kayseri 1. asliye ticaret mahkemesinde görülen, davalının kusurlu trafik kazası sonucu oluşan araç hasarı, değer kaybı ve ikame araç bedeli talepli tazminat davası.

Kayseri 1. Asliye Ticaret Mahkemesinde görülen, davalının kusurlu trafik kazası sonucu oluşan araç hasarı, değer kaybı ve ikame araç bedeli talepli tazminat davası.

Özet: Davacı, kendi aracının karıştığı trafik kazasında karşı tarafın sürücüsünün tam kusurlu olduğunu iddia ederek, meydana gelen maddi hasar farkı, değer kaybı ve 32 gün araçsız kalması nedeniyle oluşan ikame araç bedeli tazminatlarının, haksız fiil sorumluluğu kapsamında yasal faiziyle birlikte tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini talep ederken; davalı sigorta şirketi sorumluluğunun poliçe limitleri ve sigortalının kusuruyla sınırlı olduğunu, davalı sürücü ise kazada kusuru bulunmadığını ve davacı aracının tamir süresinin uzun gösterildiğini savunarak davanın reddini istemektedir.

T.C. KAYSERİ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: *** Esas - ***

T.C.

KAYSERİ

1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TÜRK MİLLETİ ADINA

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO

: ***

KARAR NO

: ***

HAKİM

: ***

KATİP

: ***

DAVACI

: ***

VEKİLİ

: Av.

DAVALI

: 1- ***

VEKİLLERİ

: Av.

Av.

DAVALILAR

: 2- ***

3- ***

DAVA

: Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ

: ***

KARAR TARİHİ

: ***

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH

: ***

Mahkememizde görülmekte olan tazminat (haksız fiilden kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... tarihinde davalı sürücü ...'ün sevk ve idaresindeki 38 ... plakalı araç ile müvekkilin sevk ve idare ettiği aracı 38 ... plakalı aracın çarpışması sonucu maddi hasarlı kaza meydana geldiğini, söz konusu kazada davacı müvekkiline ait 38 ... plakalı aracın Seat Leon 2011 ... ve marka aracın hasar gördüğünü, davacı müvekkiline ait aracın hasar gördüğüne dair ekspertiz raporunun olduğunu, dava konusu trafik kazasının oluşumunda davacı müvekkilinin hiç bir kusurunun bulunmadığını, kusurunun olmadığının ZMMS poliçe sahibi şirketlerce de tespit edildiğini, dava konusu kazaya karışan 38 ... plaka sayılı aracın davalı ...'e ait olduğunu, davalı ...tarafından, kaza tarihi itibariyle ... poliçe nolu zorunlu mali sorumluluk (trafik) sigortası poliçesi uyarınca ... A.Ş. teminatı kapsamında olduğunu, meydana gelen kazanın Türk Borçlar Kanunu'nun haksız fiil hükümleri kapsamında bir kaza olduğunu, davalı sürücü Mustafa Cingöz asli kusurlu olarak davacı müvekkilinin aracına çarptığını, neticede davacı müvekkilinin aracında bir zarar meydana getirdiğini, Kanun'un amir hükümlerine göre araç işleteninin, araç maliki ve sigorta şirketinin davalı sürücü ...'ün bu kusurlu davranışından müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğunu, yaşanan trafik kazası sonucunda araçta maddi hasar meydana geldiğini, tamirat gerektiğini, müvekkilinin aracını 32 gün kullanmaktan mahrum kaldığını, ikame araç bedelinden davalı sürücü ... ile araç maliki ...'ün müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğunu, davacı müvekkilinin araç kiraladığını, faturasının da sunulduğunu belirterek ikame araç bedeli açısından dosyanın bilirkişiye tevdini ve aracın bakım ve onarım süresi ile aracın ikame günlük kiralama bedeli bakımından hesaplama yapılması gerektiğini, müştereken ve müteselsilen sorumlu olan davalılardan tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla araç onarımı ve tamiratı için araçta eşdeğer parçalarda kullanılmış olması nedeniyle şimdilik 100,00-TL hasar farkı tazminatının uzman bilirkişilerce tespiti neticesinden fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile tahsiline karar verilmesini, müştereken ve müteselsilen sorumlu olan davalılardan tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla davacı müvekkilin aracında meydana gelen 2. el piyasası rayiç değerinde meydana gelen düşün nedeniyle şimdilik 100,00-TL değer kaybı tazminatının uzman bilirkişilerce tespiti neticesinden fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile tahsiline karar verilmesini, ikame araç bedeli tazminatı talebi yönünden müştereken ve müteselsilen sorumlu olan davalı ... ve davalı ...'den davacı müvekkilin 32 gün araçsız kalması ve araç kiralamış olması nedeniyle şimdilik 100,00-TL ikame araç bedeli tazminatının uzman bilirkişilerce tespiti neticesinden fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

: Davalı ... Anonim Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; uyuşmazlığa konu kazaya karışan 38 ... plakalı aracın müvekkili şirket nezdinde ... poliçe numaralı trafik sigorta poliçesi ile █████/2023 - █████/2024 tarihleri arasında sigortalı olduğunu, davayı kabul anlamına gelmemekle birlikte müvekkili şirketin sorumluluğunun sigorta poliçesindeki limitler ve sigortalının kusuru ile sınırlı olduğunu, davayı kabul etmemekle birlikte başvuru konusu kazanın meydana gelip gelmediğinin kesin delillerle ispatlanmamış olduğunu, başvuranın işbu kazanın meydana geldiğini ve iddia olunan hasar ile kazanın illiyetinin olduğunu ispatlanmasının gerektiğini belirterek haksız davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... tarafından sunulan █████/2024 tarihli cevap dilekçesinde özetle; meydana gelen kazada kusurunun bulunmadığını, kazanın tek ve asli sorumlusunun ...olduğunu, davacının davaya konu ettiği aracın 2011 ... Seat Leon marka aracın piyasada çok bulunan hiçbir yeder parça sıkıntısı yaşanmayan bir araç olduğunu, bu aracın kaza nedeniyle oluşan hasarının 32 gün gibi uzun bir sürede tamirin yapıldığı iddiasının kesinlikle doğru olmadığını belirterek haksız açılan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ...tarafından sunulan █████/2024 tarihli cevap dilekçesinde özetle; meydana gelen kazada adına kayıtlı 38 ... plakalı aracın oğlu ... 'ün sevk ve idaresinde iken davaya konu kazaya karıştığını, kaza sonrasında diğer davalı ... A.Ş. tarafından davacıya ödeme yapıldığını, davacının şu anki taleplerinin menfaat elde etmek gayesinde olduğunu belirterek haksız açılan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

: Mahkememizce taraf teşkili sağlanmış davanın taraflarına delillerini ibraz etme olanağı tanınmış uyuşmazlığın çözümü için gereken bütün deliller toplanmıştır.

Davacı tarafça eksper raporuna, kaza tespit tutanağına, sürücü ehliyet belgesine, araç ruhsatlarına, sigorta şirketine █████/2023 tarihinde yapılan başvuru dilekçesi ve eklerine, sigorta şirketine █████/2023 tarihinde yapılan başvurunun mail ekran görüntüsüne, sigortanın kısmi ödeme dekontuna, arabulucuk anlaşmama son tutanağına, tanık beyanına ve bilirkişi raporuna delil olarak dayanılmıştır.

Davalı ... A.Ş. tarafından; sigorta poliçesine, kaza tespit tutanağına, ekspertiz raporuna, ödeme dekontlarına,sigorta şirketi nezdinde kayıtlı hasar dosyasına, bilirkişi, keşif, uzman mütalaası, tanık, yemin, isticvap beyanına delil olarak dayanılmıştır.

Davalı ... tarafından trafik kaza tutanağı, sigorta poliçelerine, tanık beyanlarına, kiralandığı iddia olunan araca ilişkin belgelere, bilirkişi raporuna, yemin ve isticvap beyanlarına delil olarak dayanılmıştır.

