İstanbul Denizcilik İhtisas Mahkemesinde lojistik şirketinin taze meyve denizyolu taşıma navlun alacağı icra takibine itirazın iptali davasında yetki ve ödeme itirazlarının bilirkişi raporlarıyla incelenmesi.
Özet: Bir lojistik şirketi, Mersinden Montreale yapılan taze meyve taşıma hizmetine ilişkin ödenmeyen navlun bedeli için başlattığı icra takibine yapılan itirazın iptali talebiyle dava açmış; davacı, borcun ödenmediğini ve arabuluculuk sürecinin de başarısız olduğunu belirtirken, davalı ise yetkisiz mahkeme itirazının yanı sıra, bahsi geçen taşıma bedelinin önceden verilen ve tahsil edilen çeklerle ödendiğini, kendi ticari defterlerine göre herhangi bir borcu kalmadığını savunmuştur; dosyaya sunulan bilirkişi raporları, tarafların ticari kayıtları ve ödeme durumu hakkında çelişkili bulgular içermekte olup, bir rapor davalının borcunun olmadığını, diğer rapor ise davacının defterlerinin delil niteliği taşıdığını belirtmektedir.
T.C.
İSTANBUL17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ(DENİZCİLİK İHTİSAS MAHKEMESİ SIFATIYLA)ESAS NO
:███████ EsasKARAR NO
:████████DAVA
:İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan)DAVA TARİHİ
:█████/2023KARAR TARİHİ
:█████/2025Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin Türkiye'de yürürlükte bulunan ithalat ve ihracat mevzuatı ve ilgili diğer mevzuatlara göre her türlü malın nakliyesi, dağıtımı, depolanması, ithalatı, ihracatı ve dahili ticaretini kapsayan entegre lojistik hizmetleri konusunda faaliyet gösteren, sektörünün önde gelen firmalarından olduğunu, müvekkili şirketin, davalı şirketin göndericisi olduğu taze meyve emtiaları Mersin Limanı'ndan Montreal limanına denizyolu ile taşımasını gerçekleştirdiğini ve işbu taşımaya ilişkin elektronik faturaları tanzim ederek davalı şirkete tebliğ ettiğini, davalı şirketin, herhangi bir itirazda bulunmamasına ve müvekkil tarafından diğer ülkelere yapılan deniz taşımalarına ilişkin navlun ve tüm diğer masrafları ödemesine rağmen, işbu faturayı ödemekten kaçındığını, müvekkili şirketin .... Noterliğinin █████/2021 tarih ... yevmiye sayılı ihtarnameyi de davalı borçluya tebliğ ettiğini ancak yine ödeme alamadığını, müvekkili şirketin tüm çabalarına rağmen ödeme yapılmaması üzerine, davalı aleyhinde .... İcra Müdürlüğünün ... E. Sayılı dosyası ile icra takibi başlatılmış ancak davalı tarafından işbu takibe itiraz edildiğini, dava şartı arabuluculuk görüşmelerinde de müspet bir gelişme olmaması üzerine işbu davanın zorunlu hale geldiğini belirterek davanın kabulü ile davalının %20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davanın yetkili mahkemede açılmadığını, HMK 6. Maddesi gereğince dava Genel yetkili mahkeme, davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesi olduğunu, müvekkili şirketin yerleşim yeri ... İli sınırlarında olduğunu, davanın ... İli Mahkemelerinde açılması gerekirken İstanbul Mahkemesinde açıldığını, Bu sebeple, öncelikle davanın yetki yönünden reddi gerektiğini, davacı şirketin müvekkili şirkete mahsus taşıma işlemlerine karşılık, anlaşma mukabilinde müvekkil şirket davala şirkete aşağıdaki çekleri düzenleyerek verdiğini, bu çek bedellerinin davacı şirket tarafından tahsil edildiğini, müvekkili şirketin davacı şirkete borcu bulunmadığını, iş bu taşımacılıktan kalan (ödenecek olan) bakiye bedeli üzerinde █████/2021 tarihinde tarafların anlaşmaları üzerine, müvekkili tarafından 182.443,32 USD tekabül eden tutarda çek tanzim edilerek karsı (davacı) tarafa verildiğini, ... Üretim Paz. