08.10.2019 tarih ████████ Esas, ████████ Karar sayılı kararıyla; davanın kabulü ile ... T.C.Kimlik numaralı ... sigorta sicilli davacı ...'un, Kurumda 106250.09 İş yeri no ile işlem gören davalı ... İnşaat Turizm A.Ş. de 23.06.1981 ile 31.12.1995 tarihleri arasında asgari ücret ile sigortalı niteliğinde 2342 gün çalıştığı ve bu çalışmasının Kuruma bildirilmediğinin tespitine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1.İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2.Daire kararında; yapılacak iş, davacının davalı ... nezdindeki (█████/1981-█████/1987 dönemi) çalışmalarının kesintisiz olup olmadığının tespiti için işyerlerine ait dönem bordrolarını ve işyeri dosyalarını getirtmek, davalı işverenin faaliyete tam olarak ne zaman başladığını tespit edip, davalıya ait işyerlerinin 506 sayılı Kanun kapsamına alınma tarihi ile tespiti istenen dönem içerisinde Kurum müfettişlerince yapılan bir inceleme olup olmadığını sormak, öncelikle dava konusu dönemi kapsar biçimde bordro tanıklarını dinlemek, gerek görüldüğü takdirde Kurumdan sorulmak suretiyle veya zabıta araştırması ile tespit edilecek komşu işyerlerinin işverenleri veya bu işverenlerin resmi kayıtlarına geçmiş çalışanların beyanlarına başvurmak, davanın nitelikçe kamu düzenini ilgilendirdiği nazara alınıp araştırma genişletilerek tüm deliller birlikte değerlendirilip sonucuna göre bir karar verilmeli gerekçesiyle karar bozulmuştur.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; dosya kapsamındaki tüm belgeler, tanık beyanları ve bilirkişi raporu birlikte değerlendirildiğinde; SGK kayıtlarına göre Kurumda ... sicil sayılı dosyada işlem gören ... Caddesi ... İşhanı Kat 2/46 ... ... adresinde kurulu ...’e ait bina inşaatı işyerinin 04.11.1984 tarihinde kanun kapsamına alınmış olup 30.06.1988 tarihinde Kanun kapsamından çıkarıldığı, Kurumda ... sicil sayılı dosyada işlem gören ... Caddesi ... İşhanı Kat 2/46 ... ... adresinde kurulu ... İnş. Tic. San. Tur. A.Ş.’ye ait bina inşaatı işyerinin 15.06.1988 tarihinde kanun kapsamına alınmış olup 30.09.1991 tarihinde kanun kapsamından çıkarıldığı, Kurumda ... sicil sayılı dosyada işlem gören ... İnş. Tic. San. Tur. A.Ş.’ne ait duvar inşaatı işyerinin 08.08.1994 tarihinde kanun kapsamına alınmış olduğu, Kurumda ... sicil sayılı dosyada işlem gören ... İnş. Tur. A.Ş.’ye ait apartman inşaatı işyerinin 01.11.1991 tarihinde kanun kapsamına alınmış olduğu, Kurumda ... sicil sayılı dosyada işlem gören ... İnş. Tur. A.Ş.’ne ait apartman inşaat işyeri ile ilgili işyeri tescil güncelleme formunda işçi çalıştırılmaya başlandığı tarihin 01.01.2000 olduğu, Kurumda ... sicil sayılı dosyada işlem gören ... İnş. Tur. A.