Konya Asliye Ticaret Mahkemesinin kıymetli evrak kaynaklı menfi tespit davasında, borçlu davacının iddialarının reddi ve İcra İflas Kanunu 72. madde hükümleri uyarınca tazminat koşullarının değerlendirildiği gerekçeli karar.
Özet: Davacı şirketin kıymetli evraktan kaynaklanan borçlu olmadığının tespiti ve kötüniyet tazminatı talebiyle açtığı menfi tespit davasında, davalının ise davanın reddini ve kendi lehine tazminat talep ettiği bu davada mahkeme, İcra İflas Kanununun 72. maddesindeki menfi tespit davası koşulları, ispat yükü ve borçlu aleyhine tazminat şartları başta olmak üzere ilgili hukuki düzenlemeleri inceleyerek, tüm dosya kapsamı ve deliller ışığında davacının davasının reddine karar vermiştir.
T.C. KONYA . ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ... Esas - ...
T.C.KONYA. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİTÜRK MİLLETİ ADINAGEREKÇELİ KARARESAS NO
:KARAR NO
:HAKİM
:KATİP
:DAVACI
:VEKİLİ
:DAVALI
:VEKİLİ
:DAVA
: Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan)DAVA TARİHİ
:KARAR TARİHİ
:GEREKÇELİ KARARINYAZILDIĞI TARİH
:KARARIN MAHİYETİ
: REDMahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili olan şirketin Konya . İcra Müdürlüğünün ... Esas (Eski ... Esas) sayılı takip dosyasında borçlu olmadığının tespiti ile takip konusu asıl alacağın %20 sinden az olmamak üzere kötüniyet tazminatının hüküm altına alınmasını talep ve dava etmiştir.Davalı vekili tarafından sunulan cevap dilekçesinden özetle; Davalı müvekkili hakkında açılmış bulunan işbu hukuki dayanaktan yoksun davanın reddi ile davacı tarafın icra İnkar tazminatı taleplerinin anılan sebeplerle reddine karar verilmesi ile davalı taraf lehine % 20 de aşağı olmamak üzere tazminata hükmedilmesi ile muhakeme masrafları ve ücreti vekaletin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.Dava; "Menfi Tespit" davasıdır.Tüm dosya kapsamı ve deliller birlikte değerlendirildiğinde; Davanın İİK.72.maddesine dayalı menfi tespit davası olduğu, İİK.72.maddesi "Borçlu, icra takibinden önce veya takip sırasında borçlu bulunmadığını ispat için menfi tesbit davası açabilir." İcra takibinden önce açılan menfi tesbit davasına bakan mahkeme, talep üzerine alacağın yüzde onbeşinden aşağı olmamak üzere gösterilecek teminat mukabilinde, icra takibinin durdurulması hakkında ihtiyati tedbir kararı verebilir. İcra takibinden sonra açılan menfi tesbit davasında ihtiyati tedbir yolu ile takibin durdurulmasına karar verilemez. Ancak, borçlu gecikmeden doğan zararları karşılamak ve alacağın yüzde onbeşinden aşağı olmamak üzere göstereceği teminat karşılığında, mahkemeden ihtiyati tedbir yoluyle icra veznesindeki paranın alacaklıya verilmemesini istiyebilir. (Değişik: 9/███████-3494/6 md.) Dava alacaklı lehine neticelenirse ihtiyati tedbir kararı kalkar. Buna dair hükmün kesinleşmesi halinde alacaklı ihtiyati tedbir dolayısıyla alacağını geç almış bulunmaktan doğan zararlarını gösterilen teminattan alır. Alacaklının uğradığı zarar aynı davada takdir olunarak karara bağlanır. Bu zarar herhalde yüzde yirmiden aşağı tayin edilemez.(1) (Değişik: 9/███████-3494/6 md.) Dava borçlu lehine hükme bağlanırsa derhal takip durur. İlamın kesinleşmesi üzerine münderecatına göre ve ayrıca hükme hacet kalmadan icra kısmen veya tamamen eski hale iade edilir. Borçluyu menfi tespit davası açmaya zorlayan takibin haksız ve kötü niyetli olduğu anlaşılırşa, talebi üzerine, borçlunun dava sebebi ile uğradığı zararın da alacaklıdan tahsiline karar verilir. Takdir edilecek zarar, haksızlığı anlaşılan takip konusu alacağın yüzde yirmisinden aşağı olamaz.