konya asliye ticaret mahkemesinde şirketin yangın felaketiyle zayi olan ticari defterler, muhasebe arşivleri ve personel belgeleri için zayi belgesi verilmesi talebi.

Konya Asliye Ticaret Mahkemesinde şirketin yangın felaketiyle zayi olan ticari defterler, muhasebe arşivleri ve personel belgeleri için zayi belgesi verilmesi talebi.

Özet: Bir şirketin, 08.08.2024 tarihinde işyerinde meydana gelen büyük yangın felaketi sonucu 2013-2023 yılları ile 2024ün Ağustos ayına kadarki tüm muhasebe arşivi, ticari belgeleri ve İSG dökümanları, personel özlük dosyaları gibi önemli kayıtlarının tamamen zayi olması nedeniyle, bu kayıpları resmi olarak tescil ettirmek ve Türk Ticaret Kanununun 82/7 maddesi uyarınca ibraz yükümlülüklerinden doğacak sonuçlardan muafiyet sağlamak amacıyla mahkemeden zayi belgesi verilmesini talep ettiği bir davadır.

T.C. KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ... Esas - ...

TÜRK MİLLETİ ADINA KARAR

T.C.

KONYA

. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

KARAR NO

HAKİM

KATİP

DAVACI

VEKİLİ

DAVALI

: HASIMSIZ

DAVA

: Zayi Belgesi Verilmesi

DAVA TARİHİ

KARAR TARİHİ

GEREKÇE YAZIM TARİHİ

Davacı taraf vekilinin açtığı işbu dava mahkememizin ... Esas sırasına kaydedilmekle, mahkememizce yapılan aleni/açık yargılama sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesi ile özetle; Müvekkili ... Tic. Ltd. Şti., " ... Mah. ... Sk. No:... Selçuklu/KONYA " adresinde faaliyet göstermekte olduğunu, aynı adreste 08.08.2024 tarihinde büyük bir yangın felaketi yaşandığını, yangın felaketine dair Konya Büyükşehir Belediyesi İftaiye Dairesi Başkanlığı İtfaiye olayı raporu olduğunu, müvekkilinin işyerinde meydana gelen bu yangın felaketi nedeniyle

iş yerinin zarar gördüğünü, işyerinde bulunan 2013 - 2014 - 2015 - 2016 - 2017 - 2018 - 2019 - 2020 - 2021 - 2022 - 2023 yıllarına ait tüm Muhasebe Arşivi (Alış faturaları - Satış Faturaları - İrsaliye - Banka Dökümleri - Çek Dökümleri - Gider pusulaları - SGK Bordroları - Hesap pusulaları - Yevmiye Defterleri-Defteri Kebir-Envanter Defterleri-Karar Defteri-Pay Defteri-Digital Muhasebe Kayıtları-E-Defter Raporları-Yevmiye Defteri Beratları-Defteri Kebir Beratları, 2024 Güncel (Ocak-Şubat-Mart-Nisan-Mayıs-Haziran-Temmuz-Ağustos ayları Muhasebe Belgeleri ( Alış faturaları-Satış Faturaları-İrsaliye-Banka Dökümleri-Çek Dökümleri-Gider pusulaları-SGK Bordroları-Hesap pusulaları-Yevmiye Defterleri-Defteri Kebir-Envanter Defterleri-Karar Defteri-Pay Defteri-Digital Muhasebe Kayıtları-E-Defter Raporları-Yevmiye Defteri Beratları-Defteri Kebir Beratları ve İ.S.G (İş Sağlığı ve Güvenliği) Dökümanları, İşyeri Risk Analizi, İş Sağlığı Güvenliği Eğitim Belgeleri, Personel İş Kazası Dökümanları, Personel Özlük Dosyaları, Puantaj Kayıtları - Eksik Gün Bildirimine ilişkin belge ve ekleri vb. bir kısım ticari belgeler zayi olduğunu, bu nedenlerle zayi belgesi verilmesine karar verilmesini müvekkili adına talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

