ankara 3. asliye ticaret mahkemesinin, asıl işverenin ödediği işçilik alacaklarını hizmet sözleşmeleri uyarınca taşeron firmalardan rücuen tahsil talepli tazminat davasının gerekçeli kararı.

Ankara 3. Asliye Ticaret Mahkemesinin, asıl işverenin ödediği işçilik alacaklarını hizmet sözleşmeleri uyarınca taşeron firmalardan rücuen tahsil talepli tazminat davasının gerekçeli kararı.

Özet: Bu hukuki metin, ana yüklenici (davacı) tarafından ödenen 40.433,93 TL tutarındaki çeşitli işçilik alacaklarının (kıdem, ihbar, fazla mesai, UBGT, haftalık tatil, yıllık izin ve arabuluculuk ücreti) alt işverenlerden (davalılardan) rücuen tahsili istemini ele almaktadır. Davacı, bu ödemelerin üst işverenle işçi arasında varılan bir anlaşma veya ilam sonucu yapıldığını ve kendi hakedişinden kesildiği için, aralarındaki hizmet sözleşmeleri uyarınca alt işverenlerin sorumlu olduğunu iddia etmektedir. Davalılar ise talep edilen alacağın kalemlerinin ayrı ayrı belirtilmediğini, işçiye yapılan ödemelerin kendileriyle ilgili olmadığını, üst işveren ve davacının hatası sonucu yapılan ödemelerin kendilerinden talep edilemeyeceğini ve bazı alacak kalemleri için zamanaşımı itirazında bulunarak davanın reddini talep etmektedir. Mahkeme, taraflar arasındaki sözleşme hükümleri çerçevesinde asıl işveren tarafından ödenen bu işçilik alacaklarının alt işverenlerden geri istenip istenemeyeceğini incelemektedir.

T.C. ANKARA 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ████████ Esas - ███████

T.C.

ANKARA

3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TÜRK MİLLETİ ADINA

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO

: ████████

KARAR NO

: ███████

...

DAVA

: Tazminat (Rücuen Tazminat)

DAVA TARİHİ

: █████/2023

KARAR TARİHİ

: █████/2025

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH

: █████/2025

Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ...uhdesinde bulunan "... Bakım- Onarım ve Tadilat İşi" kapsamında, geçmiş dönemlerde yukarıda yazılı taşeron firmalarda çalışan ve ... Başkanlığına karşı ... sonucunda anlaşma ile neticelenen... lehine hükmedilen ilamın icrası sonucu taraflarınca ödendiğini, davacı/başvurucunun çalışmış olduğu davalı taşeron şirketlerle şirketleri arasında imzalanan hizmet alım sözleşmelerinin ilgili maddeleri uyarınca müvekkili idare tarafından ödenen kıdem, ihbar, fazla mesai, ubgt, haftalık tatil, yıllık izin ve arabuluculuk ücreti için toplam 40.433,93 TL'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte ilgili taşeron şirketlerden rücuen tahsili gerektiğini, tüm bu nedenlerle fazlaya dair tüm dava ve talep hakları saklı kalmak kaydı ile şimdilik 40.433,93 TL rücuen alacak miktarının ... tarafından müvekkili şirketin hakedişinden kestiği 25.08.2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıların sorumlu oldukları payları oranındaki miktarlar kadar tahsiline, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

