istanbul bölge adliye mahkemesi, faydalı modelin hükümsüzlüğü davasında yenilik ve kullanım önceliği iddialarına dayalı ihtiyati tedbir ara kararını istinaf incelemesiyle değerlendirdi.

İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi, faydalı modelin hükümsüzlüğü davasında yenilik ve kullanım önceliği iddialarına dayalı ihtiyati tedbir ara kararını istinaf incelemesiyle değerlendirdi.

Özet: Faydalı model belgesinin hükümsüzlüğü davasında, davacı, davalının hak ihlali iddiasına konu olan faydalı modelin kendi ürünüyle teknik farklılıklar içerdiğini, yenilik vasfını taşımadığını ve kendi ürününün davalının tescilinden önce piyasada bulunduğunu ileri sürerek, söz konusu faydalı modelin hükümsüzlüğünü talep etmiş; ilk derece mahkemesi, davalının faydalı modelini davacıya karşı ileri sürmesini 50.000 TL teminat karşılığında tedbiren engelleme yönündeki ihtiyati tedbir talebini kabul etmiştir.

T.C.

İSTANBUL

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

44. HUKUK DAİRESİ

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

İ S T İ N A F M A H K E M E S İ K A R A R I

DOSYA NO

: ████████

KARAR NO

: ████████

İNCELENEN ARA KARARIN

MAHKEMESİ

: İstanbul Anadolu 1.Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi

TARİHİ

: █████/2025 Tarihli Ara Karar

NUMARASI

: ████████ E.

DAVANIN KONUSU

: Faydalı Model Belgesi (Faydalı Model Belgesinin Hükümsüzlüğünden Kaynaklanan)

İSTİNAF KARAR TARİHİ

: █████/2025

Yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı, istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine yapılan inceleme sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

: Tarafların İddia ve Savunmaları: Tedbir talep eden vekili dava dilekçesinde özetle: davalı tarafından Davacı şirket aleyhine gönderilen Beyoğlu ... Noterliği’nin 08.08.2024 tarihli, ... yevmiye no.lu ihtarnamesi ile Davacı şirketin davalı adına tescilli olduğu iddia edilen ... Başvuru Yayın Numaralı faydalı model olarak korunan ürünün kullanılarak hakkına tecavüz ettiğinin iddia edilmesi nedeniyle huzurdaki davanın açıldığı, davacı şirket tarafından geliştirilen ve kullanılan membran çatı bağlantı elemanı adlı buluş ile davalı adına tescilli olduğu iddia edilen ürün arasında herhangi bir teknik benzerlik bulunmadığı, davalı adına tescilli olduğu iddia edilen faydalı modelin “...” olarak adlandırıldığı ve özellikle solar panellerin membran çatılara monte edilmesinde kullanıldığı, Davacı şirket tarafından kullanılan ürünün ise membran çatılarda güneş enerjisi santrali kurulumu sırasında sehim oluşmasını önleyen, yüksek mukavemetli ve sızdırmazlık özelliklerine sahip membran çatı bağlantı elemanı olarak kullanıldığı Bu kapsamda dava konusu her iki ürünün kullanım ve fiziksel özellikleri bakımından