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından düzenlenen çekler Türk Lirası (TL) bazında yazıldığını fakat faturanın üzerinde doların TL karşılığına göre düzenlendiğini, sunulan çeklerin görüntüsü ve altında dolar miktarları fatura numaraları detaylı olarak yazıdığını teslim alan kişi de imzası attığını, tarafların anlaşmaları gereğince düzenlenen yukarıdaki çeklerin davacı şirkete elden teslim edildiğini, bu çeklerin davacı şirket tarafından tahsil edildiğini, faturalara karşılık düzenlenen çeklerin USD karşılığı olan Türk Lirası bazında düzenlendiğini ve ödemesinin gerçekleştiğini, müvekkili şirketin davacı şirkete herhangi bir borcu bulunmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.Mahkememizce verilen ara karar uyarınca dosyanın talimat mahkemesine gönderilmesine karar verilmiş olup, talimat mahkemesinden aldırılan raporda özetle; Davalı ... San.Tic.Ltd.Şti 'nin 2021 yılına ait ticari defter bilgilerini ibraz etmiş olduğu ,davalı şirketin 2021 yılında E -defter mükellefi olduğu ve davalı şirkete ait 2021 yılına ait Yevmiye ve Defteri Kebir defterlerinin aylık olarak alınması gereken beratlarının 6102 sayılı TK nu 64/3 maddesi ve 1 Sıra nolu Elektronik Defter Genel tebliğine göre süresinde yapılmış olduğu, davalı ... San.Tic.Ltd.Şti 'nin 2021 yılına ait ticari defter bilgilerine talebe bağlı olarak icra takip tarihi itibari ile davalı ile davacı taraf arasında bakiye olmadığı USD hesabının bakiyesinin 0(sıfır) olduğu belirtilmiştir.Mahkememizce verilen ara karar uyarınca mali müşavir bilirkişiden aldırılan raporda özetle; İncelenen davacı şirkete ait 2021 yılı ticari defter ve belgelerinin Elektronik Defter Genel Tebliği usul ve esaslarına göre tutulduğu, Elektronik Defterler ile Envanter defterinin yasal süresinde onaylandığı ve davacı şirketin 2021 yılı ticari defterlerinin TTK. Hükümlerine göre usulüne uygun tutmuş olduğundan davacı şirketin 2021 yılına ait ticari defterlerinin sahibi lehine delil niteliği taşıdığı, davacı ... Ltd. Şti.'nin düzenlediği navlun faturalarından kaynaklı olarak icra takip tarihi olan 09.12.2021 tarihi itibariyle davalı ... Üretim Paz. Ve Tic. Ltd. Şti.'den 15.370,35 USD cari hesap alacağının bulunduğu, davalı şirketin icra takip tarihi itibariyle temerrüde düşürüldüğü, tarafların icra inkar tazminatı ve diğer benzeri taleplerinin değerlendirilmesinin Mahkemenin takdirinde olduğu belirtilmiştir.Mahkememizce verilen ara karar uyarınca mali müşavir bilirkişiden aldırılan ek raporda özetle; Davacı şirket tarafından düzenlenen faturaların döviz cinsi faturalar olduğu, Davacı şirketin düzenlediği döviz cinsi faturaları da USD ve TL para cinsinden cari hesap kullanarak takip ettiği, davalının itirazlarına konu çek ve ödemelerin davacı şirketin kayıtlarında yer aldığı ve davalı şirketin USD cinsi faturalara karşılık TL cinsinden ödemelerde bulunması nedeni ile alacağın tamamının ödenmemiş olduğu, davacı ... Ltd. Şti.'nin düzenlediği navlun faturalarından kaynaklı olarak icra takip tarihi olan 09.12.2021 tarihi itibariyle davalı ... Üretim Paz. Ve Tic. Ltd. Şti.'den 15.370,35 USD cari hesap alacağının bulunduğu belirtilmiştir.Dava; cari hesap alacağının tahsili istemiyle başlatılan icra takibine itirazın iptali davasıdır.Davacı vekili tarafından .... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyasında 15.370,35 USD tutarındaki cari hesap alacağı açıklaması ile davalı aleyhine icra takibi başlatılmış olduğu, yapılan bu takibe davalı tarafından itiraz edildiği ve takibin durduğu, itirazın iptali isteği ile eldeki davanın açıldığı görülmüştür.Davacı vekilinin dava dilekçesi ile davalı şirketin göndericisi olduğu taze meyve emtiaları Mersin Limanı 'ndan Montreal limanına denizyolu ile taşımasını gerçekleştirildiği ve işbu taşımaya ilişkin elektronik faturaları tanzim ederek davalı şirkete tebliğ ettiği, davalı şirketin, herhangi bir itirazda bulunmamasına ve müvekkili tarafından diğer ülkelere yapılan deniz taşımalarına ilişkin navlun ve tüm diğer masrafları