Davalı ...tarafından trafik kaza tutanağına, sigorta poliçelerina, tanık beyanlarına, kiralandığı iddia olunan araca ilişkin belgelera, bilirkişi raporuna, yemin ve isticvap beyanlarına delil olarak dayanılmıştır.

... Anonim Şirketi'ne müzekkere yazılarak davalı sigorta şirketi tarafından (Poliçe no:...) sigortalanmış 38 ... plakalı araç ile davacıya ait 38 ... plakalı araca ... tarihinde meydana gelen kaza sonucu davacının aracında oluşan hasar ve değer kaybının tazmini için davacının ... A.Ş.'ne hangi tarihte başvurduğu ve akıbeti sorulmuş, ZMMS poliçesinin, davacının başvurusunu ve başvuru tarihini gösterir kayıt ve belgelerin, ekspertiz raporu, servis iş emirleri, servis faturası, aracın hasarını gösterir tutanak, belge örnekleri ile hasar dosyasının örneğinin, yine araç hasarına ilişkin fotoğraf ve görüntü kayıtlarının CD formatında örneğinin, bu kaza ve ZMMS poliçesi nedeniyle yapılan ödemeler varsa ödemelere ilişkin kayıt ve belge örneklerinin ivedi olarak gönderilmesinin, yine davacının başvuru tarihinin hangi tarih olduğunun açıkça bildirilmesi, sadece evrak gönderilmekle yetinilmemesi istenilmiştir. █████/2024 tarihli yazı ile müzekkeremize cevap verilmiştir.

Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezi'ne müzekkere yazılarak; davacıya ait 38 ... plaka sayılı aracın kaza tarihi olan ... tarihli hasara ilişkin ZMMS ve kasko sigortası hasar sorgulamasının yapılarak buna ilişkin kusur ve hasar sorgu kayıt ve belgelerinin gönderilmesinin ve 38 ... plakalı aracın ... tarihinden öncesine ait başkaca bir hasar kaydı olup - olmadığı hususunun tespiti ile varsa ZMMS ve kasko sigortalarına ilişkin hasar dökümünün, hasar tarihi, sigorta şirketinin adı, poliçenin türü, poliçe numarası, acente numarası, hasar dosya numarası gibi bilgilerinin ve mevcut kayıt örneklerinin gönderilmesi istenilmiştir. █████/2024 tarihli yazı ile müzekkeremize cevap verilmiştir.

Dosya içinde mevcut trafik kaza tespit tutanağının okunaklı örneğinin eklenmesi suretiyle Kayseri Büyükşehir Belediye Başkanlığı Ulaşım Planlama ve Raylı Sistemler Daire Başkanlığı'na müzekkere yazılarak ekte gönderilen trafik kaza tespit tutanağında yazılı kaza yerindeki trafik sinyalizasyon durumunu gösterir krokilerin, kavşak planının, ayrıca ekte gönderilen trafik kaza tespit tutanağına konu olan trafik kazasının oluşumunu gösterir ve kayıt altına alınmış olan kamera kayıtları ve/veya fotoğraflar varsa CD formatında örneğinin gönderilmesinin, ekli trafik kaza tespit tutanağında yazılı trafik kazasının meydana geldiği yazılı saat ve dakika itibarıyla hangi yönden gelen araçlara yeşil ışık, ve hangi yönden gelen araçlara kırmızı ışık yandığı sorulmuştur. █████/2024 tarihli yazı ile müzekkeremize cevap verilmiştir.

Dosya içinde mevcut trafik kaza tespit tutanağının okunaklı örneğinin eklenmesi suretiyle Kayseri Emniyet Müdürlüğü Bilgi Teknolojileri ve Haberleşme Şube Müdürlüğü'ne müzekkere yazılarak ... tarihinde 38 ... plaka sayılı araç ile 38 ... plakalı aracın karıştığı trafik kazasına ilişkin; görüntü, fotoğraf, mobese kamerası kaydı, trafik kaza tespit tutanağı ve sair tüm belgelerin gönderilmesi istenilmiştir.

38 ... plakalı ve 38 ... plakalı aracın ... kaza tarihi olan tarihli kaza tarihinde ve halen kimin adına tescilli olduğunu gösterir araç tescil kaydına ilişkin rapor Uyap sistemi üzerinden alınarak dosya arasına eklenmiştir.

Anadolu Anomim Türk Sigorta Şirketi'ne müzekkere yazılarak acente no 323141, poliçe no 1021580919 sayılı, █████/2019 başlangıç ve █████/2020 bitiş tarihli sigortalı Mustafa Sungur'a ait 34 VV 052 plakalı aracın kasko sigorta poliçesi nedeniyle █████/2021 tarihli hasar dolayısıyla oluşturulan 10215809190001 sayılı kasko hasar dosyasından sigortalı aracın hasar durumunu gösterir ekspertiz raporu, servis iş emirleri, servis faturalarının birer örneğinin ve ayrıca bu aracın hasarına ilişkin fotoğraf ve görüntü kayıtlarının CD formatında örneğinin gönderilmesinin istenilmiştir. █████/2024 tarihli yazı ile müzekkeremize cevap verilmiştir.

Koru Sigorta Anonim Şirketi'ne müzekkere yazılarak acente no 042118, poliçe no 48047907-0 sayılı, █████/2019 başlangıç ve █████/2020 bitiş tarihli sigortalı Mustafa Sungur'a ait 34 VV 052 plakalı ZMMS sigorta poliçesi ile sigortalanan aracın █████/2021 tarihli hasar dolayısıyla oluşturulan 140159 sayılı hasar dosyasından sigortalı aracın hasar durumunu gösterir ekspertiz raporu, servis iş emirleri, servis faturalarının birer örneğinin ve ayrıca bu aracın hasarına ilişkin fotoğraf ve görüntü kayıtlarının CD formatında örneğinin gönderilmesi istenilmiştir. █████/2024 tarihli yazı ile müzekkeremize cevap verilmiştir.

... Otomotiv - ... (... Sanayi 5. Caddesi, 6152 Nolu Sokak, Kocasinan/ Kayseri) adresine müzekkere yazılarak 38 ... plakalı aracın ... tarihli trafik kazasında hasarlanması nedeniyle burada gördüğü bakım ve onarıma ilişkin servis iş emirleri, servis faturalarının birer örneğinin ve ayrıca bu aracın hasarına ilişkin fotoğraf ve görüntü kayıtlarının CD formatında örneğinin gönderilmesi istenilmiştir. █████/2024 tarihli yazı ile müzekkeremize cevap verilmiştir.

Tanık deliline dayanan taraflara tanıklarının isim ve adreslerini bildirmeleri ve hangi hususlarda tanıklarının bilgisine başvurulmasını açıklamaları için kesin süre verilmiş, kesin süreye uyulmaması halinde HMK'nun 322/1. ve 140/5. maddesi gereği tanık deliline dayanmaktan vazgeçmiş sayılmasına karar verileceği davacı vekiline, davalı ...ve ...'e usulünce ihtar edilmiştir.

Davalılar ...ve ... tarafından bildirilen tanık Murat Ulaba duruşmada; "Ben bu davaya konu olan kazayı görmedim. Kazadan 5 dakika kadar sonra kaza yerine gittim. Ben oradan geçiyordum. Kaza yerinde davalı Enes'i gördüm. Kazanın üzerine gitmiş oldum. Kaza tespit tutanağını da ben tutum. Davacının aracında önemi bir hasar yoktu. Ortada büyük bir kaza yoktu. Kaza tespit tutanağını ben düzenlendim. Tutanakta herhangi bir eksiklik yoktu. Kaza yapan davacı ablaya da gösterdim o da kabul etti. Yanına gelen ağabey de kabul etti. Bu ağabey dediğim kaza yapan kişinin yakınıymış nesi olduğunu bilmiyorum. Kaza yapılan yer kontrollü bir kavşaktı. Enesde de hata var ama karşı tarafta hızlıydı. Yerde fren izi vardı. Benim düzenlendiğim tutanaktan sonra olay yerinden dağıldık. Kaza yaptığı kişiler daha sonra Enes'i aramışlar ... tutanak düzenlendiklerini söyleyip imza attırmışlar, bunu bana Enes telefon edip anlattı. Bana gösterdiğiniz tutanağa baktım, bu tutanak üzerindeki yazılar benim yazımdır, benim düzenlendiğim tutanak budur. Benim bildiklerim bunlardır" şeklinde beyanda bulunmuştur.

