Sigorta şirketinin ehliyetsiz iş makinesi operatörü kaynaklı kaza tazminatını rücu talebiyle açtığı itirazın iptali davasında, davalı belediye görevsizlik itirazı ileri sürdü.
Özet: Bir sigorta şirketi, davalının iş makinesi operatörünün gerekli ehliyete sahip olmaması nedeniyle meydana gelen kazada üçüncü şahsa ödediği tazminat bedelinin rücuen tahsili amacıyla başlattığı icra takibine yapılan itirazın iptalini talep ederken; davalı belediye ise Türk Ticaret Kanununa göre tacir sayılmadığını, bu nedenle ticari mahkemenin görevli olmadığını ve ticari arabuluculuk şartının bulunmadığını ileri sürerek davanın görevsizlik nedeniyle reddedilmesini istemektedir.
T.C.
İZMİR2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİESAS NO
: █████████ EsasKARAR NO
: ████████DAVA
: İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)DAVA TARİHİ
: █████/2024KARAR TARİHİ
: █████/2025Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
:Davacı vekili dava dilekçesinde; "Davacı müvekkil şirketin alacağının tahsilini teminen davalı-borçlu aleyhine başlattığımız Ödemiş ... İcra Müdürlüğünün... E. Sayılı icra dosyasında, davalı, asıl alacağa, takip dayanağına, faize ve tüm ferilere itiraz etmiş olup bu nedenle, işbu itirazın iptali davasını açma zorunluluğumuz doğmuştur. Davalının maliki olduğu... plakalı iş makinesi, davacı müvekkil sigorta şirketine 22.03.2019-2020 tarihleri arasında...nolu trafik poliçesi ile sigortalıdır. 28.06.2019 tarihinde, davalının maliki olduğu, operatör... sevk ve idaresindeki müvekkil şirkete Ekstra Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi ile sigortalı 12 40002 plakalı iş makinesinin kullanımı esnasında olay yerinde bulunan... yaralanmıştır. Ödemiş... Asliye Hukuk Mahkemesi... E. Sayılı dosyasına sunulan bilirkişi raporunda da belirtildiği üzere "Ödemiş İlçe Nüfus Müdürlüğü'nün Sayın Mahkemeye gönderdiği 19.06.2020 tarih ve... sayılı yazısında; dava konusu kaza olayı esnasında iş makinasını kullanan operatör...'in ''...E sınıfı sürücü belgesi ile, G sınıfı sertifikası bulunduğu...'' sigortalı iş makinesi operatörü...'in E Sınıfı ehliyete ve G sınıfı sertifikaya sahip olduğu tespit edilmiştir. Sigortalı iş makinesini kullanabilmek için E sınıfı sürücü belgesi ve G sınıfı sertifikanın bulunması yeterli olmayıp G sınıfı sürücü belgesi gerektiğinden sigortalı iş makinesi operatörü ehliyetsiz araç kullanmış ve Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası Genel Şartları B.4/b maddesini ihlal etmiştir. Meydana gelen kaza nedeniyle, alacaklı... için müvekkil şirketçe; 09.04.2024 tarihinde Ödemiş İcra Müdürlüğünün... E. Sayılı dosyasına 28.047,83 TL ve 30.05.2024 tarihinde, Ödemiş İcra Müdürlüğünün ... E. sayılı dosyasına 7.428,59 TL olmak üzere toplam 35.476,42 TL ödeme yapılmıştır. ZMMS genel şartları madde b.4/b "tazminatı gerektiren olay, aracın ilgili mevzuat hükümlerine göre gereken ehliyetnameye sahip olmayan veya geçerliliğini yitirmiş sürücü sertifikasına sahip ya da ehliyetine geçici/sürekli el konulmuş kimseler tarafından sevk edilmesi veya trafik kurallarının ağır kusur ile ihlali sonucunda meydana gelmiş ise" uyarınca davalı sigortalı, sigorta akdine muhalefet etmiş olup bu nedenle, müvekkil sigorta şirketi tarafından Trafik Sigorta Poliçesine istinaden