sigorta şirketinin, kiralık araç sürücüsünün ehliyetsizliği iddiasıyla trafik kazası sonrası ödenen hasara yönelik araç kiralama şirketine açtığı itirazın iptali ve rücu davası.

Sigorta şirketinin, kiralık araç sürücüsünün ehliyetsizliği iddiasıyla trafik kazası sonrası ödenen hasara yönelik araç kiralama şirketine açtığı itirazın iptali ve rücu davası.

Özet: Sigorta şirketi, kiralama şirketine ait aracın ehliyetsiz sürücüsü tarafından karıştığı trafik kazası nedeniyle ödediği hasarın rücuen tahsili için icra takibine yapılan itirazın iptalini talep ederken, davalı kiralama şirketi ve ihbar olunan kasko sigortacısı, sürücünün geçerli yabancı ehliyete sahip olduğunu ve ehliyetsiz kullanım iddiasının gerçeği yansıtmadığını, hatta kazanın karşı tarafın kusurundan kaynaklanabileceğini savunarak davanın reddini istemektedir.

T.C. İstanbul Anadolu 10. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

: ████████

KARAR NO

: ████████

DAVA

: İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)

DAVA TARİHİ

: █████/2024

KARAR TARİHİ

: █████/2025

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

: Davacı vekilinin dava dilekçesinde özetle; Davalı tarafın ---- plakalı aracını müvekkili -----Sigorta Şirketi'ne █████/2022 - █████/2023 tarihlerinde geçerli olmak üzere ----- numaralı Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi ile sigorta himayesine aldığını, 17.08.2022 tarihinde, saat 13.00 sıralarında davalı ---- plakalı araç sürücüsü -----Bulvarına katılım yapmak istediği esnada aracını kavşak başında durduramayıp kaydırmak sureti ile----Bulvarı üzerinde trafik ışıklarında duraklayan dava dışı -----plakalı aracın arka sağ köşe kısımlarına çarpması suretiyle maddi hasarlı trafik kazası meydana gelmesine sebebiyet verdiğini, Polis memurlarınca düzenlenen Kaza Tespit Tutanağı ile sabit olduğu üzere davalı araç sürücüsü, KTK md. 52/1-b uyarınca kural ihlali yaptığını, dava dışı araç sürücüsünün kusuruyla maddi hasarlı trafik kazasına sebebiyet vermesi ile birlikte meydana gelen kazada ehliyetsiz araç kullanmasının rücu gerekçesini oluşturduğunu, hasar dosya evrakları, kaza tespit tutanağı ve bizzat borçlunun beyanından da anlaşılacağı üzere davalı tarafın sadece dış ülke sürücü belgesi bulunduğunu, kaza nedeniyle 6.070,00-TL tutarında maddi hasar ödemesi gerçekleştirildiğini, davalı tarafın kusurlu olduğunu, ehliyetsiz araç kullanmanın yasa gereği yasak olduğunu bilebilecek durumda olup takibe haksız ve mesnetsiz bir şekilde itiraz ettiğini, % 20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesi gerektiğini beyan ile, fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak üzere, davalının ---- İcra Müdürlüğü -----. sayılı takibine yaptığı haksız itirazın iptalini, asıl alacağın %20 sinden aşağı olmamak üzere icra inkâr tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini, talep ve dava etmiştir.