İlgili delillerin toplanmasından sonra HMK'nun 266. maddesi gereğince bilirkişi incelemesi yaptırılmasına, HMK'nun 267. ve 268. maddesi gereğince dava dosyasının re'sen seçilecek bir trafik-makine mühendisi bilirkişiye tevdine, HMK'nun 273. maddesi gereğince iddia, savunma, trafik kayıt örneği, sigorta bilgi ve gözetim merkezi hasar sorgulama kayıtları, sigorta poliçesi, hasar dosyaları, trafik kaza tespit tutanağı, servis faturaları, ekspertiz raporu, tanık beyanı ve diğer tüm deliller incelenmek sureti ile, a-... tarihli trafik kazasının oluşumunda kim veya kimlerin ne şekilde kusurlu oldukları, hangi kuralları ihlal ettikleri konusunda kaza anına ilişkin basit krokinin de çizilerek kural ihlallerinin tespit edilmesi, b-Davacıya ait 38 ... plakalı aracın bakiye hasar zararı olup olmadığı, var ise miktarının kaç TL olduğu, c-Yerleşik Yargıtay uygulamalarına göre davacı yana ait aracın markası, modeli, özellikleri, dosya içindeki sigorta bilgi ve gözetim merkezi hasar sorgulama kayıtları, celp edilen hasar dosyalarının sureti, davacının aracının kilometresi, kaza tarihindeki yaşı ve diğer delillere göre ... tarihinde davacıya ait 38 ... plakalı aracın hasarsız ikinci el piyasa rayiç değerinin kaç TL olduğu, bu kaza meydana geldikten ve aracın tamiri yapıldıktan sonraki bu aracın ikinci el piyasa rayiç değerinin ne olduğu, bu iki değer arasındaki farka göre varsa davacı aracındaki değer kaybı zararının kaç TL olduğunun hesaplanması, d-... tarihli trafik kazası nedeniyle davacıya ait 38 ... plakalı aracın makul onarım süresinin kaç gün olduğu makul onarım süresi içerisinde davacının aracını kullanamamaktan kaynaklı ikame araç bedeli (araçsızlık) zararı bulunup bulunmadığı var ise miktarının kaç TL olduğu konusunda hüküm vermeye ve denetime elverişli açıklamalı rapor tanzimi için bilirkişiye yetki ve görev verilmesine karar verilmiştir.

Mahkememizce görevlendirilen Makine Yüksek Mühendisi Öğretim Görevlisi Bilirkişi ... tarafından düzenlenen █████/2024 tarihli raporda özetle; "... Esas dosyası ile tarafıma tevdi edilen görevin "Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)" durumun tespitine yönelik gerekli incelemeler tamamlanmıştır. Yapılan inceleme ve değerlendirmelerde; dosyada mevcut sürücüler tarafından düzenlenen maddi hasarlı trafik kazası tespit tutanağındaki veriler, iddia, savunma, sigorta bilgi gözetim merkezi kayıtları ve tüm dosya kapsamı değerlendirildiğinde; kazanın ... günü saat 13.50 civarında sürücü ...'ün sevk ve idaresindeki 38 ... plaka sayılı aracı ile Kayseri İli Melikgazi İlçesi Osman Kavuncu Mahallesi tali sokak ile Fırat Caddesi kavşağında tali sokak üzerinde seyri esnasında kavşağa girişte mevcut DUR trafik tanzim levhasını dikkate almaksızın katılış yaptığı esnada, Fırat Caddesi üzerinde seyir halinde bulunan 38 ... plaka sayılı araç sürücüsü ...'ın sevk ve idaresindeki aracın ön sağ (sağ tampon, sağ ön çamurluk) kısımlarına çarpması ile gerçekleşen maddi hasarlı trafik kazasının meydana geldiği olayda: 38 ... plaka sayılı araç sürücüsü ...'ün sevk ve idaresindeki araç ile günün gündüz vakti, görüşün açık olduğu yol üzerinde seyri esnasında, yola gereken dikkat ve özeni vermesi, seyrini müteyakkız sürdürmesi, aracının hızını mahal şartlarına uydurması ve karşılaşmış olduğu kavşağın kendi seyir istikametine göre "DUR" trafik tanzim levhası bulunmasından dolayı kavşağın diğer kolunda seyir halinde olan araçları beklemesi gerekirken beklemediği ve dava konusu araca çarpması ile sebebiyet verdiği olayda; KTK Madde 47/c "Trafik işaret ve kurallarına uyma zorunluluğu: Madde 47- Karayollarından faydalananlar aşağıdaki sıralamaya göre; c) Trafik işaret levhaları, cihazları ve yer işaretlemeleri ile belirtilen veya gösterilen hususlara, uymak zorundadırlar." ve Madde 84/h "Trafik kazalarında sürücü kusurlarının tespiti ve asli kusur sayılan haller: Madde 84– Araç sürücüleri trafik kazalarında, ......h) Kavşaklarda geçiş önceliğine uymama, hallerinde asli kusurlu sayılırlar" kurallarını ihlal ettiği asli ve tam kusurlu olduğu; 38 ... plakalı sayılı araç sürücüsü ...'ın ise gerçekleşen kazanın oluşu üzerinde bir etkenliği olmadığından kusurunun olmadığı, dava konusu kaza dolayısıyla 38 ... plakalı aracın hasarının sağ ön tampon ve sağ ön çamurluk, sağ ön far ve ön kaput kısımlarında gerçekleştiği, kaza nedeniyle dosyada sunulan eksper raporunda mevcut yedek parça ve işçilik giderlerine göre toplam 55.357,31-TL hasar meydana geldiği ve söz konusu hasar onarımı için kullanılan yedek parça ve işçilikler ile hasar bedelinin kaza tarihindeki piyasa rayicine uygun olduğu, Sigorta firmasınca 49.365,68-TL hasar bedeli ödemesi gerçekleştiği, bu kapsamda Bakiye Araç Hasarı = Gerçek Zarar - Sigorta Firması Tarafından Yapılan Hasar Ödemesi, Bakiye Araç Hasarı = 55.357,31 - 49.365,68 Bakiye Araç Hasarı = 5.991,63-TL olduğu, davalı sigorta firması tarafından değer kaybı bedeli olarak 23.111,00-TL ödeme yapıldığı, değer kaybı hesabında █████/2021 tarihli 7327 sayılı kanunun 18. maddesi gereği (kaza tarihinde uygulanan değer kaybı hesabı) kaza öncesi piyasa rayiç değeri ile kaza ve onarımlar sonrası değişen parçalar, araç kullanılmışlık düzeyine göre serbest piyasa ve internet ikinci el araç satış fiyat ortalamalarına göre kaza tarihi itibariyle piyasa rayiç değeri arasındaki farka ve kusur oranlarına göre belirleneceği, ancak dava konusu ... tarihli kaza öncesi 38 ... plakalı sayılı aracın SBGM kayıtlarına göre █████/2020 tarihinde gerçekleşen trafik kazası ile sağ ön çamurluk, ön tampon, sağ ön far ve ön kaput (dava konusu kazada değişimi yapılan diğer yedek parçalarında motor bölümünde sökülüp takılabilen ve bakım aşamalarında da değişmesi gereken parçalar olduğu) kısımlarının hasar aldığı ve değiştiği/onarım görerek orijinallığının kalmadığı tespit edildiğinden söz konusu kaza dolayısıyla ... bir değer kaybı oluşmayacağı, davalı sigorta firması tarafından değer kaybı bedeli olarak yapılan ödemenin aşkın ödeme olduğu, 38 ... plaka sayılı araçta meydana gelen hasar sonrası için ikame araç bedelinin; dava konusu kaza sonrası tamir/parça bekleme ve makul onarım süresinin 14 gün olacağı, bu nedenle araç mahrumiyet süresinin 14 gün olarak değerlendirildiği, kaza tarihi civarında emsal 2011 ... araç kira bedelinin günlük 600,00-TL (güncel ortalama günlük kiralamalarda 600,00-TL, kaza tarihinde ... yılına göre değerlendirme yapıldığında) olduğu, İkame Araç Bedeli = Araç Onarım Gün Sayısı x Günlük Emsal Araç Kira Bedeli, İkame Araç Bedeli = 14 x 600 = 8.400,00-TL olduğu, Kusur Oranında İkame Araç Bedeli= 1 x 8.400 Kusur Oranında İkame Araç Bedeli= 8.400,00-TL olduğu değerlendirilmiştir." şeklinde rapor düzenlenmiştir.

