istanbul anadolu 6. asliye ticaret mahkemesinde, trafik kazası sonucu yaralanan yolcunun kalıcı ve geçici iş göremezlik nedeniyle talep ettiği maddi tazminat davasının değerlendirilmesi.

İstanbul Anadolu 6. Asliye Ticaret Mahkemesinde, trafik kazası sonucu yaralanan yolcunun kalıcı ve geçici iş göremezlik nedeniyle talep ettiği maddi tazminat davasının değerlendirilmesi.

Özet: Bir trafik kazasında yolcu olarak yaralanan davacının, direksiyon hakimiyetini kaybeden otobüs şoförünün tam kusurlu bulunduğu bu olay nedeniyle, otobüs işletmecisi ve sigorta şirketinden daimi maluliyet ve geçici iş göremezlik tazminatı talebiyle açtığı maddi tazminat davasında; davalıların zamanaşımı ve yetkisizlik itirazlarına rağmen, Türk Borçlar Kanununun bedensel zararlara ilişkin hükümleri uyarınca davacının kalıcı ve geçici iş göremezlik durumunun tespit edilerek, yetkili kuruluştan alınan raporla maluliyet oranı ve buna bağlı maddi zarar miktarının belirlenmesi suretiyle sigorta poliçesi kapsamında sorumluluğun saptanmasına yönelik inceleme yapılmıştır.

T.C.İstanbul Anadolu 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

:████████ Esas

KARAR NO

:████████

DAVA

: Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)

DAVA TARİHİ

: █████/2018

KARAR TARİHİ

: █████/2025

Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın 9. maddesine göre Türk Milleti adına yargılama yetkisini kullanan bağımsız ----Asliye Ticaret Mahkemesince, tarafça açılan dava üzerine yapılan yargılama nihayetinde;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

I.DAVA

:Davacı vekili; ---- sevk ve idaresindeki ---- plakalı otobüs ile ------- ilçesine giderken direksiyon hakimiyetini kaybetmesi sonucu trafik kazası meydana geldiğini, davacının yolcu olduğunu ve yaralandığını belirterek davalı -------- 1.800,00 TL daimi maluliyet tazminatı, 100,00 TL geçici iş görmezlik tazminatı, koltuk sigortası kapsamında olan diğer davalı --------- 1.800,00 TL daimi maluliyet tazminatı, 100,00 TL geçici iş göremezlik tazminatının başvuru tarihlerinden itibaren işleyecek yasal faizi ile alınarak davacıya verilmesine vekalet ücreti ve yargılama masraflarının davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

ll. CEVAP

:Davalı ------ plakalı aracın şirketleri tarafından --- tarihleri arasında -----sigortalı olduğunu, talebin zaman aşımına uğradığını, HMK 6.maddesi gereği yetkili mahkemenin davalı müvekkil şirketlerinin bulunduğu yer olduğunu, yetkili mahkemenin --- Asliye Ticaret Mahkemelerinin olduğunu belirterek yetkisizlik nedeniyle davanın reddini talep etmiştir. Davalı ---- Şirketi vekili; ------- plakalı aracın müvekkil şirket nezdinde ----- tarihleri arasında -------ilesigortalı olduğunu, sakatlanma halinde kişi başına azami sorumluluk limitinin 200.000,00 TL olduğunu, sigortalı aracın sürücüsünün kusuru ile sınır olduğu, hesaplanacak tazminattan hakkaniyet indirimi yapılması gerektiği, zarar hesabının işin ehli bir aktüer tarafından yöntemine uygun olarak yapılması gerektiği, kusur incelemesinin de yöntemince yapılması, kabul anlamına gelmemek kaydıyla yasal faizden sorumlu olacaklarını, temerrütlerinin bulunmadığı savunmasıyla aleyhlerine açılan davanın reddine, yargılama giderleri ile avukatlık ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini istemiştir.

