tescilli kırlent ve tescilsiz berjer tasarımlarının ihlali ile haksız rekabet iddiaları içeren, davalının tasarımın hükümsüzlüğü ve kötü niyetle açıldığını savunduğu endüstriyel tasarım davası.

Tescilli kırlent ve tescilsiz berjer tasarımlarının ihlali ile haksız rekabet iddiaları içeren, davalının tasarımın hükümsüzlüğü ve kötü niyetle açıldığını savunduğu endüstriyel tasarım davası.

Özet: Davacı, kendi tescilli kırlent tasarımları ile tescilsiz berjer tasarımlarının davalı tarafından kopyalanarak ihlal edildiğini ve haksız rekabet eylemlerinde bulunulduğunu iddia ederek ihlalin sonlandırılmasını talep ederken; davalı, davacının tasarım tescilinin tescil tarihinden önce kendisiyle ilişkili kişilerce ticari kullanıma sunulduğu gerekçesiyle yenilik ve ayırt edicilik vasfına sahip olmadığını, dolayısıyla hükümsüz kılınması gerektiğini ve bu davanın kötü niyetli olarak kendi aleyhindeki tecavüz davasını uzatma amacı taşıdığını savunmaktadır.

T.C.

İSTANBUL

1. FİKRÎ VE SINAÎ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ

ESAS NO

: ███████ Esas

KARAR NO

: ███████

DAVA

: Endüstriyel Tasarım (Endüstriyel Tasarımın Hükümsüzlüğünden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ

: █████/2024

KARAR TARİHİ

: █████/2025

Mahkememizde görülmekte bulunan Endüstriyel Tasarım (Endüstriyel Tasarımın Hükümsüzlüğünden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Davacı, kendisi tarafından tasarlanmış olan kırlent tasarımlarını koruma altına almak üzere 02.02.2023 tarihinde Türk Marka Patent kurumu nezdinde tasarım tescil belgesi talepli bir başvuruda bulunmuş, nitekim bu başvuru 26.06.2023 tarihinde bültende yayımlanarak ... tescil numarası altında kabul ve ilan edilmiş olduğunu (Ek-1:Tasarım Tescil Belgesi) Bununla birlikte, yine Davacının tasarım çizgilerinin izlerini taşıyan, yeni ve diğerlerinden ayırt edici tasarım nüansları taşıyan ve Türkiye'de ilk kez 24.07.2022 tarihinde Davacı tarafından ... hesabında kamuya arz edilen bir berjer tasarımı da bulunmakta olduğunu, Davacıya ait bu berjer tasarımı ise aşağıda detaylıca izah olunacağı üzere tescilsiz koruma kapsamında olduğunu (Ek-2: Berjer Tasarım Görselleri), Davacı tasarımına konu ürünlerinin joydones markası adı altında satışa sunarak ticari gelir elde etmekte olduğunu, (Ek-4: joynodes internet sitesi) Davalı tarafından yapılan bir paylaşımın kendisine ait kırlent tasarımlarının birebir aynısı olduğunu tespit eden Davacı, Davalı'nın ... sayfasını incelediğinde ise “...” (24 saat süre ile yapılan paylaşım) Davacıya ait berjer tasarımlarının da birebir kopyalandığı üretim tesisinden bir video paylaşımı daha yapıldığını görmüş olduğunu, neticeten, Davacının tasarımına konu ürünlerin birebir kopyası Davalı'ya ait .... adresli internet sitesinde ve ... isimli ... adresinde, satışa sunulmakta olduğunu, Davalının işbu hukuka aykırı eylemleri noter marifetiyle resmi olarak tespit altına da alınmış olduğunu (Ek-5: E-tespit tutanakları) ilgili tasarım teciline konu kırlentlere ilişkin tecavüz ve tescilsiz koruma kapsamında olan berjere yönelik tecavüzün e-tespitine müteakip ... 15. Noterliği'nin...tarih ve ... Yevmiye numaralı ihtarnamesi ile Davalı'ya ilgili ihlal bildirilerek ihlale son verilmesi iyi niyetle talep edilmiş olduğunu (Ek-6: İhtarname), ihtarname Davalı'ya 13.11.2023 tarihinde teslim edilmiş, fakat Davalı kendisine verilen sürede ne ilgili içerikleri kaldırmış ne de söz konusu hukuka aykırı üretim ve satışlarına son vermiş olduğunu, Davalı'nın Davacıdan herhangi bir nam ve hesap adı altında tasarımın kullanımına ilişkin bir izin almamış yahut Davacı ile usulüne uygun bir devir sözleşmesi akdetmemiş olduğunu, davalı bununla da kalmayarak haksız rekabet teşkil edecek şekilde Davacı müşterilerine ürünü daha düşük bedellerden imal edebileceği ve satabileceği yönünden haksız rekabet teşkil eden vaatlerde bulunmakta, ürünün piyasa değerini de kırarak Davacıya maddi ve manevi anlamda zarar vermekte, ticari itibarını zedelemekte olduğu, işbu nedenle Davalı'nın Davacının tasarımına konu olan ürünleri üretmek ve satışa sunmak yönünden halen de süregelen söz konusu hukuka aykırı fiil ve eylemlerinin tecavüz niteliğinde olduğu açıkça görülmekte olduğu yönünde görüş ve kanaatlerini sunmuşlardır.