Davacı vekili tarafından █████/2024 tarihinde talep arttırım dilekçesi sunduğu, davalılara bu dilekçenin bir örneğinin tebliğ edildiği anlaşılmıştır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, YARGILAMA VE GEREKÇE: Dava, trafik kazası nedeni ile meydana gelen araç hasar zararı, araç değer kaybı zararı ve ikame araç zararının tazmini istemi ile açılan tazminat davasıdır.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunun 4/1-a maddesine göre davaya bakmaya mahkememiz görevlidir.

6545 sayılı yasanın 45/3. maddesi uyarınca yargılama tek hakim tarafından yürütülmüş ve sonuçlandırılmıştır.

Mahkememizde açılan ve sonuçlanan davada dava değeri itibarı ile 7251 sayılı Kanun'la değişik 6102 Türk Ticaret Kanunu'nun 4/2. maddesi uyarınca basit yargılama usulü uygulanmıştır.

Dava şartı arabuluculuk faaaliyeti kapsamında taraflar anlaşmaya varamadıkları görülmüştür.

Taraflar arasında uyuşmazlık konuların değerlendirmesinde;

Tarafların uyuşmazlık konuları; ... tarihili trafik kazasının oluşumunda kim veya kimlerin ne şekilde kusurlu olduğu, hangi trafik kurallarının ihlal edildiği, bu kaza nedeniyle davacıya ait 38 ... plakalı araçta tazmin edilmemiş bakiye araç hasar zararı, araç değer kaybı zararı olup olmadığı var ise tüm davalıların bu zararlardan sorumlu olup olmadığı, davacının ikame araç (araç mahrumiyet) zararı bulunup bulunmadığı var ise gerçek davalıların bu zarardan sorumlu olup olmadığı, davalı sigorta şirketi vekilinin yetki ilk itirazının, KTK'nun 97. maddesine ilişkin dava şartı yokluğu itirazının ve belirsiz alacak davası açılamayacağına ilişkin itirazın dinlenebilir olup olmadığı noktalarında toplanmaktadır.

Yetki ilk itirazının değerlendirmesinde;

Davalı sigorta şirketi vekili yasal süresi içinde yetki ilk itirazında bulunmuştur.

6100 Sayılı HMK 'nun 6/1. maddesinde; "Genel yetkili mahkeme, davalı gerçek veya tüzel kişiliğin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesidir." hükmü yer almaktadır. Bu hüküm aksine kesin yetki kaydı olmayan tüm davalar için genel yetki kaydıdır.

Trafik kazası aynı zamanda haksız fiil teşkil eden bir eylem olduğundan 6100 sayılı HMK'nun 16. maddesinde ise; "Haksız fiilden doğan davalarda haksız fiilin işlendiği veya zararın meydana geldiği yahut gelme ihtimalinin bulunduğu yer ya da zarar görenin yerleşim yeri mahkemesidir yetkilidir" hükmü yer almaktadır.

Uyuşmazlık Karayolları Trafik Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesinden kaynaklandığından ve bu sigorta türü 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 110. maddesinde düzenlendiğinden diğer bir yetki kuralı da bu yasada yer almakta olup, "Motorlu araç kazalardan dolayı hukuki sorumluluğa ilişkin davalar sigortacının merkez veya şubesinin, veya sigorta sözleşmesini yapan acentanın bulunduğu yer mahkemelerinin birinde açılabileceği gibi, kazanın vuku bulduğu yer mahkemesinde de açılabilir" hükmü ile sigortanın merkez ve şubeleri, sigorta sözleşmesini yapan acente veya kazanın meydana geldiği yerin yetkili kabul edilmesine, Aynı hüküm ZMSS genel şartlarının C.7. maddesinde de tekrar niteliğinde yer almaktadır.

Somut olayda olduğu üzere bir davada birden fazla genel ve özel yetkili mahkeme varsa davacı bu mahkemelerden birinde dava açma hususunda bir seçimlik hakka sahiptir. Davacı, davasını bu genel ve özel yetkili mahkemelerden hiçbirinde açmaz ve yetkisiz bir mahkemede açarsa o zaman seçme hakkı davalı tarafa geçmektedir. (aynı yönde Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin █████/2013 tarih █████████ Esas ██████████ Karar)

Dava konusu uyuşmazlıkta haksız fiile ilişkin 6100 Sayılı HMK'nun 16. maddesinde yer alan haksız fiilin işlendiği veya zararın meydana geldiği ya da zarar görenin yerleşim yeri mahkemesi kuralı dikkate alındığında; dava dilekçesine, trafik kaza tespit tutanağına ve dosyamız içindeki diğer kayıtlara göre davacının yerleşim yeri Kayseri'dir ve yine davaya konu trafik kazası Kayseri İli Melikgazi İlçesi Osman Kavuncu Mahallesi'nde gerçekleşmiştir. Buna göre yetkili mahkememiz yetkilidir. Dolayısıyla yukarıda anlatılan yasal hükümlere ve kanunda belirlenen yetki kurallarına göre: davacı şirketin işlem merkezi (yerleşim yeri) yetki kuralına göre ve kazanın meydana geldiği yer bir başka deyişle haksız fiilin meydana geldiği yer kuralına göre mahkememizin yetkili olduğu anlaşılmış ve davalı ... A.Ş.'nin yetki ilk itirazının reddine karar verilmiştir.

KTK'nun 97. maddesine ilişkin dava şartının değerlendirmesinde;

Trafik kazalarında hukuki sorumluluk ve sigorta konusu 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85 ve devamı maddelerinde düzenlenmiş olup sözü geçen Kanun'un 85. maddesinin 1. fıkrasında bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa motorlu aracın bir teşebbüsünün ünvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen bilet ile işletilmesi halinde motorlu aracın işleteninin ve bağlı bulunduğu teşebbüsün sahibinin doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olacağı, aynı maddenin 5. fıkrasında işleten ve araç işleticisi teşebbüs sahibinin, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumlu olduğu, 91. maddesinin 1. fıkrasında işletenlerin, bu kanunun 85. maddesinin 1. fıkrasına göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmalarının zorunlu olduğu öngörülmüştür. Kanunun bahsi geçen düzenlemesinden, zorunlu mali sorumluluk sigortacısının, trafik kazasına karışan aracın işleteni veya araç işleticisi teşebbüs sahibi olan sigortalısına bu kaza sebebiyle isabet eden hukuki sorumluluğu poliçe teminat limiti ile sınırlı olarak üstlendiği anlaşılmaktadır. 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun "Doğrudan Doğruya Talep ve Dava Hakkı" başlıklı 97. maddesinde (Değişik: 14/4/2016-6704/5 md.) "Zarar görenin, zorunlu mali sorumluluk sigortasında öngörülen sınırlar içinde dava yoluna gitmeden önce ilgili sigorta kuruluşuna yazılı başvuruda bulunması gerekir." Dosya içesindeki bilgi ve belgelerden davacı tarafın dava açılmadan önce davalı sigorta şirketine başvurduğu anlaşılmıştır. Davalı sigorta şirketi vekili tarafından KTK'nun 97. maddesine ilişkin dava şartı yokluğu nedeniyle davanın usulden reddine karar verilmesi talep olunmuşsa da, dava şatlarının mevcut olduğu değerlendirilmiştir.

Belirsiz alacak davası açılamayacağı itirazının değerlendirmesinde;

Eldeki dosyada dava, trafik kazasından kaynaklanan maddi tazminat istemine ilişkindir.