CEVAP

: Davalı vekilinin cevap dilekçesinde özetle; Davacının iddia ve talepleri haksız ve dayanaksız olup tamamının reddi gerektiğini, müvekkili şirketin--- markasıyla Ülke çapında müşterilerine araç kiralama hizmeti verdiğini, dava dışı ---- müvekkilinden ---- plakalı aracı kiraladığını, kira sözleşmesi gereğince ----plakalı aracın ----- teslim edildiğini, -----sevk ve idaresindeki ----- plakalı araç ile 17.08.2022 tarihinde çift taraflı maddi hasarlı trafik kazasına karıştığını, kaza tespit tutanağına göre sürücü ------KTK 52/1-b maddesini ihlal ettiğinin belirlendiğini,---Sürücü belgesi mevcut olduğunu, sürücünün ehliyetsiz araç kullandığı iddiasının haksız olduğunu, davacı taraf müvekkiline ait ---- plakalı araç sürücüsü----sürücü ehliyetinin bulunmadığını iddia ettiğini, söz konusu iddia gerçeğe aykırı olduğunu, sürücü-----Devletince verilmiş B sınıfı ------ belge numaralı sürücü ehliyeti mevcut olduğunu, kaza tespit tutanağından kaza anında sürücünün ehliyetinin mevcut olduğunun anlaşıldığını, sürücüye ait ehliyet belgesi suretinin ekte sunulduğunu, icra inkar tazminatı talebinin reddine karar verilmesi gerektiğini, davanın araç sürücüsüne ve kasko sigorta şirketine ihbarı gerektiğini beyan ile, haksız ve kötü niyetli olarak açılan işbu davanın reddini, davacı aleyhine talep edilen tutarın %20 sinden az olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesini, vekalet ücreti ve yargılama giderlerinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini, talep etmiştir.

CEVAP

: İhbar Olunan ------ vekili cevap dilekçesinde özetle; Dava konusu iddia edilen maddi hasarlı trafik kazasının olduğu █████/2022 tarihinde, davalı ----... şirketinin, ------ plakalı aracı, ------ no.lu Kasko + Filo Plus Genişletilmiş Kasko Sigorta Poliçesi ile müvekkil şirketten sigortalı bulunduğunu, kabul anlamına gelmemek üzere, müvekkili şirketin sorumluluğunun poliçe limiti ve de sigortalının kusuru ile sınırlı olduğunu, dava konusu ---- plakalı araç davalı şirket tarafından, -----isimli kişiye kiralanarak teslim edilmiş olup █████/2022 tarihli kazaya ilişkin kaza tutanağından anlaşılacağı üzere aracın sürücüsü de bu kişi olduğunu, araç sürücüsü -----kaza tutanağı ile de tespit edildiği üzere, --- -- Devletince verilen B sınıfı ----- belge no.lu sürücü belgesi/ehliyeti mevcut olduğunu, kesinlikle kabul anlamına gelmemek kaydıyla, somut olaya bakılarak kazanın olduğu yer, kaza yeri krokisi, kaza sonrası araç fotoğrafları bir bütün halinde değerlendirildiğinde, kazanın ---- plakalı araç sürücüsü olan dava dışı 3. kişinin duraklaması nedeni ile meydana geldiği, dolayısı ile kazada bu dava dışı 3. kişinin TAM/% 100 kusurlu olduğunu, kabul anlamına gelmemek üzere, dava konusu alacak kusur durumu tespiti, talep edilen alacağın hesaplanmasının gerekmesi v.s. nedenlerle yargılamayı gerektirmekte olduğundan belirli/ likit bir alacak olmadığını, bu nedenle icra inkar tazminatı talebinin reddi gerektiğini beyan ile, hukuki dayanaktan yoksun, haksız ve mesnetsiz davanın öncelikle usulden, aksi kanaatle esasa girilecek ise esastan reddi ile yargılama giderleri ile vekalet ücretinin de davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini, arz ve talep etmiştir.

