müzisyen-bestecinin eser ve icra haklarına yönelik fonogramların izinsiz devri, ticari kullanımı ve ödenmeyen royaltyler nedeniyle açılan telif hakkı tazminat davasının temyiz incelemesi.

Müzisyen-bestecinin eser ve icra haklarına yönelik fonogramların izinsiz devri, ticari kullanımı ve ödenmeyen royaltyler nedeniyle açılan telif hakkı tazminat davasının temyiz incelemesi.

Özet: Tanınmış müzisyen davacı, farklı yapımcı şirketlerle yaptığı sözleşmelerle ilk tespitine izin verdiği eser ve icralarının bulunduğu fonogramların, davalı tarafından sahte belgelerle yasa dışı olarak iktisap edilerek izinsiz kullanıldığını ve 2011 yılından itibaren kendisine düşen telif (royalty) ödemelerinin yapılmadığını ileri sürerek, eser sahipliği ile icracılıktan doğan mali ve bağlantılı haklarına yönelik tecavüzün durdurulması, sözleşme halinde talep edebileceği bedelin üç katı ile ek tazminatın ticari avans faiziyle birlikte ödenmesi ve kararın ilan edilmesi talebiyle hukuki süreç başlatmıştır.

11. Hukuk Dairesi █████████ E. , █████████ K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ :İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 44. Hukuk Dairesi