farklılıklar içerdiği, davacı Şirket tarafından kullanılan üründe bulunan parçalar ile davalı adına tescilli olduğu iddia edilen ürün arasında Belirgin Farklılıklar bulunduğu, Monte edilmesi için birleştirilen parçaların oluşturduğu nihai şekil itibari ile birbirlerinden ayrıldığı, Monte için kullanılan conta, vida sayısının, yüzey ile birleşim sağlanması amacıyla kullanılan yan aksam ürünlerinin dahi birbirinden farklı olduğu, Ayrıca, Davacı şirket tarafından kullanılan ürünün ayırt edici özelliği haiz olduğu: sisteme etkiyen basınç yüklerine dayanım sağlamak amacıyla vidalar (3) uygulandıktan sonra ... (5) ile vida girişi kapatıldığı ancak bu basınç yük paylaşımı sisteminin davalının ürününde bulunmadığı, davalı adına tescil edildiği iddia edilen faydalı model ürünün yenilik özelliğini haiz olmadığı, ... Başvuru Numaralı Patent ürününün; tekniğin bilinen durumuna dahil olduğu; yenilik içermediği yargılama aşamasında yapılacak bilirkişi incelemesi ile de tespit edileceği, davalı şirket tarafından kuruma yapılan 10.11.2020 tarihinden önce dahi sektörde kullanımda olan bir ürün olduğu, davacı adına tescilli olduğu iddia edilen ürünün teknik şartnamesi incelendiğinde, tekniğin bilinen durumu başlıklı bölümünde, ... numaralı dokümana atıf yapılarak, görsel benzerlik olmasına rağmen farklılık olarak ilgili dokümanda conta ve izolasyondan bahsedilmediği davalı tarafından belirtildiği, İşbu davaya konu ürünü Davacının, TPMK nezdinde faydalı model olarak tescil ettirmek üzere 10.12.2020 tarihinde ve ... başvuru numarası ile başvurduğunu, ama ... yayın numaralı doküman karşısında Davacı başvurusunun; yenilik kriterini sağlamadığı gerekçesi ile reddedildiğini, ilgili ... no'lu doküman incelendiğinde tekniğin bilinen durumunda conta ve sızdırmazlık elemanları olduğunun görüldüğünü, bu kapsamda davalı adına tescilli olduğu iddia edilen ürün ile ... numaralı doküman ile BENZER OLDUĞU, tekniğin bilinen durumuna herhangi bir yenilik katmayan davalının ... Başvuru Numaralı faydalı modelinin hükümsüz kılınması gerektiği, davalının iddialarını kabul anlamına gelmemekle birlikte Davacı şirketin Davalının faydalı model kullanımından daha önceki tarihlerde ilgili ürünü kullanmış, satışını gerçekleştirmiş olduğunu, dava dışı ... AŞ. İle 28.09.2020 tarihinde dava konusu IMC ürünün satışına ilişkin e posta vasıtası ile fiyat teklif ve görüşmeleri yapıldığını, 28.09.2020 tarihinde yapılan görüşmeler neticesinde dava konusu IMC ürünün 01.10.2020 tarihinde tedarik anlaşması yapılmış olup, ürün tedarikçinin fiyat listesine dâhil edildiğini, Davacı şirket tarafından düzenlenen tedarikçi fiyat listesinde hem tarih hem de ürün görselinin açıkça görüldüğünü, davalı adına tescili faydalı modelin hükümsüz kılınmasını talep ve dava etmiştir.

