İnşaat şantiyesinde kalıp ustasının düşerek yaralanması sonucu oluşan sürekli iş göremezlik nedeniyle açılan maddi ve manevi tazminat davasının temyiz incelemesi.
Özet: Bir inşaat işçisinin, 2011 yılında çalıştığı şantiyede işverenin yeterli güvenlik önlemlerini almaması nedeniyle 4-5 metre yükseklikten düşerek kaburga kırıkları, dalak parçalanması ve böbrekte iç kanama gibi ağır yaralanmalar geçirmesi ve %20,02 oranında sürekli iş göremez hale gelmesi üzerine, başlangıçta 10.000 TL maddi, birleşen davalarla birlikte toplamda 300.000 TL maddi ve 60.000 TL manevi tazminat talebiyle açtığı iş kazasından kaynaklanan tazminat davasında, ilk derece mahkemesi davası kısmen kabul etse de, istinaf mahkemesi davacının başvurusunu esastan reddetmiş olup, dosya temyiz incelemesi için Yargıtaya ulaşmıştır.
MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi
SAYISI
: █████████ E., █████████ K.İLK DERECE MAHKEMESİ
: Ankara 22. İş MahkemesiSAYISI
: ███████ E., ████████ K.Taraflar arasındaki iş kazasından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince asıl ve birleşen davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:I. DAVADavacı vekili dava dilekçesinde özetle, müvekkilinin ... Yapı İnş. San. ve Tic. A.Ş.'nin asılişveren ... İnş. İth. İhr. ve Tur. Ltd. Şti.nin alt işveren, olarak yaptığı ... Park Aparts Halkalı-İstanbul şantiyesinde günlük net 80 TL ücretle kalıp ustası olarak çalışırken 11.10.2011 tarihinde meydana gelen iş kazası sonucu yaralandığını, müvekkilinin inşaatın birinci katında kalıp sökümü yaparken bastığı mahyanın kayması sonucu iskele üzerine düşmüş, karnından aldığı darbe sonucu kaburgalarının kırıldığını, dalağının parçalandığını ve böbreğinde iç kanama meydana geldiğini, işverenliğin en basit güvenlik tedbirlerini dahi almayarak iş kazasının meydana gelmesine sebebiyet verdiğini, kaza sonrası Küçükçekmece Sosyal Güvenlik Merkezine yapılan başvuru sonucunda olayın bir iş kazası olduğunu ve müvekkilinin sürekli iş göremezlik derecesinin %30 olduğunun tespit edildiğini, yukarıda açıklanan nedenlerle, müvekkilinin fazlaya dair haklarının saklı kalmak kaydıyla şimdilik 10.000 TL maddi tazminatın kaza tarihi olan 11.10.2011 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi, yargılama gideri ve vekalet ücreti ile davalılardan müşterek ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava ettiği,Birleşen 63. İş Mahkemesinin ████████ Esas sayılı dosyası dava dilekçesinde özetle; fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak ve davalı ... yönünden poliçe limitiyle sınırlı olmak kaydıyla şimdilik 300.000,00 TL maddi ve ayrıca 60.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi, yargılama gideri ve vekâlet ücreti ile birlikte davalılardan müşterek ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Birleşen 14. İş Mahkemesinin ███████ Esas sayılı dosyası dava dilekçesinde özetle; bir kısım işçilik alacaklarının tahsiline ilişkin Ankara 22. İş Mahkemesinde dava açtığını, Ankara 22. İş Mahkemesinin ███████ Esas sayılı dava dosyası ile Mahkememizin işbu dava dosyasındaki davasının taraflarının ve dava mahiyetinin aynı olduğunu beyanla davanın Ankara 22. İş Mahkemesinin ███████ Esas sayılı dosyası ile birleştirilmesine karar verilmesini talep ve dava ettiği, davaların birleştirilerek yargılamasının yapılmasını talep ettiği görülmüştür.II. CEVAPDavalı ... İnş. vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının dava dilekçesinde belirttiği hususların gerçeği yansıtmadığını, yaşanan iş kazasında müvekkilinin sorumluluğunun bulunmadığını, davacı işçinin kendi can güvenliğini gözetmemesi ihmalkar davranışlarda bulunması, kendisine verilen eğitim ve talimatlara göre hareket etmediği belirterek haksız ve mesnetsiz olarak açılan davanın reddini talep etmiştir.Davalı ... İnş. vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı işçinin kendi işçileri olmadığını, davacı ile herhangi bir hizmet akdi anlaşması yapılmadığını, davacının talep ettiği hususların muhatabının ... İnş. olduğunu beyanla davanın reddini talep etmiştir.Davalı ...