adana 1. asliye ticaret mahkemesinde ticari satımdan kaynaklanan, ayıplı dezenfektan ürünler ve düşük alkol oranı iddiasıyla açılan alacak, müspet zarar ve manevi tazminat davasının gerekçeli kararı.

Adana 1. Asliye Ticaret Mahkemesinde ticari satımdan kaynaklanan, ayıplı dezenfektan ürünler ve düşük alkol oranı iddiasıyla açılan alacak, müspet zarar ve manevi tazminat davasının gerekçeli kararı.

Özet: Davacı, davalıdan satın aldığı 2000 kg dezenfektan ürününün bir kısmının etiketinde belirtilen %60 alkol oranı yerine laboratuvar analizlerinde %18-30 oranında çıkması nedeniyle ayıplı olduğunu iddia ederek, satılamayan 845 kg ürün bedeli olarak 19.443,45 TL, müspet zarar olarak 10.000 TL ve ticari itibarının zedelenmesi karşılığı 5.000 TL manevi tazminatın faiziyle birlikte tahsilini talep etmiş; davalı ise bu iddiaların mesnetsiz olduğunu, ürünlerin %60 alkol oranına sahip olduğunu ve davanın kötü niyetle açıldığını savunmuştur.

T.C. ADANA 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ████████ Esas - ████████

TÜRK MİLLETİ ADINA GEREKÇELİ KARAR

T.C.

ADANA

1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

: ████████ Esas

KARAR NO

: ████████ Karar

HAKİM

: ...

KATİP

: ..

DAVACI

: ...

VEKİLİ

: Av. ...

DAVALI

: ...

VEKİLİ

: Av. ..

DAVA

: Alacak (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ

: █████/2020

KARAR TARİHİ

: █████/2022

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH

: ...

