köprü ve otoyol ihlalli geçişinden kaynaklanan hizmet sözleşmesi itirazın iptali davasında, geçiş ücreti ve dört katı ceza talebiyle icra takibine itirazın incelenmesi.

Köprü ve otoyol ihlalli geçişinden kaynaklanan hizmet sözleşmesi itirazın iptali davasında, geçiş ücreti ve dört katı ceza talebiyle icra takibine itirazın incelenmesi.

Özet: Bir köprü ve otoyol işletmecisi davacı, davalının müvekkiline ait otoyolda gerçekleştirdiği ihlalli geçişler nedeniyle ödemediği geçiş ücretleri ve yasal dört katı cezasının tahsili için başlattığı icra takibine yapılan itirazın iptalini talep etmiş; bilirkişi raporu, davalının 429 TL asıl geçiş ücreti borcunu ve ihlal anında HGS/OGS hesabında yeterli bakiye bulunmadığını tespit ederken, cezalı işlem öncesi ihtar eksikliğini belirtse de, 6001 sayılı Kanun uyarınca 1.716 TL ceza ile birlikte toplam 2.145 TL alacak olabileceği yönünde görüş bildirmiştir.

T.C.

İSTANBUL

14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

:████████ Esas

KARAR NO

:████████

DAVA

:İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ

:█████/2024

KARAR TARİHİ

:█████/2025

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı Vekilinin Mahkememize Tevzi Edilen Dava Dilekçesinde Özetle; Müvekkilinin işlettiği köprü ve otoyoldan ... plakalı ticari vasıflı araç ile ihlalli geçiş gerçekleştiğini, müvekkilinin işlettiği otoyolda yer alan tüm gişelerden nakit, kredi kartı/banka kartı tahsilatı yapılabilmesi mümkün olduğunu ve ücret toplama sisteminin süresi içerisinde OGS için OGS bankasından/HGS için PTT’den provizyon alamaması ve bu nedenle OGS veya HGS’den geçiş ücreti tahsilatı yapılamaması halinde geçiş esnasında gişede yer alan bariyerlerin açılmadığını, bu nedenle gişe memuru tarafından geçiş ücretinin gişede; nakit, kredi kartı/banka kartı ile ödenmesinin talep edildiğini, bu şekilde de ödeme gerçekleşmez ise oluşan ihlalli geçiş kaydına ilişkin, geçiş ücretinin hangi surette nereye ödeneceğini, yasal ödeme süresinin ne kadar olduğunu, yasal sürenin bitiminde geçiş ücreti ile birlikte 4 katı cezanın ödenmek zorunda kalınacağını, ödemenin geciktirilmesi halinde tutara eklenecek diğer masrafların neler olduğunu belirtir ihlalli geçiş bildiriminin ihlalli geçiş anında araç sürücüsüne teslim edildiğini, gerçekleştirilen ihlalli geçişler nedeniyle doğan ve yasal süresi içerisinde ödenmeyen geçiş

tutarı ve yasadan kaynaklı para cezasının tahsili amacıyla .... İcra Dairesi ...

Esas Sayılı dosyasından başlatılan icra takibinden gönderilen ödeme emrinin davalıya tebliğ

edildiğini, davalının müvekkiline borcu olmadığıni öne sürerek borcun tamamına

itiraz ettiğini iddia ederek; itirazının iptali ile takibin devamını, davalının %20’den aşağı olmamak üzere icra inkâr tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ile vekâlet ücretinin davalı tarafa yüklenmesini talep ve dava etmiştir.

Davalıya usulüne uygun tebligat yapılmış olup, davalı davaya cevap vermeyerek Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 128. maddesi uyarınca tüm iddiaları inkar etmiş sayılmıştır.

.... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasının incelemesinde; davacı/alacaklı tarafından davalı/borçlu aleyhine 2.145,00-TL borcun ödenmesi amacıyla █████/2023 tarihinde icra takibi başlatıldığı, borçluya çıkartılan ödeme emrinin █████/2023 tarihinde tebliğ edildiği, borçlunun █████/2023 tarihinde icra takibine itiraz ettiği, davanın İcra İflas Kanunu'nun (İİK) 67. maddesi düzenlenen bir yıllık hakdüşürücü süre içinde açıldığı görülmüştür.