Ş. vekili cevap dilekçesi vermemiş, 28.09.2020 tarihli dilekçesi ile davalının imzaladığı İnşaat Tüm Riskler Sigorta Poliçesi kapsamında ödeme yapılmadığı bildirilmiştir.III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARIİlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında özetle; İstanbul ili, Küçükçekmece ilçesi, Halkalı Mahallesi 844 ada 1 parselde yer alan ve ... Yapı İnşaat Sanayi ve Ticaret A.Ş. tarafından yapılmakta olan ... Park Aparts özel bina inşaatında ... İnşaat İth. İhr. Tur. Ltd. Şti. bünyesinde kalıpçı olarak çalışan davacı 11.10.2011 günü sasi 10.00 sıralarında giriş kat iç cephedeki iskelede kalıptan 10'luk bir çiviyi bir söküm manivelası yardımı ile çıkarmaya çalışırken dengesini kaybedip 4-5 metre yükseklikten düştüğü, düşerken gerek metal iskelenin elemanlarına çarptığı için gerekse düşmenin etkisi ile yaralandığı, Yüksek Sağlık Kurulu tarafından davacının maluliyet oranının %35 olarak belirlendiği, yapılan itirazlar soncu ATK 3. İhtisas Dairesinin ve ATK İkinci Üst Kurulu tarafından davacının maluliyet oranının %20,02 olarak tespit edildiği, SGK teftiş raporunda davacının %30, davalı ... İnşaat İth. İhr. Tur. Ltd. Şti.nin %70 oranında kusurlu olduğunun tespit edildiği, Mahkememizce alınan 14.03.2019 tarihli bilirkişi raporunda davacının %30, davalı ... İnşaat İth. İhr. Tur. Ltd. Şti.nin %70 oranında kusurlu olduğu davalı ... Yapı İnşaat Sanayi ve Ticaret A.Ş.nin kusurunun bulunmadığının, 08.10.2019 tarihli bilirkişi raporunda davacının %30, davalı ... İnşaat İth. İhr. Tur. Ltd. Şti.nin %50 oranında kusurlu olduğu, davalı ... Yapı İnşaat Sanayi ve Ticaret A. Ş.nin %20 oranında kusurlu olduğunun tespit edildiği ve 02.03.2020 tarihli raporunda davacının %30, davalı ... İnşaat İth. İhr. Tur. Ltd. Şti.nin %70 oranında kusurlu olduğu, davalı ... Yapı İnşaat Sanayi ve Ticaret A.Ş.nin kazanın meydana gelmesinde doğrudan etken sorumluluğunun olmadığı ancak asıl işveren olarak kabulü halinde alt işverenin kusurundan müteselsilen sorumlu olacağı, raporların birbiri ile uyumlu olduğu ve olayın oluş şekline uygun olduğu kanaatine ulaşıldığından, davacının maluliyetinin %20,02 olduğu kabul edilerek dosya aktüerya bilirkişine gönderilmiş olup 10.08.2023 tarihli bilirkişi raporunda hesaplanan 451.446,21 TL maddi tazminata davalı ... İnşaat İthalat İhacat Turizm Ltd. Şti. ve ... Yapı İnşaat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketinin asıl-alt işverenlik ilişkisi nedeni ile tamamından ve ... Oyak A.Ş.nin sigorta poliçe limiti ile sınır olmak üzere müştereken müteselsilen sorumlu olduğu, somut olayda gerçekleşme biçimi davacının maluliyet derecesi, kaza nedeniyle kabul edilen kusur oranı ile hak ve nesafet kuralları da dikkate alınarak davacının talebinin kabulü ile davacı için 40.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek ve hesaplanacak yasal faizi ile birlikte davalı ... Yapı İnşaat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketinin ve davalı ... Oyak A.Ş. (Poliçe limiti ile sınırlı olmak üzere) den müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, somut olayda gerçekleşme biçimi davacının maluliyet derecesi, kaza nedeniyle kabul edilen kusur oranı ile hak ve nesafet kuralları da dikkate alınarak davacının talebinin kabulü ile davacı için 40.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek ve hesaplanacak yasal faizi ile birlikte davalı ... Yapı İnşaat Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketinin ve davalı ... A.