Davacı vekili tarafından davalı aleyhine açılan davanın yapılan açık yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekilinin dava dilekçesinde özetle; müvekkili ...sistemleri yetkilisi ...'nin █████/2020 tarihinde davalı ...Paz. San. Ve Tic. Ltd. Şti'den 39.000,00-TL + KDV bedeli ile 46.020,00-TL karşılığında toplam 5'er kiloluktan 400 adet 2000 kilogramlık ...aldığını, bu alıma dair ödemenin müvekkili tarafından yapıldığını, müvekkilinin toptan almış olduğu bu ürünlerin bir kısmını yine toptan bir şekilde perakende satış yapan firmalara sattığını, müvekkilinin söz konusu ürünlerin bir kısmını alan perakende satıcılar ürünlerdeki gayet kötü kokudan duyulan şikayeti müvekkiline ilettiklerini, müvekkilinin de arkadaşı olan ...'ın fırması .... İth. İhr. San. Ve Tic. Ltd. Şti'den aldığı aldığı ürünlerin laboratuar analizi yaptırdıklarını, ürünlerin %60 alkol oranıda olası gerekirken %18-20 alkol oranına sahip olduğunu öğrendiğini, bilirkişi raporu ile ispat edileceğini, ürünlerin ...'ın iş yerinde bulunması sebebi ile ... tarafından davalı firmaya kargolandığını, 2 ay kadar davalı firmada kaldığını, davalı firma ürünlerde 2 defa numune ürün gönderdiğini, bu ürünlerin ilkinin alkol oranı yüzde 20 çıktığını, müvekkilince kabul edilmemesi üzerine, tekrar numune gönderildiğini, bu sefer de alkol oranı %30 çıktığını, tüm bu numunelerin üzerindeki etikette ise alkol oranları %60 olarak yazdığını, bilirkişi incelemesi ve tanık beyanları ile bu hususların ispat olunacağını, dezenfektanların analizini yapan ... da şahit olduğunu, şirket yetkilisine yapılan ihtar haricinde müvekkilinin davalı şirketinde sekreteri olarak bulunan ... olarak tanıtan kişinin de telefonuna durumu bildirir mesajlar atıldığını, fakat herhangi bir karşılık alınmadığını, müvekkilinin elde kalan ayıplı malın iadesine ilişkin iade faturası kestiğini, davalı tarafa ilettiğini, karşı taraf iade faturasını almadığını, müvekkilinin elinde kalan diğer ayıplı malları da satıcı ...Paz. San. Ve Tic. Ltd. Şti'ne iade etmek istediğini, zararının karşılanmasını talep ettiğini lakin ...'nin bu talebi kabul etmediğini, söz konusu seçimlik hak tek taraflı satıcıya varması gereken irade beyanı ile kullanılırken müvekkilinin haklı ve meşru talebi satıcı ...Paz. San. Ve Tic. Ltd. Şti. Tarafından yerine getirilmediğini, ayrıca sözleşmenin gereği gibi ifa edilememesinden dolayı müvekkilinin yoksun kaldığı maddi kaybı ortaya çıktığını, taraflarına müspet zararının ve müvekkilinin satıcıdan aldığı ayıplı ürünleri kendi müşterilerine de ayıplı bir suretle sattığını, ticari itibarı zedelendiğini, bundan dolayı da manevi tazminat talebi hasıl olduğunu, taraflar arası dava şartı arabuluculuk sürecinde analaşamadıklarını, davacının ayıplı mal için ödemiş olduğu 46.020,00-TL'lik satılmamış bulunan 845 kg ... solüsyonunun bedeli olan 19.443,45-TL alacağın sözleşmenin kurulduğu █████/2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsil edilerek müvekkiline verilmesini, sözleşmenin gereği gibi yerine getirilememesinden dolayı müvekkilinin yoksun kaldığı kar olan 10.000,00-TL'lik müspet zararının sözleşmenin davacıya ödenmesine ve müvekkilinin davalıdan satın aldığı ayıplı malları kendi müşterilerine sattığını, ticari itibarının zedelenmesinden dolayı 5.000,00-TL'lik manevi tazminatın sözleşmenin kurulduğu █████/2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili tarafından sunulan cevap dilekçesinde özetle; davacının şirketlerine yöneltmiş oldukları dava haksız ve mesnetsiz olduğunu, davacının █████/2020 tarihinde 46.020,00-TL bedel ile müvekkili olduğu şirketten almış olduğu 5'er kiloluktan 400 adet 2000 kilogramlık ... Solüsyonunun 845 kilogramlık kısmında ayıp olduğu iddiası gerçekten oldukça uzak olduğunu, bu iddiasına sonuç bağladığı taleplerinin de hiçbir şekilde kabul edilemez olduğunu, müvekkilinin davacıyla olan anlaşması gereği davacıya belirli standartlarda üretmiş olduğu %60 alkol oranına sahip ürünler sattığını, ancak davacı şirketin müvekkilini ile yapılan satış sözleşmesi sonucu ürünlerin teslimatının yapılmasının üzerinden aylar geçtikten sonra kötü niyetli bir şekilde iş bu haksız ve mesnetsiz davayı ikame ettiğini, davacının satın almış olduğu ürünlerin bir kısmının 845 kilogramında alkol oranının %18-20 olduğunu iddia ettiğini, davacının bir tacir olduğunu, bu nedenle basiretli bir tacir gibi davranmakla ve TTK hükümlerine uymakla mükellef olduğunu, malın ayıplı olduğu teslim sırasında açıkça belli ise alıcı iki gün içinde durumu satıcıya ihbar etmesi gerektiğini, açıkca belli değilse alıcı malı teslim aldıktan sonra seki gün içinde incelemek veya incelettirmekle ve bu inceleme sonucundan malın ayıplı olduğu ortaya çıkarsa haklarını korumak için durumu bu süre içinde satıcıya ihbarla yükümlü olduğunu, davacının böyle bir vakıayı tanıkla ispat etmesi hukuken mümkün olmadığını, 2.500,00-TL'nin üzerindeki uyuşmazlık tanıkla ispat edilmeyeceğini, davacının tanık dinletmesine hiçbir şekilde muvakatlerinin olmadığını, mahkeme davacıya bu vakıayı ispat edebilmesi için tanık dinletme imkan verir ise kendilerinin de tanık dinletme imkanlarının olacağını, davacının çalıştığını ve isminin ... olduğunu söyledikleri sekreterinde bildirim yaptığı iddiası gerçekten uzak hemde TTK'nun aradığı bildirim şekillerine aykırı olduğunu, konuya ilişkin olarak tanıklarını bildireceklerini, yanlı analizi yapan davacının arkadaşının, müvekkili olduğu şirkete ürünleri kargoladığını, kargolanmış ürünlerin 2 ay kadar müvekkilinde şirkette kaldığını, ve iki defa müvekkilleri tarafından numuneye gönderildiği iddiası gerçekle hiçbir şekilde bağdaşmadığını, satış sözleşmesinin yapılmasından ve malların teslim edilmesinden aylar sonra yapılan analizde kullanılan ürünlerin müvekkil şirketlerine ait ürünler olup olmadığı veya davacının müvekkil şirketin teslim ettiği ürünler üzerinde oynama yaptıktan sonra analiz yaptırmış olma ihtimali izaha muhtaç olduğunu, sonuçta ortada şaibeli bir durum olduğunu, davacının yaratmış olduğu şaibeli durum ile müvekkilli olduğu şirketi zarara uğratmak olduğunu, Adana Cumhuriyet Başsavcılığının ... Sor. Numaralı dosyası ile davacı hakkında dezenfektanlar ile ilgili yürütme olduğunu, soruşturmanın mevcut olduğu taraflarınca haricen öğrenildiğini, davacının müsbet zarar talep edebilmesi için hangi sözleşme fırsatlarını kaçırmış olduğunu belgelenmesi gerektiğini, davacı farazi bir şekilde müspet zararının olduğunu belirtmiş ve bunun tazminini talep ettiğini, davacının haksız ve mesnetsiz davasının reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı taraf üzerinde bırakılmasını talep etmiştir.