Ş.’ye ait apartman inşaatı işyerinin 01.11.1991 tarihinde kanun kapsamına alınmış olduğu, Kurumda ... sicil sayılı dosyada işlem gören ...’ya ait SS ... Yapı Koop. İnş. işyerinin 30.08.1992 tarihinde kanun kapsamından çıkarılmış bulunduğu, yine SGK kayıtlarına göre davacının Kurumda ... sicil sayılı ... işyerine 23.06.1981 tarihinde işe girişine dair sigortalı işe giriş bildirgesinin 29.06.1981 tarih 106307 varide sayısı ile, Kurumda ... sicil sayılı ... İnşaat işyerine 01.08.1983 tarihinde işe girişine dair sigortalı işe giriş bildirgesinin 01.08.1983 tarih 128649 varide sayısı ile, Kurumda ... sicil sayılı ... İnşaat unvanlı işyerine 01.05.1985 tarihinde işe girişine dair sigortalı işe giriş bildirgesinin 31.05.1985 tarih 087607 varide sayısı ile, Kurumda ... sicil sayılı ... unvanlı “... Yapı Koop. İnşaatı” işyerine 01.01.1986 tarihinde işe girişine dair sigortalı işe giriş bildirgesinin 18.02.1986 tarih 031884 varide sayısı ile, Kurumda ... sicil sayılı ... ... unvanlı “... Yapı Koop. İnşaatı” işyerine 16.09.1989 tarihinde işe girişine dair sigortalı işe giriş bildirgesinin 02.10.1989 tarih 218713 varide sayısı ile Kurumda ... sicil sayılı ... A.Ş. unvanlı işyerine 13.07.1992 tarihinde işe girişine dair sigortalı işe giriş bildirgesinin 29.09.1992 tarih 249381 varide sayısı ile Kurumda ... sicil sayılı ... İnşaat unvanlı işyerine 01.03.1993 tarihinde işe girişine dair sigortalı işe giriş bildirgesinin 16.03.1993 tarih 074257 varide sayısı ile, Kurumda Muamelede) sicil sayılı ... İnşaat A.Ş. unvanlı işyerine 20.05.1993 tarihinde işe girişine dair sigortalı işe giriş bildirgesinin 18.06.1993 tarih 171533 varide sayısı ile Kuruma verilmiş olduğu, ticaret sicil kayıtlarına göre “... Turizm Sanayi İnşaat Ticaret Limited Şirketi’nin tescilli adresinin Cumhuriyet Mahallesi... İş merkezi No:5/9 ... ... olduğu ve şirket ortağı ve şirket müdürünün ... ... olduğu, bu itibarla davacının davalıya ait işyerlerinde çalışan olduğu konusunda bir duraksama bulunmadığı, asıl uyuşmazlığın davacının davalıya ait işyerlerinde geçen hizmetlerinin noksan bildirilip bildirilmediği noktasında toplandığı, Mahkemece ifadelerine başvurulan bodro ve kamu tanıklarının tamamının davacının 1976 yılından itibaren ... Lisesinin kantinini işlettiğini, bu tarihten itibaren davacının davalıya ait okul kantini işyerinde çalışmaya başladığını, daha sonra davacıya ait ... işyerinde ve takiben tüm inşaat işyerlerinde sürekli olarak çalıştığını beyan ve teyit ettiği, Yargıtayın ikinci bozma ilamında Mahkemenin ilk kararlarında kabul edilen ... İnşaat Turizm A.Ş. Nezdindeki çalışma yönünden herhangi bir bozma yapılmayıp davacının ... nezdindeki 23.06.1981-30.11.1987 dönemindeki çalışmalarının kesintisiz olup olmadığı yönünde araştırmanın yapılması gerektiğinin belirtildiği, Mahkemece bozmadan sonra özellikle bu dönem yönünden yapılan araştırmada SGK kayıtlarına göre İşveren ... ...'e ait iş yerlerinin;