Ş. (Poliçe limiti ile sınırlı olmak üzere) den müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine karar verilmiştir.IV. İSTİNAFA. İstinaf Yoluna Başvuranlarİlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.B. İstinaf SebepleriDavacı istinaf dilekçesinde özetle, kendisine yüklenen %30 kusurun fahiş olduğunu, SGK teftiş raporundaki davacıya herhangi bir kusur da yüklenmediğinden raporlar arasında çelişki bulunduğunu, dolayısıyla hükme esas alınan rapor salt bu yönüyle dahi hükme esas alınabilecek nitelikte olmadığını, ücretin bordrolara itibarla belirlendiğini, ancak bordrolardaki imzanın kendisine ait olmadığını, emsal ücretlerin dikkate alınmamasının hatalı olduğunu, deneyimli bir inşaat kalıp ustası olması ve tanık ...’nın ifadesinde" günlük yevmiyesinin 80,00 TL olduğunu" beyan ettiğini, meslek odası olan İstanbul Sıvacı Boyacı ve İnşaatçılar Esnaf Odasının benzer bir dosyaya verdiği 08.04.2014 tarihli cevabi yazıda, 2011 yılı için inşaat kalıp ustasının net yevmiyesinin 85,00 TL olduğu bildirildiği, benzer davalarda ilgili meslek odalarınca kaza tarihini kapsar şekilde bildirilen meslek odaları verileri varken sadece işveren tarafından düzenlenen belgelere itibar edilmesi kabul edilemez olduğunu, giydirilmiş ücret tespiti yapılmamasının da hatalı olduğunu, sigorta şirketi yönünden ihbar tarihinden itibaren faize hükmedilmesinin hatalı olduğunu, temerrüt olgusunun, olay tarihi itibariyle gerçekleştiğini, geçirdiği iş kazası sonucu %35 oranında malul kalan, uzun ve ağrı verici bir tedavi süreci geçirmesi karşısında lehine hükmedilen manevi tazminatın (40.000,00 TL) yetersiz ve manevi tatmin duygusu sağlamaktan da uzak olduğunu beyan ederek Mahkemenin kararının kaldırılmasını ve davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.C. Gerekçe ve SonuçBölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile asıl ve birleşen davanın kısmen kabulüne dair İlk Derece Mahkemesi kararının dosya kapsamına, kararın dayandığı delillere, İlk Derece Mahkemesince delillerin toplanmasında ve değerlendirilmesinde isabetsizlik bulunmamasına, kanuni gerektirici sebeplere göre davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.V. TEMYİZA. Temyiz Yoluna BaşvuranlarBölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz isteminde bulunmuştur.B. Temyiz SebepleriDavacı vekili sunmuş olduğu temyiz dilekçesi ile istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü itirazlarını yinelemek suretiyle Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına, İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.C. Gerekçe1. Uyuşmazlık ve Hukuki NitelendirmeUyuşmazlık, iş kazasından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat istemlerine ilişkindir.2. İlgili Hukuk6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369. maddesinin birinci fıkrası ile 371. Maddesi, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 13, 16, 20 ve 21. maddeleri ile 4857 sayılı İş Kanunu'nun 77. maddesi3. DeğerlendirmeA) Davacı vekilinin davacı yararına hükmedilen manevi tazminat alacağına ilişkin temyiz istemi yönünden;Miktar veya değeri kesinlik sınırını geçmeyen davalara ilişkin nihai kararlar, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 362. maddesi uyarınca temyiz edilemez. Temyize konu edilen miktarın kesinlik sınırının altında kalması hâlinde anılan Kanun’un 366 ncı maddesi atfıyla aynı Kanun’un 352. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca temyiz dilekçesinin reddine karar vermek gerekir.