Yargıtay 5. Hukuk Dairesi, kamulaştırma konusu irtifak hakkı bedelinin tespiti davasında bölge adliye mahkemesinin kararını onadı, şeftali bahçesi için yapılan bedel tespitinin usul ve kanuna uygun olduğuna karar verdi.
Özet: Davacı idare tarafından, kamulaştırılan irtifak hakkının bedelinin yüksek olduğu, bilirkişi raporundaki değerlemelerin hatalı olduğu, kapitalizasyon faiz oranının düşük alındığı ve taşınmazın artan kesimindeki değer artışının düşülmediği iddialarıyla yapılan istinaf ve temyiz başvuruları, hem bölge adliye mahkemesi hem de temyiz mahkemesince incelenmiş olup, her iki üst mahkeme de, dava konusu kapama şeftali bahçesi niteliğindeki taşınmazın mevcut haliyle getireceği net gelirin esas alınarak belirlenen değerin ve kapitalizasyon faiz oranının usul ve yasaya uygun olduğunu tespit ederek, davacı idarenin tüm itirazlarını reddetmiş ve ilk derece ile bölge adliye mahkemesi kararlarını onamıştır.
MAHKEMESİ
: Adana Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk DairesiSAYISI
: █████████ Esas, ████████ KararKARAR
: Esastan retİLK DERECE MAHKEMESİ
: Tarsus 2. Asliye Hukuk MahkemesiSAYISI
: ████████ Esas, ████████ KararTaraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma konusu irtifak hakkı bedelinin tespiti ve bu hakkın davacı idare adına tescili davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.Kararın davacı idare vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı idare vekili tarafından temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:I. DAVADavacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; Mersin ili, ..., ... köyü 1161 (yeni 464 ada 3) parsel sayılı taşınmazın kamulaştırma konusu irtifak hakkı bedelinin tespiti ile bu hakkın davacı idare adına tescilini talep etmiştir.II. CEVAPDavalı taraf cevap dilekçesi ibraz etmemiştir.III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARIİlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.IV. İSTİNAFA. İstinaf Yoluna Başvuranlarİlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.B. İstinaf SebepleriDavacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; yerel mahkemece karara esas alınan bilirkişi raporunun usul ve kanuna aykırı olarak düzenlendiğini, kamulaştırma bedelinin olması gerekenden yüksek hesaplandığını, bilirkişi heyetince dava konusu taşınmaza birim fiyat takdir ederken verim miktarlarının ve ürün satış fiyatlarının yüksek, üretim masraflarının ise düşük alındığını, dava konusu taşınmaz için tespit edilen kapitalizasyon faiz oranının düşük olup yöre gerçeklerini yansıtmadığını, dava konusu taşınmaz için alınması gereken kapitalizasyon faiz oranının %8-9 olması gerektiğini, yapılan kamulaştırma işlemi sebebiyle taşınmazın artan kesiminde meydana gelen değer artışının hesaplanarak tespit edilen kamulaştırma bedelinden düşülmesi gerektiğini, taşınmaz sulu tarım arazisi kabul edilse dahi motopomp kullanımından kaynaklı gidere ek sulama ücreti eklenmediğini belirterek yerel mahkeme kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.C. Gerekçe ve SonuçBölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu taşınmazın sulu tarım arazisi vasfında kabul edilerek ilçe tarım verileri nazara alınarak hesaplama yapılmasının ve yerleşmiş Yargıtay içtihatlarına göre kapitalizasyon faiz oranının %4 alınmasının yerinde olduğu, taşınmazın metrekare bedelinin adil ve makul oranda belirlendiği sonuç ve kanaatine varılmakla; davacı vekilinin istinaf talebinin esastan reddine karar verilmiştir.V. TEMYİZA. Temyiz Yoluna BaşvuranlarBölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.B. Temyiz SebepleriDavacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.C. Gerekçe1. Uyuşmazlık ve Hukukî NitelendirmeUyuşmazlık, kamulaştırma konusu irtifak hakkı bedelinin tespitine ilişkindir.2. Değerlendirme1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.2. Kapama şeftali bahçesi niteliğindeki dava konusu taşınmaza 2942 sayılı Kanun’un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi uyarınca olduğu gibi kullanılması hâlinde getireceği net geliri esas alınarak değerinin tespit edilmesi yerindedir.3. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukukî ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.VI. KARARAçıklanan sebeplerle;Davacı idare vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,Davacı idare harçtan muaf olduğundan harç alınmamasına,Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,06.03.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.