I.DAVANIN NİTELENDİRİLMESİ

Eldeki davanın;.../███████ tarihinde meydana gelen yangın sebebiyle davacının;

(a) 2013-2014-2015-2016-2017-2018-2019-2020-2021-2022-2023 yıllarına ait tüm Muhasebe Arşivi ( Alış faturaları-Satış Faturaları-İrsaliye-Banka Dökümleri-Çek Dökümleri-Gider pusulaları-SGK Bordroları-Hesap pusulaları-Yevmiye Defterleri-Defteri Kebir-Envanter Defterleri-Karar Defteri-Pay Defteri-Digital Muhasebe Kayıtları-E-Defter Raporları-Yevmiye Defteri Beratları-Defteri Kebir Beratları,

(b) 2024 Güncel ( Ocak-Şubat-Mart-Nisan-Mayıs-Haziran-Temmuz-Ağustos ayları Muhasebe Belgeleri (Alış faturaları-Satış Faturaları-İrsaliye-Banka Dökümleri-Çek Dökümleri-Gider pusulaları-SGK Bordroları-Hesap pusulaları-Yevmiye Defterleri-Defteri Kebir-Envanter Defterleri-Karar Defteri-Pay Defteri-Digital Muhasebe Kayıtları-E-Defter Raporları-Yevmiye Defteri Beratları-Defteri Kebir Beratları)

(c) İ.S.G (İş Sağlığı ve Güvenliği) Dökümanları, İşyeri Risk Analizi, İş Sağlığı Güvenliği Eğitim Belgeleri, Personel İş Kazası Dökümanları, Personel Özlük Dosyaları, Puantaj Kayıtları - Eksik Gün Bildirimine ilişkin belge ve eklerinin zayi olduğu iddiasıyla 6102 Sayılı TTK'nın 82/7 maddesi gereğince açılan Zayi Belgesi verilmesi davası olduğu görüldü.

II.DEĞERLENDİRME VE NETİCE

(1)6102 Sayılı Kanunun 64 ve devamı maddeleri gereğince tacirler ve ticari işletmeler kendileri için kanunlarda belirlenen defterleri tutmak ve muhafaza etmekle yükümlüdürler. Kanun koyucunun, tacir ve ticari işletmeler için defter tutmayı zorunlu kılmasının temelinde ticari hayattaki güvenliğin, sürat, ispat ve dürüstlüğün sağlanması yatmaktadır. Bu hususun yanı sıra ticari defterler, bir işletmenin tüm hesap ve ticari ayrıntılarını içerirler. Aynı zamanda, devlete ödenecek vergilerin hesabında da aktif rol oynarlar. Bu sebepten dolayı ticari defterler hem ticari, hem hukuki, hem de vergisel olarak çok önemlidirler. Tacirlerin ve ticari işletmelerin faaliyetleri ticari defterler sayesinde denetlenmektedir.

(2)6102 Sayılı Kanunun 82/7. Maddesinde düzenlenen zayi kavramı; defter ve belgelerin yalnızca elden çıkmasını veya yok olmasını değil, tacirin gerekli dikkat ve özeni göstermesine rağmen önleyemediği bu nedenle kendisine kusur olarak yüklenemeyen harici bir olay nedeniyle ileri sürülmesinin mümkün olmamasını ifade etmektedir.

(3)Zayi kararıyla tacir, defterleri ibraz etmemenin vergi hukuku, ceza hukuku ve ispat hukukuna yönelik sonuçlarından söz konusu kurtuluş beyyinesiyle muaf tutulmaktadır. Bu nedenle Mahkemelerce zayi kararı verilmeden önce tacirin iddialarında samimi ve inandırıcı olup olmadığı, defter ve kayıtların korunması hususunda basiretli bir tacirden beklenen dikkat ve ihtimamı gösterip göstermediği hususları titizlikle değerlendirilmelidir.