: Davalılar ... vekili cevap dilekçesinde özetle, ödediklerini iddia ettikleri 40.433,93.TL'nin hangi kalem alacaklarından ve ne miktarda oluştuğunu ayrı ayrı belirtilmediğini, o nedenle davacıdan bu hususun açıklaması gerektiğini, bunları bilmeden sağlıklı cevap vermeleri mümkün olmadığını, davacının davalıdan rucuen alacak talebinde bulunabilmesi için, adı geçen işçinin davalı şirkette çalıştığı tarihlerde taraflar arasında eser sözleşmesi olması gerektiğini, işçi'ye ödenen alacak kalemleri ve miktarları kadar işçinin müvekkili davalıdan alacaklı olması gerektiğini, ödeme yapılan işçinin davalı şirketlerden dava dilekçesinde sayılan ve rucuen davalıdan talep edilen alacakları bulunmadığını, üst işveren ... Belediyesi; adı geçen işçiye ödediği alacak kalemlerini ve alacak miktarlarının, gerçekten olup olmadığını araştırmadan ve müvekkili davalıdan teyidini almadan işçinin hakkı olmayan bir ödeme yapmışsa hata yaptığını, bu ödemesini de bu davanın davacısı alt işvereni ... şirketinden rucuen talep ettiğinde ... şirketi de hiçbir araştırma yapmadan kabul edip ödemişse veya hakedişinden kesilmesine rıza göstermişse, o da hata yaptığını, onların hata yaparak yaptıkları ödemeyi, hiçbir kusuru olmayan müvekkili davalılardan rucuen talep etmeleri hukuka aykırı olduğunu, tüm bu nedenlerle haksız ve mesnetsiz açılan rücu davasının reddine, yargılama giderleriyle dava vekalet ücretinin karşı taraftan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

: Davalılar ... vekili cevap dilekçesinde özetle; öncelikle davacı taraf ödediğini ifade ettiği tutarın hangi işçilik alacak kalemlerinden ne miktarda oluştuğunu ve ne kadarının hangi şirketten talep ettiğini belirtmediğini, Sonuç olarak davacının davasını somutlaştırarak müvekkili şirketten talep ettiği tutarı ve bu tutarın hangi işçilik alacakları kalem ve miktarları olduğunu açıklamakla yükümlü olduğunu, bu nedenle davacının davasını ve talebini somutlaştırması gerektiğini, dava dışı kişiye müvekkili .... bünyesinde 25.02.2016-06.12.2016 tarihleri ile 23.03.2018-15.05.2018 tarihleri arasında, diğer müvekkili ... bünyesinde 03.05.2017-15.12.2017 tarihleri arasında çalışmış göründüğünü, dava dışı işçinin işçilik alacağının olduğu kabul anlamına gelmemekle birlikte, çalıştığı döneme ilişkin varsa hak ve alacakları zamanaşımı uğradığından zamanaşımı definde bulunduğunu, tüm bu nedenlerle haksız açılan davanın reddine, mahkeme aksi kanaatte olması halinde davacının alacaklı olduğu tutarın müvekkili davacıdan olan alacaklarından takas mahsubuna, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLER

-█████/2023 tarihli Hukuk Uyuşmazlıklarında Dava Şartı Arabuluculuk Sonu tutanağı,

-Taraflar arasında imzalanan Sözleşme ve Eki (Teknik ve İdari Şartname),

-Dava dışı işçinin ...Hizmet Cetveli, işe giriş ve ayrılış bildirgeleri,

-Dava dışı işçi ve ... yazılan müzekkere cevapları

-█████/2024, █████/2024 tarihli kök, █████/2024 tarihli ek bilirkişi kurulu raporları,

MAHKEMENİN GEREKÇESİ

Dava; asıl işveren tarafından dava dışı işçiye ödenen işçilik alacaklarının taraflar arasındaki sözleşme hükümleri gereğince davalı alt işverenlerden rücuen tahsili istemine ilişkindir.

Taraflar arasındaki uyuşmazlık; dava dışı işçiye, dava dışı üst işverence ödenen "işçilik alacakları" ile buna ilişkin ihtiyari arabuluculukta yapılan masraflardan hangi tarafın veya tarafların ne oranda sorumlu olduklarına ilişkindir. Uyuşmazlığın çözümünde öncelikle taraflar arasında imzalanan sözleşme hükümleri dikkate alınarak bir sonuca gidilmelidir.

