İstanbul Bölge Adliye Mahkemesinin, tasdik edilen konkordatonun kısmen feshi talebine ilişkin ilk derece mahkemesi kararının, taksit ödeme vadesi yorum farklılığı nedeniyle yapılan istinaf incelemesi.
Özet: Davacı alacaklının, tasdik edilmiş konkordato projesine göre borçlu şirketin ikinci taksit ödemesini zamanında yapmadığı iddiasıyla başlattığı konkordatonun kısmen feshi davasında, ilk derece mahkemesi konkordatoyu davacı yönünden feshetme kararı almıştır; davalı borçlu şirket ise bu karara karşı istinaf başvurusunda bulunarak, konkordato tasdikine temel oluşturan rapordaki ödeme takvimine göre ikinci taksitin vadesinin henüz gelmediğini ve ilk derece mahkemesinin konkordato kararındaki ödeme periyodunu hatalı yorumladığını belirterek, kararın kaldırılmasını talep etmektedir.
T.C.
İSTANBULBÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ17. HUKUK DAİRESİDOSYA NO
:████████ EsasKARAR NO
:████████T Ü R K M İ L L E T İ A D I N Aİ S T İ N A F K A R A R IİNCELENEN KARARINMAHKEMESİ
:İSTANBUL 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİTARİHİ
:█████/2025NUMARASI
:███████ Esas, 2025/1 KararDAVA
:Konkordatonun Kısmen FeshiKARAR TARİHİ
:█████/20256100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi.GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; tasdik edilmiş konkordato projesine göre; █████/2023 tarihinde 1.taksit ödemesi gerçekleştirilerek üçer aylık vadeler ile eşit taksitler halinde ve ayın son gününde ödeme yapılmasının hükme bağlandığını, ikinci taksit ödemesinin en geç █████/2023 tarihine kadar yapılması gerekirken konkordato projesi tasdik olan borçlu tarafından işbu dilekçenin verildiği tarih olan █████/2023 tarihine kadar herhangi bir ödeme yapılmadığını belirterek konkordatonun davacı yönünden feshine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı tarafından süresi içerisinde cevap dilekçesi sunulmamıştır.İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
:Mahkemece; tasdik olunan, kesinleşen karar gereğine uygun olarak davalının ifada bulunmadığı, davacının kendisi yönünden konkordatonun feshini talep etmekte haklı olduğu gerekçesiyle davacının davasının kabulüne, davacının konkordato uyarınca kazanmış olduğu yeni hakları muhafaza etmekle birlikte, Mahkemenin ████████ Esas, ████████ Karar sayılı ilamı gereği davalı ... Şirketi hakkında verilen konkordatonun, 2004 sayılı İİK m.308/e-1 hükmü uyarınca davacı yönünden feshine karar verilmiştir.İSTİNAF NEDENLERİ
:Karar yasal süresinde davalı vekili tarafından istinaf edilmiştir.Davalı vekili istinaf nedenleri olarak; konkordatonun tasdiki kararına esas teşkil eden 23.02.2023 tarihli "..."un 15. sayfasında ödeme tablosunun aşağıda belirtilen şekilde yer aldığını,ÖDEME VADESİ TAKSİT ANA PARA FAİZ TAKSİT TUTARI 30.06.2023 1.TAKSİT 3.002.000,39 TL 150.100,02 TL 3.152.100,41 TL 31.12.2023 2.TAKSİT 3.002.000,39 TL 150.100,02 TL 3.152.100,41 TL 23.02.2023 tarihli nihai raporun 17. sayfasındaki sonuç kısmının 4. maddesinde de mahkemenin gerekçeli kararında da atıf yapılarak aynen hüküm altına alındığı üzere "Komiser heyetimizce borçlu şirketin tasdike uygun görülen teklifinin █████/2022 tarihli 2. revize konkordato projesine ek olarak hazırlanmış olan █████/2022 tarihli 1. ve █████/2022 tarihli 2. eklerde belirtilmiş olan alacaklara % 5 sabit faiz ilave edilmek suretiyle █████/2023 tarihinden itibaren 3 er aylık eşit taksitler halinde 13 taksitte ödenmesi yönündeki teklif olduğu; bu teklife göre her bir taksit 3.002.000,39 TL ana para ve 150.100,02 TL faiz olmak üzere 3.152.100,41 TL olarak ödenecek olup bu suretle toplamda 39.026.004,99 TL tutarında ana para ve 1.951.300,25 TL tutarında faiz olmak suretiyle 40.977.305,24 TL ödeneceği" şeklinde ifade edildiğini, müvekkili şirket tarafından 30.06.2023 tarihindeki ilk taksitin ilk derece mahkemesinin hükmü doğrultusunda ilgili alacaklılara ödendiğini, hal böyle olmakla birlikte konkordato nisap listesinde yer alan alacaklılardan ... Bankası A.Ş.'nin konkordato ilamının hüküm fıkrasında yer alan "...█████/2023 tarihinden itibaren 3 er aylık eşit taksitler halinde 13 taksitte ödenmesi..." ifadesinden ikinci taksitin 30.09.2023 tarihinde ödeneceği yorumuyla kendilerine 10.10.2023 tarihine kadar herhangi bir ödeme yapılmadığından bahisle konkordatonun kısmen feshini talep ettiğini, konkordatonun tasdiki kararına esas teşkil eden nihai komiser raporunda ödemelerin hangi tarihlerde yapılacağı net bir şekilde gösterilmesine rağmen gerek komiser raporunun sonuç kısmında gerekse de ilk derece mahkemesi ilamının (1) no.lu hükmünün (2). paragrafında taksitlerin 30.06.2023 tarihinden itibaren 3'er aylık eşit taksitler halinde 13 taksitte ödeneceğine yönelik ifadenin 2. taksit ödemesinin 30.09.2023 tarihinde yapılması gerektiği gibi yorumlanarak müvekkili şirkete karşı konkordatonun kısmen feshi istemiyle dava açılmasının hukuka aykırı olduğunu, bu bağlamda mahkemenin ████████ E. Sayılı gerekçeli kararın (1) no.lu hüküm fıkrasının (2)'inci paragrafında yer alan "...█████/2023 tarihinden itibaren 3 er aylık eşit taksitler halinde 13 taksitte ödenmesi..." ibaresinin kararın dayanağını teşkil eden nihai komiser raporu tablosundaki gibi yorumlanarak müvekkili şirket aleyhine ikame edilen davanın reddi gerekmekte iken aksi yönde davanın kabulü yönünde karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, aksi yönde yapılacak bir yorumun tasdik edilen konkordato projesinin amacına ve tüm sürece zarar vererek bütünüyle hukuka aykırı olacağını belirterek mahkeme kararının kaldırılmasını talep ve istinaf etmiştir.DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE
:HMK'nın 355. maddesi uyarınca kamu düzeni ve istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılan inceleme neticesinde;Dava, İcra ve İflas Kanunun 308/e maddesi gereğince konkordatonun kısmen feshi istemine ilişkindir.İstanbul 2. ATM ████████ E. ████████ K. sayılı ilamına istinaden konkordato tasdik kararı verildiği, bu karara karşı yapılan istinaf başvurusu ile ilgili olarak kararı istinaf edenin istinaf hakkının bulunmadığı gerekçesiyle BAM 17. Hukuk Dairesi tarafından istinaf başvurusunun reddedildiği, BAM'ın bu kararının Yargıtay 6. Hukuk Dairesi tarafından bozulduğu, bu defa İstanbul BAM 17. Hukuk Dairesi tarafından istinaf taleplerinin esastan reddedildiği, istinaf kararının temyiz edildiği, davacı vekilinin █████/2023 tarihli hüküm fıkrasına yönelik talebinin tavzih olarak