İsviçre ve Alman Hukukunda yer alan "belirsiz alacak davası", 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu ile Hukukumuza kazandırılmıştır. 6100 sayılı HMK'nin 107/I. maddesi "Davanın açıldığı tarihte alacağın miktarını yahut değerini tam ve kesin olarak belirleyebilmesinin kendisinden beklenemeyeceği veya bunun imkânsız olduğu hâllerde, alacaklı, hukuki ilişkiyi ve asgari bir miktar ya da değeri belirtmek suretiyle belirsiz alacak davası açabilir" hükmünü içermektedir. Madde hükmünden de anlaşıldığı üzere Belirsiz alacak davası davacının, davada talep edeceği miktarı veya değeri tam ve kesin olarak belirleyebilmesinin objektif şekilde imkânsız olması ya da bunun kendisinden beklenememesi halinde mümkündür. Davacı dava tarihinde davanın miktarını tam ve kesin olarak biliyorsa veya bunu bilebilecek durumda ise, belirsiz alacak davası açılamaz.

Sorun, davacının alacağını tam ve kesin olarak belirleyebilecek bir durumda olması halinde alacağının tahsili için kısmi dava açmasının mümkün olup olmadığında toplanmaktadır.

Davacının aynı hukuki ilişkiden kaynaklanan alacağının veya hakkının tümünü değil, belirli bir kısmını talep ederek açtığı davaya kısmi dava denir. Diğer bir ifadeyle, bir alacak hakkında daha fazla miktar için tam dava açma imkanı bulunmasına rağmen, alacağın bir kesimi için açılan davaya kısmi dava denir. Bir davanın kısmi dava olarak nitelendirilebilmesi için, alacağın tümünün aynı hukuki ilişkiden doğmuş olması ve bu alacağın şimdilik bir kısmının dava edilmesi gerekir (Yargıtay HGK █████/2012 gün, 2012/9-838 Esas 715 Karar sayılı ilamı, Kuru/Arslan/Yılmaz, Medeni Usul Hukuku, 22. Bası,s.286; Pekcanıtez/Atalay/Özekes, Medeni Usul Hukuku, 12. Bası, s.320).

Kısmi dava, 6100 Sayılı HMK'nın 109. maddesinde düzenlenmiş olup, maddenin 1.fıkrasında "Talep konusunun niteliği itibarıyla bölünebilir olduğu durumlarda, sadece bir kısmı da dava yoluyla ileri sürülebilir" hükmüne, 2.fıkrasında ise; "Talep konusunun miktarı, taraflar arasında tartışmasız veya açıkça belirli ise kısmi dava açılamaz" hükmüne yer verilmiştir. Bu düzenlemelere göre, kısmi dava açılabilmesi için;

a-Talep konusunun niteliği itibariyle bölünebilir olması,

b-Talep konusunun miktarının taraflar arasında tartışmalı bulunması veya açıkça belirli olmaması gerekir.

Şayet, talep konusu taraflar arasında tartışmasız veya açıkça belirlenebilir ise kısmi dava açılamayacaktır. Diğer bir anlatımla; talep konusunun miktarı taraflar arasında "tartışmasız" ise veya taraflar arasında miktar veya parasal tutar bakımından bir tartışma olmakla beraber, tarafların anlaşmasına gerek kalmaksızın, objektif olarak talep konusunun miktarı herkesçe anlaşılabilecek şekilde "belirli" ise, o talep sonucunun sadece bir kısmı dava edilemez. Bu gibi hallerde, kısmi davanın yasaklanmasının sebebi, davacının kısmi dava açmakta hukuki yarar bulunmadığının kabul edilmesidir. Davacının alacağını, küçük parçalara bölüp her biri için ayrı ayrı dava açmasında hukuki yarar değil; aksine, dava hakkının kötüye kullanılması söz konusudur (Pekcanıtez/ Atalay/ Özekes, Medeni Usul Hukuku, 11. Bası, s.319-320).

Talep konusu açıkça taraflar arasında tartışmalıysa ya da açıkça belirli değilse açılan belirsiz alacak davasında davacının hukuki yararının bulunduğunun kabulü gerekir. Açılmış olan bir davada alacağın taraflar arasında tartışmalı olup olmadığı ya da açıkça belirli olup olmadığı davalının davaya vereceği cevapla anlaşılabilir. Nihayet hakim, ön inceleme aşamasında bu hususu tespit edebilir. Şayet, davalı davaya cevabında alacağı tartışmalı hale getirmişse artık, açılmış olan belirsiz alacak davasının hukuki yarar yokluğu nedeniyle reddedilmeyip işin esası hakkında hüküm kurulması gerekir (Pekcanıtez/ Atalay/ Özekes, Medeni Usul Hukuku, 11. Bası,s.320-321).

Kısmî dava açılabilmesi için talep konusunun bölünebilir olması gerekli olup, açılan davanın kısmî dava olduğunun dava dilekçesinde açıkça yazılması gerekmez. Dava dilekçesindeki açıklamalardan davacının alacağının daha fazla olduğu anlaşılıyor ve istem bölümünde "fazlaya ilişkin haklarını saklı tutması” ya da “alacağın şimdilik şu kadarını dava ediyorum” şeklinde bir ifadeye yer verilmiş ise bu husus, davanın kısmî dava olarak kabulü için yeterli sayılmaktadır (Hukuk Genel Kurulunun 02.04.2003 tarihli ve 2003/4-260 Esas, ████████ Karar sayılı kararı; Pekcanıtez, Hakan: Medeni Usul Hukuku, C. II, 15. Baskı, İstanbul 2017, s. 1000).35. Aynı hususlar Hukuk Genel Kurulunun 22.11.2022 tarihli ve 2021/9-660 Esas, █████████ Karar; 07.07.2021 tarihli ve 2021/(22)9-485 Esas, ████████ Karar; 02.03.2016 tarihli ve ███████-439 Esas, ████████ Karar sayılı kararlarında da benimsenmiştir.

Somut olayda da; davada davalılar cevap dilekçesinde davanın reddini istemiştir. Davalıların davaya cevap dilekçelerinden de anlaşılmaktadır ki; eldeki davada davacının talep ettiği alacağı taraflar arasında tartışmalı hale gelmiştir. Tüm bu açıklanan maddi ve hukuki olgular ışığında somut olay değerlendirildiğinde; davacının belirsiz alacak davası açmasında hukuki yararları vardır ve belirsiz alacak davası şeklinde dava açması hukuken mümkündür.

Kusur ön sorununun değerlendirmesinde;

Mahkememizce görevlendirilen Makine Yüksek Mühendisi Öğretim Görevlisi Bilirkişi ... tarafından düzenlenen █████/2024 tarihli raporda özetle; "Yapılan inceleme ve değerlendirmelerde; dosyada mevcut sürücüler tarafından düzenlenen maddi hasarlı trafik kazası tespit tutanağındaki veriler, iddia, savunma, sigorta bilgi gözetim merkezi kayıtları ve tüm dosya kapsamı değerlendirildiğinde; kazanın ... günü saat 13.50 civarında sürücü ...'ün sevk ve idaresindeki 38 ... plaka sayılı aracı ile Kayseri İli, Melikgazi İlçesi, Osman Kavuncu Mahallesi, tali sokak ile Fırat Caddesi kavşağında tali sokak üzerinde seyri esnasında kavşağa girişte mevcut DUR trafik tanzim levhasını dikkate almaksızın katılış yaptığı esnada, Fırat Caddesi üzerinde seyir halinde bulunan 38 ... plaka sayılı araç sürücüsü ...'ın sevk ve idaresindeki aracın ön sağ (sağ tampon, sağ ön çamurluk) kısımlarına çarpması ile gerçekleşen maddi hasarlı trafik kazasının meydana geldiği olayda: 38 ... plaka sayılı araç sürücüsü ...'ün sevk ve idaresindeki araç ile günün gündüz vakti, görüşün açık olduğu yol üzerinde seyri esnasında, yola gereken dikkat ve özeni vermesi, seyrini müteyakkız sürdürmesi, aracının hızını mahal şartlarına uydurması ve karşılaşmış olduğu kavşağın kendi seyir istikametine göre "DUR" trafik tanzim levhası bulunmasından dolayı kavşağın diğer kolunda seyir halinde olan araçları beklemesi gerekirken beklemediği ve dava konusu araca çarpması ile sebebiyet verdiği olayda; KTK Madde 47/c "Trafik işaret ve kurallarına uyma zorunluluğu: Madde 47- Karayollarından faydalananlar aşağıdaki sıralamaya göre; c) Trafik işaret levhaları, cihazları ve yer işaretlemeleri ile belirtilen veya gösterilen hususlara, uymak zorundadırlar." ve Madde 84/h "Trafik kazalarında sürücü kusurlarının tespiti ve asli kusur sayılan haller: Madde 84– Araç sürücüleri trafik kazalarında, ......h) Kavşaklarda geçiş önceliğine uymama, hallerinde asli kusurlu sayılırlar" kurallarını ihlal ettiği asli ve tam kusurlu olduğu; 38 ... plakalı sayılı araç sürücüsü ...'ın ise gerçekleşen kazanın oluşu üzerinde bir etkenliği olmadığından kusurunun olmadığı." şeklinde rapor düzenlenmiştir. Bu rapor, dosya kapsamındaki kaza yerine ve araçlara ait fotoğraflar, hasar dosyası ile diğer deliller ve olayla uyumlu olduğundan mahkememizce benimsenerek hükme esas alınmıştır.

