Antalya 3. Asliye Ticaret Mahkemesinde ticari satımdan kaynaklı itirazın iptali davasında, tarafların tacir sıfatı ve uyuşmazlığın ticari niteliği açısından mahkemenin görevli olup olmadığı incelenmektedir.
Özet: Dava dilekçesinde çiftçi olan davacının, meyve sebze üretimi yaparak şeftalileri davalı limited şirkete mal alım sözleşmesiyle sattığı, davalının bedeli ödememesi üzerine ilamsız icra takibi başlattığı ve davalının itiraz etmesiyle itirazın iptali davası açıldığı belirtilmiştir. Mahkeme, taraflar arasındaki uyuşmazlığın ticari dava niteliği taşıyıp taşımadığını ve kendi görev alanına girip girmediğini resen incelemiştir. Türk Ticaret Kanununa göre, nispi ticari bir dava sayılabilmesi için her iki tarafın da tacir olması ve uyuşmazlığın ticari işletmelerinden kaynaklanması gerektiği vurgulanmış olup, davacının tacir kaydının bulunmadığı tespit edilerek mahkemenin görevine ilişkin değerlendirme yapılmıştır.
T.C.
ANTALYA3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİESAS NO
: ████████ EsasKARAR NO
: ████████DAVA
: İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)DAVA TARİHİ
: █████/2025KARAR TARİHİ
: █████/2025Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle
: müvekkilinin çiftçi olup meyve sebze ürettiğini ve toptan satış yaptığını, müvekkilinin ... İli, ... İlçesi, ... Mahallesi ... Ada, ... Parsel sayılı taşınmaz üzerinde yetiştirdiği şeftalileri davalı/borçlunun müvekkilinden satın aldığını, taraflar arasında ... tarihinde Mal Alım Sözleşmesi imzalandığını, işbu sözleşmeyi davalı/borçlu adına ...'ın imzalandığını, ... tarihli Mal Alım Sözleşmesi'ne göre; davalı/borçlunun, şeftalileri kilosu ... TL'den müvekkilinden satın alacak karşılığında ise davalı/borçlunun müvekkiline kapora bedeli olarak ...- TL ödeyeceği ve kalan ödemeleri ... ve ... tarihinde iki taksit halinde müvekkiline ödeyeceğini, yapılan anlaşmaya göre müvekkilinin davalı/borçluya ... tarihinde net 5900 kg şeftali, ... tarihinde net 5260 kg şeftali, ... tarihinde net 5800 kg şeftali, ... tarihinde net 6720 kg şeftali, ... tarihinde net 5320 kg şeftali, ... tarihinde net 3960 kg şeftali, ... tarihinde net 3340 kg şeftali, ... tarihinde net 2920 kg şeftali teslim ettiğini, müvekkili tarafından davalı/borçluya teslim edildiğinin kantar fişleri ile sabit olduğunu, müvekkilinin sözleşmeye riayet edip ürünleri teslim etmesine rağmen davalının sözleşmeye aykırı davranarak ürünlerin bedellerini ödemediğini, davalı şirketin tüzel kişiliği olan bir limited şirket olduğunu, davalı tarafın ticari defterleri üzerinde bilirkişi incelemesi yapıldığında müvekkiline borçlu olduğunun anlaşılacağını, müvekkilinin alacağını tahsil etmek amacıyla ... İcra Müdürlüğü .../... E. Sayılı icra dosyası ile ilamsız icra takibi başlattığını,, davalı/borçlu müvekkilinin haklı alacağına kavuşmasını engellemek ve borcunu ödememe amacıyla kötü niyetli olarak icra takibine itiraz ettiğini, bu nedenle davalı/borçlunun alacağın %20'sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini, dava açılmadan önce arabuluculuğa başvurulduğunu ancak anlaşma sağlamadığını, bu nedenlerle davanın kabulüne, davalı yanın ... İcra Müdürlüğü .../... E. sayılı icra dosyasına yaptığı haksız ve kötü niyetli itirazının iptali ile takibin devamına, asıl alacağın %20’ sinden aşağı olmamak üzere, davalı aleyhine icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalı taraf üzerine bırakılmasını karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Antalya Genel İcra Dairesinin .../... Esas sayılı dosyası UYAP sistemi üzerinden celp edilmiştir. Söz konusu icra dosyası incelendiğinde; ilamsız icra takip tarihi ..., alacaklının ... ve borçlunun ... olduğu ve toplam alacağın ... TL, icra takibine konu belgenin ... tarihli ...-TL bedelli Mal Alım Sözleşmesinden kaynaklanan borç olduğu anlaşılmıştır.Davacının tacir araştırması için ... Defterdarlığına yazılan müzekkereye verilen cevaptan özetle; Davacı ...'