İŞYERİ ADI İŞYERİ NOSU KANUN KAP. ALINIŞ — ÇIKIŞ TAR.

... ... 1981 — 15.09.1981

... ... 1984 — 30.06.1988

... ... 1986 — 30.06.1988

... .... 1989 — 30.08.1992

... ... — 30.04.1984 şeklinde olduğunun bildirildiği, bu dönemlerde Mahkemece davacının çalışmasına bizzat şahit olan tanıkların dinlendiği, davacının davalı ...'in işlettiği ... Lisesi kantinindeki çalışmasına o dönem lisede okuyan tanıkların görgüye dayalı beyanları, Yat Müzikholde birlikte orkestrada iş yapan davacıyı gören tanıkların beyanları, inşaat işlerinde davacı ile birlikte çalışan davacının çalışmasına görgüye dayalı beyanı olan tanık ifadeleri, davalı işverene ait işyerlerinden davacı adına verilmiş bulunan sigortalı işe giriş bildirgeleri, aylık prim ve hizmet belgeleri ile anılan işyerlerinin faal olduğu süreler, tanıkların beyanını teyit için Kurumlardan gelen yazı cevapları dikkate alınarak, yine dava dosyasında mevcut Yargıtay ilamları ile bilirkişi raporları da birlikte değerlendirilmek suretiyle, davacının dava konusu döneme tekabül eden askere sevk tarihinin 03.11.1983, terhis tarihinin 03.05.1985 tarihi olduğu göz önünde bulundurularak davacının ...'e ait belirtilen iş yerlerinde bilirkişi raporunda belirtilen sürelerde 8.018,00 prim ödeme gün sayısınca cari asgari ücretle çalıştığı, bu çalışmalarından toplam 6.390,00 prim ödeme gün sayısı hizmetlerinin Kuruma bildirilmiş olduğu, 1.628,00 prim ödeme gün sayısı hizmetinin Kuruma bildirilmemiş olduğu kanaatine varılarak; açılan davanın kabulü ile Kurumda;- ... sicil sayılı dosyada işlem gören davalı ...'e ait “... ” unvanlı iş yerinde 23.06.1981 ila 30.07.1983 tarihleri arasında toplam 757 prim ödeme gün sayısı,-... sicil sayılı dosyada işlem gören ... İnşaat unvanlı iş yerinde 01.08.1983 ila 31.10.1983 tarihleri arasında toplam 90 prim ödeme gün sayısı,- ... sicil sayılı dosyada işlem gören ... unvanlı iş yerinde 01.05.1985 ila 31.12.1985 tarihleri arasında toplam 240 prim ödeme gün sayısı, -... sicil sayılı dosyada işlem gören ... İnşaat unvanlı iş yerinde 01.01.1986 ila 30.11.1987 tarihleri arasında toplam 690 prim ödeme gün sayısı,-... sicil sayılı dosyada işlem gören ... A.Ş. unvanlı iş yerinde 01.12.1987 ila 31.07.1989 tarihleri arasında toplam 600 prim ödeme gün sayısı, -... sicil sayılı dosyada işlem gören ... unvanlı iş yerinde 10.09.1989 ila 30.08.1992 tarihleri arasında toplam 1.070 prim ödeme gün sayısı,-... sicil sayılı dosyada işlem gören ... İnşaat unvanlı iş yerinde 01.03.1993 ile 20.06.1993 tarihleri arasında toplam 110 prim ödeme gün sayısı, -... sicil sayılı dosyada işlem gören ... İnşaat A.Ş. Unvanlı iş yerinde 20.06.1993 ila 31.12.1993 tarihleri arasında toplam 190 prim ödeme gün sayısı, -... sicil sayılı dosyada işlem gören ... İnşaat Turizm A.Ş. unvanlı iş yerinde 10.09.1992 ila 31.07.2005 tarihleri arasında toplam 4.271 prim ödeme gün sayısı, olmak üzere toplam 8.018,00 prim ödeme gün sayısınca cari asgari ücretle çalıştığı, bu çalışmalarından toplam 6.390,00 prim ödeme gün sayısı hizmetlerinin kuruma bildirilmiş olduğu, 1.628,00 prim ödeme gün sayısı hizmetinin Kuruma bildirilmemiş olduğunun tespitine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili tarafından temyiz isteminde bulunulmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde; davanın reddinin gerektiğini belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun Geçici 3. maddesinin atfı ile 1086 sayılı Kanun'un 428 ve 439. maddeleri ile 506 sayılı Kanun'un 79. maddesinin 10 uncu fıkrası ile 5510 sayılı Kanun'un 86. maddesinin 9. fıkrası hükümleri

3. Değerlendirme

1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 1086 sayılı Kanun'un 428. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla davalı vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenlere göre kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Davalı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,

19.03.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.