lll.İNCELEME ve GEREKÇE

:Dava, trafik kazası sonucu cismani zarar nedeniyle maddi tazminat istemine ilişkindir.Uyuşmazlık; Davacının █████/2011 tarihinde meydana gelen tek taraflı trafik kazasında araçta yolcu olarak bulunduğu ve yaralandığı, davacının yaralanması nedeniyle geçici ve sürekli iş göremez durumda kalıp kalmadığı, davacının sürekli iş göremez durumunun saptanması ile buna göre davacının geçici ve sürekli iş göremezliğinden kaynaklı olarak talep edebileceği maddi tazminat miktarının ne olduğu, buna göre davalı sigorta şirketlerinin sigorta poliçesi kapsamında sorumlu olacağı miktarın belirlenmesi şeklinde tespit edilmiştir. Haksız Fiile İlişkin Kusur Sorumluluğu Yönünden Yapılan Değerledirmede; 24.04.2011 tarihinde ----- sevk ve idaresindeki ---- plakalı otobüs ile------ istikametinden -----ilçesi istikametine seyir halinde iken direksiyon hakimiyetini kaybetmesi sonucu kaza meydana geldiği, kazada yaralanan davacının otobüste yolcu konumunda olduğundan ve kazanın tek taraflı olması nedeniyle, kazada ---- plaka sayılı araç sürücüsünün kusurlu olduğu kabul edilerek, bu cihette herhangi bir kusur raporu alınmamıştır.Davalı------------- plaka sayılı aracın, ---- Numaralı ------ile sigortalı olması nedeniyle davalıların haksız fiil neticesinde meydana gelen zararlardan sorumlu olduğu kabul edilmiştir.Maddi Tazminat Talepleri Yönünden Yapılan Değerlendirmede; 6098 sayılı TBK'nun bedensel zarar başlıklı 54. Maddesinde “Bedensel zararlar" ;