İlk Derece Mahkemesi █████/2024 tarihli ████████ Esas sayılı ara Kararı ile; Mahkemece; "Davacının ihtiyati tedbir talebinin KABULÜNE, İleride muhtemel zarar ve ziyanlara karşılık olmak üzere ihtiyati tedbir talep eden tarafça takdiren 50.000,00 TL ( ElliBin Türk Lirası) nakdi teminat yatırılması veya muteber bir bankaya ait kesin ve süresiz teminat mektubu ibraz edilmesi halinde, Davalı adına tescilli ... başvuru yayın numaralı faydalı modelin davacı tarafa karşı ileri sürülmesinin TEDBİREN ENGELLENMESİNE, " karar verilmiştir. Davalı vekili itiraz dilekçesinde özetle; tedbiri davacı taraf ne için talep ettiğini anlayamadıklarını, hukuki yararları olmadığını ve tedbirin kaldırılmasını, mahkeme aksi kanaatte ise teminatın arttırılmasını talep etmiştir. İlk Derece Mahkemesi █████/2025 ████████ Esas tarihli E sayılı ara Kararı ile; Mahkemece; "İhtiyati tedbire itirazın REDDİNE," karar verilmiştir. İleri Sürülen İstinaf Sebepleri:Davalı vekili tarafından süresinde istinaf yoluna başvurulmuş olup, davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davada ihtarname konusu ürünün farklı bir ürün olarak gösterilmiş olduğu somut olayda davacının kendisine gönderilen ihtarnamelerde de göründüğü üzere başka bir ürün olduğunu, davacının davaya konu ettiği ve tecavüz etmediğinin tespitini istediği ürünü müvekkili şirket tarafından hiçbir şekilde tecavüz iddiası ile davacıya ihtarname çekilmediğini, davacının davalı müvekkili şirketin ürününe benzer bir ürün ürettiği ve Google Ads reklamı olarak "..." yazıldığında kendilerinin çıktığı tespit edildiğinde davacıya 2 kere ihtarname gönderildiği ve işbu haksız ve hukuka aykırı hareketlerine son verilmesi talep edildiğini, bu iki ihtarnameye cevap olarak Kartal ... Noterliği 22.08.2024 tarihli no ... cevap ihtarnamesi gönderildiğini, dava konusu olarak davacının iddia ettiği ürün hiçbir zaman davalının müvekkili şirketin kendilerine gönderdiği ihtarnamelere aslında konu olmadığını, bilirkişi raporunda da belirtildiği üzere yenilik haizi olan model'in ihtiyati tedbir konularak müvekkili şirketin sınai mülkiyet haklarını kullanması ve/veya devir hakkını kendi takdirince kullanılması engellenemeyeceğini, bu ihtiyati tedbir müvekkili şirketin hak ve alacaklarına yönelik haksız bir şekilde kayıp oluşturabilecek niyetlikte olduğunu, bu nedenle davanın reddi gerektiği ortadayken verilen ihtiyati tedbir kararı müvekkili maddi ve manevi zarara sokacak bir karar olduğunu, kötü niyetle hareket eden davacının ihtiyati tedbir talebinin reddedilmesi gerekirken karar verilen ihtiyati tedbirin ivedilikle kaldırılması gerektiğini, somut olaydaki ürünün davacının dava konusunda gösterdiği ürün olmadığını, verilmiş olan teminatlar müvekkili şirketin davanın reddi söz konusu olana kadar uğrayabileceği zararları karşılayacak tutarlar olmadığını, davanın reddi halinde tedbir sebebiyle hak kaybı yaşanması durumunda müvekkilinin zararını karşılayacak herhangi bir teminat dosya içerisinde yer almadığını, bu kapsamda verilen tedbir kararının kaldırılması gerekmekte olup, işbu talep reddedilecek ise bile de müvekkili şirketin bu haksız ve dayanağı olmayan dava sürecinde uğrayabileceği zararları kapsayacak yeni bir teminat söz konusu edilmesi gerektiğini, müvekkili şirketin Türk Patent ve Marka kurumu çerçevesinde korunan haklarının engellenmesinin hiçbir dayanağı olmadığını, bu teminat miktarının muhtemel zararları karşılayacak oranda ve miktarda olmadığını beyan ederek, müvekkili şirkete hem maddi hem de manevi olarak zarar verecek ihtiyati tedbirlerin kaldırılmasını ve fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydı ile; İstanbul Anadolu 1. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi tarafından verilen █████/2025 tarihli ihtiyati tedbir kararlarının kaldırılmasını, aksi kanaatte olunması halinde daha uygun bir teminata karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE HMK'nın 355. Maddesi gereği, kamu düzenine aykırılık teşkil eden hususlar hariç tutularak, istinaf neden ve gerekçeleri ile sınırlı olmak üzere yapılan incelemede; Davalı adına TPMK nezdinde tescilli ... başvuru yayın numaralı faydalı modele karşı davacı şirket tarafından tecavüz edilmediğinin tespitine, davalı adına TPMK nezdinde tescilli ... başvuru yayın numaralı faydalı modelin hükümsüzlüğüne karar verilmesi istemine ilişkindir. Davacı vekili, davalının ... Başvuru Numaralı faydalı modelinin ... dokümanı ile benzer olduğu, herhangi bir yenilik katmadığı gerekçesiyle hükümsüz kılınması gerektiğini, davalı tarafından Beyoğlu ... Noterliği’nin 08.08.2024 tarihli, ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile müvekkili şirketin, davalı adına tescilli olduğu iddia edilen ... Başvuru Yayın Numaralı faydalı model ürününü kullanarak hak ihlali yaptığı iddiasında bulunulduğunu beyanla davalı adına tescilli ... başvuru yayın numaralı faydalı modelin davacı tarafa karşı ileri sürülmesinin tedbiren engellenmesine karar verilmesini talep etmiştir. İstanbul Anadolu 1. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesinin ████████ Esas sayılı dava dosyasının tetkikinden, mahkemece █████/2024 tarihli tedbir kararı verildiği , bu kararın tarafların yokluğunda alındığı ancak hatalı olarak itiraz yerine istinaf kanun yolu açık olmak üzere verildiği ve █████/2024 tarihinde davalı ... San ve Ticaret Ltd Şti ‘i ne tebliğ edildiği, davalı şirketin █████/2024 tarihli İtiraz dilekçesi sunduğu ve ayrıca istinaf dilekçesi sunup █████/2025 tarihinde ilgili harçlarını yatırdığı, bunun üzerine mahkemece ihtiyati tedbir kararına itiraz nedeniyle █████/2025 tarihinde yapmış olduğu murafaa duruşması sonunda ihtiyati tedbire itirazın reddine dair karar verdiği ve █████/2025 tarihli gerekçeli ara karar düzenlediği ilgili █████/2025 tarihli Ara kararının █████/2025 tarihinde ayrı ayrı taraf vekillerine tebliğ edildiği, davalı vekilinin █████/2025 tarihinde istinaf harçlarını yatırmak suretiyle bu tarihli ara kararı için istinafa geldiği anlaşılmıştır. Bu durumda ilk verilen █████/2025 tarihinde harçlandırılan istinaf dilekçesinin itiraza tabi olup istinaf yolu açık olmayan bir karara karşı verildiği, itiraz hakkında mahkemece inceleme yapıldığı ve itiraz üzerine verilen kararın istinaf edildiği, dairemiz önüne gelen kararın █████/2025 tarihli ara karar olduğu anlaşılmıştır. Mahkemece, yaklaşık ispatın sağlandığı gerekçesi ile tedbir talebinin kabulüne, davalının tedbire itirazının ise reddine karar verilmiş, , davalı vekili istinaf talep etmiştir. 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunun 159/1. maddesinde, sinai mülkiyet haklarına tecavüz olduğunu ispatlamak şartıyla ihtiyati tedbir talep edilebileceği, 159/3. maddesinde ise ihtiyati tedbirlerle ilgili bu Kanunda hüküm bulunmayan hususlarda █████/2011 tarihli ve 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu hükümlerinin uygulanacağı belirtilmiştir. HMK’nın 389/1. maddesindeki düzenlemeye göre, tedbir kararına hükmedilebilmesi için; şartlara uygun tedbir kararı verilmemesi halinde mevcut durumda olabilecek değişiklik nedeniyle hakkın elde edilmesinin zor hatta imkansız hale gelmesine yönelik kuvvetli endişenin bulunması gerektiği, ayrıca HMK’nın 390/3. Maddesine göre de, ihtiyati tedbir kararının verilmesi için tam bir ispat aranmadığı, talebin yeterliliği hususunda mahkemeye kanaat verecek delilerin varlığının yeterli olduğu anlaşılmaktadır. Delil tespiti sonucu düzenlenen █████/ 2024 tarihli bilirkişi heyet raporunda özetle; Dava konusu ... Y sayılı Faydalı Modelin, 10.11.2020 tarihinde başvurusunun yapıldığı, 24.04.2023 tarihinde tescil edildiği, halihazırda geçerli olduğu, buluş özetinin Solar membran çatılara Monte edilmesini sağlayan izolasyonlu solar ayak olduğu, anılan faydalı modelin ilk istemi bağımsız diğer istemleri bağlı toplam 12 istemi bulunduğu, her ne kadar hükümsüzlüğü talep edilen ... Y numaralı Faydalı Model, hükümsüzlüğe dayanak ... sayılı patent belgesinde yer alan 1 numaralı şekil ile görsel olarak benzemekle birlikte ... sayılı patentin 1 numaralı şeklinde 34 referansı ile gösterilen cıvata anılan buluştaki unsurları bir arada tutmak için kullanılmakta iken, hükümsüzlüğü talep edilen ... Y numaralı Faydalı Modelde ise disk ve bu diski tutmak için unsurların tümünün içerisinden geçmeden içeride gömülü kalan 1.1 referansı ile gösterilen bir kaide cıvatası kullanıldığı, öte yandan ... sayılı patentin 1 numaralı şeklinde 24 referansı ile gösterilen frustokonik şekildeki çıkıntı da hükümsüzlüğü talep edilen FM belgesinde bulunmamaktadır. Ayrıca ... A1 sayılı patentin 1 numaralı şeklinde 20 ve 26 referansları ile gösterilen iki ayrı membran pedi varken, hükümsüzlüğü talep edilen FM belgesinde tek bir mebran bulunduğu, hükümsüzlüğe dayanak ... A1 sayılı patent