ödenen tazminat bedelinin akde muhalefet eden davalı sigortalımızdan tahsili gereği doğmuştur. Alacağımız TTK’nın sigorta hukukuna ilişkin hükümlerine dayalı kanundan doğan bir ticari alacak niteliğinde bulunduğundan alacağın muaccel olduğu ödeme günlerinden itibaren avans faiziyle birlikte ödenmesi gerekmektedir. İşbu dava öncesi yapılan ödemenin tahsilini teminen, İzmir Arabuluculuk Bürosunun... E. Sayılı dosyasında yaptığımız arabuluculuk başvurusunda da anlaşma sağlanamadığından işbu davayı açma gereği doğmuştur.Davalı borçlunun Ödemiş İcra Müdürlüğünün...E. sayılı takip dosyasına yaptığı itirazın iptali ile takibin devamına, asgari %20’den aşağı olmamak üzere davalının-borçlunun davacı müvekkil sigorta şirketine inkar tazminatı ödemeye mahkum edilmesine, yargılama harç ve giderleri ile vekalet ücretinin davalıdan tahsiline karar verilmesini saygılarımızla vekaleten arz ve talep ederiz." şeklinde talep ve dava etmiştir.Davalı vekili cevap dilekçesinde; "Davacının haksız ve mesnetsiz davasının reddi gerekmektedir. Davacı Ödemiş ...Asliye Hukuk Mahkemesinin ... Esas sayılı dava dosyası ile devam etmekte olan tazminat davasının davalılarından birisi olup bu davanın █████/2024 tarihli duruşması gereğince davanın davacısı ...a ödenmesi gereken 20.000,00 TL geçici iş görmezlik ödeneğini davacının açtığı icra takibi neticesinde ödemiş ve bu bedelin tarafımıza rücu edilmesi amacıyla Ödemiş...İcra Müdürlüğünün... Esas sayılı dosyası ile hakkımızda icra takibi başlatmıştır. Belediye Başkanlığımızca işbu icra takibine süresi içerisinde itiraz edilmiş olup iş bu dava davacı tarafından ikame edilmiştir. Türk Ticaret Kanununun 16/2 maddesi Belediye Başkanlıklarının tacir sayılmadığını açıkça ortaya koymuştur. Buna göre Mahkemeniz görevli değildir. Ticari arabuluculuk şartı da bulunmamaktadır. Belediye Başkanlığımız tacir olmadığından davanın görevsizlik nedeniyle reddini talep etmekteyiz. Yargıtay ...HD'nin... Karar sayılı ilamı da bu doğrultudadır. T.T.K. 5/A kapsamında dava şartı arabuluculuk müessesine de tabii değildir. Davacının davasının reddi gerekmektedir. Zira davacı her ne kadar iş makinası operatörünün ehliyetsiz araç kullandığından bahisle Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası GenelŞartlar B.4/b maddesinin ihlal edildiğinden bahsetmiş ise de... isimli dava dışı kişinin G sertifika sahibi olduğunu açıkça belirtmiştir. Kaldı ki; Ödemiş...Asliye Hukuk mahkemesinin... Esas sayılı dava dosyası incelendiğinde dava dosyasının içerisinde girmiş Ödemiş İlçe Nüfus Müdürlüğünün █████/2020 tarih ve... sayılı yazısı içeriğinde dava dışı...in E sınıfı sürücü belgesi ve G sınıfı sertifikaya sahip olduğu da görülmektedir. Buna göre G sınıfı sertifika kapsamında kullanımı mümkün aracı kullanan dava dışı...'in ehliyetsiz olduğundan bahsedilmesi de mümkün değildir. Bu bağlamda davacının davasının reddi gerekmektedir. Bu durum İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu ve İş Makinesi Kullanımı ve Eğitimine Dair Yönetmelik hükümlerinde düzenlenmiştir. İş makinası operatörlük belgesi de bu tip araçların kullanımı için yeterlidir. Kabul anlamına gelmemek kaydı ile dava dışı...'in “ehliyetsiz olduğunun” düşünülmesi durumunda bile ancak ve ancak sigortalı olarak kendisinin yani sürücünün