-Tedavi giderleri,

-Kazanç kaybı,

-Çalışma gücünün azalmasından ya da yitirilmesinden doğan kayıplar,

-Ekonomik geleceğin sarsılmasından doğan kayıplar, olarak belirtilmiştir. Bedensel zarara uğrayan kişiler tamamen veya kısmen çalışamamalarından ve ileride ekonomik yönden uğrayacakları yoksunluklardan kaynaklanan zarar ve ziyanlar olan geçici işgöremezlik nedeniyle iş ve kazanç kaybı, sürekli işgöremezlik (kalıcı sakatlık yada maluliyet) nedeniyle çalışma gücü ve kazanç kaybı, tedavi giderleri ve tüm iyileşme sürecinde yapılan her türlü masraflar ve ekonomik geleceğin sarsılmasından doğan kayıpları haksız fiil sorumlularından isteyebilirler. Bu kapsamda, davacının haksız bir fiil olan trafik kazası kapsamında uğradığı bedensel zararlara maddi tazminatları, TBK madde 49 ve 54 hükümlerine göre davalı taraftan isteyebilecektir. Haksız fiil sonucu çalışma gücü kaybı nedeniyle zararın kapsamının belirlenmesi açısından maluliyetin varlığı ve oranının belirlenmesi gerekmektedir.Bu nedenle, maluliyet oranının tespiti açısından kaza tarihi itibari ile yürürlükteki Yönetmelik hükümlerine uygun şekilde usulüne uygun, denetime ve hüküm kurmaya elverişli olacak şekilde davacının maluliyet derecesi ve oranının belirlenmesi amacıyla -------- sayılı içtihatları nazara alınarak yetkili kuruluştan rapor aldırılmıştır. Dosyada mübrez ----tarafından --- doğumlu ------ tarihinde geçirmiş olduğu kazaya bağlı gelişen yaralanması sebebiyle 11.10.2008 tarih ve 27021 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği hükümleri kullanılarak ve mesleği bildirilmemekle Grup1 kabul olunarak;Gr1 VIII(2Aa…………....20) A%24x1/5=%4,8x4/5=%3,84 E cetveline göre: %4(yüzdedört) oranında meslekte kazanma gücünden kaybetmiş sayılacağı,İyileşme (iş göremezlik) süresinin olay tarihinden itibaren 4 (dört) aya kadar uzayabileceği, belirtilmiştir. Kusurun ve maluliyetin tespitinden sonra zararın hesaplanması için hesap bilirkişisiden rapor aldırılmıştır. Denetime elverişli olup, yerinde olduğu değerlendirilen aktüerya bilirkişi raporunda;Dosyada mübrez -----tarihli protokolle davacı yan ile ----sulh olduğu, söz konusu protokolde 123.529,86 TL asıl alacak, 14.729,86 TL dava vekalet ücreti, 17.669,51 TL icra vekalet ücreti, 45.000,00 TL işlemiş faiz ve 500,00 TL yargılama gideri olmak üzere toplam 201.429,33 TL' nin davacı vekili --- hesabına ödeneceğinin belirtildiği,Sulh protokolü ile aynı gün ödeme yapıldığı varsayımı ile ödeme tarihi olarak █████/2022 verilerine göre hesaplama yapıldığı,Öncelikle ödeme tarihi (█████/2022) verilerine göre yapılan hesaplamaya göre; ----tarafından davacı filiz için yapılan maluliyete ilişkin tazminat ödemesinin yeterli olduğu,Davacı----- maluliyetine ait bakiye maddi zararının 130.060,72 TL olduğu, işbu tutarın davalı --- sorumlu olduğu poliçe limitini aştığı, davalı ----- düzenlediği ZKTMSS teminat limiti ile sorumlu olup aşan kısmından sorumluluğu bulunmadığı,Davacının --- limitini aşan maddi tazminat tutarının 53.590,58 TL olduğu, sıralı sorumluluk ilkesi gereği davalı --- düzenlediği ----kapsamında işbu bedelin tamamından sorumlu olduğu belirtilmiştir.Davacı vekilince 03.12.2024 tarihli değer arttırım dilekçesi ile davalı----- yönünden dava değeri 52.190,58 TL'ye çıkarılmıştır.---- ile sigortacı, poliçede belirtilen motorlu taşıtta seyahat eden yolcuların, duraklamalar da dahil olmak üzere, kalkış noktasından varış noktasına kadar geçecek süre içinde meydana gelebilecek bir kaza sonucu bedeni zarara uğraması halinde, sigortalının 10.07.2003 tarih ve 4925 sayılı Karayolu Taşıma Kanunu'ndan doğan sorumluluğunu poliçede yazılı limitlere kadar sigorta örtüsüne almaktadır. Aynı Kanun'un 18. maddesi uyarınca taşımacılar, yolcuya gelebilecek bedeni zararlar için bu Kanun'un 17. maddesinde düzenlenen sorumluluklarını sigorta ettirmek zorundadırlar. Aynı Kanun'un 19/son ve Zorunlu Karayolu Taşımacılık Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının B.8. maddeleri hükümlerine göre meydana gelen zarar öncelikle taşımacının sorumluluk sigortasından karşılanır. Ancak, bu sigortanın hiç yapılmamış olması, yapılmış fakat geçersiz hale gelmiş olması, süresinin bitmiş olması veya meydana gelen zararın bu sigorta teminatlarının üzerinde bulunması halinde teminatların üzerinde kalan kısım için; sırasıyla ----------- sigortasına ve varsa --------- başvurulur. Bahse konu düzenlemelerden de anlaşılacağı üzere, yasa koyucu, yolcuların uğradığı zararlar bakımından taşımayı yapan aracın zorunlu karayolu taşımacılık sigortacısı, trafik sigortacısı ve varsa ihtiyari mali sorumluluk sigortacısı bakımından müştereken ve müteselsilen bir sorumluluk öngörmemiş, sıralı bir sorumluluk düzenlemiştir. Başka bir anlatımla, yolcunun uğradığı bedeni zararlar, taşımayı yapan aracın zorunlu karayolu taşımacılık sigortası kapsamında ise, bu aracın trafik veya ihtiyari mali mesuliyet sigortacısının sorumluluğu doğmayacaktır. Ancak, bu sigortanın yapılmamış olması, kaza tarihinde süresinin dolması ya da sigorta yapılmış ancak limitin aşılmış olması durumunda ise sırasıyla zorunlu ve ihtiyari mali mesuliyet sigortacılarının sorumluluğu söz konusu olacaktır. Bu açıklamalar ışığında; 24.04.2011 tarihinde ---- sevk ve idaresindeki ---- istikametinden ------ ilçesi istikametine seyir halinde iken direksiyon hakimiyetini kaybetmesi sonucu meydana gelen kazada yolcu olan davacının yaralandığı, ----- plaka sayılı aracın Davalı ---------- taşıma, Davalı ----trafik sigortacısı olduğu, yukarıda ayrıntılı açıklandığı üzere davalılar arasında sıralı sorumluluk esası bulunduğu, öncelikli olarak zarardan sorumlu olan taşıma sigorta şirketince poliçe limiti dahilinde davacının zararının karşılanması gerektiği, bu kapsamda davacı ile davalı ---- sigorta arasında sulh protokolü yapıldığı, Davalı ------ şirketinin taşıma sigortası poliçe limitini aşan kısım için oluşan bakiye zarardan sorumlu olduğu, hesap bilirkişisince de bu husus nazara alınarak yapılan hesaplamada davacının sürekli ve geçici iş göremezlik zararının 52.190,58 TL olduğu belirtildiğinden, Davanın davalı ---- yönünden 52.190,58 TL yönünden kabulüne, davalı --- yönünden ise dava aşamasında sulh olunduğundan karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir. Davalı taraf, kazanın davacının emniyet kemerini takmadan yolculuk yaptığı esnada meydana geldiğini belirterek müterafik kusurlu olduğunu savunmuşsa da, davacının müterafik kusurunun bulunduğuna dair delil bulunmadığından davacının müterafik kusurunun bulunmadığı kabul edilmiştir.

