Bursa 3. Asliye Ticaret Mahkemesinin, sigorta şirketinin trafik kazası sonrası ehliyetsiz sürücü kaynaklı zararı araç sahibinden rücu talebiyle açtığı itirazın iptali davasına ilişkin gerekçeli kararı.
Özet: Davacı sigorta şirketi, sigortalısına ait aracın ehliyetsiz ve ağır kusurlu sürücüsü tarafından üçüncü kişiye verilen hasar nedeniyle ödediği tazminatı rücuen tahsil etmek amacıyla başlattığı icra takibine davalının itiraz etmesi üzerine, bu itirazın iptali ve takibin devamı için dava açmış; davalı ise aracın kaza tarihinde kendi kullanımında olmadığını, kiraya verildiğini, kendisinin işleten sıfatında olmadığını, dolayısıyla sorumluluğunun bulunmadığını ve sigorta şirketinin ödemesinin geçerliliğini ve miktarını sorgulayarak davanın reddini talep etmiştir.
ESAS NO
: 2023/KARAR NO
: 2025/HAKİM
:KATİP
:DAVACI
:VEKİLİ
: Av.DAVALI
:DAVA
: İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)DAVA TARİHİ
: █████/2022KARAR TARİHİ
: █████/2025GEREKÇELİ KARARINYAZILDIĞI TARİH
: █████/2025... 2. Tüketici Mahkemesinin █████/2023 tarih 2022/ Esas 2023/ sayılı Görevsizlik Kararı üzerine mahkememize tevzii edilen İtirazın İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda;GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
:Davacı vekili mahkememize sunmuş olduğu dava dilekçesinde özetle; Müvekkil sigorta şirketi tarafından ... tarihleri arasında geçerli olmak üzere sigortalı ... adına, ... plakalı araç için ... numaralı Zorunlu Mali Mesuliyet Sigorta Poliçesinin düzenlendiği, █████/2019 tarihinde, sigortalıya ait aracın sebebiyet verdiği kazada plaka sayılı aracın hasara uğradığı, iş bu hasara ilişkin olarak zarara sebebiyet veren plakalı aracın sorumluluk sigortacısı müvekkil sigorta şirketi tarafından 31.920.-TL hasar ödemesinin yapıldığı, kaza sırasında aracı sevk ve idare eden sigortalı araç sürücüsünün ağır kusurlu/ ehliyetsiz olması nedeniyle dava dışı üçüncü kişi için ödenen tazminat bedelinin rücuen tahsili için başlatılan ... 16. İcra Müdürlüğünün 2021/ Esas sayılı dosyasına davalının itirazı nedeniyle takibin durdurulduğu, meydana gelen kaza sonrası tutulan kaza tespit tutanağı değerlendirildiğinde aracı sevk ve idare eden sürücünün ehliyetsiz/ ağır kusurlu olduğu ve kazanın sürücünün kusurundan kaynaklandığının dosya kapsamında sabit olduğu, dava öncesi, davalı tarafa ödenen tazminatla ilgili rücu ihtarı gönderilmiş olup, davalı tarafından herhangi bir ödeme yapılmadığı, alacak likit olduğundan ve hasar davalı tarafın kusurundan kaynaklandığından %20 icra inkar tazminatına hükmedilmesinin gerektiği, davalının ödeme zorunda olduğu borcunu hiçbir delil ve haklı gerekçe olmaksızın inkar ettiği, zorunlu dava şartı arabuluculuk kapsamında yapılan başvurunun anlaşamama olarak neticelendiğinden bahisle, fazlaya ilişkin dava ve talep hakları saklı kalmak kaydıyla; Borçlunun ... 16. İcra Müdürlüğünün 2021/ Esas sayılı icra takibine yaptığı haksız ve hukuka aykırı itirazının iptaline, takibin devamına ve takip konusu alacağın %20’sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesi talep ve dava edilmiştir.Davalı vekili mahkememize sunmuş olduğu cevap dilekçesinde özetle; Davanın görevsiz mahkemede açıldığını, görevli mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemeleri olduğu, müvekkile ait plakalı bir aracın bulunmadığı, kazanın █████/2019 tarihinde meydana geldiği, bu tarihte aracın müvekkilin kullanımında olmadığı, ekte sunulan kira sözleşmesi ile bir yıllığına kiraya verildiği, müvekkilin kazadan kaynaklı bir sorumluluğunun bulunmadığı, bir an dahi kabul anlamına gelmemekle birlikte yalnızca dosya kapsamına sunulan ekspertiz raporu ve dekontla bağdaşmayan bir kaza tutanağında yer alan plakalı aracın ruhsatı müvekkil adına kayıtlı olsa da; █████/2018 tarihli Araç