kusuru kadar sorumluluğumuz olduğu da yine Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun... Karar sayılı ilamı ile açıktır. Bunun yanında geçici tazminat ödemesinin rücu edilebilmesi için Poliçe Genel Şartnamesindeki rücu şartlarının da oluşması gerekmektedir. Rücu şartları sigortalının kusuru, hileli davranışı, ehil olmayan kişilerce aracın kullanımına imkan verilmesi, alkol ve uyuşturucu madde etkisi altında araç kullanımına imkan verilmiş olunması vb gibi birçok neden mevcuttur. Ancak somut olayımızda rücu şartları oluşmamıştır. Bu nedenle konusu rücuen tazminat olan davanın reddi gerekmektedir. Ödemiş... Asliye Hukuk Mahkemesinin... Esas sayılı davasından halen yargılama devam etmektedir. Kusur durumu ortaya çıkmamıştır. Kusur raporlarının kesinleşmesi de gerekmektedir. Yargılama devam etmekte olduğundan rücu şartı da oluşmamıştır. Tüm bunların yanında davacı tarafından icra takibinde de asıl alacak 20.000 TL olmasına rağmen Belediye Başkanlığımızdan 35.476,42 TL asıl alacak talep edilmiştir. Bu durum da itirazımız haklı göstermektedir. Davacının haksız ve mesnetsiz davasının öncelikle ilk itirazlarımız doğrultusunda ve yine esastan Reddine karar verilmesini yargılama masrafları ile vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini..." talep etmiştir.Dava, ZMMS poliçesi kapsamında davacının zarar gören 3. Kişiye yaptığı ödemenin davalı/sigortalıdan rücuen tahsili için başlatılan icra takibinde ödeme emrine karşı yapılan itirazın iptali istemine ilişkindir.Somut olayda; davacı şirkete ZMMS ile sigortalanan ... plakalı iş makinesinin dava dışı... sevk ve idaresinde iken ... ın yaralandığı, meydana gelen kazada davalı kuruma sigortalı iş makinesi sürücüsünün asli kusurlu olduğu, davacı sigorta şirketi tarafından 35.476,42 TL ödeme yapıldığı, açılan davanın davacı tarafından yapılan ödemenin rücuen tahsili amacıyla başlatılan icra takibine davalının yapmış olduğu itirazının iptali istemine ilişkindir.Mahkememiz ihtilafına uygun emsal nitelikli başka bir sigorta şirketinin Afyonkarahisar Belediye Başkanlığı' na karşı açmış olduğu davaya ilişkin Konya BAM... H.D.' nin ... Karar sayılı ilamı incelendiğinde,"Somut olayda; davacı şirkete ZMMS ile sigortalanan... plakalı iş makinesinin dava dışı... sevk ve idaresinde iken... plakalı araca çarpması sonucu maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiği, meydana gelen kazada davacı kuruma sigortalı iş makinesi sürücüsünün asli kusurlu olduğu, davacı sigorta şirketi tarafından ... plakalı araç malikine hasar bedeli olarak 5.744,64 TL ödeme yapıldığı, açılan davanın davacı tarafından yapılan hasar bedeli ödemesinin rücuen tahsili amacıyla başlatılan icra takibine davalının yapmış olduğu itirazının iptali istemine ilişkindir.28.11.2013 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanan ve 28.05.2014 tarihinde yürürlüğe giren 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun'un (TKHK) 2. maddesinde kanunun kapsamı “bu Kanun, her türlü tüketici işlemi ile tüketiciye yönelik uygulamaları kapsar” şeklinde açıklanmıştır. Kanun'un “tanımlar” başlıklı 3. maddesinde ise tüketici işlemi, “Mal veya hizmet piyasalarında kamu tüzel kişileri de dâhil olmak üzere ticari veya mesleki amaçlarla hareket eden veya onun adına ya