antalya bölge adliye mahkemesinin zorunlu trafik sigortasız traktörün sağır-dilsiz yayaya çarpmasıyla sonuçlanan ölümlü kazada %50 kusur tespiti ve güvence hesabından destekten yoksun kalma tazminatı talebine ilişkin istinaf kararı.

Antalya Bölge Adliye Mahkemesinin zorunlu trafik sigortasız traktörün sağır-dilsiz yayaya çarpmasıyla sonuçlanan ölümlü kazada %50 kusur tespiti ve güvence hesabından destekten yoksun kalma tazminatı talebine ilişkin istinaf kararı.

Özet: Bu hukuki belge, karlı ve buzlu yolda sigortasız bir traktörün çarpması sonucu hayatını kaybeden yayanın ailesinin, destekten yoksun kalma tazminatı talebiyle Güvence Hesabına karşı açtığı davayı özetlemektedir; davacılar sürücünün aşırı hız ve kontrolsüzlüğü ile buzlu camını, kaldırımın karlı ve buzlu olması nedeniyle yayaya atfedilen kusurun haksızlığını iddia ederken, davalı Güvence Hesabı usuli eksiklikler ve yetki itirazında bulunmuş, ilk derece mahkemesi ise olayın şartları, sürücünün dikkatsizliği ve sağır-dilsiz yayanın yolda yürümesi dikkate alınarak hem sürücüyü hem de yayayı %50 oranında kusurlu bulmuş ve tazminatın Güvence Hesabından istenebileceğine hükmetmiştir.

T.C.

ANTALYA

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ TÜRK MİLLETİ ADINA

DÖRDÜNCÜ HUKUK DAİRESİ İSTİNAF KARARI

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ

:DENİZLİ 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

DAVA

:Tazminat (Trafik Sigorta Sözleşmesi Kaynaklı Rücuen)

KARAR TARİHİ

:█████/2025

KARAR YAZIM TARİHİ

:█████/2025

Yukarıda tarih ve sayısı yazılı kararın istinaf edilmesi üzerinde dosya incelendi, gereği görüşülüp düşünüldü;

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; maliki ve sürücüsü ... olan ... plakalı traktör █████/2018 tarihinde Denizli İli Pamukkale İlçesi ... Mahallesi ... Caddesinde ... Mahallesi istikametine seyir halindeyken dikkatsiz aşırı hızlı ve kontrolsüz bir şekilde gelerek yaya olan müteveffa ...'a çarptığı ve ölümlü trafik kazasına sebebiyet verdiğini, kaza sonrası olay yerine intikal eden trafik ekiplerince tespit tutanağı tutulmuş olup tutanakta araç sürücüsünün aracın hızını aracın yük ve teknik özelliğine görüş, yol hava ve trafik durumunun gerektirdiği şartlara uydurmamak kuralını ihlal ettiği ve tali kusurlu olduğunu, müvekkilinin ise yayalar taşıt yolu bitişiğinde ve yakınında yaya yolu banket veya alan varsa buralarda yürümek zorunda olduğu kuralını ihlal ettiği sonuç ve kanaatine varıldığını, müteveffaya izafe edilen kusuru kabul etmediklerini, olay yerini gören kamera görüntülerinden de açıkça görüldüğü gibi hava karlı olup kaldırımın üzeri buzla kaplı olduğunu, müteveffa yürüyebileceği en uygun yerden kaldırma en yakın noktadan yürürken karşı yan traktörünün buzlu camından müteveffayı fark edememiş ve hiç frene bile basamadan müteveffaya çarpmış ve elim kaza meydana geldiğini, müteveffa ...'un olay yerinde vefat etmiş olduğunu ve akabinde Denizli Cumhuriyet Başsavcılığının ... Sok. Nolu dosyası ile ölü muayene ve otopsi raporu tanzim edildiğini, Denizli Cumhuriyet Başsavcılığınca iddianame düzenlenmiş ve Denizli 13. Asliye Ceza Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyası ile ceza dosyası açıldığını, müvekkili ...'in ev hanımı olduğunu, eşinin desteği ile yaşamını sürdürdüğünü, ayrıca müvekkili ...'nin de eşinin cezaevinde olması sebebiyle iki çocuğu ile birlikte müteveffa babasını desteği ile onun evinde yaşamını sürdürdüğünü, ...'ın maliki olduğu ... plakalı aracın kaza tarihinde zorunlu trafik sigortası olmadığından destekten yoksun kalma tazminatının tazmini için █████/2018 tarihinde güvence hesabına başvuruda bulunmuş ve █████/2018 tarihinde tebliğ edilmiş ancak yasal süresi geçmesine rağmen bir ödemede bulunulmadığını bu nedenlerden dolayı fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla belirsiz alacak davası niteliğinde şimdilik müteveffanın ölümüyle desteğini kaybeden ... ve ... için ayrı ayrı 50,00 'şer TL olmak üzere toplam 100 TL destekten yoksun kalma tazminatının temerrüt tarihinde itibaren işleyecek avans faizi ile beraber davalıdan tahsili ile her türlü yargılama gideri ile vekalet ücretinin karşı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; yetkiye ilişkin itirazlarının mevcut olduğunu, davaya yada tahkim yoluna başvurulabilmesi için sigorta kuruluşu tarafından başvurunun 15 gün içerisinde cevaplanması veya verilen cevabın talebi karşılamadığına ilişkin olması şartı aranmadığını, mahkememizde görülmekte olan davada kuruma başvuru yapılmış 15 gün içerisinde kurum tarafından cevap verilmiş davacı tarafından eksik evrakların gönderilmesi halinde dosyanın değerlendirme alınacağı bildirdiğini, davacı tarafından eksiklik giderilmeden dava yoluna gidilmesinin haksız olduğunu, söz konusu davanın kusurlu araç sürücüsü - işleteni ...' a ihbar edilmesi gerektiğini, kaza tarihi itibarı ile █████/2015 tarihinden sonra gerçekleşmiş kazalar için açılmış olan davalarda karayolları zorunlu mali sorumluluk sigortası yeni genel şartlarının uygulanması gerektiğini, bu nedenlerden dolayı öncelikle olarak usuli itirazlarının kabulü ile davanın reddine karar verilmesini davanın kusurlu araç sürücüsü ve işletenine ihbar edilmesini, dosyanın adli tıp trafik ihtisas dairesine gönderilmesini, davayı kabul anlamına gelmemek kaydı ile dava tarihinden itibaren yasal faize hükmedilmesini, davanın reddedilen kısmı açısından yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa tahmilini talep etmiştir.