ve Plaka Kira Sözleşmesi uyarınca aracın uzun süreli olarak; ... Otobüs İşletmeciliğine kiraya verildiği, bu durumun müvekkil tarafından █████/2019 tarihli davacı tarafa gönderilen ihtarnameye cevapta da belirtildiği, husumetin müvekkile yöneltilmesinin haksız ve hukuka aykırı olduğu, müvekkilin aracı işleten konumunda olmadığı, iddia olunan kazadan meydana gelen zarardan sorumlu tutulamayacağı, yapıldığı iddia olunan ödemenin ne için yapıldığının, iş bu iddia olunan kazaya ait olup olmadığı hususlarının sabit olmadığı, dekont üzerinde ... dosya numarasına istinaden yapılan ödeme olduğu açıklaması yer alırken, dosyaya sunulan ekspertiz raporunda yer alan dosya numarasının 15318500 olduğu, yine ekspertiz raporunda müvekkile ait olduğu iddia olunan araca ilişkin hiçbir bilgi ve belgenin yer almadığı, kaza tutanağına bakıldığında da dosya kapsamına sunulan ekspertiz raporu ve dekontta yer alan bilgiler ile uluşmadığı, kaldı ki, kabul anlamına gelmemekle birlikte; Karayolları Trafik Kanunu’nun 52/1-B hükmü uyarınca tutanak tutulduğu rücu edilmesini gerektirecek ödemeler kapsamında olmadığı, kabul anlamına gelmemekle birlikte; iddia olunan rakamın iddia olunan kaza ile karşılaştırıldığında fahiş olduğu kaza ile orantısız olduğu gerçeği yansıtmadığı açıkça sabit olup, müvekkile karşı açılan haksız ve hukuki dayanaktan yoksun davanın reddine karar verilmesi talep edilmiştir.DELİLLER
:Kapatılan ... 16. İcra Müdürlüğünün 2021/ Esas sayılı dosyası, arabuluculuk son tutanağı, fatura, ticari defter ve kayıtları, Bilirkişi raporuDELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE
:Taraflar arasındaki uyuşmazlık;Dava dışı plaka sayılı araç ile davacı sigorta şirketince ZMMS ile sigortalı, davalıya ait plaka sayılı araç arasında meydana gelen kazada davacı sigorta şirketince üçüncü kişiye ödenen bedelin ehliyetsizlik iddiası ile davalıdan rücusu için ... 16.İcra Müdürlüğü’nün 2021/ esas sayılı dosyasında başlatılan takibin yerinde olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.Dava konusu kazadaki kusur oranları, davacı tarafından dava dışı üçüncü kişiye yapılan ödemenin gerçek zarar olup olmadığı, üçüncü kişinin plakalı aracında meydana gelen zararın ne kadar olduğu hususlarında bilirkişi heyetinden rapor talep edildiği, █████/2024 tarihli bilirkişi raporunda özetle;"Dava dosyası ve ibraz edilen deliller birlikte değerlendirildiğinde; ... plakalı minübüs sürücüsü Kadir Şahinbaş' ın Karayolları Trafik Kanunun 47. Maddesinin d) bendinde düzenlenen,” Trafik güvenliği ve düzeni ile ilgili olan ve yönetmelikte gösterilen diğer kural, yasak, zorunluluk veya yükümlülüklere uymak zorundadırlar. "(Dikkatsiz-tedbirsiz araç kullanmak), Karayolları Trafik Kanunun 52. Maddesinden düzenlenen “Sürücüler: b) Hızlarını, kullandıkları aracın yük ve teknik özelliğine, görüş, yol, hava ve trafik durumunun gerektirdiği şartlara uydurmak, zorundadırlar..” şeklindeki hükmün ihlali, Karayolları Trafik Kanunun 52.Maddesinin a) bendinde düzenlenen "Sürücüler: Kavşaklara yaklaşırken, dönemeçlere girerken, tepe üstlerine yaklaşırken, dönemeçli yollarda ilerlerken, yaya geçitlerine, hemzemin geçitlere, tünellere, dar köprü ve menfezlere yaklaşırken, yapım ve onarım alanlarına girerken, hızlarını azaltmak zorundadırlar.” şeklindeki hükmün ihlali, Karayolları Trafik Kanunun 84. Maddesinin “g” bendinde düzenlenen asli sürücü kusurlarından "şeride tecavüz etme" şeklindeki hükümleri ihlali nedeniyle %100 oranında kusurlu olduğu, ... plakalı minibüs sürücüsü ...'ün kazanın oluşumunda kusur niteliğinde herhangi bir davranışı olmadığından olayın meydana gelmesinde, kusurunun bulunmadığı, ... plaka sayılı aracın, 29.03.2019 tarihinde yaşanan kazada, sol ön çamurluk, sol ön kapı ve ön tampon, motor kaputu bölgelerinden hasarlandığı, hasar onarım bedelinin 31.920,00 TL olduğu, bu bedelin piyasa rayiçlerine göre uygun olduğu, ... Sigorta Anonim Şirketi tarafından, ... A.