ticari defterlerin hırsızlık sonucu zayi olması nedeniyle talep edilen zayi belgesi davasının, kanuni 15 günlük hak düşürücü sürenin aşılması sebebiyle mahkemece reddedilmesi.

Ticari defterlerin hırsızlık sonucu zayi olması nedeniyle talep edilen zayi belgesi davasının, kanuni 15 günlük hak düşürücü sürenin aşılması sebebiyle mahkemece reddedilmesi.

Özet: Bir ticari işletme, daha önce gerçekleşen bir hırsızlık olayı neticesinde, anlaşmalı olduğu depodan çalınan yevmiye, defteri kebir ve envanter defterlerinin zayi olduğunu ileri sürerek zayi belgesi verilmesini talep etmiş; ancak yapılan yargılama sonucunda, mahkeme, şirketin ticari defterlerinin hırsızlık nedeniyle zayi olduğunu kabul etmekle birlikte, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 82/7. maddesi uyarınca, tacirin zayi durumunu öğrendiği tarihten itibaren on beş gün içinde başvuru yapması gereken hak düşürücü sürenin somut olayda geçtiğini tespit ederek davanın reddine karar vermiştir.

T.C. İstanbul Anadolu 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

:████████ Esas

KARAR NO

:████████

DAVA

: Zayi Belgesi Verilmesi

DAVA TARİHİ

: █████/2024

KARAR TARİHİ

: █████/2025

Mahkememizde görülmekte olan Zayi Belgesi Verilmesi davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin daha evvelden anlaşmalı olduğu --------sayılı adresindeki depoda hırsızlık eylemi gerçekleştiğini ve müvekkili şirkete ait ----- (dahil) yıllarına ait yevmiye, defteri kebir, envanter defterlerinin çalındığını,----yetkilisi ----sanıklar hakkında şikayette bulunmuş ve --------- sayılı karar ile sanık hakkında 5 yıl hapis cezasına hükmedilmiştir. Depodaki bir takım evraklar müştekiye iade edilmişse de; müvekkil şirkete ait yukarıda bahsi geçen defterlere ulaşılamamıştır. Anılan nedenle müvekkili şirkete ait ticari defterlerin hırsızlık nedeniyle zayi olduğunu, müvekkili şirkete ait yukarıda bahsi geçen defterler müvekkili şirketin tüm özen ve dikkatine rağmen çalındığından zayi olan----(dahil) yıllarına ait yevmiye, defteri kebir, envanter defterlerinin tespitini ve zayi belgesi verilmesini talep etmiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE

:Dava, davacı şirket tarafından şirkete ait pay defterinin zayi olduğu belirtilerek zayi belgesi verilmesi talep edilmiştir. 6102 Sayılı TTK'nın 82/7. Maddesinde; " Bir tacirin saklamakla yükümlü olduğu defterler ve belgeler; yangın , su baskını veya yer sarsıntısı gibi bir afet veya hırsızlık sebebiyle ve kanuni saklama süresi içinde zıyaa uğrarsa tacir ziyai öğrendiği tarihten itibaren on beş gün içinde ticari işletmesinin bulunduğu yer yetkili mahkemesinden kendisine bir belge verilmesini isteyebilir. Bu dava hasımsız açılır. Mahkeme gerekli gördüğü delillerin toplanmasına da emredebilir. " şeklinde düzenleme bulunmaktadır. Karar defteri TTK 82. Maddesi bağlamında tutulması ve tasdik edilmesi zorunlu defterlerdendir. Belirli sürelerde saklanması da kanuni zorunluluktur. TTK 82/7. Maddesi uyarınca bu defter ve belgelerin yangın, su baskını veya yer sarsıntısı gibi doğal afetlerle veya hırsızlık gibi eylemlerle ziyaa uğraması halinde zayi belgesi verileceği düzenlenmiştir. TTK'nın 82/7. Maddesinde zayi belgesi verilmesini gerektirecek zayi olma durumları sınırlı olarak sayılmamış ise de; tacirin zayi belgesi isteyebilmesi için, defterlerin zayi olmasında kusur ve sorumluluğunun bulunmaması, tedbirli bir tacir gibi davranmasına rağmen zayi olayına engel olmamış durumda olması gerekir. Ayrıca, ziya durumun tacirin iradesi dışında meydana gelmesi zorunludur. Somut olayda zayi olan belgelerin yevmiye, defteri kebir, envanter defterleri olduğu , dosya içindeki ----------sayılı ilamın incelenmesi sonucu zayi olan belgeler için suç tarihinin --- olduğu , zayi belgesi talebi için --- tarihinde dava açıldığı , TTK 82/7 maddesi uyarınca 15 günlük Hak Düşürücü sürenin geçtiği anlaşılmakla davanın reddine dair karar vermek gerekmiş olup aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

KARAR

: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-Açılan davanın 6100 sayılı HMK' nın 114/2 maddesi uyarınca Hak Düşürücü Süreden REDDİNE.

2-Harçlar Kanununa göre alınması gerekli 615,40-TL karar harcının, davacı tarafından yatırılan 427,60-TL peşin harçtan mahsubu ile bakiye 187,80-TL'nin davacıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,

3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,

4-Davacı tarafça dosyaya yatırılan ve sarf edilmeyen gider avansının karar kesinleştiğinde talep halinde davacıya iadesine,

İlişkin olarak davacı vekilinin yüzüne karşı oy birliği ile verilen kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık yasal süre içerisinde-------- Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. █████/2025