SAYISI

:███████ Esas, ████████ Karar

HÜKÜM

:Ret

İLK DERECE MAHKEMESİ

:İstanbul 2. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi

SAYISI

:████████ E., ████████ K.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

KARAR

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; tanınmış bir besteci-söz yazarı ve yorumcu olan müvekkilinin muhtelif tarihlerde akdettiği sözleşmelerle eser ve icralarının karşılığı olarak kararlaştırılan maktu bir bedel + çoğaltılan her nüsha için tahakkuk edecek belirli bir royalty karşılığında fonogram yapımcısı ... Müzik'in eser ve icralarının ilk tespitini yapmasına izin verdiğini, müvekkiline ait eser ve icraların yer aldığı albümler yapıldığını, adı geçen yapımcı şirketin müvekkilinin muvafakatiyle söz konusu fonogramları ve bunlardan kaynaklanan bağlantılı yapımcı haklarını böylece eserlerin ve icraların sahibi müvekkiline ait olan akdi borçlarını ... Müzik'e devrettiğini, ilk tespitleri gerçekleştiren ... Müzik tarafından yapılan fonogramları devren iktisap eden ... Müzik'in bunlara ek olarak yine muhtelif tarihlerde akdedilen sözleşmelerde müvekkilinin eser ve icralarının karşılığı olarak kararlaştırılan maktu bir bedel + çoğaltılan her nüsha için tahakkuk edecek belirli bir royality karşılığında verdiği izinle ilk tespitlerini yaptığı eser ve icraların yer aldığı fonogram ve albümlerin yapıldığını, 2012 yılının başlarında, müzik çevrelerinde ... Müzik'e ait tüm fonogram kataloğunun, davalı tarafından devir alındığının konuşulmaya başlandığını, bundan bir süre sonra müvekkillerini arayan ... Müzik yetkililerinin de, ... Müzik'e ait bütün eser işletme belgelerinin yapılan sözleşmelerle davalı şirket tarafından devir alındığını belirterek davalıdan aldıkları izinle müvekkilinin eser ve icralarından oluşan derleme (compilation) bir albüm yaptıklarını bildirerek muvafakat talep ettiklerini, her iki şirketin paydaş ve yetkililerinin aslında aynı kişiler olduklarını bilmeyen ve davalının, fonogramları dava dışı ... Müzik'den yasaya uygun sözleşmelerle devir aldığına inanan müvekkilinin verdiği muvafakatte "ÇELİK-BEST OF" adı adında, ilk tespitleri ... Müzik tarafından yapılan eser ve icralarından oluşan bir albüm çıkardıklarını, müvekkilinin icralarının ilk tespitine izin verdiği yapımcı şirketlerle akdettiği tüm sözleşmelerde çoğaltılan/satılan nüshalar üzerinden royalty ödeneceğinin hüküm altına alındığını, bu akdi yükümlülüğün bir neticesi olarak gerek eser sahipliğinden, gerekse icradan kaynaklanan royalty ücretlerinin, önceleri ... Müzik, bilâhare ... Müzik tarafından müvekkiline muntazaman ödendiğini, ancak fonogramları devren iktisap ettiğini iddia eden davalı şirketin 2011 tarihinden bu yana icraların sahibi müvekkiline hiçbir royalty ödemesi yapmadığını, müvekkilinin akdettiği muhtelif tarihli sözleşmeler ve verdiği izinlerle ilk tespiti dava dışı ... Müzik Yapım Organizasyon Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi tarafından yapılan 9 adet albümde yer alan toplam 101 adet eser ve icrasını, yok hükmünde oldukları kesin hükümle saptanan birtakım sahte belgelerle yaptığı devir sözleşmeleriyle yasaya aykırı olarak uhdesine geçirdiğini, haksız olarak adına kayıt ve tescil ettirerek izinsiz kullandığını ileri sürerek davalı şirketin müvekkilinin eser sahipliğinden kaynaklanan mali haklarına vaki tecavüzünün ref'i ile 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu'nun (FSEK) 68/3 hükmü uyarınca, sözleşme yapılmış olması halinde isteyebileceği üç kat bedelden, şimdilik 50.000,00 TL'nin, tecavüzün başlangıç tarihi olan 2011 yılı Aralık ayından itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte tahsiline, müvekkilinin icrasından kaynaklanan bağlantılı haklarına yönelik vaki tecavüzünün ref'i ile FSEK'in 70. maddesi uyarınca, şimdilik 50.000 TL tazminatın, haksız fiil tarihi olan 2011 yılı Aralık ayından itibaren işleyecek ticari avans faizi ile birlikte tahsili ile kesinleşmiş kararın ilânına karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; dava konusu ÇELİK-BEST OF albümünün Kültür Bakanlığı kayıtlarında da görüleceği üzere yapımcı ... Müzik Prodüksiyon ve Bilişim Hizmetleri San. Tic. Ltd. Şti. tarafından çıkartılmış bir albüm olduğunu, müvekkili ile ilgisi bulunmadığını, dolayısı ile müvekkiline husumet yöneltilemeyeceğini, davacı ile ... Müzik Prodüksiyon ve Bilişim Hizmetleri Ltd. Şti. ve davalı olarak gösterilen ... Müzik Yapım. Prod. Yay. Tic. A.Ş. arasında imzalanan 26.04.2013 tarihli sözleşme ile davacının sözleşme ekinde yer alan eser/albümlere ilişkin olarak; "...söz ve bestesi sanatçı Çelik Erişçiye ait olan aşağıda isimleri yeralan adı daha sonra belirlenecek albümde yorumlamış olduğum/icra ettiğim) söz ve bestelerimin, müzik eserleri/eserlerimin plak, audio kaset, cd, sd, flash disc, video mini disc,video kaset, vcd, vcd klip, Micro sd card, cd room, dvd, dvd klip, mp3, mp4 formatları ve/veya bilgisayar depolamaya ve/veya yaymaya ve/veya işbu sözleşme tarihindenn sonra geliştirilecek herhangi bir ses veya görüntü taşımaya, depolamaya ve /veya yaymaya mahsus araç ve gereçler vasıtası ile yer sayı ve süre ile sınırlandırılmamış biçimde işlenmesine, çoğaltılmasına, işaret ses ve /veya görüntü nakline yarayan araçlarla umuma iletilmesine... Yayımcı hakkı, tespit hakkı, yayımlanmasına, yayınlanmasına, kiralanmasına, devir edilmesine, temsil sureti ile (temsil hakkı) faydalanmasına, dağıtılmasına, ticaret mevkiine konulmasına, yayınlanmasına, ülkemiz ve tüm dünyada ... Müzik Yap. Pro. Yay. Tic. A.Ş.'nin hak sahibi olduğuna, çoğaltılan ses ve görüntü taşıyıcılarının radyo tv tarafından kullanılmasına, internet ve hertürlü digital ortamda kullanılmasına izin verme hakkının da adı geçen şirkete ait olduğuna .....beyan ve kabul ediyorum." şeklinde bir anlaşma imzalandığını, davacının eserlerin internet ve her türlü dijital ortamda yayınlanması konusunda ilgili şirketlere izin verdiğini, davacı ile müvekkilleri arasında imzalanan bu anlaşma gereğince davacının müvekkillerinden herhangi bir hak talebinde bulunmasının mümkün olmadığını, davacı her ne kadar dava dışı ... Müzik Yapım San. ve Tic. A.Ş. ve ... Müzik Yapım Org. San. ve Ticaret A.Ş. ile yaptığı anlaşmaların varlığından bahsetmiş ise de, bu sözleşmelerin asılları ve kendilerine dair yapılan ödemeler konusunda herhangi bir bilgi ve belge sunulmadığını, davacının söz yazarı, besteci veya yorumcu olarak söz konusu albümlerle ilgili tüm hakedişlerini bağlı bulunduğu meslek birlikleri vasıtası ile aldığını savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile somut olay kapsamında eser işletme belgelerinin usulsüz devrinden kaynaklı hak talep etme hakkının, dava dışı bağlantılı hak sahibi olan yapımcılara ait olduğu, davacının açılan dava yönünden aktif husumetinin bulunmadığı, devir olgusunu kabul eden davacının ancak devir sözleşmesinden kaynaklı (royality ve sair) taleplerde bulunabileceği, FSEK'in 66, 68 ve 70. maddeleri kapsamında dava açamayacağı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, hüküm davacı vekilince istinaf edilmiştir.