Dosyada bilirkişi incelemesi yaptırılmış, bilirkişisi tarafından düzenlenen █████/2024, █████/2024 tarihli kök, █████/2024 tarihli bilirkişi raporunda özetle; "...Davacı asıl işveren ... ... ile davalı alt işveren Şirketler arasında akdedilen Hizmet Alımına ait Sözleşmelerinin, Teknik Şartnamelerinin ve eklerinin yukarıda verilen mevzuat hükümlerine göre incelenmesi sonucunda ise; Sözleşmelerdeki ve eklerindeki maddelerin tümünde, işçilerin kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, yıllık izin ücreti, fazla mesai ücreti, hafta tatili ücreti, UBGT ücreti ve sair işçilik alacaklarından asıl yüklenicinin veya alt yüklenicilerin tümüyle sorumlu olacağına dair ve asıl işvereninin bu alacak kalemlerinin tamamını rücu edebileceğine dair herhangi bir spesifik, açık ve net bir hükme yer verilmediği tespit edildiği,

... alt taşeronu olan …işten ayrılmıştır.... ödenen tazminat bedeli 40.433,93 TL olup ödenen tazminat ... ... tahsil edilmiştir. ... ödenen belgeler 02.05.2010 – 12.12.2018 tarihlerini kapsamaktadır. ...ödenen tazminat bedellerine ilişkin belgeler yazımız ekinde gönderilmektedir…’ ifadelerinin yer aldığı, görülmüştür. Anlaşma tutanağında, anlaşmaya varılan işçilik alacaklarına ilişkin tablo özetle sunulmuştur.

Yukarıda tabloda sunulduğu üzere; net 39.451,00 TL ...’in işçilik alacaklarına ilişkin net 982,93 TL arabuluculuk ücreti olmak üzere toplam 40.433,93 TL tutarın 31.05.2019 tarihinde ödenmesi hususunda anlaşıldığı,

Dava dışı işçi ...’in belirlenen çalışma süreleri doğrultusunda rücu tazminat tutarlarının hesaplandığı, ... Mahsup talebinde bulunan ... kayıtlarına göre hak ediş alacaklarından emanet kesintisi ve teminat kesintisi yapıldığı, davalı şirketlerin hak ediş alacaklarından yapılan söz konusu kesintilerin likit ve muaccel olduğu, bu nedenle, davalı şirketlerin takas mahsup talebinde bulunabileceği,

Taraflar arasında akdedilen hizmet alım sözleşmesi hükümlerine göre, davacı ... Ltd. Şti., davalı Şirketlere yarı oranda, ihbar tazminatı ile yıllık izin ücretini sadece son alt işveren Şirkete; kıdem tazminatı, fazla mesai ücreti, hafta tatili ücreti, UBGT ücretini her bir alt işveren Şirkete kendi dönemleriyle sınırlı şekilde olmak üzere; davalı Şirketler olan,

➢ .....’ne 1.883,54 TL’yi,

➢ ...’ne 0,00 TL’yi,

➢ ...’a 2.009,11 TL’yi,

➢ ....’ne 2.385,82 TL’yi,

➢ ....’ne 2.825,31 TL’yi,

➢ ... Şti.’ne 565,06 TL’yi,

➢ ...Şti.’ne 3.993,28 TL’yi, olmak üzere genel toplamda 13.662,10 TL’yi rücuen talep edebileceği; rücu tutarlarının aşağıdaki Tabloda yeniden gösterildiği, davalı Şirketlerin sorumluluk oranları konusundaki nihai takdirin Mahkemeye ait olduğu;

¸Dava dışı işçi ... kayıtlarına göre dava dışı işveren Şirketlerde de çalışması olması ve davalılardan ....’nde çalışması olmaması nedenleriyle rücuen talep edilebilecek tutarlar toplamının davacı ... Ltd. Şti.’nce dava dışı işçiye toplam ödenen tutardan daha az miktarda bulunduğu;

Taraf itirazları üzerine █████/2024 tarihli bilirkişi kurulundan ek rapor alınmasına karar verilmiş ek raporda özetle; ".dava dışı işçinin çalışması bünyesinde davacı ... Ltd. Şti. ile hizmet alım sözleşmesi bulunmayan dava dışı ...’nde geçen çalışma dönemleri dışlanarak diğer tüm davalı ve dava dışı yüklenici şirketlerde çalışma süresi gözetilerek toplam 2086 gün fiili çalışması olduğu, bu durumda, dava dışı işçinin çalışma süresi 2086 gün karşılığı 5 yıl 8 ay 21 gün olup bu tespitlere göre rücu hesaplamaları yeniden yapıldığı,