ödemesine rağmen dava konusu borcun ödenmediğini ileri sürmüş, █████/2025 tarihli bilirkişi raporuna itiraz dilekçesinde TL cinsinden yapılan ödemelerin çeklerin tahsil tarihindeki kura göre USD ye çevrilerek davalı şirketin cari hesabında mahsup işlemi yapıldığını, TL cinsinden ödeme yapıldığı için borcun tamamının ödenmediğini belirtmiştir.Davalı vekili cevap dilekçesi ile davacı şirketin davalı şirkete mahsus taşıma işlemlerine karşılık, davacı şirkete aşağıdaki çek düzenleyerek verdiği, bu çek bedellerinin davacı şirket tarafından tahsil edildiğini, müvekkili şirketin davacı şirkete borcu bulunmadığı, tarafların anlaşmaları gereğince düzenlenen çeklerin davacı şirkete elden teslim edildiği ve davacı şirket tarafından tahsil edildiği, çeklerin USD karşılığı olan Türk Lirası bazında düzenlendiği ve ödemesinin gerçekleştiği, müvekkil şirketin davacı şirkete borcunun bulunmadığını belirterek davanın reddini istemiştir.Dosyaya sunulan █████/2025 tarihli ek bilirkişi raporunda davacı şirket tarafından düzenlenen faturaların döviz cinsi faturalar olduğu, davacı şirketin düzenlediği döviz cinsi faturaları da USD ve TL para cinsinden cari hesap kullanarak takip ettiği, davalının itirazlarına konu çek ve ödemelerin davacı şirketin kayıtlarında yer aldığı ve davalı şirketin USD cinsi faturalara karşılık TL cinsinden ödemelerde bulunması nedeni ile alacağın tamamının ödenmemiş olduğu, Davacı ... Ltd. Şti.'nin düzenlediği navlun faturalarından kaynaklı olarak icra takip tarihi olan 09.12.2021 tarihi itibariyle davalı ... Üretim Paz. Ve Tic. Ltd. Şti.'den 15.370,35 USD cari hesap alacağının bulunduğu tespit edilmiştir.Bilirkişi raporundaki tespitler ve dosyaya sunulan beyanlar değerlendirildiğinde, taraflar arasında ticari ilişkinin mevcut olduğu, taşımaların yapıldığı, davacının navlun alacağının bulunduğu konusunda uyuşmazlık bulunmadığı anlaşılmaktadır. Uyuşmazlık ödemelerin çekle yapılması nedeniyle meydana gelen kur farkı alacağından kaynaklanmaktadır. Kural olarak kur farkı istenebilmesi mümkün ise de; dava konusu uyuşmazlıkta davalının çekle ödemede bulunmuştur. Çek bir ödeme vasıtası olup, döviz üzerinden düzenlenmesi mümkün olduğu gibi, bedel hanesi verildiği andaki döviz satış kuru üzerinden hesap edilerek de doldurulabilir. Buna rağmen, ödemeyi Türk Lirası üzerinden çek olarak kabul eden davacının bu aşamadan sonra kur farkı istemesi mümkün olmadığından ( Yargıtay 19. HD. █████████ E., █████████ K., Yargıtay 19. HD. █████████ E., █████████ K., İstanbul BAM 16.HD. █████████ E., █████████ K. Sayılı Kararları) davanın reddi gerektiği kanaatine varılarak, davacının kötüniyeti ortaya konulamadığından davacı aleyhine kötüniyet tazminatına hükmedilmeyerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.HÜKÜM
:1-Davanın REDDİNE2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harç Tarifesi gereğince peşin alınan 6.691,42 TL den karar harcı olan 615,40 TL nin mahsubu ile fazla alınan 6.076,02 TL'nin kesinleşmeye müteakip talep halinde davacıya iadesine,3-Davalı vekili için takdir edilen 72.000,89 TL red vekalet ücretinin davacıdan alınıp davalıya verilmesine,4-Tarafların dava şartı olan Arabuluculuk toplantısına katıldıkları halde anlaşamadıkları, Arabuluculuk son tutanağından anlaşıldığından 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-14 bendi uyarınca ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Suçüstü Ödeneğinden ödenen 1.560,00.-TL Arabuluculuk ücretinin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına,5-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,6-Bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde taraflara iadesine,Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.█████/2025Katip ...e-imzalıdırHakim ...e-imzalıdır