Ş.'nin “..." iban nolu hesabına 31.920,00 TL yatırıldığı, görüş ve kanaatine varıldığı, bilirkişi raporunun taraflara tebliğ edildiği, tarafların bilirkişi raporuna karşı itiraz ve beyan dilekçesi sundukları görülse de ek rapor alınmasını gerektirir bir husus olmadığından itirazların reddine karar verilmiştir.Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde;Dava, sigorta şirketinin ehliyetsizlik nedeniyle rücu talebine ilişkindir.Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları B.4. maddesi gereği, tazminatı gerektiren olay, işletenin veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin kasti bir hareketi veya ağır kusuru sonucunda meydana gelmişse, sigorta eden, sigortalısına rücu edebilecektir. Oto yarışına katılmak, ehliyetsiz motorlu araç kullanmak uyuşturucu veya alkollü olarak araç kullanmak, istiap haddinin aşılması, aracın çalınması veya gasp edilmesinde işleteninin kusuru, bedeni hasara neden olan trafik kazalarında sigortalının veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin, tedavi veya yardım amaçlı sağlık kuruluşuna gitme, can güvenliği nedeniyle uzaklaşma gibi zorunlu haller hariç olmak üzere, olay yerini terk etmesi veya kaza tutanağı, alkol raporu vb. kazanın oluş koşullarına ilişkin gereken belgelerin düzenlenmesi yükümlülüğüne aykırı davranması gibi haller sigortacının sigortalısına rücu sebeplerindendir. Yasa gereği sigorta şirketi tarafından rücu talebi yalnızca kendi sigortalısına karşı ileri sürülebilecektir (... 17 HD 2018/ E-2020/ K sayılı ilam). Sigortalı aracın, gereken ehliyetnameye haiz olmayan kişi tarafından kullanılması ve bu kişinin (sürücünün) kusurlu olması rücu etmek için yeterli olup, rizikonun gerçekleşmesinde, ehliyetsiz araç kullanmanın asli unsur olması ya da münhasıran ehliyetsizlik sebebiyle kazanın meydana gelmesi gerekmemektedir.Bu kapsamda somut olay incelendiğinde;█████/2019 tarihinde ... plakalı araç ile ... plakalı araçların karışmış olduğu maddi hasarlı trafik kazasına ilişkin olarak, davacı sigorta şirketinin,... plakalı aracın ZMMS poliçesi kapsamında zarar gören ... plakalı araçta meydana gelen hasarı karşıladığı ancak kaza anında ... plakalı araç sürücüsünün ehliyetinin bulunmaması nedeniyle ödenen hasar bedelinin sigortalıdan rücusunun talep edildiği anlaşılmaktadır. Mahkememizce, █████/2019 tarihinde meydana gelen kazaya ilişkin kolluk görevlilerince tutulan kaza tespit tutanağının bir örneği celp edilmiş, Nüfus Müdürlüğünden ... plakalı araç sürücüsü dava dışı Kadir Şahinbaş'ın sürücü belgesi olup olmadığı sorulmuş, müzekkere cevabında ve kolluk görevlilerince oluşturulan kaza tespit tutanağında ilgili sürücünün kaza anında ehliyetinin bulunduğu belirtilmiş olmakla davanın reddine dair aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.HÜKÜM
: (Yukarıda açıklanan nedenlerle),1-Davanın REDDİNE,2-Harçlar yasası gereğince alınması gereken 615,40 TL karar ve ilam harcından peşin alınan 592,16 TL harcın mahsubu ile bakiye 23,24 TL harcın davacıdan alınarak HAZİNEYE İRAT KAYDINA,3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderinin davacı üzerinde BIRAKILMASINA,4-6325 Sayılı Kanun 18/A-13 maddesi uyarınca 1.600,00 TL zorunlu arabuluculuk hizmeti giderinin davacıdan alınarak HAZİNEYE İRAT KAYDINA,5-Kesinleşme süreci tamamlanana kadar masraf avanslarının kullanılabileceği nazara alınarak kararın kesinleşmesinden sonra yazı işlerince yapılacak hesaba göre artan avansların yatıran tarafa İADESİNE,Dair; davacı vekilinin yüzüne karşı, 2025 yılı istinaf parasal sınır itibarı ile KESİN olmak üzere karar verildi. █████/2025Katip¸e-imzalıdırHakim¸e-imzalıdır