Mahkemece aşağıdaki gerekçeyle; "açıklamalar ile ATK raporunda müteveffanın sağır ve dilsiz olması durumuna değinilmediği görülmekle yolun karlı ve buzlu olması, traktöre ait yol üzerinde 2.8 m fren izi bulunması, yolun iki tarafında kaldırım bulunmasına karşılık yaya müteveffanın araç yolundan sağır ve dilsiz olmasına rağmen kaza anında yürüyor olması ile kusur dağılımının %50 müteveffa yaya ,%50 kusurlu sürücü ... şeklinde olması gerektiği kanaati ile ilgili hüküm kuruldu.

Destekten yoksun kalma tazminatının İstanbul BAM 8.HD ... E.-... K. 25.03.2021 Tarihli kararı gereği güvence hesabından talep olunabileceği görülmüştür.

İstanbul BAM 9.HD ... E- ... K. 07.04.2021 Tarihli kararı gereği ''güvence hesabı cevabından itibaren'' temerrüt tarihi tespit olunmuştur. 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 14. maddesi gereğince ihdas edilen Güvence Hesabı Yönetmeliği'nin 15. maddesi gereğince rizikonun bilgi ve belgeleri ile birlikte ihbar edildiği tarihte Güvence Hesabının tazminatı ödeme yükümlülüğü bulunmakta, ödememe halinde temerrüt gerçekleşmektedir. Böyle bir başvuru olmadığı takdirde ise dava tarihinde doğmaktadır. Olayda 26.12.2018 tarihi sonrası 15 gün eklenerek temerrüt tarihi tespit olundu gerekçesiyle; "Davanın kısmen kabulü ile; eş ... yönünden 100.084,94 TL destekten yoksun kalma tazminatının davalı Güvence Hesabı'ndan 10.01.2019 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınıp davacıya verilmesine, kızı ... yönünden destekten yoksun kalma talebinin reddine" karar verilmiştir.

Davacı vekili, yerel mahkemenin kusur konusunda verdiği kararın dayanağı olmadığını, maktulün tali kusurlu olduğunu, dava konusu kaza sebebi ile açılan Denizli 13. Asliye Ceza Mahkemesi ... Esas Sayılı dosyasında dava dışı sürücü ...'un taksirle öldürme suçunu işlediği yönünde karar tesis edilip ve hükmün kesinleştiğini, ceza dosyasında müteveffanın alt derecede tali kusurlu olduğunun tespit edildiğini, yerel Mahkemece alınan bilirkişi raporları kapsamlı araştırma ve inceleme içermediğinden hukuki denetlenebilirlikten yoksun olduğunu, müvekkili ...’nin destekten yoksun olduğunun sabit olduğunu belirterek istinaf kanun yoluna başvurmuştur.

Davalı vekili, sürücü tarafından davacıya ödeme yapıldığını bu nedenle davanın reddi gerektiğini, kuruma başvuru şartı yerine getirilmeden dava açıldığını, kusur oranlarının resen takdirinin doğru olmadığını ve raporla arasında çelişki olduğunu belirterek istinaf kanun yoluna başvurmuştur.