RAPOR

: Bilirkişi raporunda özetle; "KUSUR YÖNÜNDEN: Dava konusu araç sürücüsü ---- plaka sayılı ----marka/tip, ----- model) dava dışı ----- kusursuz olduğu, Davalı tarafın maliki olduğu araç sürücüsü (Davacı tarafa ZMM-Trafik Sigortalı ----- plaka sayılı araç sürücüsü)------%100 (Yüzde yüz) oranında kusurlu olduğu, (Kusur oranı ile ilgili sadece teknik görüş bildirilmiş olup; bu husustaki hukuki değerlendirme ve nihai kararın elbette Sayın Mahkemede olduğu) Kolluk Görevlileri tarafından imzalanan ------ Kaza Sıra Nolu ve █████/2022 tarihli Maddi Hasarlı Trafik Kazası Tespit Tutanağında (Kolluk Görevlileri tarafından------ plaka sayılı araç sürücüsünün 2918 sayılı KTK'nun 52/1-b maddesini ihlal ettiği belirtilmiş olup, diğer dava konusu araç sürücüsü için herhangi bir kural ihlalinin bulunmadığı belirtilmiştir) tespit edilen kusur durumunun tarafımca tespit edilen kusur durumu ile UYUMLU olduğu. Kolluk Görevlileri tarafından düzenlenmiş Maddi Hasarlı Trafik Kazası Tespit Tutanağında Davalı tarafın maliki olduğu araç sürücüsü ------ile ilgili "Sürücü Belgesi" Bölümünde; Alındığı Yer: -----, Belge No: ----- ve Belge Sınıfı: B olarak belirtildiği, "B" sınıfı ehliyet kullanılan araç türü olan "otomobil" için yeterli olduğu, HASAR YÖNÜNDEN: █████/2022 tarihinde meydana gelen olaya ait trafik kazası tespit tutanağındaki tespitler, hasar fotoğrafları ile ---- plakalı araçta meydana gelen maddi hasarın uyumlu olduğu, Söz konusu ---- plaka sayılı ----) marka/tip, ----- model aracın toplam hasar tutarının 6.070,00 TL olabileceği, Davalı taraf sürücüsünün (-----) %100 kusur oranına isabet eden tutarın kaza tarihi itibariyle; [(6.070,00 TL Hasar Tutarı) x %100 kusur oranı] = 6.070,00 TL olabileceği SİGORTA SORUMLULUĞU VE İTİRAZIN İPTALİ YÖNÜNDEN: Bu husuustaki hukuki durumun değerlendirilmesi ve delillerin taktiri Sayın Mahkemeye ait olmak üzere: Davaya konu 17.08.2022 olay tarihi itibariyle --- plakalı araç sürücüsü --- - Sürücü Belgesi bulunduğu, belge içeriğine göre; "B" sınıfı olduğu, sürücü belgesinin 08.02.2022 tarihinde alındığı geçerlilik tarihinin █████/2026 olduğuna göre, sigortalı araç sürücüsünün sürücü belgesinin kaza tarihi itibariyle geçerli olduğunun tespit edildiği, Dava dosyasında mevcut ----- Trafik Denetleme Şube Müdürlüğü Kaza İnceleme Ve Değerlendirme Büro Amirliği tarafından tanzim olunan 17.08.2022 tarih ve kaza sıra no: ------ numaralı Maddi Hasarlı Trafik Kazası Tespit Tutanağında: Davalı tarafın maliki olduğu----- plaka sayılı araç sürücüsü ile ilgili ----- Sürücü Belgesi Bölümünde Alındığı Yer: -----, Belge No: ------ ve Belge Sınıfı: B olarak belirtildiği, sürücü belgesinin var olarak işaretlendiği tespit edildiği. Davaya konu 17.08.2022 trafik kaza tarihi itibariyle davaya konu ---- plakalı araç sürücüsü ----- olay tarihini kapsayacak şekilde sevk ve idaresindeki aracı kullanabileceği yeterlilikte sürücü belgesinin bulunduğunun tespit edilmesi sebebiyle, bu sebebe dayalı olarak Davacı ---- Şirketi tarafından yapılan ödemenin ---- plakalı araç maliki davalı ------rücu edilemeyeceği, Davaya konu alacağın davalıdan rücuan tazmininin mümkün olduğunun Sayın Mahkemece kabulü halinde ise bu taktirde: Davacı ---- Sigorta Şirketi tarafından davalı-dosya borçlusu-----Şirketi aleyhine olarak, ----- İcra Müdürlüğü ------ Esas sayılı icra dosyasından 01.07.2024 tarihinde başlatılan icra takibinde, dosya borçluları tarafından icra dosyasına yapılan asıl alacağa ve faize yapılan itirazın iptali ile 6.070,00 TL. asıl alacak 2.793,39 TL. işlemiş avans faizi olmak üzere toplam 8.863,39 TL. üzerinden icra takibinin devamı gerektiği," şeklinde sonuç ve kanaatine varıldığı beyan edilmiştir.