Mali Müşavir Bilirkişinin █████/2024 Tarihli Raporunda Özetle; "Davacının 429,00-TL davalıdan asıl otoyol geçiş ücreti alacağı olduğu, davalıya ait araçların kaçak geçişlerinin raporlandığı tarihlerde HGS/OGS hesabının aktif olmadığı, Karayolları Genel Müdürlüğü'nün sitesinde "KGM tarafından işletilen köprülerden yapılan son 15 güne ait geçişler henüz bu sayfaya yansımamış olabilir. Ücret toplama sistemlerimizin esas ödeme kanalı OGS/HGS hesaplarıdır. Bu sebeple cezalı durumuna düşmemek için geçiş tarihini izleyen 15 gün içinde araç plakanıza ait bir OGS/HGS hesabının açılması, hesabı olan araçlar için ise OGS/HGS hesabına yeterli bakiye yüklenmesi gerekmektedir." açıklamasına yer verildiği, PTT Ödeme Sistemleri Daire Başkanlığı’nın müzekkere cevabı 04.04.2024 tarihli ve E-...-...-... sayılı yazısında söz konusu ... plakalı araca ait yazı eki HGS hesap ekstrelerine göre, ihlâlli geçiş yapan araçların HGS hesaplarında ihlâlli geçiş yapıldığı tarihten itibaren 15 günlük süre içinde bilcümle geçişlerini karşılayacak miktarda yeterli bakiye bulundurulmadığı, Sayın Mahkemece, 6001 sayılı Karayolları genel Müdürlüğü’nün hizmetleri Hakkında Kanun’un geçiş ücretini ödememe ve güvenliğin ihlali başlıklı 30. maddesinin 5. fıkrası kapsamında davacının 429,00₺ asıl geçiş ücretine dört kat ceza uygulanabileceği benimsenirse davacının alacağı 429,00-TK asıl geçiş ücreti ve 1.716,00-TL gecikme cezası olmak üzere toplam 2.145,00-TL alacağı olabileceği hesaplandığı, ancak cezalı işlem öncesinde davalıya ihtarat yapıldığına dair dosyaya sunulu bir bilgi ve belge olmadığı, davacının alacak iddiasının benimsenmesi durumunda; Merkez bankası verilerinden,

07.09.2023 takip tarihi itibari ile yasal faizi oranının %9 olduğu anlaşıldığından davacının belirlenen asıl alacağına takip tarihinden itibaren %9 ve değişen oranlarda kademeli olarak yasal faiz yürütülebileceği," görüş ve kanaatine varılmıştır.

DELİLLER

-.... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası

-... Genel Müdürlüğü 4. Bölge Müdürlüğü'nden ... plakalı aracın HGS bilgilerini içerir gelen müzekkere cevabı

-... Vergi Dairesi Müdürlüğü'nden gelen davalının bilgilerini içerir müzekkere cevabı

-... Ticaret Sicili Müdürlüğü'nden gelen davalının gerçek kişi tacir kaydının olmadığını bildirir müzekkere cevabı

-PTT'den gelen ... plakalı aracın geçiş bilgilerini içerir müzekkere cevabı

-Bilirkişi raporları

-Tarafların beyan ve dilekçeleri

-Tüm dosya kapsamı

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, davalı tarafa ait olduğu ve otoyoldan cezalı geçtiği iddia edilen araçların geçişler sonrası otoyol geçiş tutarı ve yasadan kaynaklı cezai şart alacağının ödenmemesine dayalı yapılan icra takibine davalının itirazı sonucu takibin durması ve mahkememize açılan itirazın iptali istemine ilişkindir.

Davanın dayanağını oluşturan 6001 sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanun’un 30/5. maddesinde “...(5) 4046, 3465 ve 3996 sayılı kanunlar çerçevesinde işletme hakkı verilen veya devredilen otoyollar veya erişme kontrolünün uygulandığı karayollarından geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerinden, işletici şirket tarafından geçiş ücreti ödemeden giriş çıkış yaptığı mesafeye ait geçiş ücreti ile birlikte, bu ücretin on katı tutarında ceza, genel hükümlere göre tahsil edilir...” hükmü düzenlenmişken █████/2018 tarih ve 30431 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 16/5/2018 tarih ve 7144 sayılı Kanunun 18. maddesi ile birinci ve beşinci fıkralarında yer alan “on” ibareleri “dört” şeklinde değiştirilmiştir. Aynı Kanunun 19. maddesi ile 6001 sayılı Kanuna geçici 3. madde ilave edilmiştir.

6001 sayılı Kanuna eklenen Geçici 3. madde de ise “Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten önce otoyollar ile erişme kontrolünün uygulandığı karayolları için belirlenen geçiş ücretlerini ödemeden yapılmış olan geçişlerde araç sahiplerine bu Kanunun 30 uncu maddesinin beşinci fıkrası uyarınca tahakkuk ettirilen ancak bu maddenin yürürlük tarihi itibarıyla tahsilatı yapılmamış olan para cezaları hakkında bu Kanunun 30 uncu maddesinde yer alan oranlar uygulanır.” düzenlemesi yapılmıştır.

