Danıştay 4. Daire, Hazine taşınmazının izinsiz işgali sonrası belirlenen ecrimisil tutarının emsal hesaplama hatası nedeniyle kısmen iptali kararının temyizini değerlendiriyor.
Özet: Davacı şirketin, hazine hissesine ait bir taşınmazı izinsiz işgal etmesi nedeniyle idarece tahakkuk ettirilen ecrimisil bedelinin iptali talebiyle açtığı davada, ilk derece mahkemesi, bilirkişi raporu doğrultusunda ecrimisil tutarının bir kısmını fahiş bularak ecrimisil düzeltme ihbarnamesinin bir bölümünü iptal etmiş; bu karar, bölge idare mahkemesi tarafından da onanmış, ancak davalı idare, ecrimisil hesaplamasında kullandığı emsal taşınmazların yerinde olduğunu ve davanın tamamen reddedilmesi gerektiğini ileri sürerek kararı temyiz etmiştir.
T.C.
D A N I Ş T A YDÖRDÜNCÜ DAİREEsas No
: █████████Karar No
: █████████TEMYİZ EDEN (DAVALI)
: ... ValiliğiVEKİLİ
: Av. ...KARŞI TARAF (DAVACI)
: ... İç ve Dış Ticaret Anonim ŞirketiVEKİLİ
: Av. ...İSTEMİN KONUSU
: ... Bölge İdare Mahkemesi ...İdare Dava Dairesinin... tarih ve E:..., K:...sayılı kararının iptal hükmüne ilişkin kısmının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.YARGILAMA SÜRECİ
:Dava konusu istem
: İstanbul ili, Küçükçekmece ilçesi, ... Mahallesi, ... parselin Hazine hissesine isabet eden 2.258,89 m²'sinin yazıhane, seramik deposu, tek katlı prefabrik yapı yapılarak işgal edildiğinden bahisle █████/2015-█████/2017 tarihleri arası dönem için 206.483,29-TL ecrimisil istenilmesine ilişkin ... tarih ve ... sayılı ecrimisil düzeltme ihbarnamesinin iptali istenilmiştir.İlk Derece Mahkemesi kararının özeti
: ... İdare Mahkemesince verilen ...tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; tarafların iddia ve savunmaları dikkate alındığında, davacının dava konusu taşınmazı kullandığı ve taşınmazda fuzuli şagil olduğu sabit olup, davacının tahakkuk ettirilen ecrimisil tutarının fahişliğine ilişkin iddiasının çözümü teknik bilgi gerektirdiği, uyuşmazlık konusu taşınmazın batısında yer alan davacı tarafından yine idari bina, satış ofisi ve depo yapılmak suretiyle ekonomik açıdan aynı amaçla kullanıldığı anlaşılan ve █████/2015-█████/2017 döneminde işgal edilen taşınmaza ilişkin olarak Küçükçekmece Belediye Başkanlığınca tahakkuk ettirilen ecrimsil alacağının iptali istemiyle ... İdare Mahkemesinin E:... sayılı dosyasında yapılan keşif sonrası Mahkemesine sunulan █████/2018 havale tarihli bilirkişi raporunda 2015 yılı için belirlenen 2,186951-TL/m² esas alınarak ÜFE ve ticari sirklasyon gibi etkenler dikkate alınarak hesaplanması suretiyle Mahkemelerince yapılan hesaplamada, işgal edilen taşınmazın 2.258,89 m²'lik alanı için toplam 118.159,25 TL ecrimisil tahakkuk ettirilebileceği, davalı idare tarafından hesaplanan tutar ile Mahkemelerince hesaplanan tutar arasındaki 88.324,04 TL farkın ise davalı idare tarafından ecrimisil hesaplanırken emsal alınan taşınmazlar için yüksek ecrimisil belirlenmesinden kaynaklandığı, buna göre, 206.483,29 TL tutarlı ecrimisil düzeltme ihbarnamesinin 118.159,25TL'lık kısmında hukuka aykırılık, 88.324,04 TL'lık kısmında ise hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlemin 88.324,04 TL ye ilişkin kısmının iptaline, 118.159,25TL'lık kısmının ise reddine karar verilmiştir.Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti
: Bölge İdare Mahkemesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve taraflarca ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurularının reddine karar verilmiştir.TEMYİZ EDENİN İDDİALARI
: Ecrimisil hesaplamasında gözönüne alınan emsallerin dikkate alınarak davanın reddine karar verilmesi gerektiği, on iki emsalden birincisi dava konusu taşınmaza ait olduğu, on tanesinin aynı mahallede ve yakın mesafede bulunduğu, sadece bir emsalin ise idarenin taraf olmadığı şahıslar arası kira sözleşmesi olduğu, emsallerde yüksek ecrimisil belirlendiği gerekçesiye dikkate alınmamasının kabul edilebilir olmadığı ileri sürülmektedir.KARŞI TARAFIN SAVUNMASI
: Cevap verilmemiştir.TETKİK HÂKİMİ
:...DÜŞÜNCESİ
: Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.TÜRK MİLLETİ ADINAKarar veren Danıştay Dördüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:İNCELEME VE GEREKÇE