nitelendirilerek ilk derece mahkemesince █████/2024 tarihli karar ile tavzih talebinin reddedildiği, mahkemece verilen tasdik ve tavzih kararına karşı kanun yollarına başvurulduğu, önce istinaf taleplerinin reddedildiği, daha sonrasında da temyiz taleplerinin Yargıtay 6. HD. ████████ E. █████████ K. sayılı ilamıyla reddedildiği, böylece ilk derece mahkemesince davalı şirket hakkında verilen konkordato projesinin tasdikine ilişkin kararın şeklen de kesinleştiği anlaşılmıştır.Uyuşmazlık, konkordato projesi kapsamında süresinde ödeme yapılıp yapılmadığı noktalarında toplanmaktadır. Davacı, davalının konkordato projesi kapsamında ödemesi gereken taksitlerini ödemediğinden, kendisi yönünden konkordatonun feshine karar verilmesini talep etmiş, ilk derece mahkemesince konkordato projesi uyarınca ödemelerin zamanında ifa edilmediği gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir. Bu karara karşı, davalı taraf istinaf kanun yoluna başvurmuştur. İİK'nın 308/e/1 fıkrası; "Kendisine karşı konkordato projesi uyarınca ifada bulunulmayan her alacaklı konkordato uyarınca kazanmış olduğu yeni hakları muhafaza etmekle birlikte konkordatoyu tasdik eden mahkemeye başvurarak kendisi hakkında konkordatoyu feshettirebilir." hükmünü içermektedir. Bu hükmün doğal sonucu olarak alacaklının konkordatonun kısmen feshini talep edebilmesi için konkordatonun kendisi açısından bağlayıcı olması gerekir. Yasal düzenleme kapsamında, davacının, fesih davası açma hakkına sahip ve konkordato projesi kapsamında ifada bulunulmayan alacaklı olduğu, davanın görevli ve yetkili olan konkordatonun tasdikine karar veren mahkemede açıldığı, kısmen fesih talep edilen konkordato tasdik kararının onanarak kesinleştiği, genel ve özel dava şartlarının mevcut olduğu kanaatine varılmıştır. Konkordatoda alacaklılar, konkordato koşullarına göre alacaklarını elde etmek zorunda kalmaktadırlar.Borçlu tarafından konkordato koşullarına göre dahi borçların ödenmemesi durumunda ise kanun koyucu alacaklılara konkordatonun feshini talep ve dava hakkını tanımıştır ( m.308/e). Bu durumdaki bir alacaklı, konkordatonun alacağı yönünden feshini sağlayabilecektir. Çünkü mahkemece, borçlunun konkordato projesinin öngördüğü ödeme koşullarını yerine getireceğine inanarak konkordatoyu tasdik etmiştir. Borçlu konkordatoyu ifa etmemek suretiyle kendisi lehine olan ve mahkemece de tasdik edilen bu karineyi de ortadan kaldırmıştır. Bu yüzden, borçlunun mali durumunu düzelterek ödeme yapabileceğine inanan alacaklılar zaman kaybına uğrayarak mağdur duruma düşmüşlerdir. Bu durumda, herhangi bir alacaklı kendi alacağı açısından konkordatonun feshini isteyerek, alacağının tümünü konkordato hiç gerçekleşmemiş gibi borçludan isteyebilecektir.Bu yoldan elde edilen fesih kararı sadece o alacaklı yönünden konkordatonun feshine ilişkin bulunmaktadır.Diğer bir deyişle, İİK'nun 308/e maddesi uyarınca fesih kararı elde etmeyen alacaklılar yönünden konkordato varlığını ve geçerliliğini muhafaza ermektedir. Fesih davası açılabilmesi için konkordatoya tabi borcun tümünün vadelerinin beklenmesi zorunlu değildir. Ödeme projesinde yazılı taksitlerden herhangi birinin gününde ödenmemesi fesih davasını haklı kılmaya