YARGILAMA ve GEREKÇE

Mahkememizce Adana Ziyapaşa Vergi Dairesi Müdürlüğünden, Adana Yüreğir Vergi Dairesi Müdürlüğünden belgeler istenmiştir.

Mahkememizin █████/2021 tarihli duruşmasında dinlenen davacı tanığı ...;" Ben ... Ticaret adlı işyerini işletiyorum, kozmetik üzerinedir, taraf şirketleri biliyorum, davacı şirket yetkilisi ... bey, 2020 yılı 4.ay gibi beni aradı ...'dan dezenfektan aldığını ancak değişik bir koku olduğunu bana söyledi, ben de kendisine, ürünü getirmesini ve ozon cihazına sokacağımı söyledim, 2 palet kadar ürünü bana getirdi, ürünleri tanka boşaltıp ozon testi yapacaktım, 3-4 bidon koydum aklıma derece testi geldi, çünkü ambalajda 70 derece yazıyordu, ben alkol metreyle test ettiğimde alkol oranı 18 derece çıktı, durumu ... beye bildirdim, bunun üzerine ben ... beye durumu izah edip ...'nın sahibi ... beyle görüşmesini onun da yabancı biri olmadığını, gerektiğinde malları geri alacağını izah ettim, daha sonra ... bey bana Muratla görüştüğünü bende bulunan malları ...'nın adresine sevk etmemi istedi ben de nakliye aracı çağırıp söylenen adrese sevkıyatı yaptım, bu ürünler bana geldikten itibaren tahminimce 1 ay bende kalmıştı." şeklinde beyanda bulunmuştur.

Mahkememizin █████/2021 tarihli duruşmasında dinlenen; davalı tanığı ...; "Ben 1,5 yıl öncesine kadar davalı firmada muhasebe bölümünde çalışıyordum, davacı ile davalı arasındaki alışverişin faturasını da ben kesmiştim, dezenfektan ürünü alınmıştı, ilgili malzemeyi sayıp davacı şirkete teslim etmiştim, sonrasında davacı şirket yetkilisi beni birçok defalar aradı ve bana mesaj attı içeriği genel olarak malzemeyle ilgili görüşme isteğiydi, ancak ben kendisiyle bu hususları konuşmadım, ... beyle bu konuyu konuşup konuşmadığını da bilmiyorum, ben bu alışverişten 1,5 ay kadar sonra işten ayrılmıştım." şeklinde beyanda bulunmuştur.

Mahkememizin █████/2021 tarihli duruşmasında dinlenen; davalı tanığı ... "Ben davalı firmada dükkan sorumlusu olarak çalışmaktayım, davacı tarafa çalıştığım iş yeri olarak gönderilen araç üzerine 5 kiloluk 100 koli dezenfektan teslim etmiştik, bu da 400 adet eder, daha sonra işyerinden bana karşı taraf ürünün eksik teslim edildiğini söylemişlerdi, ben eksik teslim etmemiştim, bunun dışında bir bilgim yoktur." şeklinde beyanda bulunmuştur.