(4)TOPLANAN DELİLLER

(a)Dosya içerisinde yer alan T.C. Konya Büyükşehir Belediyesi İtfaiye Daire Başkanlığının .../███████ Tarihli Raporunda özetle; Davacının Ticaret Sicil Gazetesinde ilan edilen şirket merkezinde yangın meydana geldiğinin rapor edildiği anlaşılmıştır.

(b)Dosya içerisinde yer alan T.C. Selçuk/Konya Vergi Dairesi Başkanlığının █████/2024 Tarihli müzekkere cevabında davacı şirketin herhangi bir vergi borcu olmadığı, defterlerin incelenmesi için ibrazının istenmediği, davacı hakkında vergi hukuku anlamında herhangi bir inceleme bulunmadığının bildirildiği görülmüştür.

(c)Eldeki davada dava tarihinin █████/2024 tarihi olduğu, yangının ise .../███████ tarihinde meydana geldiği ve davanın 6102 Sayılı TTK'nın 82/7 maddesi gereğince 30 günlük hak düşürücü süre içerisinde açıldığı tespit edilmiştir.

(ç)Şamil Ofset Matbaa'ya yazılan müzekkereye █████/2024 Tarihli Dilekçe ile cevap verildiği, müzekkere cevabının incelenmesinde; Şamil Ofset Matbaa tarafından basılan

(a) █████/2014 Teslim Tarihli ... Seri Numaralı Başlangıç No:... -Bitiş No:... Cilt Adedi 1 ve Basım Yılı 2014 olan Fatura,

(b) █████/2014 Teslim Tarihli ... Seri Numaralı Başlangıç No... -Bitiş No:... Cilt Adedi 2 ve Basım Yılı 2014 olan Fatura,

(c) █████/2015 Teslim Tarihli ... Seri Numaralı Başlangıç No:... -Bitiş No:... Cilt Adedi 5 ve Basım Yılı 2015 olan Fatura,

(ç) █████/2015 Teslim Tarihli ... Seri Numaralı Başlangıç No:...-Bitiş No:... Cilt Adedi 3 ve Basım Yılı 2015 olan Fatura,

(d) █████/2017 Teslim Tarihli ... Numaralı Başlangıç No:...-Bitiş No:... Cilt Adedi 2 ve Basım Yılı 2014 olan Fatura bilgilerini sunmuş olduğu görülmüştür.

(e)Gelir İdaresi Başkanlığı ile İlgili Vergi Dairesi Başkanlıklarına yazılan müzekkerelere cevap verildiği, gelen yazı cevapları ekinde yer alan fatura bilgileri ile davacı vekili tarafından bildirilen fatura bilgilerinin ve ... Ofset isimli matbaa tarafından verilen bilgilerin birbirini teyit etmiş olduğu anlaşılmıştır.

(f) SGK İl Müdürlüğüne yazılan müzekkereye cevap verilmiş olduğu, davacı yanca çalışanlara ilişkin olarak zayi talep edilen bilgi ve belgelerin SGK kayıtlarında muhafaza edildiği anlaşılmıştır.

(g) Davacı tarafından bildirilen bankalara yazılan müzekkerelere cevap verildiği davacı yanca banka kayıtlarına ilişkin olarak zayi talep edilen bilgi ve belgelerin banka kayıtlarında muhafaza edildiği anlaşılmıştır.

(h) T.C. Konya . Noterliğine yazılan müzekkereye cevap verildiği, davacıya ait 2014-2015 yıllarına ait varsa defteri kebir, yevmiye ve envanter defterlerinin tasdik bilgilerinin gönderildiği görülmüştür.

(ı) T.C. Konya .... Noterliğine yazılan müzekkereye cevap verildiği, davacıya ait 2023-2024 yıllarına ait defteri kebir ve yevmiye defterlerinin tasdik bilgilerinin olmadığının bildirildiği ifade edilmiştir.