da hesabına hareket eden gerçek veya tüzel kişiler ile tüketiciler arasında kurulan, eser, taşıma, simsarlık, sigorta, vekâlet, bankacılık ve benzeri sözleşmeler de dâhil olmak üzere her türlü sözleşme ve hukuki işlemi ifade eder” biçiminde tanımlanmıştır.6502 sayılı TKHK'nın 73. maddesi uyarınca tüketici işlemleri ile tüketiciye yönelik uygulamalardan doğacak uyuşmazlıklara ilişkin davalarda tüketici mahkemesi görevli kılınmıştır. Bunun yanında Kanun'un 83. maddesinde de taraflardan birini tüketicinin oluşturduğu işlemler ile ilgili diğer kanunlarda düzenlenme olmasının, bu işlemin tüketici işlemi sayılmasını ve bu Kanunun görev ve yetkiye ilişkin hükümlerinin uygulanmasını engellemeyeceği belirtilmiştir.Somut olayda; davacı vekili, davalının müvekkili şirkette sigortalı olan aracının karıştığı kaza neticesinde zarar görenlere poliçe kapsamında ödeme yaptığından bahisle yaptığı ödemelerin zorunlu mali sorumluluk sigorta sözleşmesi genel şartlarına aykırılık sebebiyle (ehliyetsiz araç kullandırması) davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmektedir. Taraflar arasında akdi bir ilişki olup davalının sorumluluğunun kaynağı davacıyla yaptığı trafik sigorta sözleşmesine aykırılıktır. Yukarıda belirtilen yasal düzenlemeler gereğince somut olayda davanın görülmesinde tüketici mahkemeleri görevlidir.Bu sebeple davaya bakmanın Tüketici Mahkemesi'nin görevine girdiği halde davaya asliye ticaret mahkemesi sıfatı ile bakılması doğru olmayıp bu halde davaya tüketici mahkemesi sıfatı ile devam edilip,8 Temmuz 2020 tarihinde Resmi Gazete’de yayımlanan 7251 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunun 73/a maddesi hükümleri de değerlendirilmek suretiyle bir karar vermek gerekirken ,davanın ticari dava olarak kabulüyle ticaret mahkemesi sıfatı ile karar verilip, TTK nın 5/a maddesinin uygulanması usul ve yasaya aykırı olup itiraz bu açıdan yerindedir." şeklinde kararın verildiği görülmekle, mahkememizce de emsal alınan karar nazara alınarak taraflar arasındaki sözleşme ilişkisi kapsamında eldeki uyuşmazlığın tüketici mahkemelerinde çözümlenmesi gerektiği kanaatine varılarak davanın görev yönünden usulden reddine karar vermek gerekmiştir.HÜKÜM
: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;1-Açılan davada HMK' nun 114/1-c maddesinde düzenlenen göreve ilişkin dava şartı noksanlığı bulunduğundan HMK'nun 115/2. maddesi gereğince DAVANIN USULDEN REDDİNE,2-Kararın kesinleşmesine müteakip süresinde müracaat halinde yetkili ve görevli İzmir Nöbetçi Tüketici Mahkemesi' ne gönderilmesine,3-HMK'nun 331. maddesi gereğince görevsizlik kararından sonra davaya görevli mahkemede devam edilmesi hâlinde harç, yargılama gideri ve vekalet ücretinin görevli mahkemece hüküm altına alınmasına, görevsizlik kararından sonra davaya bir başka mahkemede devam edilmemesi halinde talep üzerine mahkememizce dosya üzerinden bu durumun tespiti ile yargılama giderlerine ilişkin karar verilmesine,Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı vekilinin yokluğunda tebliğden itibaren 2 hafta içerisinde İzmir Bölge Adliye Mahkemesi ilgili dairesine hitaben mahkememize verilecek istinaf dilekçesi ile istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. █████/2025Katip...e-imzalıdırHakim ...e-imzalıdır