Dava haksız fiil nedeniyle maddi tazminat istemine ilişkindir.

6100 sayılı HMK'nun 355. maddesi gereğince; İstinaf incelemesi, istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılır. Ancak, bölge adliye mahkemesi kamu düzenine aykırılık gördüğü takdirde bunu resen gözetir.

Denizli 13.Asliye Ceza Mahkemesi ... E.-... K. Sayılı dosyasında ATK tarafından düzenlenen raporda ...'un asli kusurlu olduğunu, müteveffa yaya ... 'un tali kusurlu olduğu ve bu kusur oranları üzerinden hüküm kurulduğu görülmüştür.

Mahkemece resen seçilen Adli Trafik Bilirkişisi ... tarafından düzenlenen █████/2020 tarihli raporunda özetle; yaya ...'un kaza mahalline gelince arkasından seyretmekte olan traktörün sadmesine maruz kaldığı, çarpmanın etkisi ile yere düşüp kaza mahallinde vefat ettiği içinde yürüdüğü taşıt yolunun her iki tarafında yaya kaldırımının bulunduğunu, sürücü ... maliki olduğu ... plakalı traktör ile kutluca mahallesi istikametinden ... caddesini takiben ... Mahallesi istikametine doğru seyrettiği, kaza mahalline gelince aracın ön tekeri ile kendisi ile aynı istimakete önünde yol içinde yürüyen yaya ...'a çarptığı traktörün sağ ön tekeri ile yayanın üzerinden geçtiği darbeyi aldığı ... plakalı traktörün zorunlu mali sorumluluk sigortası bulunmadığını, trafik kazasının oluşmasından sonra trafik zabıtasınca kaza mahallinde işlem yapıldığı, trafik kazası tespit tutanağı tanzim edildiği, sonuç olarak; kazanın oluşumunda ... plakalı traktör sürücüsü ...'un 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunun 52/1.b araçların hızlarını aracın yük ve teknik özelliğine, görüş yol hava ve trafik durumunun gerektirdiği şartlara uydurmak maddisini ihlal ettiğini, Yaya ... 'un 2918 sayılı karoyolları trafik kanunun 68/1a taşıt yolu bitişiğinde bulunan yaya kaldırımını kullanmama maddisini ve 68/1a zorunlu hallerde taştı yolu üzerinde trafiği tehlikeye düşürecek davranışlarda bulunmak maddesini ihlal ettiğini beyan etmiştir.

Buna göre Ceza Mahkemesindeki ATK tarafından verilen rapordaki hususlarla mahkemece alınan raporda aynı hususlara değinildiği halde mahkemece maktulün sağır ve dilsiz olmasından dolayı % 50 kusur verilmesi doğru değildir. Öte yandan mahkemece alınan raporda kusur dağılımı da yapılmayıp mahkemenin resen oransal kusur dağıtımı doğru değildir. Buna göre mahkemece hükme esas alınan kusur raporunda oransal kusur tespiti yapılmadığı mahkemece resen kusur dağılımı yapıldığı gözetilerek dosyadaki tüm deliller değerlendirilmek suretiyle tarafların olaydaki kusur oranlarının tespiti için üniversite öğretim üyelerinden veya Karayolları Genel Müdürlüğünde görevli fen heyetinden seçilecek uzman bilirkişilerden denetime elverişli, ayrıntılı ve gerekçeli rapor alınıp sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmadığından hükmün kaldırılmasına karar vermek gerekmiştir. (emsal Yargıtay 4 . Hukuk Dairesi ██████████ Esas, █████████ Karar , █████████ Esas, █████████ Karar)

HÜKÜM

: Yukarıda açıklanan nedenlerle ;

1-Davacı vekili ile davalı vekilinin istinaf isteminin KABULÜNE, kararın 6100 Sayılı HMK'nun 353/1 fıkra (a-6) bendi gereğince KALDIRILMASINA, sair istinaf nedenlerinin şimdilik incelenmesine yer olmadığına,

2-Davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye GÖNDERİLMESİNE,

3-İstinaf eden davacı ve davalının peşin yatırdığı istinaf karar harçlarının isteği halinde taraflara iadesine,

4-Davacı ve davalı tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin ilk derece mahkemesince verilecek hükümde dikkate alınmasına,

5-Kesin olan işbu kararın taraflara tebliği ve harç iade işlemlerinin ilk derece mahkemesince yerine getirilmesine,

İlişkin dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda █████/2025 tarihinde, 6100 sayılı HMK'nun 353. maddesi (1-a) bendi gereğince KESİN olarak oy birliği ile karar verildi.

...