belgesinde hükümsüzlüğü talep edilen ... Y numaralı Faydalı Modelde korunan unsurlar ile Birebir veya eşdeğer bir unsur tespit edilmediği, netice olarak ... sayılı patent belgesi, ... Y numaralı Faydalı Model ile korunan teknik unsurların yeniliklerini ortadan kaldırıcı görülmediği, davacının üçüncü kişilerle 28.09.2020 tarihinde yapılan görüşmeler neticesinde dava konusu IMC ürünün 01.10.2020 tarihinde tedarik anlaşması yapılmış olup, sunulan evraktaki görseller yeterli detay ihtiva etmediğinden yenilik kırıcı olarak değerlendirilmediği, Faydalı modelin özellikle solar panellerin membran çatılara monte edilmesine ilişkin iken davacı şirket tarafından kullanılan ürünün ise membran çatılarda güneş enerjisi santrali kurulumu sırasında sehim oluşmasını önleyen, yüksek mukavemetli ve sızdırmazlık özelliklerine sahip membran çatı bağlantı elemanı olarak kullanıldığı, 3. şekilde yer alan 3 referans numaralı ... Davalıya ait TR ... Y sayılı Faydalı Model’de yer alamayan bir teknik unsur olup, (1.1) referansı ile gösterilen sabitleme elemanı deliğinin (... sayılı FM belgesinde 1.2 referansı ile gösterilen Kaide Deliği) (2) referansı ile gösterilen sabitleme elemanının (... Y sayılı FM belgesinde 2 referansı ile gösterilen Bant) gevşemesini önlediği, davacı ürününün Davalıya ait ... sayılı FM belgesine tecavüz oluşturmadığı kanaatine varıldığı bildirilmiştir. Dosya kapsamına göre, davalı tarafından Beyoğlu ... Noterliği’nin 08.08.2024 tarihli, ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile adına tescill ... Numaralı faydalı model ürününü kullanarak hak ihlali yaptığı iddiasında bulunulması üzerine davacı tarafından davalının faydalı model belgesinden kaynaklanan haklarına tecavüz edilmediğinin tespiti ile yenilik kriteri taşımadığı iddiası ile davalıya ait ... sayılı Faydalı Model belgesinin hükümsüzlüğünün talep edildiği, dosyaya kazandırılan bilirkişi raporunda , davacı ürünü ile davalıya ait faydalı modelin teknik farklılıklar tespit edilerek tecavüz teşkil etmediği görüşünün bildirildiği, bu aşamada mevcut delil durumuna göre davacının tecavüz teşkil eden kullanımın bulunmadığına dair menfi tespit talebi yönünden tedbir uygulanabilmesi bakımından yaklaşık ispat şartının mevcut olduğu , davalı vekili dava konusu olarak davacının iddia ettiği ürünün hiçbir zaman davalı müvekkil şirketin kendilerine gönderdiği ihtarnamelere aslında konu olmadığını belirtmiş ise de, menfi tespit talebi içeren davanın açılması için ihtarname gönderilmesinin ön dava şartı olarak düzenlenmiş olmadığı (SMK m. 154) bu nedenlerle tedbir amaçlarına, usul ve yasaya, hak ve yarar dengesine göre, teminat karşılığı ihtiyati tedbir talebinin kabulüne ve bu karara yönelen itirazın reddine kararı verilmesinde hukuka aykırılık bulunmadığı, davalı vekilinin istinaf sebeplerinin yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. Davalı vekilinin İstinaf başvurusunun HMK 353/1-b-1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmesi gerektiği kanaat ve sonucuna varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM

: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-Usûl ve yasaya uygun İstanbul Anadolu 1. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin █████/2025 tarih ve ████████ E. sayılı kararına karşı davalı vekili tarafından yapılan istinaf talebinin 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b/1. maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE, 2-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 615,40-TL istinaf karar harcı davalı tarafından peşin yatırıldığından yeniden harç alınmasına yer olmadığına, fazla yatırılan 615,40 TL'nin talep ve isteği halinde davalı tarafa iadesine,3-Davalı tarafça istinaf aşamasında yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,4-İncelemenin duruşmasız olarak yapılması sebebiyle taraflar yararına vekalet ücreti tayinine yer olmadığına,5-Taraflarca yatırılan gider avansından harcanmayan kısmın karar kesinleştiğinde iadesine, 6-Karar tebliği, harç tahsil müzekkeresi düzenlenmesi, harç ve avans iadesi işlemlerinin İlk derece Mahkemesince yerine getirilmesine, 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b/1. maddesi gereğince, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda ve 6100 Sayılı HMK'nın 362/(1)-f. ve 394/(5). maddeleri gereğince, kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi. █████/2025