Ankara 13. Asliye Ticaret Mahkemesinde görülen, 3. şahıs tarafından kooperatif üyeliği aidat iadesi kaynaklı ilamsız icra takibi kapsamında borçlu olmadığının tespiti ve kötü niyet tazminatı talepli menfi tespit davasına ilişkin görev incelemesi.
Özet: Bu hukuki evrak, davalılar tarafından asıl borçlu aleyhine kooperatif üyeliğinden kaynaklı alacak iddiasıyla başlatılan ilamsız icra takibine davacının mesnetsiz şekilde dahil edilmesi üzerine İİK 89/3 maddesi uyarınca açılan menfi tespit davasının mahkeme gerekçesini sunmaktadır; davacı, icra takibindeki borçlu sıfatının kendisine ait olmadığının tespitini ve kötü niyet tazminatı talep ederken, mahkeme özellikle 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun ilgili maddeleri çerçevesinde, tarafların tacir niteliğine veya işin ticari işletmeyle ilgisine bakılmaksızın bir davanın ticari dava sayılması için aranan koşulları ve dolayısıyla kendi görev alanını kapsamlı bir şekilde değerlendirmektedir.
T.C. ANKARA 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
T.C.ANKARA13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİTÜRK MİLLETİ ADINA YARGILAMA YAPMAYA VE HÜKÜM VERMEYE YETKİLİ ANKARA 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ KARARIDIRESAS NO
: ███████ EsasKARAR NO
: ███████HAKİM
: ... ...KATİP
: ... ...DAVACI
: ... (TC Kimlik No:...) -VEKİLİ
: Av. ... -....DAVALILAR
: 1- ... (TC Kimlik No:...) - ...2- ... (TC Kimlik No
:...) - ...DAVA
: 3. Şahıs Tarafından Açılan Menfi TespitDAVA TARİHİ
: █████/2025KARAR TARİHİ
: █████/2025KARAR YAZIM TARİHİ
: █████/2025Mahkememizde görülmekte olan 3. Şahıs Tarafından Açılan Menfi Tespit davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
:DAVA
: Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; .... " adresinde kain taşınmazda .... VKN ile faaliyet gösteren Dava Dışı Asıl Borçlu.... aleyhine davalılar tarafından █████/2021 tarihli Takip Talebi ile .... esas nolu ilamsız icra takip dosyası ikame edildiğini, mevzubahis dosyanın muhteviyatında; takip dayanağı teşkil eden herhangi bir belge yer almadığını, hiçbir şekilde anılan hususların kabulü anlamına gelmemek ihtirazı kaydı ile █████/2021 tarihli Takip Talebi, yalnızca ve yalnızca; "... kooperatif üyeliği istifasından kaynaklı aidat iade alacağı..." ibaresini ihtiva ettiğini, 1163 s. Kooperatifler Kanunu m.28/1; "Anasözleşmede aksine hüküm olmadıkça kooperatif, alacaklılarına karşı yalnız mamelekiyle sorumludur." hükmünü yer aldığını, Dava Dışı / Asıl Borçlu (Sınırlı Sorumlu) .... aleyhine ikame edilen; .... esas nolu ilamsız icra takip dosyasına davacının borçlu sıfatıyla eklenerek mesnetsiz şekilde işlem tesis edilmesi, isabetsiz olduğunu belirterek Davanın Kabulüne, Bahsi geçen ilamsız icra takip dosyası dahlinde; mesnetsiz şekilde yer alan davacının borçlu olmadığının tespitine, davacı aleyhine mezkur ilamlı icra takip dosyasının ikame edilmiş olması hasebiyle; takip başlangıç değeri olan 224.036,00 TL'nin %30'u üzerinden davalılar'ın kötüniyet tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.CEVAP
: Davalılara dava dilekçesi tebliğ edilmediğinden cevap dilekçesi sunulmamıştır.DELİLLER VE GEREKÇE
:Dava İİK 89/3. Maddesi gereğince menfi tespit istemine ilişkindir.6100 sayılı HMK'nın 1/(1) maddesinde "Mahkemelerin görevi, ancak kanunla düzenlenir. Göreve ilişkin kurallar kamu düzenindendir." hükmü düzenlenmiştir.6100 sayılı HMK'nın 114/(1)-c maddesine göre, görev hususu dava şartlarından olup aynı kanunun 115. maddesine göre dava şartlarının mevcut olup olmadığının mahkemece davanın her aşamasında kendiliğinden araştırılması ve gözetilmesi gerekmektedir.6102 Sayılı Türk Ticaret Kanunun 4. maddesine göre, bir davanın ticari dava sayılması için ya uyuşmazlık konusu işin, tarafların her ikisinin birden ticari işletmesi ile ilgili olması yada tarafların tacir olup olmadıklarına veya işin tarafların ticari işletmesi ile ilgili olup olmamasına bakılmaksızın Türk Ticaret