(1) Borçlu, menfi tesbit davası zımmında tedbir kararı almamış ve borç da ödenmiş olursa, davaya istirdat davası olarak devam edilir. Takibe itiraz etmemiş veya itirazının kaldırılmış olması yüzünden borçlu olmadığı bir parayı tamamen ödemek mecburiyetinde kalan şahıs, ödediği tarihten itibaren bir sene içinde, umumi hükümler dairesinde mahkemeye başvurarak paranın geriye alınmasını istiyebilir. Menfi tesbit ve istirdat davaları, takibi yapan icra dairesinin bulunduğu yer mahkemesinde açılabileceği gibi, davalının yerleşim yeri mahkemesinde de açılabilir. Davacı istirdat davasında yalnız paranın verilmesi lazımgelmediğini ispata mecburdur."4721 Sayılı TMK'nın 6. Maddesinde; " Kanunda aksine bir hüküm bulunmadıkça, taraflardan her biri, hakkını dayandırdığı olguların varlığını ispatla yükümlüdür." şeklinde düzenleme olduğu,6100 Sayılı HMK'nın 190. Maddesinde; " (1) İspat yükü, kanunda özel bir düzenleme bulunmadıkça, iddia edilen vakıaya bağlanan hukuki sonuçtan kendi lehine hak çıkaran tarafa aittir. (2) Kanuni bir karineye dayanan taraf, sadece karinenin temelini oluşturan vakıaya ilişkin ispat yükü altındadır. Kanunda öngörülen istisnalar dışında, karşı taraf, kanuni karinenin aksini ispat edebilir." şeklinde yapılan düzenlemeler ışığında,Menfi Tespit Davasında Borçlunun (davalı - alacaklının lehine) Tazminata Mahkum Edilmesinin Şartlarıa-İcra takibinin durdurulması için ihtiyati tedbir kararı verilmiş ve bu kararın fiilen uygulanmış olması gerekir.b-Alacaklının bir talebi olmasa bile Mahkeme, durdurulan icra takibi konusu alacağın %20’si oranında tazminata mahkum etmekle yükümlüdür.c-Alacaklı lehine hükmedilen tazminatı borçlunun ihtiyati tedbir kararı alırken yatırdığı teminattan alabilir.(... , Yargıtay Üyesi, İtirazın İptali, Menfi Tespit ve İstirdat, Tasarrufun İptali, İflas ve İflasın Ertelenmesi, Sıra Cetvelline İtiraz, 4. Baskı). Bilgileri de dikkate alındığında,(Yargıtay . HD. █████/2013 tarih, ... Esas, ... K. Sayılı İlamı, Yargıtay HD. █████/2003 Tarih. ... Esas, ... K. Sayılı ilamı, Yargıtay HD. █████/2015 Tarih, ... Esas, ... K. Sayılı İlamı)Somut olayda; davacı yan, medar-ı tatbik imzadan kaçınmıştır. Dolayısıyla iddiasını ispat edememiştir.TMK 1/3. Maddesinde; "Hâkim, karar verirken bilimsel görüşlerden ve yargı kararlarından yararlanır."Anayasa'nın 138/1. Maddesinde; " Hakimler, görevlerinde bağımsızdırlar; Anayasaya, kanuna ve hukuka uygun olarak vicdanı kanaatlerine göre hüküm verirler." şeklinde düzenlemeler olduğu,Somut olayımızda; tüm dosya kapsamı, dosyadaki tüm bilgi - belgeler, tüm deliller, tarafların iddia - savunmaları, yukarıda yapılan açıklamalar, bir bütün halinde değerlendirildiğinde, TMK 1/3 ve 6100 Sayılı HMK 297. Maddesi kapsamında Anayasa'nın 138/1 maddesi atfı ile davacının, davalı aleyhine açtığı Menfi Tespit davasının reddine, İİK 72/4 Maddesi gereği %20 tazminatın davacıdan alınıp davalıya verilmesine, karar kesinleştiğinde evrak asıllarının ilgili birimlere iadesine dair Mahkememizce oluşan vicdani kanaate göre aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.HÜKÜM
: GEREKÇESİ YUKARIDA AÇIKLANDIĞI ÜZERE:1-Davacının, davalı aleyhine açtığı Menfi Tespit davasının REDDİNE,2-İİK 72/4 Maddesi gereği %20 tazminatın davacıdan alınıp davalıya VERİLMESİNE,3-Karar kesinleştiğinde evrak asıllarının ilgili birimlere İADESİNE,4-Harçlar kanunu gereğince alınması gereken 615,40-TL harçtan dava başında yatırılan 1.195,43TL harcın mahsubu ile fazladan alınan 580,03-TL'nin davacıya İADESİNE,5-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T göre hesaplanan 30.000,00-TL maktu vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya VERİLMESİNE,6-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde BIRAKILMASINA,7-Davalı tarafından yapılan sarfına mecbur kalınan 818,50TL'lik yargılama giderinin davacıdan alınarak davalıya VERİLMESİNE,8-Taraflarca depo edilip kullanılmayan gider avansının bulunması halinde karar kesinleştiğinde davacıya İADESİNE,Dair, davacı ve davalı vekilinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içerisinde mahkememize veya başka bir yer Asliye Ticaret Mahkemesi'ne verilecek dilekçe ile Konya Bölge Adliye Mahkemesi'ne İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. █████/2025Katip Hakim