Mahkememizce dosyanın resen seçilecek 1 mali müşavir 1 kimya bilirkişisi ile 1 nitelikli hesap uzmanı bilirkişiye tevdine karar verilmiş, bilirkişi heyeti .. 'nen alınan █████/2022 tarihli raporda; Somut dosyada davacı ticari işletmesinde satmak üzere toptan 2000 kg el dezenfektanını davalı şirketten almıştır. Davacı satılanın ayıplı olduğunu ileri sürmektedir. Kimya uzmanı bilirkişinin raporunda dezenfektanın belirtilen alkol oranını içermediği tespit edilmiştir. Davacı defterlerin; 213 sayılı VUK'nun 221-222-223-224-225 sayılı maddelerinde belirlenen süre ve şekillere uygun olarak açılış tasdiklerinin yaptırıldığı; 2021 yılı defterinin cari dönem olduğu için kapanış işleminin söz konusu olmayacağı bu defterlerin VUK'nun 215. ve 219. maddelerinde belirtilen kayıt nizamına göre ve genel kabul görmüş muhasebe standartları, muhasebe sistemi uygulama genel tebliğ hükümlerine uygun olarak tutulduğu, takdir mahkemenin olmak üzere davalının ayıptan doğan sorumluluğunun olduğu somut dosyada müspet zarar, yoksun kalınan kar ve manevi tazminat kalemlerinin tazmini talep edildiği, davacı tarafça ayıp sonucunda satılamayan 845 kg alkol bazlı dezenfektan solüsyonunun bedelinin 19.443,45-TL yaptığı, davacı tarafın ayıp sonucunda satılamayan 845 kg alkol bazlı dezenfektan solüsyonunun satılamamasından dolayı 4.284,15-TL satış karının oluşmadığı, ancak bu kâr net kâr olmadığından 2020 yılı Yıllık Gelir Vergisi Beyannamesindeki %29 net karlılık oranlandığından (4.284,15-TLX%29) söz konusu ürünlerin teslim edilip edilmediğinin yahut davalı tarafın bu ürünleri teslim almak için gerekli işlemlerin yapılıp yapılmadığının araştırılarak bunun sonucuna göre, davacı tarafın davalı taraftan yoksun kaldığı kardan 1.242,40-TL asıl alacağının olabileceği, davalı taraftan 17.03.2020 tarihinde alınan satış iadesinin yapıldığına dair herhangi bir fatura ya da iade mal teslimi belgesi bulunmadığından davacı taraf ayıplı ürünlerin satışından dolayı ticari itibarının zedelendiğini iddia etmişse de bu konunun takdirinin mahkemeye ait olduğunu belirtmişlerdir.

Dava, davacının davalıdan satın aldığı el dezenfektanın ayıplı olması nedeni ile müspet zarar, yoksun kalınan kar ve manevi tazminat istemine ilişkindir.

Yapılan yargılama, dinlenen tanıklar, toplanan deliller ve alınan bilirkişi raporunun birlikte değerlendirilmesi sonucunda; davacının satmak için toptan 2000 kg el dezenfektanını davalı şirketten satın aldığı, davacının satılanın ayıplı olduğunu ileri sürdüğü, mahkememizin 09.03.2022 tarihli ara kararı gereğince ayıplı olduğu iddia edilen numune Çukurova Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Kimya Bölümünde incelendiği, üniversitenin 30.03.2022 tarihli sonuç raporuna göre satış sözleşmesinin konusu analiz edildiğinde %1,4 metanol, %12,6 Etanol ve %1,4 izopropil alkol tespit edildiği, kimya uzmanı bilirkişi raporu çerçevesinde etiketinde %60 alkol oranı içerdiği yazan el dezenfektanının ayıplı olduğu anlaşılmıştır.

TTK 'nın 23. Maddesine göre; “(1) Bu maddedeki özel hükümler saklı kalmak şartıyla, tacirler arasındaki satış ve mal değişimlerinde de Türk Borçlar Kanununun satış sözleşmesi ile mal değişim sözleşmesine ilişkin hükümleri uygulanır... c) Malın ayıplı olduğu teslim sırasında açıkça belli ise alıcı iki gün içinde durumu satıcıya ihbar etmelidir. Açıkça belli değilse alıcı malı teslim aldıktan sonra sekiz gün içinde incelemek veya incelettirmekle ve bu inceleme sonucunda malın ayıplı olduğu ortaya çıkarsa, haklarını korumak için durumu bu süre içinde satıcıya ihbarla yükümlüdür. Diğer durumlarda, Türk Borçlar Kanununun 223 üncü maddesinin ikinci fikrası uygulanır”. TBK.'nın 223. Maddesine göre ise; “Alıcı, devraldığı satılanın durumunu işlerin olağan akışına göre imkân bulunur bulunmaz gözden geçirmek ve satılanda satıcının sorumluluğunu gerektiren bir ayıp görürse, bunu uygun bir süre içinde ona bildirmek zorundadır. Alıcı gözden geçirmeyi ve bildirimde bulunmayı ihmal ederse, satılanı kabul etmiş sayılır. Ancak, satılanda olağan bir gözden geçirmeyle ortaya çıkarılamayacak bir ayıp bulunması hâlinde, bu hüküm uygulanmaz. Bu tür bir ayıbın bulunduğu sonradan anlaşılırsa, hemen satıcıya bildirilmelidir; bildirilmezse satılan bu ayıpla birlikte kabul edilmiş sayılır.”

