Bursa 3. Asliye Ticaret Mahkemesinin, ciro iptali yapılmadan iade edildiği iddia edilen çeklerin iptali davasında, zorunlu arabuluculuk şartının yerine getirilmemesi sebebiyle usulden ret kararı.
Özet: Bu hukuki evrak, davacı şirketin ticari bir işlem sonrası müvekkili tarafından ciro edilmiş ancak iade edilirken ciroları iptal edilmemiş çekler nedeniyle borcu olmadığının tespiti ve kötü niyet tazminatı talebiyle açtığı çek iptali davasında, mahkemenin ticari alacak ve tazminat taleplerini içeren bu tür davaların zorunlu arabuluculuğa tabi olduğunu ve dava açılmadan önce arabuluculuğa başvurulmamasının dava şartı eksikliği nedeniyle davanın usulden reddine yol açacağını vurgulayarak, davacı vekiline arabuluculuk son tutanağını sunması için süre verdiğini belirten gerekçeli kararı özetlemektedir.
ESAS NO
: 2025/KARAR NO
: 2025/HAKİM
:KATİP
:DAVACI
:VEKİLİ
: Av.DAVALI
:DAVA
: Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımlı)DAVA TARİHİ
: █████/2025KARAR TARİHİ
: █████/2025Mahkememizde açılan davanın açık muhakemesi sonunda ;GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
:DAVA
: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirket ile Fer'i Müdahil ... arasında 10.08.2022 tarihinde ticari ilişki kurulmak amacıyla (mal alım satım) anlaşma sağlandığını. ... bu siparişe istinaden 7 adet kıymetli evrakı müvekkili şirkete teslim ettiğini. Müvekkili şirket yetkilisinin teslim aldığı bütün kıymetli evrakların arka yüzünü ciro etmek suretiyle şirket kasasına koyduğunu. ... iki gün sonra ekonomik sorunlar yaşadığını söyleyerek sözleşmeden döndüğünü belirttiğini ve müvekkiline teslim etmiş olduğu kıymetli evrakların kendisine iade edilmesini müvekkili şirket yetkililerinden istediğini. Davalı 13.08.2022 tarihinde şirket merkezine giderek sözleşmeye konusu olan kıymetli evrakları teslim aldığını. Müvekkili şirket yetkilisinin, şirket cirosunun bulunduğu kıymetli evrakların teslim edilmeden önce ciro iptal işleminin yapılıp yapılmadığını şirket çalışanlarına sorduğunda, çalışanlar tarafından ciro iptal işleminin yapılmadığını öğrendiğini. 08.12.2022 tarihine dava dışı ... tarafından müvekkili şirket yetkilisine ulaşılarak █████/2022 ödeme tarihli 100.000,00 TL bedelli seri numaralı ... Bankası A.Ş. .... şubesi keşideci ... Besi Hayvancılığı Tarım Gıda San. Tic. Ltd. Şti. Lehtarı ... olan çekin arkasında müvekkili şirketin cirosunun olduğunu ve ilgili çeke muhatap banka tarafından karşılıksız şerhinin düşüldüğünü ve kıymetli evrakın elinde bulundurduğunu bildirildiğini. Bu çeke yönelik şeklen çekin son yetkili hamili pozisyonunda bulunan ... ile müvekkili şirket arasındaki hukuki sürecin devam ettiğini. Davalı şirket tarafından, █████/2022 ödeme tarihli 100.000,00 TL (yüz bin) bedelli ... seri numaralı ... Bankası A.Ş. ... şubesi keşideci ... Besi Hayvancılığı Tarım Gıda San. Tic. Ltd. Şti. Lehtarı ... █████/2022 ödeme tarihli 100.000,00 TL (yüz bin) bedelli ... seri numaralı ... Bankası A.Ş. ... şubesi keşideci ... Besi Hayvancılığı Tarım Gıda San. Tic. LTD. ŞTİ. Lehtarı ... █████/2022 ödeme tarihli 100.000,00 TL (yüz bin) bedelli ... seri numaralı ... Bankası A.Ş. ... şubesi keşideci ... Besi Hayvancılığı Tarım Gıda San. Tic. LTD. ŞTİ. Lehtarı ... üç maddede dökümü yapılan çeklerin ... İcra Dairesinin 2025/... Sayılı icra dosyasına konu edildiğini. Ancak müvekkilinin bir borcunun bulunmadığını. Bu nedenle davaya konu çeklerden dolayı müvekkili şirketin davalı tarafa herhangi bir borcunun olmadığının tespitine, %20'den az olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.GEREKÇE