(5) NETİCE

: Yukarıda yapılan açıklamalar, amir kanun hükümleri, kurum müzekkere cevapları, Yüksek Mahkemenin emsal nitelikte ilanları ve tüm dosya kapsamı bir bütün olarak değerlendirildiğinde;

(a) 6102 Sayılı Kanunun 82/5 maddesine göre tacirin ticari defterler ve belgelerini saklamakla yükümlü olduğu sürenin on yıl olduğu ve bu sürenin adı geçen kanunun 82/6 maddesi gereğince ticari def-terlere son kaydın yapıldığı, envanterin çıkarıldığı, ara bilançonun düzenlendiği, yıl-sonu finansal tablolarının hazırlandığı ve konsolide finansal tabloların hazırlandığı, ticari yazışmaların yapıldığı veya muhasebe belgelerinin oluştuğu takvim yılının bitişiyle başlayacağı anlaşılmakla 2013 yılı Yevmiye, Defteri Kebir, Envanter defteri ve belgeleri yönüyle on yıllık saklama süreleri dolduğundan bunlar yönüyle davacının davasının reddine karar verilmesi hususunda Mahkememizde vicdani kanaat hasıl olmuştur.

(b) Davacı tarafından 2023-2024 yıllarına ait defteri kebir ve yevmiye defterlerinin tasdik bilgilerinin T.C. Konya .... Noterliğince yapıldığının bildirildiği, adı geçen notere yazılan müzekkere cevabında davacıya ait 2023-2024 yıllarına ait defteri kebir ve yevmiye defterlerinin tasdik bilgilerinin olmadığının ifade edilmesi karşısında varlığı ispat edilemeyen 2023-2024 yıllarına ait defteri kebir ve yevmiye defterleri yönüyle T.C. Adana Bölge Adliye Mahkemesi . Hukuk Dairesinin █████/2024 Tarih ve ... Esas-... Karar sayılı ilamı da emsal alınarak davacının davasının reddine karar verilmesi hususunda Mahkememizde vicdani kanaat hasıl olmuştur.

(c) Gelir İdaresi Başkanlığı, İlgili Vergi Dairesi Başkanlıkları, SGK İl Müdürlüğü ve davacı tarafından bildirilen bankalara yazılan müzekkerelere cevaplarından davacının sair zayi talep ettiği belgelerin resmi ve özel kurum kayıtlarından temini mümkün olduğundan T.C. Ankara Bölge Adliye Mahkemesi .... Hukuk Dairesinin █████/2024 Tarih ve ... Esas-... Karar sayılı ilamı ile T.C. Adana Bölge Adliye Mahkemesi . Hukuk Dairesinin █████/2024 Tarih ve ... Esas-... Karar sayılı ilamı da emsal alınarak davacının davasının reddine karar verilmesi hususunda Mahkememizde vicdani kanaat hasıl olmuştur.

(ç) 2014-2024 Yılları arasında 6102 Sayılı TTK'nın 64 ve devamı, 213 Sayılı VUK'un 182 ve devamı maddeleri gereğince tutmakla yükümlü olduğu;

(1) Faturalar

: ... Ofset Matbaa tarafından basılan

(a) █████/2014 Teslim Tarihli ... Numaralı Başlangıç No:...-Bitiş No:... Cilt Adedi 1 ve Basım Yılı 2014 olan Fatura,

(b) █████/2014 Teslim Tarihli ... Numaralı Başlangıç No:...-Bitiş No:... Cilt Adedi 2 ve Basım Yılı 2014 olan Fatura,

(ç) █████/2015 Teslim Tarihli ... Numaralı Başlangıç No:...-Bitiş No:... Cilt Adedi 3 ve Basım Yılı 2015 olan Fatura,