SAVUNMA; Davalı vekili davaya cevap dilekçesinde özetle; Davalı yan sunmuş olduğu dava dilekçesinde özetle; Davalının tasarım tesciline konu ürünlerin tescil tarihinden önce başka kimselerce de ticari amaçlar ile kullanıldığını bu bahisle Davalının tasarım tescilinin ayırt edicilik barındırmıyor oluşu sebebiyle hükümsüzlüğünün gerektiğini ileri sürmüş olduğunu, Söz konusu dava bütünüyle kötü niyetli olup gerek Davacı hilafında tecavüzün sonlandırılması talebiyle Davalının açmış olduğu ... 2. Fikri Sınai Haklar Mahkemesi'nin ...E. Sayılı dosyasında yargılamayı sürüncemede bırakmak gerekse yargılama sürecinde Davalıya ait tescilli ürünler özelinde elde edilen gelirlerden mahrum kalmamak üzere yapılan, özetle mahkeme aracılığıyla tecavüze konu fiil ve eylemlerini sürdürmek gayesiyle yapılmış bir hamle olduğunu, zira, Davalı'nın Davalıdan daha evvel kamuya arz ettiğini iddia ettiği ve sonrasında ise farklı ticari kanallar aracılığıyla satışa sunulması sebebiyle tasarımların alenileştiğini iddia ettiği herkes Davalı ile halihazırda iş ilişkisi içerisinde bulunduğu kimseler olduğunu, Örneğin, Davalıdan önce satışını yaptıklarını dolayısıyla Davalının onların ürününü kullandığı ...A.Ş ve onun yavru şirketi ...Ltd. Şti üzerinden ticari faaliyetlerini sürdürmekte olduğunu, her iki şirketin de hem ortağı hem de şirket yetkilisi Davalının eşi Dava dışı ... olduğunu, Söz konusu şirket ile Davalı arasında bir organik bağın bulunduğu hiç şüphesiz olduğunu, bu delil Davalı ile ... firması arasındaki organik bağı ispata yarar nitelikte olduğunu, Davalı, Dava dışı ... Bey ile birlikteliğinin olduğu süreçte tasarım tesciline başvurmak için gerekli ve yeterli maddi imkanı bulamasa da kendisi tarafından tasarlanan ve o dönem tescilsiz koruma kapsamında bulunan ürünlerin bir başka şirket kanalıyla satılması için ... 'ya muvafakatname vermiş olduğunu, Davacı'nın Davalıdan önce ürünü kamuya arz ettiğini iddia ettiği bir diğer firma olan Joynodes firması ise bizzat Davalıya ait Davalının tasarımlarının satışını gerçekleştirdiği markanın adı olduğunu, dolayısıyla söz konusu "Davalının kendisine ait firma" ile arasında organik bağın bulunduğu da izahtan vareste olduğunu, bu delil ise taraflar arasındaki iş ilişkisini ortaya koyar nitelikte olduğunu, yine Davalı'nın iddia etmiş olduğu bir diğer bir firma olan ve ... adı altında satış yapan ... Şti ile 1 akdedilen Ürün Tedarik Sözleşmesine istinaden ... Davalının tasarımı olan ürünleri ... internet sitesi üzerinden satışa sunmakta olduğunu, yani söz konusu firmanın da Davalının tasarım hakkı dahilinde akdetmiş olduğu sözleşmeye istinaden ilgili satışları gerçekleştirdiği izahtan vareste olduğunu, Davalı'nın iddia ettiği bir diğer satış kanalı olan ...'de yapılan satışlar da yine Davalının bilgisi ve onayı dahilinde yapılan satışlar olduğunu, davalı, ... Şirketi ile yapmış olduğu anlaşma dahilinde ... Davalıdan aldığı ürünleri uluslararası e ticaret firmalarında satışa sunmakta olduğunu, görsellerde bulunan ürünler Davalının ... ve ... adı altında (...) satışa sunduğu kırlentler olduğunu, söz konusu ürünlerin tedarikine ilişkin düzenlenen faturalar ekte sayın mahkemenizin bilgisine sunulmuş olduğunu, Ayrıca belirtmek gerekir ki Davalı'nın tarih belirtmeyerek dilekçesine eklemiş olduğu tüm diğer Pinterest paylaşımları ticari amaç gözetmeyen, Davalının tasarımlarını beğenen kimselerce kendi kişisel koleksiyonlarına beğenilerini kamuya paylaşmak üzere eklenen görsellerden ileri gitmemekte olduğunu, zira ..., ilgi alanlarına göre gruplanan görsel paylaşımı mantığıyla kurulmuş kişilerin ilgi alanlarına uygun ürün ve içeriklerini panolar halinde sergilediği bir sosyal platformdan ibaret olduğunu, anne Kaz adlı kullanıcı ise tamamen Davalının kendi internet sitesinde yer alan ürün görsellerini kişisel zevkleri ile örtüşmesi dolayısıyla ... hesabında paylaşan bu yolla herhangi bir ticari kazanç elde etmeyen bir sosyal ağ kullanıcısı olduğunu, Söz konusu tasarımların Davalıya ait ürünler olduğu tüm sektör paydaşları tarafından bilinmekte olduğunu, davacı, Davalının tanınmışlık düzeyine erişmiş olan tasarımlarını hukuka aykırı olarak kullanmaya devam edebilmek üzere kötü niyetli olarak işbu davayı ikame etmiş olduğunu, Davalı usulüne uygun şekilde tescil ettirmiş bulunduğu tasarım tescil belgesine dayanarak açmış olduğu ... 2. Fikri Sınai Haklar Mahkemesi'nin ...E. Sayılı dosyası ile tasarım tesciline yönelik ihlallere son verilmesini talep etmiş olduğunu, buna bir rövanş niteliğinde olan işbu davanın ise Davacı tarafın haksız ve hukuka aykırı eylemlerine hukuki bir yol bulma çabasından ibaret olduğunu, Davalının tasarlamış olduğu ürünleri ustalara ileterek kalıplarını çıkarttığı bu whatsapp yazışmaları da ürünlerin özgünlerini ispata yarar nitelikte olduğunu, zira 2020 Haziran ayından itibaren ürünlerin tasarımlarını devamlı olarak ustalara ileten Davalı Davacı'nın iddia ettiğinin aksine 2020 Haziran'dan bu yana ürünün üretiminin yapmakta olduğunu, bir tasarımın ayırt edici niteliğe sahip olması, bu tasarımın bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenim ile karşılaştırılacak diğer tasarımın bıraktığı genel izlenim arasında belirgin bir farklılık olması anlamında olduğunu, ayırt edicilik değerlendirilmesinde ise kıyaslanan tasarımların farklılıklarından çok ortak özelliklerine ağırlık verilir ve tasarımcının tasarımı geliştirme açısından ne kadar seçenek özgürlüğüne sahip olduğu dikkate alınır olduğunu, davalı ürünleri bizzat tasarlamış, ustalara kalıplarını çıkartmış, profesyonel olarak ürünleri fotoğraflamış ve kamuya arz etmiş olduğunu, Davacı tarafın sunmuş olduğu tüm diğer pinterest paylaşımları Davalı Şirket'in ürünlerini beğenen kişisel hesaplarında kişisel zevklerini paylaşan kişilerden oluşmakta olup Davalının tasarımlarının ayırt ediciliğine etki edecek bir tasarım iddiası yahut ticari faaliyet konusu edilme gibi bir halin varlığı somut olay özelinde bulunmamakta olduğunu, o kadar ki ...'te yapılan paylaşımlardan birçoğu Davalının kendi ürünleri için yaptırmış olduğu profesyonel görsellerin paylaşılmasından ibaret olduğunu, zira ... gibi sosyal mecralarda Davalının ürün görsellerine yer verilmesi Davalının tasarımlarının tanınmışlık düzeyinin doğal bir sonucu olduğunu, Davalı Şirket ... Adresi olan ... kullanıcı adlı hesabın "..." başlıklı kısmında yer alan kullanıcı yorumları ve tarihleri (.../) Söz konusu Davalıya ait ... adresi incelendiğinde 2020 yılından bu yana Davalı Şirket'in ürünlerini alan kullanıcılardan gelen yorumlar görülmekte olduğunu, bu husus ürününün ilk tasarımcısı ve kamuya arz edicisinin Davalı olduğunu gösterir nitelikte olduğunu, Davacı yan bu dahilde ilgili tasarımın hükümsüzlüğü hususunda ne gibi bir menfaati olduğunu ortaya koyamadığı gibi söz konusu hükümsüzlük iddiası ise kötü niyetli bir iddiadan ileri gelmekte olduğunu, işbu sebeple ikame edilen davanın aktif husumet yokluğu sebebiyle reddi gerekmekte olduğu beyan ve talep etmiştir.

