yargıtay 10. hukuk dairesi tarafından, sigortasız inşaat işçisinin yaşadığı düşme sonucu oluşan iş kazasının tespiti davasında ilk derece mahkemesinin kabul kararının temyiz incelemesi.

Yargıtay 10. Hukuk Dairesi tarafından, sigortasız inşaat işçisinin yaşadığı düşme sonucu oluşan iş kazasının tespiti davasında ilk derece mahkemesinin kabul kararının temyiz incelemesi.

Özet: İş kazasının tespiti istemiyle açılan davada, davacının 2013 yılında inşaat kalıbı sökerken 3-3,5 metreden düşerek sigortasız çalıştığı iddiasıyla başlattığı hukuki süreçte, ilk derece mahkemesi bozma kararına uyarak davanın kabulüne hükmetmiş, bu karar davalıların istinaf başvurusu üzerine bölge adliye mahkemesince esastan reddedilerek onanmış olup, işbu metin, söz konusu kararın davalılarca temyiz edilmesiyle ilgili yargılama sürecini ve tarafların iddia-savunmalarını aktarmaktadır.

10. Hukuk Dairesi █████████ E. , ██████████ K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

SAYISI

: ████████ E., ███████ K.

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen iş kazasının tespiti istemli davada verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davalılardan Kurum ve ... İnş. San ve Tur. Ltd. Şti. vekili tarafından tarafından temyiz edilmekle, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hakimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili 24.11.2017 havale tarihli dava dilekçesinde özetle; müvekkili ...'in davalı taşeron şirket ... Mühendislik...Şti. bünyesinde 26.09.2013 tarihinde meydancı olarak işe başladığını, ... Mühendislik, ... Yapı İnşaat Enerji ..Şti. ve ... İnşaat San. ...Şti. ortaklığıyla kurulan ve... Mah., TOKİ 300 yataklı devlet hastanesi inşaatı yapımını üstlenen üst işveren ... Yapı & ... İnşaat Ortaklığı bünyesinde taşeron firma olarak hizmet verdiğini, müvekkilinin çalıştığı süre boyunca sigortasının yapılmadığını, davacının davalı işverenler nezdinde çalışırken herhangi bir koruyucu malzeme verilmemesine rağmen ... Mühendislik yetkilisinin emriyle inşaat kalıplarının sökülmesi için inşaata dayalı merdivene tırmandığını ve kalıbı söktüğü sırada tutunduğu demir çubuğun yerinden çıkması sonucu dengesini kaybederek 3-3,5 metreden beton zemine düşerek iş kazası geçirdiğini, iş kazasına ilişkin savcılıkta soruşturma başlatıldığını ve Ceza Mahkemesinde yargılama yapıldığını, bu nedenle davalarının kabulüne 10.10.2013 tarihinde meydana gelen olayın iş kazası olduğunun tespitine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1. Davalı SGK vekili 03.01.2018 havale tarihli cevap dilekçesinde özetle; ... TC kimlik numaralı ..., Düzce İl Müdürlüğünde 4 4120 01 01 1041659 081 03-21 sicil sayılı dosyada işlem gören ... Yapı İnşaat En. Tur. Tic. Ltd. Şti. -... İnş. San. Tic. Ltd. Şti. ortak G ünvanlı iş yerinde kayıt dışı çalışırken 10.10.2013 tarihinde iş kazası geçirdiği ihbar ve iddiasıyla 25.11.2013 tarihinde müvekkil Kurum Düzce İl Müdürlüğüne dilekçe vererek sigortalılığının ve iş kazasının tespitini talep ettiğini, müvekkil Kurum Sosyal Güvenlik Denetmenleri tarafından düzenlenen 24.03.2016 tarih YK/014 sayılı inceleme raporunda, davacının iddialarını doğrulayan bir tespit yapılamadığını, bu nedenle davacı tarafça açılan hukuki dayanaktan yoksun davanın reddine karar verilmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