ün mal müdürlüklerinde herhangi bir faaliyetten kaydının bulunmadığını, ... Vergi Dairesi Müdürlüğünde potansiyel mükellef kayıtlarının bulunduğunu bildirmiştir.Davacının tacir araştırması için ... Esnaf ve Sanatkarlar Odası'na yazılan müzekkereye verilen cevaptan özetle; yapılan araştırmada davalı ...'ün kaydının bulunmadığı bildirilmiştir.Davacının tacir araştırması için ... Ticaret ve Sanayi Odası'na yazılan müzekkereye verilen cevaptan özetle; yapılan araştırmada davalı ...'ün kaydının bulunmadığı bildirilmiştir.Dava; mal alım sözleşmeli dayalı olarak davacı tarafından davalı aleyhine Antalya Genel İcra Dairesi'nin .../... sayılı dosyası ile davalı aleyhine girişilen ilamsız icra takibine davalı tarafından yapılan itirazın iptali talebine yöneliktir.Mahkemelerin görevi kanunla düzenlenir. Göreve ilişkin kurallar, kamu düzenindendir. 6100 Sayılı HMK'nın 114/c maddesi uyarınca mahkemelerin görevi dava şartı olup, 115. maddesi uyarınca mahkeme dava şartlarının varlığını res'en araştırmakla yükümlüdür.Ticaret Mahkemelerinin hangi davalara bakacağı █████/2012 tarihinde yürürlüğe giren, 6102 sayılı TTK'nın 5. Maddesinde belirtilmiş olup 4. maddede hangi davaların ticari dava sayılacağı düzenlenmiştir. Buna göre; her iki tarafın da ticari işletmesi ile ilgili hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işleri ile tarafların tacir olup olmadıklarına bakılmaksızın maddede belirtilen nedenlerden doğan davaların ticari dava sayıldığı açıklanmıştır. Kanunda sayılan bu davalara mutlak ticari dava denilir. Mutlak ticari davaların yanında nispi ticari davalar da mevcuttur. Bir davanın nispi ticari dava sayılabilmesi için, her iki tarafın tacir olması ve uyuşmazlığını her iki tarafın ticari işletmesinden kaynaklanıyor olması, bu iki unsurun birlikte bulunması gerekmektedir.6102 sayılı TTK'da değişiklik yapan ve █████/2012 tarihi itibariyle yürürlüğe giren 6335 sayılı kanunun 2. maddesiyle, 6102 sayılı TTK'nın 5. maddesinin 3. fıkrası değiştirilmiş ve Asliye Ticaret Mahkemesiyle Asliye Hukuk Mahkemesi ve diğer hukuk mahkemeleri arasındaki ilişki görev ilişkisi olarak düzenlenmiştir.Tacir araştırması için yazılan müzekkereye verilen cevaplardan ve tüm dosya kapsamından; davacının tacir olmadığı anlaşılmıştır. Davaya konu olay Türk Ticaret Kanunu'nda düzenlenen hususlardan olmadığı için; dava , mutlak ticari dava değildir. Davacının tacir olmadığının anlaşılması karşısında; iş bu dava nispi ticari davalardan da değildir. Bu nedenle mahkememiz görevli olmayıp, görevli mahkeme Antalya Asliye Hukuk Mahkemesi'dir. Açıklanan nedenlerden dolayı aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.HÜKÜM
: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;1-Mahkememizin GÖREVSİZLİĞİNE, davanın göreve ilişkin dava şartı noksanlığı nedeniyle HMK'nın 114/1-c ve 115/2. maddeleri uyarınca USULDEN REDDİNE,2-Davaya bakmaya Antalya Asliye Hukuk Mahkemesi'nin GÖREVLİ OLDUĞUNA,3-6100 sayılı HMK'nın 20. maddesi uyarınca kararın kesinleşmesinden sonra iki haftalık süre içerisinde talep edilmesi halinde dosyanın görevli ANTALYA NÖBETÇİ ASLİYE HUKUK MAHKEMESİNE GÖNDERİLMESİNE,-Varsa artan gider avansının dosyasına AKTARILMASINA,-İki haftalık süre içinde dosyanın gönderilmesi için talepte bulunulmaması halinde mahkememizce re'sen davanın açılmamış sayılacağına karar verileceğine,4-6100 sayılı HMK'nın 331. maddesi gereğince harç, vekalet ücreti ve yargılama giderlerinin görevli mahkemeye gönderilmesi halinde görevli mahkemece değerlendirilmesine; davaya bir başka mahkemede devam edilmemesi halinde dava açılmamış sayılacağından yargılama giderlerinin mahkememiz dava dosyası üzerinden KARARA BAĞLANMASINA,Dair; gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde Antalya Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olmak üzere dosya üzerinden karar verildi. █████/2025Katip ...¸e-imzaHakim ...¸e-imza