İstanbul 19. Asliye Ticaret Mahkemesinde görülen itirazın iptali davasında, e-ihale ile pert araç satışından doğan uyuşmazlıkta davalının tacir sıfatının tespiti yargılaması.
Özet: Bu itirazın iptali davasında, elektronik ihale yoluyla sattığı hasarlı araç bedellerini ödemeyen davalıya karşı icra takibi başlatan davacı, davalının haksız itirazının iptali ile takibin devamını ve icra inkar tazminatı talebinde bulunmuştur; mahkeme ise uyuşmazlığın taraflarının tacir olup olmamasının ticari dava niteliği ve görevli mahkemenin belirlenmesi açısından hayati önem taşıdığını belirterek, davalının Vergi Usul Kanununa göre tacir vasfına sahip olup olmadığını ve ticari işletmesinin niteliğini ilgili resmi kurumlardan detaylı bir şekilde araştırması gerektiği yönünde karar almıştır.
T.C.
İSTANBUL19. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİESAS NO
:████████ EsasKARAR NO
:████████DAVA
:İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)DAVA TARİHİ
:█████/2025KARAR TARİHİ
:█████/2025Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,DAVA
:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkil şirketin, ... adresli web sitesi üzerinden sigorta şirketleri ile yapmış olduğu anlaşmalar gereği hasarlı/pert araçların e-ihale yöntemi ile satışı işi ile iştigal ettiğini, davalı ile müvekkil davacı arasında 07.04.2023 tarihli "Pert Alıcı Sözleşmesi" akdedilmiş, bu sözleşme kapsamında davalı tarafça müvekkil tarafından düzenlenen ihalelere elektronik ortamda teklif sunma imkanı elde edildiğini, Bu kapsamda, davalı taraf ... plakalı araçların elektronik ihalesine katıldığını, davalının ... plaka sayılı araca 1.775.000 TL,4 ... plaka sayılı araca 575.500 TL, ... plaka sayılı araca ise 475.500 TL'lik en yüksek teklifi vermek suretiyle aracı almaya hak kazanmıştır.Davalı tarafça, taraflar arasında münakit sözleşmeye ve ihale şartnamesine aykırı bir biçimde aracın ihale alım bedelleri müvekkile ödenmediğini, davalının araç alım satım işi ile iştigal etmekte olan bir tacir olduğunu, dolayısıyla mahkemenin huzurdaki uyuşmazlık bakımından görevli ve yetkili olduğunu, müvekkili şirket uhdesinde oluşan zararın tahsili için dava konusu .... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası tahtında icra takibi başlatıldığını, davalı tarafça haksız ve hukuki dayanaktan yoksun bir biçimde ödeme emrine itiraz edilmiş ve icra müdürlüğünce takibin durdurulmasına karar verildiğini bildirip, icra dosyasında vaki itirazın iptalini teminen huzurdaki davanın ikame edilmesi zaruretinin hasıl olduğunu bildirip, davanın kabulü ile, davalının .... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasında vaki itirazının iptaline karar verilmesini, davalı aleyhine %20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini, yargılama giderleri ve ücreti vekaletin davalı yan üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.DELİLLER
:Mersin Ticaret Sicil Müdürlüğüne müzekkere yazılarak, Davalı ... - ( T.C.... )Vergi Usul Kanunu 176. ve 177. Maddeleri gereğince 1. Sınıf tacir olup olmadığı, bilanço usulüne göre defter tutup tutmadığı, tacir mi esnaf mı olduğu, tacir ise hangi defterleri tuttuğu, Vergi Usul Kanunu 177/1 maddesinde ki limitleri aşıp aşmadığı esnaf işletmesini aşan düzeyde gelir sağlayıp sağlamadığı hususlarının araştırılarak gönderilmesi istenilmiştir.Mersin Esnaf Ve Sanatkarlar Odaları Birliği Başkanlığı' na müzekkere yazılarak, Davalı ... - ( T.C.... ) Vergi Usul Kanunu 176. ve 177. Maddeleri gereğince 1. Sınıf tacir olup olmadığı, bilanço usulüne göre defter tutup tutmadığı, tacir mi esnaf mı olduğu, tacir ise hangi defterleri tuttuğu, Vergi Usul Kanunu 177/1 maddesinde ki limitleri aşıp aşmadığı esnaf işletmesini aşan düzeyde gelir sağlayıp sağlamadığı hususlarının araştırılarak gönderilmesi istenilmiştir.Mersin Defterdarlığına müzekkere yazılarak, Davalı ... - ( T.C.... ) Vergi Usul Kanunu 176. ve 177. Maddeleri gereğince 1. Sınıf tacir olup olmadığı, bilanço usulüne göre defter tutup tutmadığı, tacir mi esnaf mı olduğu, tacir ise hangi defterleri tuttuğu, Vergi Usul Kanunu 177/1 maddesinde ki limitleri aşıp aşmadığı esnaf işletmesini aşan düzeyde gelir sağlayıp sağlamadığı hususlarının araştırılarak gönderilmesi istenilmiştir.GEREKÇE