(d) █████/2017 Teslim Tarihli ... Numaralı Başlangıç No:...-Bitiş No:... Cilt Adedi 2 ve Basım Yılı 2014 olan Faturanın,

(2) Defterler

(a) T.C. Konya . Noterliğinin █████/2015 Tarih ve ... Yevmiye Nolu Belgesi ile tasdiki yapılan 2016 Yılı Defter-i Kebir,

(b) T.C. Konya . Noterliğinin █████/2015 Tarih ve ... Yevmiye Nolu Belgesi ile tasdiki yapılan 2016 Yılı Envanter Defteri,

(c) T.C. Konya . Noterliğinin █████/2015 Tarih ve ... Yevmiye Nolu Belgesi ile tasdiki yapılan 2016 Yılı Yevmiye Defteri,

(ç) T.C. Konya . Noterliğinin █████/2016 Tarih ve ... Yevmiye Nolu Belgesi ile tasdiki yapılan 2017 Yılı Yevmiye Defteri,

(d) T.C. Konya . Noterliğinin █████/2016 Tarih ve ... Yevmiye Nolu Belgesi ile tasdiki yapılan 2017 Yılı Defter-i Kebir,

(e) T.C. Konya . Noterliğinin █████/2016 Tarih ve ... Yevmiye Nolu Belgesi ile tasdiki yapılan 2017 Yılı Envanter Defteri,

(f) T.C. Konya . Noterliğinin █████/2017 Tarih ve ... Yevmiye Nolu Belgesi ile tasdiki yapılan 2018 Yılı Yevmiye Defteri,

(g) T.C. Konya . Noterliğinin █████/2017 Tarih ve ... Yevmiye Nolu Belgesi ile tasdiki yapılan 2018 Yılı Defter-i Kebir,

(ğ) T.C. Konya . Noterliğinin █████/2017 Tarih ve ... Yevmiye Nolu Belgesi ile tasdiki yapılan 2018 Yılı Envanter Defteri,

(h) T.C. Konya . Noterliğinin █████/2018 Tarih ve ... Yevmiye Nolu Belgesi ile tasdiki yapılan 2019 Yılı Yevmiye Defteri,

(ı) T.C. Konya . Noterliğinin █████/2018 Tarih ve ... Yevmiye Nolu Belgesi ile tasdiki yapılan 2019 Yılı Defter-i Kebir,

(i) T.C. Konya . Noterliğinin █████/2018 Tarih ve ... Yevmiye Nolu Belgesi ile tasdiki yapılan 2019 Yılı Envanter Defteri,

(j) T.C. Konya .... Noterliğinin █████/2019 Tarih ve ... Yevmiye Nolu Belgesi ile tasdiki yapılan 2020 Yılı Yevmiye Defteri,

(k) T.C. Konya .... Noterliğinin █████/2019 Tarih ve ... Yevmiye Nolu Belgesi ile tasdiki yapılan 2020 Yılı Defter-i Kebir,

(l) T.C. Konya .... Noterliğinin █████/2019 Tarih ve ... Yevmiye Nolu Belgesi ile tasdiki yapılan 2020 Yılı Envanter Defteri,

(m) T.C. Konya . Noterliğinin █████/2020 Tarih ve ... Yevmiye Nolu Belgesi ile tasdiki yapılan 2021 Yılı Yevmiye Defteri,

(n) T.C. Konya . Noterliğinin █████/2020 Tarih ve ... Yevmiye Nolu Belgesi ile tasdiki yapılan 2021 Yılı Defter-i Kebir,

(o) T.C. Konya . Noterliğinin █████/2020 Tarih ve ... Yevmiye Nolu Belgesi ile tasdiki yapılan 2021 Yılı Envanter Defteri,

(ö) T.C. Konya .... Noterliğinin █████/2021 Tarih ve ... Yevmiye Nolu Belgesi ile tasdiki yapılan 2022 Yılı Yevmiye Defteri,