Bilirkişiler 24.06.2024 tarihli bilirkişi raporlarında özetle; Davacı taraf dilekçelerinde “Ekte ve aşağıda görselleri sunmuş olduğumuz dava dışı ..., ... ve ...isimli instagramlarda, anılan tescilli desen tasarımlarını, davalının tescil için başvurmuş olduğu 02.02.2023 tarihinden önceki 12 aydan daha eski tarihlerde, yani 02.02.2022 tarihinden önce ... isimli sosyal medya platformu üzerinden paylaşmıştır" şeklindeki beyanları üzerine sunulan linkler hakkında yapılan araştırma ve inceleme sonuçları bilişim değerlendirme kısmında detaylıca sunulduğu, Davalı taraf dilekçelerinde “Davalının tasarlamış olduğu ürünleri ustalara ileterek kalıplarını çıkarttığı bu Whatsapp yazışmaları da ürünlerin özgünlerini ispata yarar nitelikte olduğunu, zira 2020 Haziran ayından itibaren ürünlerin tasarımlarını devamlı olarak ustalara ileten Davalı Davacı'nın iddia ettiğinin aksine 2020 Haziran'dan bu yana ürünün üretiminin yapmakta olduğunu, bir tasarımın ayırt edici niteliğe sahip olması, bu tasarımın bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenim ile karşılaştırılacak diğer tasarımın bıraktığı genel izlenim arasında belirgin bir farklılık olması anlamında olduğunu, ayırt edicilik değerlendirilmesinde ise kıyaslanan tasarımların farklılıklarından çok ortak özelliklerine ağırlık verilir ve tasarımcının tasarımı geliştirme açısından ne kadar seçenek özgürlüğüne sahip olduğu dikkate alınır olduğunu, davalı ürünleri bizzat tasarlamış, ustalara kalıplarını çıkartmış, profesyonel olarak ürünleri fotoğraflamış ve kamuya arz etmiş olduğunu” şeklindeki beyanları üzerine sunulan ekran görüntüleri hakkında yapılan araştırma ve inceleme sonuçları bilişim değerlendirme kısmında detaylıca sunulduğu, Davalı taraf dilekçelerinde “Davalı Şirket ... Adresi olan joynodes kullanıcı adlı hesabın "..." başlıklı kısmında yer alan kullanıcı yorumları ve tarihleri ...Söz konusu Davalıya ait ... adresi incelendiğinde 2020 yılından bu yana Davalı Şirket'in ürünlerini alan kullanıcılardan gelen yorumlar görülmekte olduğunu, bu husus ürününün ilk tasarımcısı ve kamuya arz edicisinin Davalı olduğunu gösterir nitelikte olduğunu" şeklindeki beyanları üzerine sunulan ekran görüntüleri hakkında yapılan araştırma ve inceleme sonuçları bilişim değerlendirme kısmında detaylıca sunulduğu, Davalı tarafa ait ...no'lu tasarımların yenilik ve ayırt edicilik niteliklerine sahip olmadığı görüş ve kanaatine varmışlardır.