yeterlidir.Ticaret mahkemesince tasdik edilen ödeme projesinde belirtilen vadelerde öngörülen taksitlerin ödenmemesi halinde fesih davası açılabilir. Projede öngörülen ödeme vadelerinin gerçekleştiği takdirde tasdik kararı kesinleşmese dahi bu sonuç değişmez (Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 02.03.1989 tarihli, █████████). Fesih davasında mahkeme, davanın açıldığı takdirde temerrüde düştüğünü saptadığı borçluya borcu ödemesi konusunda süre veremez (Yargıtay 12. Hukuk Dairesinin 18.01.1977 tarihli, █████████). (Av. Sümer Altay - Av.Ali Eskiocak, 7101 Sayılı Kanun’la yapılan Düzenlemelerin Işığında, Konkordato ve Yeniden Yapılanma Hukuku, 4. Bası, s.341-351.) İstanbul 2. ATM ████████ E. sayılı dosyasında yapılan yargılama neticesinde, davacı şirketin ödeme süresi ile ilgili teklif ettiği ödeme tablosunda gösterdiği şekil yerine hem revize proje hem komiser raporu gözetilerek "ilk taksit ödemesi █████/2023 tarihinde başlamak ve 3'er aylık eşit taksitler halinde ve ayın son gününde olmak üzere 13 eşit taksit halinde konkordatoya tabi borçlarının ödenmesine; her bir taksitte 3.002.000,39 TL ana para ve 150.100,02 TL faiz olmak üzere 3.152.100,41TL olarak ödemenin gerçekleştirilmesine; bu suretle 39.026.004,99 TL tutarında ana para ve 1.951.300,25 TL tutarında faiz olmak üzere 40.977.305,24 TL tutarın ödenmesine" dair hüküm oluşturulduğu, yukarıdaki paragrafta belirtildiği şekilde bu karara yönelik istinaf talepleri ile temyiz taleplerinin reddedildiği, hükmün bu suretle aşamalardan geçerek kesinleştiği anlaşılmıştır. █████/2024 tarihli mali bilirkişi raporunda; davacı tarafın konkordato nisabına 1.650.032,37 TL olarak kabul edildiği, proje kapsamında belirtilen +%5 faiz ile birlikte davacıya ödenecek toplam tutarının 1.732.534,99 TL olduğu, davalı tarafından ilgili ödemenin 13 eşit taksitte yapılacağı, buna göre aylık taksit tutarının 133.271,85 TL olduğu, mahkeme ara kararı kapsamında ilgili konkordato kapsamındaki borçların %5 oranında sabit faiz ilave edilmek suretiyle ödemelerinin yapılması, buna göre ilk taksit ödemesinin 30.06.2023 tarihinde başlamak üzere üçer aylık eşit taksitler halinde ve ayın son gününde 13 eşit taksit halinde ödenmesine karar verildiği, bu karara ilişkin davacı tarafından tavzih talepli dilekçe sunularak ödemelerin 2. taksit tarihinden itibaren 3'er aylık eşit taksitler halinde 13 taksitte ödenmesine karar verilmesinin talep edildiği, davacının tavzih talebinin mahkemece reddine karar verildiği, mahkeme tarafından verilen hükmün Yargıtay 6. Hukuk Dairesinin █████/2024 tarihli onama ilamıyla █████/2024 tarihi itibari ile kesinleştiği, davalıya ait ticari defterler ve bankaca sunulan 2. taksit ödemesine ilişkin banka dekontu incelendiğinde ilgili taksit ödemesinin 27.12.2023 tarihinde yapıldığı, bu konuda çekişmenin bulunmadığı, somut olayda, taraflar arasındaki asıl çekişmenin borcun 30.09.2023 tarihinde mi yoksa 31.12.2023 tarihinde mi ödenmesi gerektiği hususundan kaynaklandığı, mahkemece alınan karar ışığında 1. taksit ödemesinin 30.06.2023, 2. taksit ödemesinin 30.09.2023 ve devamındaki taksitlerin 3’er aylık dönemler kapsamında ödeneceği anlaşıldığından davalının 2. taksit ödemesini 27.12.2023 