kamulaştırma bedelinin tespiti ve tescili talepli davada, belirlenen bedelin davacı idarece süresinde depo edilmemesi üzerine davanın usulden reddi ile istinaf ve temyiz süreçlerinde yapılan hukuki itirazların incelenmesi.

Kamulaştırma bedelinin tespiti ve tescili talepli davada, belirlenen bedelin davacı idarece süresinde depo edilmemesi üzerine davanın usulden reddi ile istinaf ve temyiz süreçlerinde yapılan hukuki itirazların incelenmesi.

Özet: Bu hukuki evrak, davacı idarenin kamulaştırma bedelinin tespiti ve taşınmazın tescili talepli davasında, ilk derece mahkemesinin tespit edilen bedelin verilen kesin süreler içinde bankaya yatırılmaması nedeniyle davayı usulden reddetmesini, bu karara karşı yapılan istinaf başvurusunun bölge adliye mahkemesince de aynı gerekçelerle esastan reddedilmesini ve davacı idarenin kamulaştırma ödeneğinin temin edilerek depo edildiği iddiasıyla temyiz yoluna başvurarak önceki kararların bozulmasını talep ettiği hukuki uyuşmazlığı özetlemektedir.

5. Hukuk Dairesi █████████ E. , ████████ K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi

SAYISI

: ████████ Esas, █████████ Karar

DAVA TARİHİ

: 06.04.2021

KARAR

: Esastan ret

İLK DERECE MAHKEMESİ

: ... 2. Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI

: ████████ Esas, ████████ Karar

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescili, tapudan yol olarak terkini davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacı idare vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı idare vekili tarafından temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; ... ili, ... ilçesi, ... Mahallesi, (ifrazen 104 ada 214) parsel sayılı taşınmazın 2106,35 m²lik kısmının kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescilini, tapudan yol olarak terkinini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı cevap dilekçesinde özetle; 104 ada 34 parsel sayılı taşınmazının iki farklı kısmında kamulaştırma kararı alındığını, ancak dava dilekçesinde davacı taşınmazından ifraz edilen yer için talep bulunmadığını, davacı idare bir yandan hukuki işlemlerle uğraşırken uzun bir zaman önce alanlara fiilen el atarak yol çalışmasına başlandığını, bu durumda davacının mülkiyet hakkını ihlali anlamına gelen bir durumun ortaya çıktığını, davacının ana yola 72m civarında cephesi olan arazisinin çukurda kaldığını ve yol bağlantısının tamamen kesildiğini, taşınmazda yapılan yol üst kısımlarında yapılan kazı ve dolgu çalışmaları nedeniyle su kaynaklarının yok olduğunu, ağaçların bir kısmının tahrip edildiğini, yapılan çalışmalar sonucunda yolun göçme riskinin olduğunu, değer kaybında davacı idarenin bu aşamada dava konusu etmediği 215 parsel sayılı kamulaştırma alanının da değerlendirilmesini talep ettiklerini, 34 sayılı parsel sayısı taşınmazdan ifraz edilerek kamulaştırılan 214 sayılı parselin su tahliye kanalı olarak kamulaştırıldığının anlaşıldığını, davacı idarenin davalının taşınmazında iki farklı kamu yararı kararı alırken yine davalı taşınmazına iki elektrik direği planlaması yaptığını, davacı yetkililerin elektrik direkleri ile kendilerinin ilgisinin bulunmadığını beyanları üzerine, ... Genel Müdürlüğüne yazılan yazı cevabı sonucu davacı idare tarafından yapıldığının anlaşıldığını, bu durumunda değer kaybı hesabında dikkate alınmasını talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile tespit edilen kamulaştırma bedelinin verilen kesin süre içerisinde davacı idare tarafından depo edilmediğinden bahisle davanın usulden reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; yerel mahkeme kararının usul ve kanuna aykırı olduğunu, kamulaştırma bedelinin depo edildiğini ileri sürerek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; tespit edilen kamulaştırma bedelinin bankaya yatırılması için Mahkemece, davacı idare vekiline 15 günlük süre verildiği, ancak bu süre içerisinde bedelin depo edilmediği, bunun üzerine ikinci kez yeniden 15 günlük süre verilip bu sürenin kesin olduğunun ve bu süre içerisinde kamulaştırma bedelinin yatırılmaması halinde davanın usulden reddedileceğinin ihtar edildiği, kamulaştırma bedelinin verilen kesin süreye rağmen yine yatırılmadığı, bu durumda İlk Derece Mahkemesince davanın usulden reddine karar verilmiş olmasında usul ve kanuna aykırı bir yön bulunmadığı gerekçesiyle, davacı idare vekilinin istinaf başvurunun esastan reddine karar verilmiştir

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; kamulaştırma ödeneğinin temin edilmesi üzerine depo kararının yerine getirildiğini, usul ekonomisi gereği dosyanın gelmiş olduğu aşama gözetilip, davanın kabulüne karar verilmesi gerektiğini ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, dava konusu taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2. 2942 sayılı Kanun'un 10 uncu maddesinin sekizinci fıkrası .

3. Değerlendirme

1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılama hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davacı idare vekilinin aşağıdaki paragrafın kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. Tespit edilen fark kamulaştırma bedelinin, davacı idare vekiline Mahkemece verilen süreler içerisinde depo edilmediği, sunulan banka dekontuna göre fark kamulaştırma bedelinin, Bölge Adliye Mahkemesinin karar tarihinden sonra 07.07.2022 tarihinde depo edildiği anlaşıldığından, usul ekonomisi gözetilip davalı tarafın işin esasına girilerek karar verilmesini isteyip istemediği yönünde beyanları da alınmak suretiyle, sonucuna göre bir karar verilmesi gerektiğinden, bu husus bozmayı gerektirmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

1. Davacı idare vekilinin temyiz itirazının kabulü ile temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

14.01.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.