6001 sayılı Kanun'un 30/5 maddesine göre; geçiş ücretleri ve cezalardan araç maliklerinin sorumlu olduğu anlaşılmaktadır. OGS ve HGS kartlarından para çekilmemesi halinde davalı geçiş ücretini ödemek zorundadır. Geçiş esnasında ödeme olmadığında veya HGS veya OGS sisteminden provizyon alınamadığı takdirde, geçiş sırasındaki sistem alarm verdiğinden, davalı ücret ödemeden geçiş yaptığını bilmektedir. Bu geçiş ücreti, hesabında para olması halinde otomatik olarak düşer.

Yasal dayanakları ortaya konularak yapılan bu açıklamalardan sonra somut olaya gelindiğinde, Davacının işletmecisi olduğu otoyoldan davalı adına kayıtlı aracın ücret ödemeksizin geçiş ihlali yaptığı, bu nedenle dava konusu takibe ilişkin borç bulunduğu, davacının alacağının tahsili istemiyle icra dosyasında takip yaptığı, davalının yasal süresi içerisinde yaptığı itiraz üzerine takibin durmasına karar verilmesi nedeniyle davacı tarafından itirazın iptali davası açtığı görülmüştür.

Mahkememizce alınan bilirkişi raporunda davalının tüm geçişleri ayrı ayrı incelenmiş, █████/2022-█████/2022 tarihleri arasında ... plakalı araç ile ihlalli geçiş yaptığı, üç adet ödenmeyen geçiş ve cezalı tutarının 2.145,00 TL olduğunun tespit edildiği, anılan araca kayıtlı geçişlerden ücret tahsil edilemediği, nitekim geçişin yapıldığı tarihlerde KGM yazı cevabından yeterli bakiyesinin bulunmadığının anlaşıldığı, talep edilen miktarların rapor ile hesap edilen asıl alacak miktarı ile uyuştuğu, alınan raporlarda farklı bir belirleme bulunmadığı, takipte yasal faiz talebinin bulunduğu, netice olarak davacının talep ettiği miktar itibariyle ödeme emrine itirazın iptali gerektiği anlaşılmakla davanın kabulüne karar vermek gerekmiştir.

İcra İnkar Tazminatı yönünden; dava konusu alacağın önceden belirlenebilirlik, bilinebilirlik, hesap edilebilirlik vasfı ve dolayısıyla likit alacak niteliği taşıdığı, bu haliyle İİK'nın 67. maddesindeki koşullar gerçekleştiği görülmekle, davacının icra inkar tazminatı kabulü ile, alacağın %20'si oranında icra inkar tazminatın davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tahsis edilmiştir.

HÜKÜM

: Gerekçesi Yukarıda Ayrıntılı Açıklandığı Üzere;

1-Davanın KABULÜ ile davacı tarafından davalı aleyhine başlatılan .... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı takip dosyasına davalı tarafından yöneltilen itirazının iptaline, takibin aynen devamına,

2-Alacak niteliği itibari ile likit ve belirlenebilir olduğundan %20 oranında hesaplanan icra inkar tazminatı 429,00 -TL'nın davalıdan alınarak davacıya ödenmesine

3-Alınması gereken 615,40-TL harçtan 427,60-TL peşin harcın düşümü ile eksik kalan 187,80-TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irad kaydına,

4-Davacı tarafından yatırılan 427,60-TL başvuru harcı, 427,60-TL peşin harç olmak üzere toplam 855,20-TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

5-Davacı tarafından toplam 4.198,00-TL yargılama gideri yapıldığı, Mahkememizin █████/2024 tarihli celsesinde davacının celse talikine sebebiyet vermesi nedeni ile 1 numaralı ara kararı gereği davacıya duruşma zaptının tebliği amacıyla 1 adet elektronik tebligat çıkarıldığı (10,00-TL) bu nedenle elektronik tebligat gideri olan 10,00-TL'nin 4.198,00-TL yargılama giderinden düşümü ile kalan 4.188,00-TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

6-Davacı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince 2.145,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,

7-6325 sayılı Kanunun 18/A-13 maddesi uyarınca Hazine tarafından karşılanan zorunlu arabuluculuk gideri 3.600,00-TL'nin davalıdan tahsil edilerek hazineye gelir kaydına,

8-Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde resen ilgilisine iadesine,

Dair, miktar itibariyle kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. █████/2025

Katip ... Hakim ...

e-imza e-imza