Araç hasar zararına dair değerlendirmede;

Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin yerleşik uygulamasına göre; trafik kazasında zarar gören aracın gerçek hasar zararından zarar verenin aracını zorunlu mali sorumluluk sigortası ile sigortalayan sigorta şirketi de zarar veren ile birlikte sorumludur.

Somut olayda ... tarihli trafik kazasında davacıya ait 38 ... plakalı, 2001 ... Seat Leon marka otomobil hasarlanmıştır.

Mahkememizce görevlendirilen Makine Yüksek Mühendisi Öğretim Görevlisi bilirkişi ... tarafından düzenlenen █████/2024 tarihli raporda özetle; "dava konusu kaza dolayısıyla 38 ... plakalı aracın hasarının sağ ön tampon ve sağ ön çamurluk, sağ ön far ve ön kaput kısımlarında gerçekleştiği, kaza nedeniyle dosyada sunulan eksper raporunda mevcut yedek parça ve işçilik giderlerine göre toplam 55.357,31-TL hasar meydana geldiği ve söz konusu hasar onarımı için kullanılan yedek parça ve işçilikler ile hasar bedelinin kaza tarihindeki piyasa rayicine uygun olduğu, Sigorta firmasınca 49.365,68-TL hasar bedeli ödemesi gerçekleştiği, bu kapsamda Bakiye Araç Hasarı = Gerçek Zarar - Sigorta Firması Tarafından Yapılan Hasar Ödemesi, Bakiye Araç Hasarı = 55.357,31 - 49.365,68 Bakiye Araç Hasarı = 5.991,63-TL olduğu" bildirilmiştir.

Bu raporda davacının aracının bakiye 5.991,63-TL hasar zararı olduğu bildirilmiştir. Rapordaki davacının aracının onarıldığına ilişkin tespit, dosya kapsamındaki beyanlar, hasar dosyası, servis fatura ve kayıtları ile diğer deliller ve olayla uyumlu olduğundan mahkememizce benimsenerek hükme esas alınmıştır. Ancak bu kaza sırasında hasarlanan davacının aracının onarıldığı, ek zararın ispatlanmadığı, sigortacı tarafından anlaşmalı onarım servislerinde hasarın daha uygun fiyata onarımının sağlanması sonrasında ekspertiz raporu ile daha yüksek belirlenen hasar tutarı arasındaki farkı davacının talep hakkı bulunmadığı değerlendirilmiştir (Yargıtay 4. Hukuk Dairesi'nin █████████ Esas ve █████████ Karar sayılı emsal ilamı). Bu nedenle yedek parça ve işçilik fiyatlarının ekspertiz raporunda yazılı olandan daha yüksek olduğundan bahisle araç hasar zararı bulunduğuna ilişkin bilirkişi raporundaki tespit mahkememizce benimsenmemiştir. Davaya konu kazadan sonra davacının aracının sigorta poliçeleri kapsamında onarıldığı ve hasarın giderildiği, sigortacı tarafından anlaşmalı onarım servislerinde hasarın daha uygun fiyata onarımının sağlanması sonrasında yedek parça ve işçilik maliyetleri yönünden ekspertiz raporu ile daha yüksek belirlenen hasar tutarı arasındaki farkı davacının talep hakkı bulunmadığı, davacının hasar zararının karşılanmış olduğu, davacının ek zararın olduğu da iddia ve ispatlanmadığı dikkate alındığında davacının davalılar hakkındaki araç hasar zararına ilişkin tazminat isteminin reddine karar verilmesi kanaati edinilmiştir.

Araç değer kaybı zararına dair değerlendirmede;

Trafik kazasından kaynaklanan tazminat davalarında, zarar veren taraf, kusuru oranında, gerçek zarardan sorumlu olur. Zarar verenin aracını zorunlu mali sorumluluk sigortası ile sigortalayan sigorta şirketi de zarar veren ile birlikte zarar görenin gerçek zararından sorumludur. Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin yerleşik uygulamasına göre; trafik kazasında zarar gören aracın hasarı onarılsa dahi onarımdan sonra aracın piyasa rayiç satış fiyatında düşüklük oluşacağı gerçeği karşısında, kaza nedeniyle araçta meydana gelen değer kaybı, gerçek zarar içinde değerlendirilir ve bu zarardan hem zarar veren, hem de zorunlu trafik sigortacısı sorumludur (Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin █████/2016 tarihli, ██████████ Esas ve ██████████ Karar sayılı ilamı).

Araç hasarında değer kaybı; aracın hasarsız haldeki 2. el piyasa değeri ile hasarın onarımından sonraki 2. el piyasa değeri arasındaki fark olup, Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin yerleşik içtihatlarında, değer kaybının, araçların modeli, markası, özellikleri, hasarı, yapılan onarım işlemleri, kilometresi, olay tarihindeki yaşı, davacı tarafın iddiaları, davalının savunmaları ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilerek araçların kaza öncesi hasarsız ikinci el piyasa rayiç değeri ile kaza meydana geldikten ve tamir edildikten sonraki ikinci el piyasa rayiç değerleri arasındaki farka göre belirlenmesi gerektiği kabul edilmiştir (Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin █████████ Esas, █████████ Karar sayılı ilamı). Yapılan açıklamalar doğrultusunda değer kaybı hesabının Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları EK-1de bulunan "Değer Kaybı Hesaplanması" yöntemine göre değil, kazalı aracın modeli, markası, özellikleri, hasarı, yapılan onarım işlemleri, kilometresi, olay tarihindeki yaşı, aracın markası, özellikleri ve ... yılı, kullanım amacı, kullanım süresi, yıpranma payı (aracın kilometresi ve önceye ait hasarlar nedeni ile orjinalliğin yitirilip yitirilmediği), aracın gördüğü hasarın ağırlığı ve hasara uğrayan bölgeleri, hasarın giderilmesinde kullanılan parçaların niteliği (orijinal olup olmadığı), tramer kayıtlarına göre araçta meydana gelen hasarlar irdelenerek, emsal satışlar da araştırılmak suretiyle, aracın olay tarihindeki 2. el rayiç değeri ile kazadan sonra onarılmış haldeki 2. el rayiç değeri arasındaki farka göre değer kaybının bilirkişi tarafından hesaplanması gerekir.