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nu 110. maddesi kapsamında dava yığılması (objektif dava birleşmesi) kapsamında her bir talebin ayrı bir dava olduğu ve ayrı ayrı hüküm ve sonuç doğuracağı açıktır.Dosya içeriğine göre İlk Derece Mahkemesince davacı yararına 40.000,00 manevi tazminata hükmolunduğu, 20.000,00 TL manevi tazminatın reddine karar verildiği, Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda anılan kararı ile davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verildiği gözetildiğinde reddine karar verilen tazminat miktarlarının Bölge Adliye Mahkemesi karar tarihi itibari ile kesinlik sınırı olan 238.730,00 TL’nin altında kaldığı anlaşıldığından davacı vekilinin temyiz itirazlarının miktardan reddine karar verilmiştir.B) Davacı vekilinin davacı yararına hükmedilen maddi tazminat alacağına ilişkin temyiz istemi yönünden;Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre, davacı vekilinin aşağıdaki bent kapsamı dışındaki sair temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.Dosya kapsamından; davacı vekilince dava dilekçesinde davacının kalıp ustası olarak günlük net 80,00 TL ücretle ve 3 ögün yemeğin işverence karşılanması şeklinde çalıştığının beyan edildiği, Mahkemece emsal ücretin tespitine dair sendika yazı cevapları yetinilerek başkaca araştırma yapılmasına gerek duyulmadan dosyanın hesap bilirkişisine tevdi edildiği, 10.08.2023 tarihli kök hesap bilirkişi raporunda dosyada mevcut kaza tarihinden sonrasına ait 2013 yılına ilişkin imzalı ücret bordrosunun esas alınması suretiyle kazalının ücretinin asgari ücretin 1.50 katı olduğu tespiti ile hesaplama yapıldığı, davacı vekilince anılan rapora süresinde itiraz dilekçesi ve yargılama aşamasındaki beyanlarında işverence sunulan ücret bordrolarına yönelik imza inkarında bulunduğu, Mahkemece anılan raporun hükme esas alınması suretiyle karar verildiği anlaşılmaktadır.İş kazasına maruz kalan sigortalının veya ölümü halinde desteği altında bulunanların maddi zararılarının hesabında gerçek ücretin esas alınması koşuldur. Gerçek ücretin ise işçinin imzasının bulunduğu ücret tediye bordrolarından saptanacağı, işçinin imzasının bulunmadığı iş yeri ve sigorta kayıtlarının nazara alınamayacağı, işçinin imzasının bulunduğu ücret tediye bordrolarının bulunmaması durumunda işçinin yaşı, kıdemi, mesleki durumu dikkate alınarak, emsal işi yapan işçilerin aldığı ücret göz önünde tutularak belirlenmesi gerektiği, Dairemizin giderek Yargıtayın yerleşmiş görüşlerindendir.Somut olayda, Mahkemece davacı vekilince ücret bordrolarına ilişkin sunmuş olduğu imza itirazı değerlendirilmeksizin, yine davacının ücret iddiası ve yemeğin işverence karşılandığı iddiası yönünden giydirilmiş ücretin tespitinde iddianın doğruluğu yönünde (tanık beyanı vs.) ve emsal ücretin tespitine dair araştırma yapılmaksızın kazalının ücretinin tespiti ve hesaplanması hatalı olmuştur.Mahkemece yapılacak iş; öncelikle imza itirazı yönünden gerekli incelemenin yapılması ile devamla işçinin yaşı, işi, iş yerindeki kıdemi, mesleki kıdemi belirtilmek suretiyle meslek odalarından, TÜİK, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı Yüksek Fen İşleri Kurulundan sigortalının alabileceği ücretleri araştırmak ile bu suretle tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirilerek kazalının ücretini ve davacı tarafça iddia edilen yemek ücretinin de varlığını tespit ve miktarını tereddüte yer bırakmayacak şekilde belirlemek, taraflar lehine oluşan usuli kazanılmış hakları da gözeterek oluşacak sonuca göre bir karar vermekten ibarettir.VI. KARARAçıklanan sebeplerle,Davacı vekilinin davacı yararına hükmedilen manevi tazminat alacağına ilişkin temyiz dilekçesinin miktardan REDDİNE,Davacı vekilinin davacı yararına hükmolunan maddi tazminat alacağına ilişkin temyiz istemi yönünden;Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,Peşin alınan temyiz harcının istek halinde ilgilisine iadesine,13.02.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.