İlaveten Mahkemece verilen görev gereği, dava dışı işçinin feshe bağlı alacakları kıdem tazminatı ve ihbar tazminatı için ayrı, feshe bağlı olmayan alacakları yıllık izin ücreti, fazla mesai ücreti, UBGT ücreti, hafta tatili ücreti için ayrı rücu hesaplamaları dava dışı işçinin yeniden tespit edilen çalışma dönemlerine göre hesaplanacağı,

Arabuluculuk Yoluyla Ödenen İşçilik Alacağı Tutarlarının Ayrı Ayrı Belirlenmesi

¸ Davacı ... Ltd. Şti.’nin davalı işverenlere rücu edebileceği feshe bağlı ve feshe bağlı olmayan alacaklar bakımından ayrı ayrı tutarların, davalı Şirketler bakımından dava dışı işçinin davalı Şirketlerdeki çalışma süreleri yeni gelen belgelere göre yeniden belirlenerek aşağıdaki Tablolarda gösterildiği gibi olduğu; dava dışı işçi ... kayıtlarına göre dava dışı yüklenici işveren Şirketlerde de çalışması olması nedeniyle rücuen talep edilebilecek toplam tutarların davacı ... Ltd. Şti.’nce dava dışı işçiye toplam ödenen tutardan daha az miktarda bulunduğu; davalıların sorumluluk oranları konusundaki nihai takdirin Mahkemeye ait olduğu;

Rücu Hesaplamaları (Feshe Bağlı Alacaklar: Kıdem ve İhbar Tazminatı)

¸ Rücu Hesaplamaları (Feshe Bağlı Olmayan Alacaklar: Yıllık İzin Ücreti, Fazla Mesai, Hafta Tatili, UBGT Ücreti)

Dava konusu işin hizmet alımına ilişkin olması ve sözleşme hükmünden, davalıların hak edişlerinden yapılan teminat kesintilerin işçilik alacaklarına ilişkin olduğu, davalıların davacı şirket nezdinde likit ve muaccel teminat alacağının bulunduğu, arz edilen nedenlerle davalı ...’nin takas mahsup talebinde bulunabileceği yönündeki tespitlerin geçerli olduğu, takas mahsup konusundaki nihai takdirin mahkemeye ait olduğu; nitekim, dava dosyasına yeni gelen belgelerden ... 25.08.2022 ödeme tarihli Tahsilat Makbuzunda ‘Tanımlanamayan Çeşitli Gelirler’ hesap adı ile işbu davadaki uyuşmazlığa konu dava dışı işçi ...’in de aralarında olduğu toplam 802 işçi için 15.322.176,22 TL tutarında mahsup işlemi yapıldığı; sonucuna ulaşıldığı..." bildirilmiştir.

Rapor içeriğine mahkememizce de itibar edilmiş ve hükme esas alınmıştır.

Tüm dosya kapsamına göre; Davacı vekili davalılar ile müvekkili arasında imzalanan hizmet alımı sözleşmeleri kapsamında çalıştırılan personellerden işçi ... tarafından... Belediyesi Başkanlığına karşı arabuluculuk başvurusu sonucunda anlaşma ile neticelendiğini ve yapılan ödemenin kendi hak edişlerinden kesildiğini dolayısıyla taraflarınca ödendiğini, dava dışı başvurucunun çalışmış olduğu davalı taşeron şirketlerle şirketleri arasında imzalanan hizmet alım sözleşmelerinin ilgili maddeleri uyarınca müvekkili idare tarafından ödenen kıdem, ihbar, fazla mesai, ubgt, haftalık tatil, yıllık izin ve arabuluculuk ücreti için toplam 40.433,93 TL'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı şirketlerden rücuen tahsili için dava açmıştır.

