sakarya bölge adliye mahkemesinin, kocaeli gebzede kamulaştırılan imar parseli vasıflı taşınmazın bedel tespiti ve yol terkini davasında metrekare birim fiyatı ile emsal değerlendirmesine yönelik istinaf ve temyiz incelemesi kararı.

Sakarya Bölge Adliye Mahkemesinin, Kocaeli Gebzede kamulaştırılan imar parseli vasıflı taşınmazın bedel tespiti ve yol terkini davasında metrekare birim fiyatı ile emsal değerlendirmesine yönelik istinaf ve temyiz incelemesi kararı.

Özet: Bir taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespiti ve yol olarak terkini talebiyle açılan davada, ilk derece mahkemesinin talebi kabul ederek bedel tespiti ve terkin kararı vermesinin ardından, taraflarca yapılan istinaf başvurularının Bölge Adliye Mahkemesince esastan reddedilmesi üzerine, davacı idarenin kamulaştırma bedelinin emsallere göre yüksek, davalıların ise düşük belirlendiği, bilirkişi raporu ve emsal karşılaştırmalarında hatalar bulunduğu iddialarıyla bu ret kararına karşı kanun yolu başvurusunda bulunulmuş olup, dosya yüksek mahkemede duruşmalı olarak incelenmektedir.

5. Hukuk Dairesi █████████ E. , █████████ K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ

: Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi

SAYISI

: █████████ Esas, ████████ Karar

KARAR

: Esastan ret

İLK DERECE MAHKEMESİ

: Gebze 7. Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI

: ███████ Esas, ███████ Karar

Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın yol olarak terkini davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvuruların esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı taraf vekillerince temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verilmiştir.

Davalılar vekilince temyiz incelemesinin duruşmalı olarak yapılmasının istenilmesi üzerine, işin duruşmaya tâbi olduğu anlaşılmış ve duruşma için 25.02.2025 günü tayin edilerek taraflara tebligat gönderilmiştir.

Duruşma günü davalı asiller (..., ...) ve vekili Avukat ... ile davacı idare vekili Avukat ...gelmişlerdir.

Duruşmaya başlanarak hazır bulunan avukatların sözlü açıklamaları dinlendikten sonra duruşmaya son verildi.

Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; Kocaeli ili, ........... ilçesi, ......Mahallesi 221 ada 45 parsel sayılı taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın yol olarak terkinini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmazın arsa vasfında imar parseli olduğunu, ticari alanda bulunduğunu belirterek bu hususlar dikkate alınarak bedelin belirlenmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne ve kamulaştırma bedelinin tespiti ile bedelin davalı tarafa ödenmesine, dava konusu taşınmazın davalılar adına olan tapu kaydının iptali ile yol olarak terkinine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1.Davacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmazın vasfının arsa olarak değerlendirilmesinin doğru olmadığını, emsal taşınmaz olarak alınan taşınmaz ile dava konusu taşınmazın aynı mevkide yer almadığını, emsal taşınmazın satış tarihinin eski olup, değerlendirme tarihinden uzak olduğunu, emlak vergi değerlerinin dosyada bulunmasına rağmen, gerçek rayiç değerleri yansıtmadığı gerekçesiyle oranlama yapılmadığını, objektif veriler kullanılmadan ulaşılan bu sonucun kabul edilemez olduğunu, Gebze 5. Asliye Hukuk Mahkemesinde görülen ████████ Esas sayılı dosyada taşınmaza 782,24 TL/m² birim fiyatı belirlenmesine rağmen, işbu dosyadaki taşınmaz ile birbirine yakın olmasına rağmen bu dosyadaki dava konusu taşınmaza 1274,00 TL/m² birim fiyatı belirlenmesinin hatalı olduğunu, raporda tek emsalle dava konusu taşınmaza değer biçilmesinin de raporu sağlıksız kıldığını belirterek metrekare birim fiyatının yüksek belirlendiğini ileri sürmüştür.

2.Davalılar vekili istinaf dilekçesinde özetle; hükme esas alınan bilirkişi raporunun gerçeklikten uzak olduğunu, bilirkişi raporuna yaptıkları itirazların değerlendirilmediğini, bilirkişi raporunda eksik ve hatalı inceleme yapıldığını, raporda yapılan emsal kıyaslamasının hatalı olduğunu, emsal taşınmaz ile dava konusu taşınmazın yüzölçümü arasında çok büyük fark bulunduğunu ileri sürmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile arsa niteliğindeki taşınmaza emsal karşılaştırması yapılarak değer biçilmesinin doğru olduğunu, Daireden geçen dosyalardaki verilere göre m² birim fiyatının makul olduğu, böylece mahkeme kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşıldığından istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri, temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri;

1.Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesindeki sebepleri tekrar ederek temyiz yoluna başvurmuştur.

2. Davalılar vekili temyiz dilekçesinde özetle;istinaf dilekçesindeki sebepleri tekrar etmiş ayrıca, dava konusu taşınmaza yakın parseller için açılan davalarda daha yüksek metrekare birim fiyatları Daire denetiminden geçtiği hâlde, metrekare birim fiyatının düşük tespit edildiğini ileri sürerek temyiz yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme

Uyuşmazlık, dava konusu taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespitine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

1. 6100 Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

2. 2942 sayılı Kanun'un 10 uncu maddesi ile 11 inci maddesi.

3. Değerlendirme

1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Arsa niteliğindeki dava konusu taşınmaza 2942 sayılı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca emsalin üstün ve eksik yönleri belirlenip kıyaslaması yapılarak ve Dairemiz denetiminden geçen aynı değerlendirme tarihli yakın parsellere ilişkin dosyalarda belirlenen metrekare birim fiyatlarıyla da uyumlu değer biçilerek adil ve hakkaniyete uygun olarak tespit edilen bedelin bloke ettirilerek davalı tarafa ödenmesinde ve dava konusu taşınmazın davalılar adına olan tapu kaydının iptali ile yol olarak terkinine karar verilmesin de bir isabetsizlik görülmemiştir.

3. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Taraf vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usûl ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Davacı idare harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına, davalıdan peşin alınan temyiz harcının Hazineye irat kaydedilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

25.02.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.