:█████/2018 tarihli Resmi Gazete yayınlanarak yürürlüğe giren 30630 Sayılı Yasa ile Değişik 6102 Sayılı TTK'nun 5. maddesine eklenen madde (3) Dava Şartı Arabuluculuk başlıklı, madde 5/A- (1) gereğince; bu kanunun 4. maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri hakkında, dava açılmadan önce arabuluculuğa başvurulmuş olması dava şartıdır.Aynı yasa ile 6325 Sayılı Kanuna ek olarak getirilen Dava şartı Arabuluculuk başıklı madde 18/A-1-2 gereği; ''.... İlgili Kanunlarda arabulucuya başvurulmuş olması dava şartı olarak kabul edilmiş ise arabuluculuk sürecine aşağıdaki hükümler uygulanır. Arabulucuya başvurulmadan dava açıldığının anlaşılması halinde herhangi bir işlem yapılmaksızın davanın dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddine karar verilir....'' başlıklı hükümleri uyarınca konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri hakkında dava açılmadan önce arabuluculuğa başvurulmuş olması dava şartı olarak öngörülmüştür.... 11. Hukuk Dairesi'nin 27.03.2024 Tarih, 2024/ Esas ve 2024/ Karar sayılı kararında ".....Bu hüküm uyarınca “herhangi bir işlem yapılmadan” tabirinden kasıt arabulucuya başvuru için taraflara süre verilmeyeceği, başka hiçbir usuli işlem yapılmadan davanın usulden reddine karar verilmesi gerektiğidir. Bu nedenle, yasanın çok açık hükmü karşısında zorunlu arabuluculukta arabulucuya başvuruya ilişkin dava şartı davadan önce gerçekleştirilmek zorunda olup HMK’nın 115/2.maddesi kapsamında tamamlanabilir bir dava şartı olarak görülmemiştir....." şeklinde belirtildiği üzere arabuluculuk tamamlanabilir bir dava şartı değildir.Davanın mahiyetinin; yasa maddesi ile getirilen tarafların arabuluculuk yolu ile üzerinde müzakere edip anlaşmaları mümkün bulunan bir miktar alacağa ilişkin olması nedeni ile yasa hükümlerinin özü itibari ile ticari arabuluculuğa tabi olması gerektiği mahkememizce değerlendirilmiş olup; davacı vekiline █████/2025 tarihli muhtıra ile arabuluculuk son tutanağını sunmak üzere bir haftalık kesin süre verilmiştir. Verilen kesin süreye rağmen arabuluculuk son tutanak aslının dosyaya sunulmadığı görülmüştür. davacı vekili kesin süreden sonra █████/2025 tarihli dilekçe ile arabuluculuk son tutanak aslını sunmuştur. Ancak sunulan son tutanak incelendiğinde arabuluculuğa █████/2025 tarihinde başvurulduğu, █████/2025 tarihinde son tutanağın düzenlendiği görülmüştür. Davanın açılış tarihinin █████/2025 olduğu gözetildiğinde, arabuluculuk dava şartının tamamlanabilir bir dava şartı olmadığından davanın dava şartı yokluğundan usulden reddine karar vermek gerekmiştir.HÜKÜM
: Ayrıntısı ve yasal gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;1-Davanın HMK 114 1/I maddesi uyarınca arabuluculuk dava şartı yokluğundan REDDİNE,2-Harçlar yasası gereğince alınması gerekli 615,40-TL harcın peşin alınan 5.123,25-TL'den mahsubu ile bakiye 4.507,85-TL'nin karar kesinleştikten sonra istemi halinde davacıya iadesine,3-Davacı tarafça yapılan yargılama giderinin kendi üzerinde BIRAKILMASINA,4-Davacı tarafından yatırılan gider avansının, kullanılmayan kısmının HMK 333. md. uyarınca, karar kesinleştiğinde davacı tarafa iadesine,Dair, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içerisinde mahkememize iletilecek bir dilekçe ile ... Bölge Adliye Mahkemeleri nezdinde ... açık olmak üzere dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda karar verildi. █████/2025Katip✍e-imzalıHakim✍e-imzalı