DAVANIN HUKUKİ NİTELİĞİ ve GEREKÇE

Dava, trafik kazası nedeniyle ödenen tazminatın rücuen tahsili amacıyla başlatılan takibe vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.2004 Sayılı İcra ve İflas Kanunu’nun 67/1-2. maddesi “[1] Takip talebine itiraz edilen alacaklı, itirazın tebliği tarihinden itibaren bir sene içinde mahkemeye başvurarak, genel hükümler dairesinde alacağının varlığını ispat suretiyle itirazın iptalini dava edebilir. [2] Bu davada borçlunun itirazının haksızlığına karar verilirse borçlu; takibinde haksız ve kötü niyetli görülürse alacaklı; diğer tarafın talebi üzerine iki tarafın durumuna, davanın ve hükmolunan şeyin tahammülüne göre, red veya hükmolunan meblağın yüzde yirmisinden aşağı olmamak üzere, uygun bir tazminatla mahkum edilir.” hükmünü amirdir.

Dosyanın ve ekli icra dosyasının tetkikinden davacı-alacaklı tarafça yapılan ilamsız icra takibine davalı-borçlu tarafından süresi içinde itiraz edildiği ve davacı-alacaklı tarafça yasanın öngördüğü 1 yıllık süre içerisinde mahkememize “itirazın iptali” davası açıldığı anlaşılmaktadır.

----. İcra Müdürlüğünün--- sayılı takip dosyası dosyamız arasına alınmış olup incelenmesinde; şirketin davalı aleyhine 6.070,00 TL asıl alacak ve faiz olmak üzere toplam 8.863,39 TL üzerinden ilamsız icra takibi başlattığı görülmüştür.

█████/2022 tarihinde dava konusu araç sürücüsü--- yönetimindeki ---- plaka sayılı araç ile orta ayırıcı refüj ile bölünmüş ----- Bulvarı üzerinde trafik lambalarında durakladığı sırada aracının arka sağ köşe muhtelif kısımlarına, istikametine göre sağ taraftaki ---- Sokağı takiben gelerek ---- Bulvarına katılmak isteten davalı tarafın maliki olduğu araç sürücüsü --- yönetimindeki ------ plaka sayılı aracın ön sağ köşe muhtelif kısımları ile duramayıp kayarak çarpması sonucu dava konusu trafik kazasının meydana geldiği anlaşılmıştır. █████/2022 tarihinde meydana gelen trafik kazasından kaynaklı davalı adına kayıtlı ---- plakalı araçın diğer araç olan ----- plaka sayılı araca vermiş olduğu zarardan kaynaklı davacı sigorta şirketinin yapmış olduğu ödemenin davalı şirketten kazaya karışan araç sürücüsünün EHLİYETSİZ ARAÇ KULLANMASINDAN kaynaklı tazmin hakkının bulunup bulunmadığı, kazanın oluş şekli nazara alınarak maddi hasarlı trafik kazasında ismi geçen sürücünün eyliyetsiz araç kullanıp kullanmadığı, davacı sigorta şirketi tarafından yapılan ödemenin rucüsuna sebebiyet verip vermediği hususlarında ihtilafın toplandığı anlaşılmıştır. Ancak bilirkişi heyetinin de vurguladığı üzere davaya konu 17.08.2022 trafik kaza tarihi itibariyle davaya konu ---- plakalı araç sürücüsü ------ olay tarihini kapsayacak şekilde sevk ve idaresindeki aracı kullanabileceği yeterlilikte sürücü belgesinin bulunduğu anlaşılmıştır. Davacı vekili bilirkişi raporuna karşı █████/2025 tarihli itiraz dilekçesinde sürücünün kaza tarihini kapsar bir sene içerisindeki ülkeye giriş çıkış bilgilerinin celbini sağladıktan sonra yeniden raporu alınması talebinin yerinde olmadığı, davaya konu 17.08.2022 olay tarihi itibariyle ---- plakalı araç sürücüsü ----- Sürücü Belgesi bulunduğu, belge içeriğine göre; “B” sınıfı olduğu, sürücü belgesinin 08.02.2022 tarihinde alındığı geçerlilik tarihinin █████/2026 olduğuna göre, sigortalı araç sürücüsünün sürücü belgesinin kaza tarihi itibariyle geçerli olduğunun tespit edildiği, -----█████/2022 tarihinde ülkeye giriş yaptığı ve █████/2022 tarihinde ülkeden çıkış yaptığı tespit edilmiştir. Bu nedenle davacı vekilinin yeniden kurumlardan kazaya karışan araç sürücüsünün ülkeye giriş çıkış bilgilerinin celbine ilişkin talebinin yerinde olmaması ve yargılamayı gereksiz uzatacağı kanaati ile talebi reddedilerek sonuca gidilmiştir.