(p) T.C. Konya .... Noterliğinin █████/2021 Tarih ve ... Yevmiye Nolu Belgesi ile tasdiki yapılan 2022 Yılı Defter-i Kebir,

(r) T.C. Konya .... Noterliğinin █████/2021 Tarih ve ... Yevmiye Nolu Belgesi ile tasdiki yapılan 2022 Yılı Envanter Defteri,

(s) T.C. Konya .... Noterliğinin █████/2022 Tarih ve ... Yevmiye Nolu Belgesi ile tasdiki yapılan 2023 Yılı Envanter Defteri,

(ş) T.C. Konya .... Noterliğinin █████/2023 Tarih ve ... Yevmiye Nolu Belgesi ile tasdiki yapılan 2024 Yılı Envanter Defterinin,

(t) T.C. Konya 1. Noterliğinin █████/2013 Tarih ve ... Yevmiye Nolu Belgesi ile tasdiki yapılan 2014 Yılı Yevmiye Defterinin,

(u) T.C. Konya . Noterliğinin █████/2013 Tarih ve ... Yevmiye Nolu Belgesi ile tasdiki yapılan 2014 Yılı Envanter Defterinin,

(ü) T.C. Konya . Noterliğinin █████/2013 Tarih ve ... Yevmiye Nolu Belgesi ile tasdiki yapılan 2014 Yılı Defteri Kebirinin davacının şirket merkezinde meydana gelen █████/2024 tarihli yangında zarar gördüğü, T.C. Yargıtay . Hukuk Dairesinin █████/2015 Tarih ve ... Esas-... Karar sayılı emsal ilamı ile T.C. İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi . Hukuk Dairesinin █████/2021 Tarih ve ... Esas-... Karar sayılı emsal ilamı gereğince ilgili noter ve matbaalara ile vergi dairelerinden zayi talep edilen belgelerin teyitlerinin ve tasdiklerinin yapılıp yapılmadığının tespit edildiği, 6102 Sayılı Kanunun 16/1 maddesi gereğince özel hukuk tüzel kişisi olan davacının 18/2 maddesi gereğince ticari defter ve belgelerini basiretli tacir gibi muhafaza etmesine, defter ve kayıtların korunması hususunda basiretli bir tacirden beklenen dikkat ve ihtimamının gösterilmesine rağmen meydana gelen yangının çıkış sebebi ve büyüklüğü de nazara alındığında 6102 Sayılı Kanunun 82/7 maddesi gereğince zayi olduğunun tespitine karar verilmesi hususunda Mahkememizde vicdani kanaat hasıl olmuş ve aşağıdaki hükümler tesis edilmiştir.

TÜRK MİLLETİ ADINA

HÜKÜM

: Gerekçesi yukarıda izah edildiği üzere;

I-Davacının davasının KISMEN KABULÜ İLE;

(A) 6102 Sayılı Kanunun 82/5 maddesi gereğince 10 yıllık saklama yükümlülüğü sona erdiği için 2013 yılı Yevmiye, Defteri Kebir, Envanter defteri ve belgeleri yönüyle DAVANIN REDDİNE,

(B) Davacı tarafından varlığı ispat edilemeyen 2023-2024 yıllarına ait defteri kebir ve yevmiye defterleri yönüyle DAVANIN REDDİNE,

(C) Gelir İdaresi Başkanlığı, İlgili Vergi Dairesi Başkanlıkları, SGK İl Müdürlüğü ve davacı tarafından bildirilen bankalara yazılan müzekkerelere cevaplarından davacının sair zayi talep ettiği belgelerin resmi ve özel kurum kayıtlarından temini mümkün olduğundan bu belgeler yönüyle DAVANIN REDDİNE,

(Ç)2014-2024 Yılları arasında 6102 Sayılı TTK'nın 64 ve devamı, 213 Sayılı VUK'un 182 ve devamı maddeleri gereğince tutmakla yükümlü olduğu;