Kanunun veya diğer kanunlarda o davaya Asliye Ticaret Mahkemesinin bakacağı yönünde düzenleme bulunması gerekir.Diğer taraftan 6102 sayılı TTK'nın 19/2. maddesi uyarınca, taraflardan biri için ticari iş sayılan bir işin diğeri içinde ticari iş sayılması davanın niteliğini ticari hale getirmeyecektir. Zira, 6102 sayılı TTK, kanun gereği ticari dava sayılan davalar dışında, ticari davayı ticari iş esasına göre değil ticari işletme esasına göre belirlemiştir. Hal böyle olunca, işin ticari nitelikte olması davayı ticari dava haline getirmez.6335 Sayılı Kanununun 2. maddesi ile değişik 6102 Sayılı TTK 'nın 5. maddesi uyarınca ticari davalar Asliye Ticaret mahkemelerince görülerek karara bağlanır. Diğer taraftan aynı düzenleme gereğince, Asliye Ticaret Mahkemeleriyle diğer hukuk mahkemeleri arasındaki ilişki 6762 Sayılı Türk Ticaret Kanunununda ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 6335 Sayılı kanunla yapılan değişiklikten önceki halinden farklı olarak iş bölümü ilişkisi değil görev ilişkisidirİİK'nın 89/3. maddesinin, üçüncü cümlesi, "..İkinci ihbarnameye süresi içinde itiraz etmeyen ve zimmetinde sayılan borcu icra dairesine ödemeyen veya yedinde sayılan malı icra dairesine teslim etmeyen üçüncü şahsa onbeş gün içinde parayı icra dairesine ödemesi veya yedinde sayılan malı teslim etmesi yahut bu süre içinde menfi tespit davası açması, aksi takdirde zimmetinde sayılan borcu ödemeye veya yedinde sayılan malı teslime zorlanacağı bildirilir. Bu bildirimi alan üçüncü şahıs, icra takibinin yapıldığı veya yerleşim yerinin bulunduğu yer mahkemesinde süresi içinde menfi tespit davası açtığına dair belgeyi bildirimin yapıldığı tarihten itibaren yirmi gün içinde ilgili icra dairesine teslim ettiği takdirde, hakkında yürütülen cebri icra işlemleri menfi tespit davası sonunda verilen kararın kesinleşmesine kadar durur..." hükmünü içermektedir. Bu hükümde belirtilen mahkemenin hangi mahkeme olduğu konusunda bir açıklık bulunmamakla birlikte İİK'nın 235/1. maddesindeki gibi kayıt kabul ve 154/3. maddesindeki gibi iflas davaları için Ticaret Mahkemelerinin görevli olduğu yolundaki açık bir düzenleme bulunmadığından bu mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemesi olduğunun kabulü gerekir (.... █████/2016 tarih ve .... . ve 17.12.2015 tarih ve .... . sayılı ilamları).Eldeki davanın incelenmesinde, taraflar arasında doğrudan bir ticari ilişki bulunmamakta olup, uyuşmazlık davalı alacaklı tarafından başlatılan icra takibinde, borçluya borçlu olduğu gerekçesiyle çıkarılan haciz ihbarnamelerine itiraz edilmemesi nedeniyle yedinde sayılan borçtan dolayı borçlu olmadığının tespiti istenmekte olup, İİK 89/3. Madde gereğince açılan menfi tespit davalarında görevli mahkemenin genel görevli Asliye Hukuk Mahkemeleri olması nedeniyle davanın usulden reddine dair aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.HÜKÜM
: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;1-Mahkememizin görevsizliği nedeniye dava dilekçesinin HMK 114/1-c,115/2 maddeleri uyarınca göreve ilişkin dava şartı yokluğundan usulden reddine,2-HMK 20 maddesi uyarınca kararın kesinleşmesini müteakip yasal 2 haftalık sürede talep edilmesi halinde dosyanın görevli.... NÖBETÇİ ASLİYE HUKUK MAHKEMESİNE gönderilmesine,3-HMK 331/2 maddesi uyarınca yargılama giderlerinin görevli mahkemece hüküm altına alınmasına,4-Süresinde dosyanın görevli mahkemeye gönderilmesi talep edilmediği takdirde mahkememizce davanın açılmamış sayılmasına karar verilerek yargılama giderlerinin hüküm altına alınmasına,Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu, kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içinde.... Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere dosya üzerinde yapılan inceleme ile karar verildi. █████/2025Katip ...e-imzalıHakim ...e-imzalıBu belge 5070 sayılı Elektronik İmza Kanunu hükümlerine göre UYAP sistemi üzerinden elektronik imza ile imzalanmıştır.