Taşınmazın kamulaştırma bedel tespiti ve kamulaştırmasız el atma tazminatına ilişkin davalarda bilirkişi raporları ile değerleme yöntemlerinin temyiz incelemesi.
Özet: Kamulaştırma bedelinin tespiti ve tescili talebiyle davacı idarece açılan asıl dava ile kamulaştırmasız el atma tazminatı ve ecrimisil talepli birleştirilen davada, ilk derece mahkemesi kamulaştırma talebini kabul ederken, kamulaştırmasız el atma tazminatı talebini konusuz bırakarak ecrimisile hükmetmiş; bu karar, ilk istinaf incelemesinde bozulup yeniden yargılandıktan sonra ikinci kez istinafa taşınmış ve bölge adliye mahkemesince istinaf başvuruları esastan reddedilerek ilk derece mahkemesi hükmü onanmış olup, davacı idare bu son kararı temyiz etmiştir.
MAHKEMESİ
: Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk DairesiSAYISI
: █████████ Esas, ███████ KararASIL DAVADA DAVACIBİRLEŞTİRİLEN DAVADAASIL DAVADA DAVALIBİRLEŞTİRİLEN DAVADADAVA TARİHİ
: 15.05.2018KARAR
: Esastan retİLK DERECE MAHKEMESİ
: Midyat 1. Asliye Hukuk MahkemesiSAYISI
: ████████ Esas, ███████ KararTaraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescili istemine ilişkin asıl dava ile kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedeli ile ecrimisilin tahsiline ilişkin birleştirilen davada yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince asıl davanın kabulüne, birleştirilen davada kamulaştırmasız el koyma tazminatı talebinin konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığına, ecrimisil talebinin ise kabulüne karar verilmiştir.Kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak, davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.Bölge Adliye Mahkemesinin kaldırma kararı üzerine yeniden yargılama yapan İlk Derece Mahkemesince asıl davanın kabulüne, birleştirilen davada tazminat talebi yönünden karar verilmesine yer olmadığına, ecrimisil talebi yönünden kabulüne karar verilmiştir.Kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvuruların esastan reddine karar verilmiştir.Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı idare vekili tarafından temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:I. DAVA1.Davacı idare vekili asıl davanın dava dilekçesinde özetle; dava konusu Mardin ili, Midyat ilçesi, Budaklı Mahallesi 147 ada 149 parsel sayılı taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespiti ile kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescilini talep etmiştir2. Davacı ... birleştirilen davanın dava dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmaza davalı idare tarafından 3 yıldan fazla süredir boru hattı geçirilmek suretiyle el atıldığını, arazinin kullanılamaz hale geldiğini, tazminat ve ecrimisilin davalı idareden tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.II. CEVAPDavalı birleştirilen davada davacı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı kurumun taşınmazdaki yapılar ve ağaçları yok ederek el attığını, taşınmazın kullanılmaz hale geldiğini, davacıya ait çevredeki arazilere de zarar verdiğini, taşınmazın değerli bir yerde bulunduğunu, fakat el atmanın taşınmazı değersiz hale getirdiğini, taşınmazın bulunduğu konum itibarıyla çok değerli bir yerde bulunduğunu savunarak bu hususların gözönüne alınarak taşınmazın değerinin belirlenmesini talep etmiştir.III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARIİlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile asıl davanın kabulüne, kamulaştırma bedelinin tespiti ve davalı tarafa ödenmesine, dava konusu taşınmazın davalı adına olan tapu kaydının iptali ile davacı idare adına tesciline, birleştirilen davada kamulaştırmasız el koyma tazminatı talebinin konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığına, ecrimisil talebinin ise kabulüne karar verilmiştir.IV. İSTİNAFA. İstinaf Yoluna Başvuranlarİlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.B. İstinaf Sebepleri1. Davacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; hükme esas alınan bilirkişi raporunda resmî verilere göre hesap yapılmadığını, kapitalizasyon faiz oranının %6 olarak alınması gerektiğini ve %50 objektif değer artışı oranının yüksek oranda uygulandığını ileri sürerek istinaf yoluna başvurmuştur.2. Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmaz üzerinde üzüm ağaçlarının yanında sebze de yetiştirildiğini, objektif değer artışı oranının %100 olarak esas alınması gerektiğini ileri sürerek istinaf yoluna başvurmuştur.C. Gerekçe ve SonuçBölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile kamulaştırmasız el atma davası devam ederken kamulaştırma bedel tespit ve tescil davası açılması halinde aslolan kamulaştırma davası olup, Mahkemece bedel tespit ve tescil davası yönünden inceleme yapılıp davaya devam edilmiş ve yargılama sonucunda birleştirilen davadaki tazminat istemi yönünden karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiş olup, hükme esas raporda davaya konu taşınmazın kuru tarım arazisi olarak değerlendirilmesinde, dava konusu taşınmaza, net gelir yöntemine göre ve değerlendirme tarihi olan dava tarihine göre, İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü verileri esas alınarak ve cetvele uygun olarak değer biçilmesinde, Yargıtay içtihatlarına uygun olarak kapitalizasyon faizinin %5 olarak uygulanmasında, taşınmaz değeri yönünden taşınmazın konumu ve özellikleri dikkate alınarak %50 oranında objektif değer artışı uygulanmasında ve bulunan metrekare birim fiyatı üzerinden toplam kamulaştırma bedelinin hesaplanmasında bir isabetsizlik bulunmadığından taraf vekillerinin istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.V. TEMYİZA. Temyiz Yoluna BaşvuranlarBölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.B. Temyiz SebepleriDavacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri ileri sürerek kararı temyiz etmiştir.C. Gerekçe1. Uyuşmazlık ve Hukukî NitelendirmeUyuşmazlık, dava konusu taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespitine ilişkindir.2. İlgili Hukuk1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.2. 2942 sayılı Kanun'un 10 uncu ve 11 inci maddeleri.3. Değerlendirme1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesi ile 369 uncu maddesinin birinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.2. Kapama bağ niteliğindeki taşınmaza 2942 sayılı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi uyarınca olduğu gibi kullanılması halinde getireceği net gelir esas alınarak değer biçilmesi ve tespit edilen bedelin bloke ettirilerek hükmün kesinleşmesi beklenmeden davalı tarafa ödenmesi yerindedir.3. Dava konusu taşınmazın bilirkişi kurulu raporunda belirtilen özelliklerine ve dosya kapsamına göre uygulanan kapitalizasyon faiz oranı ile objektif değer artış oranı yerindedir.4. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.VI. KARARAçıklanan sebeplerle;Davacı idare vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,Davacı idare harçtan muaf olduğundan harç alınmamasına,Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,15.01.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.