Mahkememizce görevlendirilen Makine Yüksek Mühendisi Öğretim Görevlisi bilirkişi ... tarafından düzenlenen █████/2024 tarihli raporda özetle; " davalı sigorta firması tarafından değer kaybı bedeli olarak 23.111,00-TL ödeme yapıldığı, değer kaybı hesabında █████/2021 tarihli 7327 sayılı kanunun 18. maddesi gereği (kaza tarihinde uygulanan değer kaybı hesabı) kaza öncesi piyasa rayiç değeri ile kaza ve onarımlar sonrası değişen parçalar, araç kullanılmışlık düzeyine göre serbest piyasa ve internet ikinci el araç satış fiyat ortalamalarına göre kaza tarihi itibariyle piyasa rayiç değeri arasındaki farka ve kusur oranlarına göre belirleneceği, ancak dava konusu ... tarihli kaza öncesi 38 ... plakalı sayılı aracın SBGM kayıtlarına göre █████/2020 tarihinde gerçekleşen trafik kazası ile sağ ön çamurluk, ön tampon, sağ ön far ve ön kaput (dava konusu kazada değişimi yapılan diğer yedek parçalarında motor bölümünde sökülüp takılabilen ve bakım aşamalarında da değişmesi gereken parçalar olduğu) kısımlarının hasar aldığı ve değiştiği/onarım görerek orijinallığının kalmadığı tespit edildiğinden söz konusu kaza dolayısıyla ... bir değer kaybı oluşmayacağı," bildirilmiştir. Bu rapordaki tespit, dosya kapsamındaki tanık anlatımları, kaza yerine ve araçlara ait fotoğraflar, hasar dosyası ile diğer deliller ve olayla uyumlu olduğundan mahkememizce benimsenerek hükme esas alınmıştır.

İkame araç (araç mahrumiyet, araç kiralama) zararına dair değerlendirmede;

Hasar gören aracın onarım süresi boyunca kullanılamaması ya da işletilememesi sebebiyle ortaya çıkan zarar, ticari araçlarda (taksi, otobüs, servis, minibüs ve diğer ticari araçlar) "Ticari Kazanç Kaybı Tazminatı"nın konusunu oluşturmaktadır.

Onarım süresince kullanılamayan araçlardan dolayı kazada kusuru bulunan araç sahibi ve sürücüsü müteselsil olarak sorumludur. Trafik kazası sebebiyle hasar gören aracın onarım süresince çalıştırılamaması sebebiyle oluşan "kazanç kaybı", "araç mahrumiyet zararı" başka bir anlatımla "ikame araç zararı" trafik sigortası kuvertürü dışında kalmaktadır.

Borçlar Hukukuna göre, bir şeyin kısmen hasar görmesinden veya kullanılamamasından dolayı oluşacak olan zarar, buna neden olan kişilerden talep edilebilmektedir.

Araç, trafik kazası sonucunda zarar görmüş ise, onarım süresince kullanılamayacağından, aracın kullanış amacına göre, mahrumiyet zararı belirlenmelidir. Eğer, uğranılan zarara ilişkin yeterince delil sunulamıyorsa, Türk Borçlar Kanunu'nun 50/2. maddesi gereği, hakkaniyete uygun bir bedel tayin ve takdir edilmeli, sonucuna göre karar verilmelidir.

Yargıtay kararlarında da açıkça belirtildiği üzere, ticari araç kazanç kaybı için sigortanın sorumluluğuna gidilememektedir. Ticari kazanç kaybı karşı tarafın trafik sigortalarından talep edilemez. Ticari kazanç kaybı kazada kusuru bulunan diğer aracın ruhsat sahibinden veya sürücüsünden talep edilebilir. Kazada kusursuz olmak şart değildir. Kusurun tamamı ticari araç sahibinde olmadığı sürece talepte bulunulabilir.

Somut uyuşmazlığa yönelik olarak Mahkememizce görevlendirilen Makine Yüksek Mühendisi Öğretim Görevlisi bilirkişi ... tarafından düzenlenen █████/2024 tarihli raporda özetle; "38 ... plaka sayılı araçta meydana gelen hasar sonrası için ikame araç bedelinin; dava konusu kaza sonrası tamir/parça bekleme ve makul onarım süresinin 14 gün olacağı, bu nedenle araç mahrumiyet süresinin 14 gün olarak değerlendirildiği, kaza tarihi civarında emsal 2011 ... araç kira bedelinin günlük 600,00-TL (güncel ortalama günlük kiralamalarda 600,00-TL, kaza tarihinde ... yılına göre değerlendirme yapıldığında) olduğu, İkame Araç Bedeli = Araç Onarım Gün Sayısı x Günlük Emsal Araç Kira Bedeli, İkame Araç Bedeli = 14 x 600 = 8.400,00-TL olduğu, Kusur Oranında İkame Araç Bedeli= 1 x 8.400 Kusur Oranında İkame Araç Bedeli= 8.400,00-TL olduğu" bildirilmiştir. Bu rapordaki tespit, dosya kapsamındaki kaza yerine ve araçlara ait fotoğraflar, hasar dosyası, servis kayıtları ile diğer deliller ve olayla uyumlu olduğundan mahkememizce benimsenerek hükme esas alınmıştır.

Gerçek kişi davalıların ve davalı sigorta şirketinin sorumluluğuna dair değerlendirmede;

Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumlluluk Sigortası Genel Şartları'nın, "Sigortanın Kapsamı" başlıklı A.1 maddesinde "sigortacının poliçede tamınlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermiş olmasından dolayı 2918 sayılı KTK ya göre işletene düşen hukuki sorumluluğu zorunlu sigorta limitlerine kadar temin edeceği... " öngörülmüştür.

Zorunlu Mali Sorumluluk sigortacısı, karşı araçta meydana gelen gerçek zararı limit dahilinde teminat altına almıştır. Dava konusu trafik kazası sonrasında davacıya ait araçta meydana gelen hasar zararı ile araç değer kaybı da gerçek zarar kalemleri arasında bulunmaktadır. (Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin █████/2013 tarih ve █████████ Esas, ██████████ Karar). Kaldı ki █████/2015 tarihinde yürürlüğe giren ... Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları'nın A.5/a maddesine göre araç değer kaybı, maddi zararlar teminatı içerisinde yer almaktadır.

Yukarıda açıklandığı üzere somut uyuşmazlıkta davacının bakiye araç hasar zararı ve araç değer kaybı zararı bulunmadığından bu talepler yönünden açılan davanın reddine karar verilmesi gerektiği değerlendirilmiştir.

Yine az yukarıda değinildiği üzere ikame araç zararı, dolaylı bir zarar olup, yerleşik Yargıtay uygulamalarına göre araç mahrumiyet (ikame araç, araç kiralama) zararı için sigorta şirketinin sorumluluğuna gidilemez ve karşı tarafın trafik sigortacısı olan sigorta şirketinden talep edilemez. Eldeki davada ikame araç zararından haksız fiil hükümlerine göre sadece araç sahibi ve sürücüsü olan davalıların sorumlu olduğu değerlendirilmiştir. Davacının araç mahrumiyet (ikame araç) zararı talebi davalılar ... ve ...hakkındadır.

Bedel arttırım ve ıslah talebi, temerrüt tarihi ve faiz türü ile ilgili değerlendirmede;

Davacı vekili █████/2024 tarihli dilekçesinde "...İkame araç dedeli yönünden; davalılar ... ve ...müteselsilen sorumlu olmak kaydı ile 100,00-TL talep edilen bedeli 8.300,00-TL arttırarak toplamda 8.400,00-TL olarak talep etmekteyiz. Bakiye araç hasarı yönünden; tüm davalıların müşterek ve müteselsilen sorumlu olması kaydı ile 100,00-TL talep edilen bedeli 5.881,00-TL arttırarak 5.991,00-TL talep etmekteyiz. Fazlaya ilişkin talep ve dava hakkımız saklı kalmak kaydı ile müvekkilin ikame araç bedeli (... ve ...müştereken ve müteselsilen sorumlu olmak kaydı ile) ve bakiye hasar bedeli yönünden (tüm davalılar müşterek ve müteselsilen sorumlu olmak kaydı ile) talebimiz toplamda 14.391,00-TL olup eksik harç ikmal edilerek, haksız fiili tarihi olan █████/2023 tarihi itibari ile mevduata uygulanan en yüksek faiz ile davalılardan alınarak müvekkile verilmesine karar verilmesini, yargılama gideri ve ücreti vekaletin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini saygılarımla vekaleten arz ve talep ederim.