IV.HÜKÜM

: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-Davalı ---------- Yönünden;

Sulh Nedeniyle KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA,

2- Davalı -------- Yönünden;

Davanın KABULÜ ile, 52.190,58 TL sürekli ve geçici iş göremezlik tazminatının dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalıdan TAHSİLİNE,

3-Hüküm altına alınan miktar üzerinden hesaplanan 3.565,14 TL karar ve ilam harcından 35,90 TL peşin harcın mahsubu ile bakiye 3.529,24 TL karar harcının davalı -------tahsili ile hazineye irat kaydına,

4-Davacı davada kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 30.000,00 TL vekalet ücretinin davalı ------ tahsili ile davacıya verilmesine,

5-Davacı tarafından yatırılan 71,80 TL harcın davalı ------- tahsili ile davacıya verilmesine,

6-Davacı tarafından yatırılan 3.000,00 TL bilirkişi ücreti ve 918,27 TL posta masrafı olmak üzere toplam 3.918,27 TL yargılama giderinin davalı -------- Şirketinden tahsili ile davacıya verilmesine,

7-Davalılarca sarfedilen yargılama gideri olmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,

8-Davacı tarafından yatırılan gider avansından artan kısmın HMK. 333.maddesi gereğince talep halinde karar kesinleştikten sonra yatırana iadesine,

9-Arabuluculuk aşamasında yapılan ve Hazine tarafından karşılanan 1.320,00 TL arabuluculuk ücretinin 6831 sayılı Kanuna göre davanın açılmasına sebebiyet veren davalı ------- Şirketinden tahsili ile hazineye gelir kaydına, buna ilişkin harç tahsil müzekkeresi yazılmasına,

Dair; davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde ---- Adliye Mahkemesi nezdinde İstinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. █████/2025