tarihinde ödediği, yani geç ödediği, davacı talebine ilişkin takdirin mahkemeye ait olduğu yönünde görüş bildirilmiştir.Davalı vekili tarafından dosyaya sunulan █████/2024 tarihli bilirkişi raporuna karşı itiraz beyan dilekçesinde, konkordato tasdik kararına esas teşkil eden nihai komiser raporunda ödemelerin hangi tarihte yapılacağının net bir şekilde gösterildiği ve kararın dayanağını teşkil eden nihai komiser raporundaki ödeme tablosu gözetildiğinde feshi gerektiren nedeninin bulunmadığı ileri sürülmüştür. Bu itiraz kapsamında, davalı vekili tarafından ödemelerin komiser raporuna göre süresinde yapıldığı iddia edilmiştir.Konkordato talebi kabul edilen borçlunun, mahkemece tasdik olunan proje çerçevesinde ödeme yapma zorunluluğu mevcuttur. Mahkeme kararının içeriği, değiştirilemeyeceği gibi konkordatonun tasdikine ilişkin olarak verilen hükümde, taraflara tanınan hak ve borçlarda değişikliğe yol açabilecek şekilde bir tavzih kararı da verilemeyecektir. Bu durumda, kısmen fesih talebinde aslolan tasdik olunan konkordato projesinin içeriğidir.Somut olayda davalının, kesinleşen tasdik kararındaki hüküm gereğince ikinci taksit ödemesini █████/2023 tarihinde ödemesi gerekirken süresinden sonra █████/2023 tarihinde ödeyerek geç ödeme yaptığı tespit edilmekle davalı tarafından davacı bankaya konkordato projesi uyarınca süresinde ifada bulunulmadığı dikkate alındığında davacı bankanın kendisi açısından kısmen fesih davası açmakta haklı olduğu anlaşılmıştır.Davadan sonra yapılacak ödemeyle dava konusuz bırakılamaz; bunun için (konkordato alacağının değil) alacağın tamamının ödenmesi gerekir, zira ancak bu halde alacaklı, fesih davasıyla varmadığı amaçladığı sonuca ulaşmış olur. (Baki Kuru, İcra İflas Hukuku El Kitabı, 2. baskı, s.1524) Buna göre, davalı ikinci taksiti konkordato projesi uyarınca vadesinde ifa etmemiştir. Her ne kadar ikinci taksit yargılama sırasında ödenmişse de, davadan sonra yapılacak ödeme ile davanın konusuz kaldığının kabulü için, konkordato alacağının değil, alacağın tamamen ödenmesi gerektiğinden, mahkemece konkordato projesine göre ifada bulunulmadığı gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir. Açıklanan nedenler ile ilk derece mahkemesi kararında hukuka aykırılık görülmediğinden, davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1.b.1 bendi gereğince esastan reddine karar verilmesine dair aşağıdaki hüküm kurulmuştur.H Ü K Ü M
:Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere; 1-İstanbul 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin ███████ Esas, 2025/1 Karar sayılı ve █████/2025 tarihli karar usul ve yasaya uygun bulunduğundan davalı vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunun 353/1-b.1 bendi gereğince esastan REDDİNE, 2-Hüküm tarihinde yürürlükte bulunan 492 sayılı Harçlar Kanununa bağlı tarife gereğince alınması gereken 615,40 TL istinaf karar harcı davalı tarafça peşin olarak yatırıldığından yeniden alınmasına YER OLMADIĞINA, 3-Davalı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, İİK'nun 308/a maddesi uyarınca kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde Yargıtay'da Temyiz Kanun Yolu açık olmak üzere oy birliği ile karar verildi. █████/2025