" şeklinde beyanda bulunarak talep miktarını arttırmıştır. Davacı tarafından ilgili harçlar tamamlanmıştır. Bu dilekçelerin bir örneği davalılara tebliğ edilmiştir.

Trafik kazaları haksız fiil niteliğinde olup somut olayda taraflar arasındaki uyuşmazlık haksız fiilden kaynaklanmaktadır. Haksız fiilin faili ihtara veya ihbara gerek olmaksızın zararın doğduğu anda, başka bir anlatımla haksız eylemin işlendiği tarihten itibaren zararın tamamı için temerrüde düşmüş sayılır. Haksız fiil faili olan borçlu temerrüde düştüğünden artık faiz haksız fiil tarihinden itibaren ve yasal faiz istenebilir.

2918 sayılı KTK'nun 99/1. maddesi ve Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi Genel Şartları'nın B 2/a maddesi uyarınca, rizikonun bilgi ve belgeleri ile birlikte sigortacıya ihbar edildiği tarihten itibaren 8 iş günü içinde sigortacının tazminatı ödeme yükümlülüğü bulunmakta, bu sürenin sonunda ödememe halinde temerrüt gerçekleşmektedir. Bu sürenin sonunda ödememe halinde temerrüt gerçekleşmektedir. Sigortaya başvurulmadan dava açılması veya icra takibi başlatılması halinde ise bu tarihlerde temerrüt gerçekleşir. Bu durumda, ilke olarak davadan önce usulüne uygun başvuru yapılmış ise bundan 8 iş günü sonrasında, başvuru yapılmamış ise dava tarihi itibarıyla, belirlenen tazminat alacağının tamamı için anılan tarihlere uygun faiz uygulanması gerekir.

Yukarıda yapılan açıklamalar çerçevesinde eldeki davada bakiye araç hasar zararı ve bakiye araç değer kaybı zararı ile ilgili taleplerin reddine karar verilmesi gerektiği değerlendirilmiştir.

İkame araç zararından haksız fiil hükümlerine göre araç sürücüsü ve maliki olan davalıların sorumluluğuna hükmedilmiştir. Davacının dava dilekçesindeki talebi yasal faiz olduğundan anılan zarar kalemleri için araç sürücüsü ve maliki olan davalılar yönünden haksız fiil ve zararın meydana geldiği tarih olan trafik kaza tarihi olan █████/2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsiline karar vermek gerekmiştir. Davacının talep arttırım dilekçesi ile hükmedilecek tazminata haksız fiili tarihi olan █████/2023 tarihi itibari ile mevduata uygulanan en yüksek faiz işletilmesi istemine ise mahkememizce itibar edilmemiştir.

Yargılama sonunda tüm dosya kapsamına göre;

Yargılama sonunda toplanan tüm delillere ve benimsenen ve hükme esas alınan Makine Yüksek Mühendisi Öğretim Üyesi ... tarafından düzenlenen █████/2024 tarihli raporuna göre davacının davalılar ... ve ...hakkındaki araç mahrumiyet (ikame araç) zararına ilişkin maddi tazminat davasının kabulü ile 8.400,00-TL'nin trafik kaza tarihi olan █████/2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte bu davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, sübut bulmadığından dolayı davacının bakiye araç hasar zararı ve araç değer kaybı zararına yönelik tüm davalılar hakkında açtığı tazminat davasının reddine

karar verilmesi görüş ve kanaatine varılmıştır.

Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin 13/2. maddesinde " (1) Bu Tarifenin ikinci kısmının ikinci bölümünde gösterilen hukuki yardımların konusu para veya para ile değerlendirilebiliyor ise avukatlık ücreti, davanın görüldüğü mahkeme için bu Tarifenin ikinci kısmında belirtilen maktu ücretlerin altında kalmamak kaydıyla (7 nci maddenin ikinci fıkrası, 10 uncu maddenin üçüncü fıkrası ile 12 nci maddenin birinci fıkrası, 16 ncı maddenin ikinci fıkrası hükümleri saklı kalmak kaydıyla) bu Tarifenin üçüncü kısmına göre belirlenir. (2) Ancak, hükmedilen ücret kabul veya reddedilen miktarı geçemez." hükmü yer almaktadır. Bu husus dikkate alınmak suretiyle davacının tazminat talebi ile ilgili reddedilen talepler yönünden vekalet ücretine hükmedilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

HÜKÜM

: Yukarıda açıklanan nedenlerle:

1-Davacının davalılar ... ve ...hakkındaki araç mahrumiyet (ikame araç) zararına ilişkin maddi tazminat davasının KABULÜ ile 8.400,00-TL'nin trafik kaza tarihi olan █████/2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte bu davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,

2-Davacının bakiye araç hasar zararı ve araç değer kaybı zararına yönelik tüm davalılar hakkında açtığı tazminat davasının REDDİNE,

3-492 sayılı Harçlar Kanunu'na ekli (1) sayılı tarife gereğince; alınması gereken 573,80-TL harcın davacı tarafından yatırılan 427,60-TL peşin dava harcı, 243,00-TL tamamlama harcı olmak üzere toplam 670,60-TL harçtan mahsubu ile fazla yatan 96,80-TL harcın karar kesinleştiğinde ve talebi halinde davacı tarafa iadesine,

4-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-13. maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.120,00-TL arabuluculuk ücretinden davanın kabul red oranına göre belirlenen 1.821,13-TL'sının davalılar ... ve ...'den müştereken ve müteselsilen, bakiye 1.298,87-TL 'sının davacıdan tahsili ile Hazine'ye gelir kaydına,

5-Davacı tarafından yatırılan 427,60-TL başvurma harcı, 427,60-TL peşin dava harcı, 243,00-TL tamamlama harcı olmak üzere toplam 1.098,20-TL'nın davalılar ... ve ...'den müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,

6-Davacı tarafından yapılan; 110,00-TL e-tebligat gideri, 12,00-TL KEP gideri, 1.180,00-TL tebligat gideri, 487,00-TL posta gideri ve 3.000,00-TL bilirkişi gideri olmak üzere toplam 4.789,00-TL yargılama giderinden davanın kabul red oranına göre hesaplanan 2.795,33-TL yargılama giderinin davalılar ... ve ...'dan alınarak davacıya verilmesine, bakiye yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına,

8-Davalılar tarafından yapılan herhangi bir yargılama gideri bulunmadığından bu konuda mahkememizce herhangi bir karar verilmesine yer olmadığına,

9-6100 sayılı HMK'nun 120 ve 333. maddeleri gereğince taraflarca yatırılan gider avansının kalan kısmının kararın kesinleşmesi halinde yatıran tarafça numarası bildirilen veya bildirilecek hesaba, hesap numarası bildirilmediği takdirde adreslerine ödemeli olarak re'sen gönderilmesine,

10-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden maddi tazminat davası yönünden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T.'nin 13/2. maddesi gereğince hesap ve taktir olunan 8.400,00-TL nispi vekalet ücretinin davalılar ... ile ...'den müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,

11-Davalılar ... Anonim Şirketi, ... ve ...kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden bu davalılar yönünden reddedilen ve ıslah edilmeyen bakiye araç değer kaybı zararı talebi ile bakiye araç hasar zararı talebi yönünden karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T.'nin 13/2. maddesi gereğince ret edilen kısım üzerinden hesap ve taktir olunan 6.091,00-TL nispi vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara verilmesine,

12-Bölge Adliye ve Adli Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Cumhuriyet Başsavcılıkları İdari ve Yazı İşlerinin Yürütülmesine Dair Yönetmeliğin 203. maddesi uyarınca dosyanın tarih ve işlem sırasına düzenlenip dizi listesine bağlanmasına, Yazı İşleri Müdürü tarafından kontrolü yapıldıktan sonra istinaf incelemesine gönderilmesine veya arşive kaldırılmasına,

Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalıların yokluğunda gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 hafta içinde Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. █████/2024

Katip ***

E-imzalıdır

Hakim ***

E-imzalıdır