Somut uyuşmazlıkta davacı ile davalılar arasında asıl işveren alt işveren ilişkisi mevcut olup, 4857 sayılı Kanunun 2/6. maddesine göre, davacı asıl işverenin davalı alt işverenin davadışı işçi Mustafa Keskin'e karşı, o işyeri ile ilgili İş Kanunundan kaynaklanan yükümlülükler nedeniyle alt işverenle birlikte müteselsilen sorumlu tutulduğu, yani kanun kapsamında, asıl ve alt işverenlerin dış ilişki itibariyle işçiye karşı müteselsil sorumlu oldukları, söz konusu düzenlemenin işçi alacağını güvence altına alma amacı taşıdığı, asıl ve alt işverenler arasındaki ilişkide ise, Borçlar Kanunun ve sözleşmeler hukukunun esas alınacaktır.

Buna göre somut olayda, davacı ... ... Limited Şirketi'nin davalı şirketler ile hizmet alım sözleşmesi imzaladığı görülmüş olup, tarafların, sorumlulukların belirlenmesinde kanuna açıkça aykırı olmadıkça öncelikle sözleşme hükümleri, sözleşme eki teknik şartname ve ihale dokümanları nazara alınacaktır. Sözleşme eki genel şartname uyarınca, yüklenicinin istihdam ettiği işçinin muhatabı ve sorumlusunun yüklenici olmasına, yüklenicinin işçilerine ödemesi gereken kıdem tazminatı, izin ücreti gibi ödemelerdeki aksamalarda her türlü yasal sorumluluğun yükleniciye ait olmasına göre davacının asıl işveren olarak yaptığı ödemeden, işçinin davalı şirketlerde çalıştığı döneme isabet eden kısmı ile sınırlı olmak üzere davalıların sorumlu oldukları kanaatine varılmıştır.

Ancak davalıların sorumlu oldukları işçi alacakları davacının ispat ettiği işçilik alacakları ile sınırlı olduğu, dava dışı ... Başkanlığı tarafından dava dışı işçi ile yapılan ihtiyari arabuluculuk görüşmeleri sonucu ödenen tazminat tutarlarından feshe bağlı ve feshe bağlı olmayan alacaklar yönünden bir ayırım yapılması yoluna gidilip, feshe bağlı alacaklar olan Kıdem ve İhbar tazminatı alacakları yönünden davanın kabulüne, feshe bağlı olmayan (fazla mesai alacağı, yıllık izin ücreti, Hafta Tatili, UBGT Ücreti) alacaklar yönünden ise davacı tarafça bu tazminat kalemlerinde yapılan ödemenin haklılığı ispat edilemediğinden reddine karar vermek gerekmiştir.

Bir kısım davalılar (...’nin) vekili tarafından takas/ mahsup talebinde bulunulmuş olup, takas mahsup talebinde bulunabileceği yönündeki bilirkişi tespitlerin yerinde olmadığı, davacı tarafından sözleşmeler kapsamında davalılara ait teminatlar halen iade edilmemiş ve davalılar tarafından bu teminatlardaki alacağa yönelik olarak takas/mahsup talebinde bulunulmuş olup alacağın varlığının yargılama sonucunda belli olacağından, davacının doğrudan teminatlardan alacağı alması halinde mahkeme kararı olmaksızın tahsil yoluna gitmiş olacağı, takas definin ancak davacının alacağının bulunduğunun tespit edilmesi halinde değerlendirilebileceği, mahkememizin kararı kesinleşmeden teminatlardan kesinti yapılmasının ve yargılama sırasında alacağın varlığınında yargılamayı gerektirdiği değerlendirilmekle takas talebinin yerinde olmadığı değerlendirilmiştir.