:Dava, .... İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı icra dosyasına yapılan itirazın iptali ve takibin devamı talebine ilişkindir.Görev, HMK md. 114 uyarınca dava şartıdır ve mahkeme tarafından re'sen gözetilir. Ticaret mahkemelerinin görevi TTK md. 4'te düzenlenmiştir. Bu maddeye göre her ticari dava ticaret mahkemesinin görevinde değildir. Bir davanın ticaret mahkemesinde görülebilmesi için mutlak veya nispi ticari dava olması gerekir. Mutlak ticari davalar TTK'da düzenlenen konulara ilişkin olup, davanın taraflarının tacir olup olmaması önemli değildir. Nispi ticari davalar ise, her iki tarafın da tacir olduğu ve her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili olan davalardır. Yargıtay 20. HD'nin ████████ Esas ve █████████ Karar sayılı ilamında "Bu maddeye göre bir davanın ticari dava sayılabilmesi için tarafların her ikisinin tacir olması ve uyuşmazlığın her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğması veya ticari nitelikte çekişmesiz yargı işi olması veyahut da açılan davanın maddede altı bent halinde sayılan davalardan olması gerekir. Taraflardan biri tacir değilse veya tacir olmasına rağmen uyuşmazlığın ticari işletmeyle ilgisi yoksa ticari davanın varlığından söz edilemez." şeklinde karar verilmiştir. Yine aynı kararda "Ticari iş karinesinin düzenlendiği TTK’nın 19/2. maddesi uyarınca, taraflardan biri için ticari iş sayılan bir işin diğeri için de ticari iş sayılması, davanın niteliğini ticari hale getirmez. TTK, Kanun gereği ticari dava sayılan davalar haricinde, ticari davayı ticari iş esasına göre değil, ticari işletme esasına göre belirlemiştir. Hal böyle olunca, işin ticari nitelikte olması davayı ticari dava haline getirmez." şeklinde ticari davaların ve ticari işlerin ayrımına vurgu yapılmıştır.Somut olayda davalı hakkında tacir araştırılması yapılmış ve davalının esnaf sınırını aşan bir gelirinin bulunmadığı, tacir olmadığı anlaşılmıştır. Dava konusu uyuşmazlığın araç satış sözleşmesinden kaynaklandığı ve mutlak ticari davalardan olmadığı kanaatine varılmıştır. Açıklanan sebeplerle dava, mutlak veya nispi ticari davalardan olmadığından mahkememizin görevsiz olduğu anlaşılmış ve asliye hukuk mahkemelerinin görevli olduğu yönünde aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.HÜKÜM
: Yukarıda izah edilen gerekçeye istinaden;1-Mahkememizin görevsizliği sebebi ile davanın usulden REDDİNE, görevli mahkemenin İSTANBUL ASLİYE HUKUK MAHKEMELERİ olduğunun tespitine,2-Davacı vekilinin ihtiyati haciz talebinin görevli mahkeme tarafından değerlendirilmesine,3-Karar kesinleştiğinde ve iki haftalık süre içerisinde taraflarca mahkememize başvurulması halinde dosyanın görevli İSTANBUL ASLİYE HUKUK MAHKEMESİNE GÖNDERİLMESİNE,4-6100 sayılı yasanın 20. madde uyarınca süresi içinde kanun yoluna başvurulmadığı takdirde, kararın kesinleştiği tarihten; kanun yoluna başvurulması durumunda başvurunun reddi kararının tebliğden itibaren iki haftalık süre içerisinde taraflarca mahkememize başvurarak dosyanın görevli mahkemeye gönderilmesinin talep edilmemesi halinde dosyanın re'sen ele alınarak açılmamış sayılmasına karar verilmesine,5-6100 sayılı HMK'nın 331. maddesi uyarınca yargılama gideri ve vekalet ücretinin görevli mahkemece nazara alınmasına,Dair, kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde istinaf yolu (İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine başvuru yolu) açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. █████/2025Katip ...Hakim ...