TBK nın 225. Maddesine göre de “Ağır kusurlu olan satıcı, satılandaki ayıbın kendisine süresinde bildirilmemiş olduğunu ileri sürerek sorumluluktan kısmen de olsa kurtulamaz. Satıcılığı meslek edinmiş kişilerin bilmesi gereken ayıplar bakımından da aynı hüküm geçerlidir”.

Bile bile aldatma varsa (hile, ağır kusur) satıcı ne tam zamanında ayıpları bildirmenin yapılmadığına ve ne de kısa zamanaşımı süresine dayanabilir. Ağır kusur var olabilmesi için satıcının ayıpları bilmesi veya satılan şeyin ayıplı olduğu hakkında bir duygusu bulunması gerekir. Alıcıya karşı ağır kusur işleyen satıcı, satılan şeydeki ayıpların kendisine yasal sürede bildirilmemiş olduğunu ileri sürerek sorumluluktan kurtulamaz. Somut uyuşmazlıkta dava konusu dezenfektanın etiketinde %60 alkol oranı içerdiği yazmasına karşın %1,4 metanol, %12,6 Etanol ve %1,4 izopropil alkol tespit edildiği, bu haliyle işe yaramayacağının açık olduğu ve satıcı tarafından da bilinmesi gerektiği anlaşılmış olup bu sebeple davalının ayıp ihbarında bulunulmadığı savunması dinlenilmemiştir. Bilirkişilerce yapılan hesaplama sonucunda davacı tarafça satılamayan 845 kg alkol bazlı dezenfektan solüsyonunun bedelinin 19.443,45-TL, yoksun kalınan karın 1.242,40-TL olduğu anlaşıldığından davanın kısmen kabulüne 19.443,45-TL ürün bedeli ile, 1.242,40-TL yoksun kalınan kar alacağının dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, davacının manevi zarara uğradığına ilişkin delil olmaması nedeni ile manevi tazminat talebinin reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

H Ü K Ü M

: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-Davacının Maddi tazminat davasının KISMEN KABUL KISMEN REDDİ İLE,

-19.443,45-TL ürün bedeli ile, 1.242,40-TL yoksun kalınan kar alacağının dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya ÖDENMESİNE,

2- Davacının manevi tazminat davasının REDDİNE,

3-7155 sayılı kanun 23. Maddesi ile 6325 sayılı Kanuna eklenen 18/A Maddesinin 14. fıkrası gereğince suçüstü ödeneğinden karşılanan 1.320,00 TL arabulucuk ücretinin davalıdan tahsili ile HAZİNEYE İRAD KAYDINA,

4-Maddi tazminat yönünden; Alınması gereken 1.413,05-TL harçtan, peşin alınan 622,15-TL harcın mahsubu ile bakiye 790,90-TL harcın davalıdan tahsili ile HAZİNEYE İRAD KAYDINA,

-Davacı tarafından yapılan 622,15-TL peşin harcın davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,

5-Manevi tazminat yönünden; Alınması gereken 80,70-TL karar harcının davacıdan tahsili ile HAZİNEYE GELİR KAYDINA,

6-Davacı tarafından manevi tazminat yönünden yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde BIRAKILMASINA,

7-Davacı tarafından yapılan 2.295,40-TL bilirkişi, müzekkere, başvuru harcı ve tebligat gideri olmak üzere yargılama giderinden kabul red oranına karşılık gelen 1.848,57-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE, bakiye yargılama giderinin davacı üzerinde BIRAKILMASINA,

8-Davacı kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden, AAÜT'ne göre hesaplanan 9.200,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE,

9-Davalı kendilerini vekil ile temsil ettirdiğinden, AAÜT'ne göre hesaplanan 5.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya VERİLMESİNE,

10-Hüküm kesinleştiğinde varsa kullanılmayan gider avansının ilgilisine İADESİNE,

Dair, davacı vekili ve davalı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın taraflara tebliğ tarihinden itibaren 2 haftalık yasal süre içerisinde, mahkememize veya eşdeğer başka bir mahkemeye verilecek bir dilekçe ile İSTİNAF YOLU açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. █████/2022

Katip

Hakim