Sonuç olarak; karar vermeye elverişli █████/2024 tarihli bilirkişilerin ek raporu doğrultusunda, dava dışı işçinin, davalı şirketlerin alt işveren olduğu sözleşme çerçevesinde davacıya ait işletmede çalışmış olup, hizmet alım sözleşmesine göre de sorumluluk alt işverenlere ait olduğundan, davacının dava dışı işçi ve ... BAŞKANLIĞININ ihtiyari arabuluculuk görüşmeleri neticesinde 31.05.2019 tarihinde ödeyip davacı alacağından mahsup ettiği, "işçilik alacakları yönünden" hesap edilen feshe bağlı alacağından, dava dışı işçiyi çalıştırdıkları dönemi kapsayan kısmıyla sınırlı olarak oranlanma yapılmak suretiyle davalılardan talep edebileceği mahkememizce değerlendirildiğinden, █████/2024 tarihli bilirkişilerin ek raporu doğrultusunda, davanın kısmen kabulü ile alacağın 3.418,11-TL sının ... olmak üzere toplam 18.316,78-TL'nin davalılardan alınıp davacıya ödenmesine, alacağına dava tarihi olan █████/2023 tarihinden itibaren avans faizi uygulanmasına karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM

: Yukarıda açıklanan gerekçelerle,

1-Davanın kısmen kabulü ile;

3.418,11-TL sının, ... olmak üzere toplam 18.316,78-TL'nin davalılardan alınıp davacıya ödenmesine,

Davacı alacağına dava tarihi olan █████/2023 tarihinden itibaren avans faizi uygulanmasına,

HARÇ;

Harçlar Kanununa göre alınması gereken 1.251,21 TL harçtan peşin alınan 179,90 TL harç ile tamamlanan 510,61 TL harçların düşümü ile eksik 560,70 TL harcın arabuluculuk görüşmelerine katılmayan davalıların sorumluluk oranlarına göre hesap ve takdir olunan;

104,62-TL sının, ...

24,72-TL sının, ...

86,01-TL, sının, ... olmak üzere toplam 560,70-TL'nin davalılardan alınıp hazineye gelir kaydına,

YARGILAMA GİDERİ

Davacı tarafından peşin yatırılan harçlar dahil ayrıntısı UYAP sistemi üzerinde gösterilen ve aşağıda dökümü yapılan 11.435,76-TL yargılama giderinin arabuluculuk görüşmelerine katılmayan davalıların sorumluluk oranlarına göre hesap ve takdir olunan;

1.990,38-TL sının, ... alınarak davacıya verilmesine,

VEKALET ÜCRETİ

Davacı taraf vekil ile temsil edildiğinden Karar Tarihindeki Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince hesap ve takdir olunan 18.316,78-TL vekalet ücretinin arabuluculuk görüşmelerine katılmayan davalıların sorumluluk oranlarına göre hesap ve takdir olunan;

3.188,02-TL sının, ... vekil ile temsil edildiğinden Karar Tarihindeki Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince ret edilen miktar üzerinden hesap ve takdir olunan 22.117,15 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara verilmesine,

ARABULUCULUK ÜCRET

6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-14. maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca ... bütçesinden ödenen 3.280,00 -TL arabuluculuk ücretinin (yargılama gideri) arabuluculuk görüşmelerine katılmayan tarafların sorumluluk oranlarına göre hesap ve takdir olunan;

570,87-TL sının,...

929,38-TL, sının, ...

603,06-TL sının, ..

1.176,69-TL sının, ... alınarak hazineye gelir kaydına,

HMK 333. Maddesi uyarınca Taraflarca yatırılan gider avansından kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde ilgili tarafa iadesine,

Dair, HMK'nun 341. Maddesi gereği miktar itibariyle KESİN olarak davalı ... vekilinin yüzüne karşı, davacı vekili ve diğer davalıların yokluğunda verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.03.02.2025

...

DAVACI YARGILAMA GİDERLERİ

Vekalet Harcı 25,60 TL

Başvurma Harcı 179,90 TL

Peşin Harç 179,90 TL

Tamamlama Harcı 510,61 TL

Tebligat ve Müzekkere 2.539,75 TL

Bilirkişi Ücreti 8.000,00 TL

TOPLAM 11.435,76 TL