:2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun dava konusu işlemin tesis edildiği tarihte yürürlükte olan haliyle 75. maddesinde, "Devletin özel mülkiyetinde veya hüküm ve tasarrufu altında bulunan taşınmaz malları ve Vakıflar Genel Müdürlüğü ile idare ve temsil ettiği mazbut vakıflara ait taşınmaz malların, gerçek ve tüzelkişilerce işgali üzerine, fuzuli şagilden, bu Kanunun 9 uncu maddesindeki yerlerden sorulmak suretiyle, idareden taşınmaz ve değerleme konusunda işin ehli veya uzmanı üç kişiden oluşan komisyonca tespit tarihinden geriye doğru beş yılı geçmemek üzere tespit ve takdir edilecek ecrimisil istenir. Ecrimisil talep edilebilmesi için, Hazinenin işgalden dolayı bir zarara uğramış olması gerekmez ve fuzuli şagilin kusuru aranmaz." hükmüne yer verilmiştir.Hazine Taşınmazlarının İdaresi Hakkında Yönetmeliğin 4. maddesinde, "ecrimisil", Hazine taşınmazının, İdarenin izni dışında gerçek veya tüzel kişilerce işgal veya tasarruf edilmesi sebebiyle, İdarenin bir zarara uğrayıp uğramadığına veya işgalcinin kusurlu olup olmadığına bakılmaksızın İdarece talep edilen tazminat; "fuzuli şagil" ise, kusurlu olup olmadığına bakılmaksızın, Hazine taşınmazının zilyetliğini, yetkili idarenin izni dışında eline geçiren, elinde tutan veya her ne şekilde olursa olsun bu malı kullanan veya tasarrufunda bulunduran gerçek veya tüzel kişiler olarak tanımlanmıştır.Uyuşmazlıkta, davacının █████/2015 - █████/2017 tarihleri arası dönemde 2.258,89 m² alan işgali için idarece emsal incelemesi sonrasında 2015 yılı 46,00 TL/m² birim değerden hesaplama yapılarak 206.702,94 TL bedelli ecrimisil düzeltme ihbarnamesiyle ecrimisil bedeli belirlendiği, taşınmazın batısında yer alan davacı tarafından yine idari bina, satış ofisi ve depo yapılmak suretiyle ekonomik açıdan aynı amaçla █████/2015-█████/2017 tarihleri arası dönem kullanıldığı için Küçükçekmece Belediye Başkanlığınca tahakkuk ettirilen ecrimisil alacağının iptali istemiyle ... İdare Mahkemesinin E:... sayılı dosyasında yapılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucu Mahkemesine sunulan █████/2018 havale tarihli bilirkişi raporu hükme esas alınarak dava konusu işlemin kısmen iptali, davanın kısmen reddine karar verildiği anlaşılmıştır.İşgal nedeniyle alınan bir tazminat olan ecrimisil tutarının hesaplanmasında; taşınmazın mevkii, kullanım şekli, elde edilen gelir, altyapı, ulaşım kolaylığı, varsa önceki dönem kira ve emsal ecrimisil bedelleri gibi tüm faktörlerin etkili olduğu, ayrıca emsal ecrimisillerin, kira bedellerinin ve önceki dönem kullanımların da dikkate alınması gerektiği konusunda duraksama bulunmamakla birlikte yukarıda da incelenen mevzuat uyarınca Hazinen özel mülkiyetindeki taşınmazlar için emlak vergisine esas asgari değerinin %3'ünden az olmayacak şekilde ecrimisile hükmedileceği kuşkusuzdur.Uyuşmazlıkta, davalı idarenin emsal incelemesi yaparak bazıları dava konusu taşınmaza yakın konumda bulunan on bir emsal ile birlikte dava konusu taşınmazın █████/2014-█████/2015 dönemi için 46,00 TL/m² birim bedel üzerinden hesaplanarak ödenen ecrimisil bedeli esas alınarak kıymet takdirinin yapıldığı anlaşılmaktadır.Mahkemece davalı idarenin emsalleri incelenmeden █████/2018 tarihli bilirkişi raporu hükme esas alınarak taşınmazın bulunduğu sokağın emlak vergi değerinin yüzde üçüne göre ecrimisil hesabının yapılarak karar verildiği görülmüştür.Bu durumda, ecrimisil bedelinin belirlenmesinde taşınmazın aynı nitelikte kullanılmasından kaynaklanan önceki ve sonraki dönem ecrimisil bedelleri ile emsal ecrimisil bedelleri, kira bedelleri, davalı idarenin kıymet takdirine esas emsaller ile mukayese edilmek suretiyle ve taşınmazın emlak vergi değerinin %3'ünden az olmayacak şekilde karar verilmesi gerektiğinden İdare Dava Dairesi kararının iptal hükmüne ilişkin kısmında hukuki isabet bulunmamaktadır.KARAR SONUCU
:Açıklanan nedenlerle;1. Temyiz isteminin kabulüne,2. Temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ...İdare Dava Dairesinin ...tarih ve E:..., K:... sayılı kararının iptale ilişkin kısmının BOZULMASINA,3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın İdare Dava Dairesine gönderilmesine, █████/2024 tarihinde oybirliğiyle kesin olarak karar verildi.