IV. İSTİNAF

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı her ne kadar, fonogramların ve bunlardan kaynaklanan hakların usulsüz yöntemlerle ve yoklukla malul kararlarla dava dışı ... Müzik firması tarafından davalı firmaya devredildiğini, bu durumun FSEK'ten kaynaklanan maddi ve manevi haklarını ihlal ettiği iddiasında bulunmuş ise de, davacının muhtelif tarihlerde akdettiği sözleşmelerle eser ve icralarının karşılığı olarak kararlaştırılan maktu bir bedel ve çoğaltılan her nüsha için tahakkuk edecek belirli bir royalty karşılığında eser ve icralarının ilk tespitinin yapılması için fonogram yapımcısı dava dışı ... Müzik firmasına izin verildiği, davacıya ait eser ve icralarının yer aldığı albümlerin bu suretle yapıldığı, adı geçen yapımcı şirketin davacının muvafakatiyle söz konusu fonogramları ve bunlardan kaynaklanan bağlantılı yapımcı haklarını ... Müzik firmasına devrettiği, ilk tespitleri gerçekleştiren ... Müzik tarafından yapılan fonogramları devralan ... Müzik firmasının bunlara ek olarak yine muhtelif tarihlerde akdedilen sözleşmelerde davacının eser ve icralarının karşılığı olarak kararlaştırılan maktu bir bedel ve çoğaltılan her nüsha için tahakkuk edecek belirli bir royalty karşılığında verdiği izinle ilk tespitlerini yaptığı eser ve icraların yer aldığı fonogram ve albümleri yaptığı, davacının mali hakları kullanma yetkisini, fonogram yapımcısı olarak ilk kaydı gerçekleştiren dava dışı yapımcılara FSEK'in 80/1-B hükmü kapsamında devrettiği, buna göre, eser işletme belgelerinin usulsüz devrinden kaynaklı hak talep etme yetkisinin, dava dışı bağlantılı hak sahibi olan yapımcılara ait olduğu, dolayısıyla davacının açılan dava yönünden aktif husumetinin bulunmadığı, İlk Derece Mahkemesince verilen kararda bir isabetsizlik görülmediği gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş, hüküm davacı vekilince temyiz edilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Dava ve Hukuki Nitelendirme

Dava, eser sahipliğinden kaynaklanan mali haklara tecavüzün ref'i ile FSEK'in 68 ve 70. maddeleri kapsamında tazminat istemine ilişkindir.

B.Değerlendirme ve Gerekçe

1.Yapılan yargılama ve saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kuralları gözetildiğinde İlk Derece Mahkemesince verilen kararda bir isabetsizlik olmadığının anlaşılmasına göre yapılan istinaf başvurusunun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 353/1-b(1) hükmü uyarınca Bölge Adliye Mahkemesince esastan reddine ilişkin kararın usul ve yasaya uygun olduğu kanısına varıldığından davacı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2.Davanın aktif husumet ehliyetinin bulunmaması nedeniyle reddine karar verilmesi halinde davalı yararına karar tarihindeki Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 7/2 hükmü uyarınca maktu vekâlet ücreti takdir edilmesi gerekirken nispi vekâlet ücreti takdiri yerinde bulunmadığından kararın bu nedenle davacı yararına bozulmasına karar vermek gerekir.

Ne var ki bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden HMK'nın 370/2 hükmü uyarınca Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılması ile İlk Derece Mahkemesi kararının düzeltilerek onanması gerekmiştir.

VI. SONUÇ

: Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davacı vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE, (2) numaralı bent uyarınca temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA, davacı vekilinin temyiz itirazının kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının hüküm fıkrasının (4) numaralı maddesinin (b) bendinde yer alan “10.750,00” ibaresinin çıkartılarak yerine “3.931,00” ibaresinin yazılması suretiyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA, dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde ilgiliye iadesine, 06.03.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.