Sonuç olarak, █████/2022 tarihinde meydana gelen trafik kazasından kaynaklı davalı adına kayıtlı ----- plakalı araçın diğer araç olan ----- plaka sayılı araca vermiş olduğu zarardan kaynaklı davacı sigorta şirketinin yapmış olduğu ödemenin davalı şirketten kazaya karışan araç sürücüsünün ehliyetsiz araç kullanmasından kaynaklı tazmin hakkının bulunmadığı anlaşılmakla davacı sigorta kuruluşu tarafından yapılan ödemenin, bu nedenle işletene rücu edemeyeceği hususları hep bir arada değerlendirilerek davacı sigorta şirketinin davasının reddine karar vermek gerekmiştir.

Davada hükmolunün miktarın 2025 yılı kesinlik sınırı olan 40.000,00 TL nin altında kalması nazara alınarak kesin olarak karar verilmiştir. Zira ---- Bölge Adliye Mahkemesinin -----. Hukuk Dairesi'nin----- esas ve ----- karar sayılı ilamında benzer konuya ilişkin; " ... Dosyanın yapılan incelemesinde, yerel mahkeme tarafından kabul edilen miktar 20.678,00 TL olup kabul edilen ve davalı tarafça istinaf edilen miktarın 2024 yılı için belirlenen kesinlik sınırının (28.250,00-TL) altında kaldığı, verilen kararın kesin mahiyette olduğu anlaşılmaktadır." şeklinde karar verildiği görülmüştür. Her ne kadar davacı taraf alacak iddiasının kanıtlayamadığı sabit ise de davanın kötüniyetle açıldığının da sabit olmaması nedeniyle davalı yanı kötü niyet tazminatı isteminin reddi gerektiği anlaşılmakla koşulları oluşmadığından davalının kötü niyet tazminatı isteminin reddine karar verilmiştir. (Yargıtay ----- Hukuk Dairesi ---- Esas ve -----

HÜKÜM

: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-Davanın REDDİNE

2-Davalı tarafından talep edilen kötü niyet tazimatının yasal şartları oluşmadığından talebinin REDDİNE,

3-Alınması gereken 615,40 TL maktu karar ve ilam harcının, peşin alınan 427,60 TL harçtan mahsubu ile eksik bakiye 187,8‬0 TL harcın davacıdan tahsili ile hazineye İRAT KAYDINA,

4-Yargılama giderlerinin davacı taraf üzerinde BIRAKILMASINA,

5-Davalı taraf kendisini vekil ile temsil ettirdiği için karar tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T.ye göre tespit edilen 8.863,39 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya VERİLMESİNE,

6-Taraflarca dosyaya yatırılan ve sarf edilmeyen gider avansının karar kesinleştiğinde talep halinde yatırana İADESİNE,

7-3.600,00 TL arabuluculuk ücretinin davacıdan alınarak hazineye irad kaydına,Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, dava değeri kesinlik sınırının altında kalması nazara alınarak KESİN olmak üzere verilen karar açıkça okunup anlatıldı.