Bilirkişiler 19.10.2024 bilirkişi raporlarında özetle; Taraflarına tevdii edilen görev kapsamında davalı tarafından sunulan itiraz ve delil dilekçeleri incelenmiş ve yapılan tespit, inceleme ve değerlendirmeler neticesinde; dosyada talep edilen kontroller de sağlandığında; dosyaya davalı tarafça sunulan ekran görüntülerinin ... isimli platform üzerinden yapılan yazışmalar olduğu, yazışmaların “30 Temmuz 2020" ile “16 Mayıs 2021” tarihleri arasında olduğu, yazışmaların “...” isimli bir grubun içinde yapıldığının ekran görüntülerinden anlaşılmış olduğu, Whatsapp Ekran-1, Whatsapp Ekran-4 'te bulunan tasarımların ...numaralı tescil içeriğinde 4 nolu tasarıma ait olduğu, Whatsapp Ekran-2 Whatsapp Ekran-3 ve Whatsapp Ekran-5' te bulunan tasarımların... numaralı tescil içeriğinde 6 nolu tasarıma ait olduğu, Whatsapp Ekran-6' da bulunan tasarımların ... numaralı tescil içeriğinde ... nolu tasarıma ait olduğu, Whatsapp Ekran-7' de bulunan tasarımların ... numaralı tescil içer tasarıma ait olduğu, Whatsapp Ekran-8 ve Whatsapp Ekran11' de bulunan tasarımların...numaralı tescil içeriğinde ... nolu tasarıma ait olduğu, Whatsapp Ekran-9' da bulunan tasarımın ... numaralı tescil içeriğinde 9 nolu tasarıma ait olduğu, Whatsapp Ekran-10' da üstte bulunan tasarımın ... numaralı tescil içeriğinde 10 nolu tasarıma ait olduğu, değerlendirilmiş olup, kök raporda ulaşılan; “Davalı tarafa ait ...no'lu tasarımların yenilik ve ayırt edicilik niteliklerine sahip olmadığı yönünde görüş ve kanaatlerini sunmuşlardır.

DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE

Dava konusu uyuşmalığın; Davanın ... tescil numaralı davalı adına kayıtlı olan tescilli tasarımların hükümsüzlüğü ile sicilden terkine ilişkin olduğu anlaşıldı.

Tüm dosya kapsamı, dosya kapsamına sunulu tüm itiraz ve deliller muvacehesinde yapılan incelemede, dosya kapsamına alınan usul ve yasaya uygun tespitler ihtiva eden iki ayrı bilirkişi raporu ile yenilik ve ve ayırt edicilik yönünden gerekli karşılaştırmalı incelemeler yapılmış, alınan her iki bilirkişi raporu ile de Davalı tarafa ait ... no'lu tasarımların yenilik ve ayırt edicilik niteliklerine sahip olmadığı tartışmaya açık olmayacak şekilde belirlenmiş, ... numaralı tasarımların ise yeni ve ayırt edici olduğu, bu konuda davacı yanın da rapora itiraz da bulunmayarak davalı lehine kazanılmış hakkın da doğduğu gözetilerek, Davalı adına tescilli ... nolu tasarımlar yönünden yenilik ve ayırt edici niteliğe haiz olmaması sebebiyle bahsi geçen tasarımların hükümsüzlüğü ve sicilden terkinine, kararın kesinleşmesi ile kararın infazı için TPMK'ya müzekkere yazılmasına... numaralı tasarımlar yönünden açılan davanın reddine, dair aşağıdaki gibi hüküm tesis edilmiştir.

HÜKÜM

1-Açılan davanın kısmen kabul kısmen reddi ile;

-Davalı adına tescilli ... nolu tasarımlar yönünden yenilik ve ayırt edici niteliğe haiz olmaması sebebiyle bahsi geçen tasarımların hükümsüzlüğü ve sicilden terkinine, kararın kesinleşmesi ile kararın infazı için TPMK'ya müzekkere yazılmasına,

-5 ve 8 numaralı tasarımlar yönünden açılan davanın reddine,

2-Davalı yandan Alınması gereken 615,40 TL karar ve ilam harcından peşin alınan 427,60 TL peşin harcın mahsubu ile bakiye kalan 187,80 TL karar ve ilam harcının davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına, davalıdan alınması gereken karar ve ilam harcına mahsubu yapılan davacının peşin harç olarak yatırdığı 427,60 TL'nin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,

3-Davacı tarafça yapılan başvurma harcı, posta ve bilirkişi ücretlerinden oluşan toplam 9.332,60 TL yargılama giderinden kabul ve ret oranları nazara alınarak 7.635,76 TL olan kısmının davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, bakiye kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,

4-Davalı tarafından yapılan posta ve bilirkişi ücretlerinden oluşan toplam 9.750,00 TL yargılama giderinden kabul ve ret oranları nazara alınarak 1.772,72 TL olan kısmının davacıdan tahsili ile davalıya ödenmesine, bakiye kısmın davalı üzerinde bırakılmasına,

5-Davacı taraf kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihindeki tarife gereğince hesaplanan maktu 40.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,

6-Davalı taraf kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihindeki tarife gereğince hesaplanan maktu 40.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalıya ödenmesine,

7-Arta kalan gider ve delil avansının kararın kesinleşmesi ile yatıran tarafa iadesine,

Dair karar taraf vekillerinin yüzüne karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki haftalık süre içinde İSTİNAF YASA YOLU AÇIK olmak üzere verilen karar açıkça okundu, usulen anlatıldı.█████/2025

Katip

¸e-imzalıdır

Hakim

¸e-imzalıdır