Hizmet tespiti davalarında sosyal güvenlik hakkının kamu düzeni niteliği gereği, işe giriş bildirgeleri ve tanıklarla kapsamlı resen araştırma yapılması zorunluluğu ile eksik inceleme nedeniyle yerel mahkeme kararının bozulması.
Özet: Hizmet tespiti talebine ilişkin davada, ilk derece mahkemesinin davanın kabulüne yönelik kararı, kamu düzenini ilgilendiren sosyal güvenlik haklarına ilişkin bu tür davalarda resen araştırma ve kapsamlı delil toplama yükümlülüğünün yerine getirilmemesi, davacının işe giriş bildirgelerindeki kimlik bilgileri, imzalar, birlikte çalışan kişiler ve işveren nezdindeki önceki denetimler gibi hususların yeterince incelenmemesi ve davalılardan biri aleyhine haksız yere yargılama masrafına hükmedilmesi gerekçeleriyle bozulmuştur; temyiz mercii, eksiksiz bir soruşturma yapılarak tüm delillerin birlikte değerlendirilmesi gerektiğini vurgulamıştır.
Mahkemesi
:İş MahkemesiNo
:816-167Dava, hizmet tespiti istemine ilişkindir.Mahkeme, davanın kabulüne karar vermiştir.Hükmün, davalılardan SGK Başkanlığı avukatı ve ... tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteklerinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kâğıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.1-)5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun Geçici 7. maddesi uyarınca davanın yasal dayanağı 506 sayılı Kanunun █████. maddesidir. Anılan Kanunun 6. maddesinde ifade edildiği üzere, “sigortalı olmak hak ve yükümünden kaçınılamaz ve vazgeçilemez.” Anayasal haklar arasında yer alan sosyal güvenliğin yaşama geçirilmesindeki etkisi gözetildiğinde, sigortalı konumunda geçen çalışma sürelerinin saptanmasına ilişkin davalar, kamu düzenine ilişkin olduğundan, özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi zorunludur.Bu bağlamda, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip, gerek görüldüğünde re’sen araştırma yapılarak kanıt toplanabileceği de göz önünde bulundurulmalıdır.Yukarıda açıklanan ilkeler ışığında; davaya konu işe giriş bildirgeleri celbedilerek, işe giriş bildirgelerindeki kimlik bilgileriyle davacının nüfus bilgileri karşılaştırılmalı, işe giriş bildirgelerinde varsa fotoğraf ve sigortalı imzalarının davacıya ait olup olmadıkları yöntemince incelenmeli; gerekirse; dava konusu dönemde davacı ile birlikte çalışan ve işverenlerin bordrolarında kayıtlı kişiler ile, aynı yörede komşu veya benzeri işleri yapan başka işverenler ve bu işverenlerin çalıştırdığı bordrolara geçmiş kişiler saptanarak bilgi ve görgülerine başvurulmalı;bunun dışında davacının sigorta sicil numarasında gözükmeyen çalışmalarının hangi nedenlerle davacının siciline geçmediği hususu incelenmeli, tespiti istenen dönemde davalı işyerlerinde Kurum müfettişlerince inceleme yapılıp yapılmadığı sorulmalı, inceleme yapılmışsa belgeler getirtilmeli, böylece bu konuda gerekli tüm soruşturma yapılarak uyuşmazlık konusu husus, hiçbir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak biçimde çözümlenip; deliller hep birlikte değerlendirilip takdir edilerek varılacak sonuç uyarınca bir karar verilmelidir.2-)HMK. 326. maddesi çerçevesinde; davalı ...'in eldeki davaya neden olmadığı ve haksız çıkmasının mümkün olmadığı gözetildiğinde aleyhine yargılama masrafına hükmedilmesi mümkün değildir.Mahkemenin, yukarıda açıklanan esaslar doğrultusunda araştırma yaparak elde edilecek sonuca göre karar vermesi gerekirken, eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirme sonucu yazılı şekilde hüküm kurması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.O halde, davalılardan SGK Başkanlığı avukatı ve ...'in bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.SONUÇ
: Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde ...'e iadesine, 25.06.2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.