2.Davalı ... İnşaat ..Şti. vekili cevap dilekçesinde özetle; öncelikle husumet yönünden davanın müvekkil şirkete yönlendirilmiş olmasını kabul etmediklerini, sigorta kayıtları incelendiği takdirde davacının müvekkil şirket çalışanı olmadığınının anlaşılacağını, bu nedenle de davanın husumet yönünden reddi gerektiğini, ████████ E. sayılı tazminat talepli dosyasında söz konusu tazminatın iş kazasına dayandığının iddia edilmesi üzerine açılmış olan davada davacının iş kazasına ilişkin iddialarının tümünü reddettiklerini, davacının iş kazası geçirdiği yönünde resmi kayıtlarda hastane kayıtlarında ya da ceza yargılaması kayıtlarında yer almadığını, iş kazası geçiren bir işçi ya da onun adına hareket eden kişiler öncelikle ilgili Sigorta Müdürlüğüne başvurarak gerekli araştırmanın yapılmasını istemesi gerekir iken neden kaza sonrası bu bildirimde bulunulmadığını, davacının maddi tazminat talepleri SGK tarafından yapılan yardımlar ve bağlanan gelirler ile karşılanamayan kısımların tespit edilerek bu zararın giderilmesini amaçladığını, davacının söz konusu kazayı bildirmeyerek bu haklarından kendini mahrum kılması hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, davacı diğer davalı bünyesinde çalıştığını, müvekkilinin söz konusu işi sözleşme kapsamında anahtar teslimi olarak diğer davalıya verdiğini, kendisinin bu işte herhangi bir faaliyeti söz konusu olmadığını bu nedenle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Özetle; “Davanın kabulüne" dair karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı davalı Kurum ve davalı ... İnş. San. ve Tic. Tur. Ltd. Şti. vekilleri tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesi kararında özetle; davalı Kurum ve davalı ... İnş. San. ve Tic. Tur. Ltd. Şti. vekillerinin istinaf başvurularının Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1.Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum ve davalı ... İnş. San. ve Tic. Tur. Ltd. Şti. vekilleri tarafından temyiz isteminde bulunmuştur.

2.Dairece, “....Eldeki dava dosyası incelendiğinde Mahkemece verilen hükmün eksik araştırmaya dayandığı ve ilgili kararın infaza elverişli bir şekilde oluşturulmadığı görülmektedir. Buna göre davayı konu olayın gerçekleştiği iş sahasında davalı şirketlerden oluşan üç işveren bulunduğu, Mahkemece sadece davacının geçirdiği kazanın iş kazası olduğuna dair hüküm kurulduğu, davacının geçirdiği kazanın hangi işveren nezdinde çalıştığı sırada gerçekleştiğinin belirtilmediği gibi davalılar arasındaki ilişkinin de irdelenmediği ve bu şekilde kurulan bir hükmün infaza elverişli olmadığı anlaşılmakla, yukarıda belirtilen tüm bu hususların araştırılıp irdelenerek, infaza uygun bir hüküm tesis edilmesi gerekirken yanılgılı değerlendirmeyle yazılı şekilde kurulan hüküm isabetsizdir ve bozmayı gerektirir." gerekçesi ile İlk Derece Mahkemesi kararı bozulmuştur.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla özetle; “1-Davanın kabulü ile davacı ...’in asıl işverenler davalılar ... İnşaat San. ve Tic. Turizm Ltd. Şti. ve ... Yapı İnşaat Enerji Turizm ve Ticaret Limited Şirketleri'ne ait iş yerinde, alt işveren davalı ... Müh. İnş. Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti. nezdinde çalışırken 10.10.2013 tarihinde geçirdiği kazanın iş kazası olduğunun tespitine,” dair karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılardan Kurum ve ... İnş. San ve Tur. Ltd. Şti. vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davalı ... İnş. San ve Tur. Ltd. Şti. vekili özetle; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

2.Davalı Kurum vekili özetle; kararın bozularak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, iş kazasının tespiti istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369. maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371. maddeleri.

3. Değerlendirme

1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeple;

Davalılardan Kurum ve ... İnş. San ve Tur. Ltd. Şti. vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz harcının ilgilisinden alınmasına,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,

05.12.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.