ticari araç satışında ayıplı mal nedeniyle itirazın iptali davası, araç tamir ve ikame bedeli talebiyle açılan hukuki uyuşmazlık.

Ticari araç satışında ayıplı mal nedeniyle itirazın iptali davası, araç tamir ve ikame bedeli talebiyle açılan hukuki uyuşmazlık.

Özet: Davacı şirketin, davalı galeriden servis taşımacılığı amacıyla satın aldığı ve ağır bakımları yapılmış, sorunsuz olduğu garanti edilen ticari aracın kısa süre sonra motor arızası yaparak kullanılamaz hale gelmesi üzerine, tamir, ikame araç ve çekici giderlerini içeren icra takibine davalının haksız itiraz etmesi sebebiyle, itirazın iptali ile takibin devamını ve icra inkar tazminatını talep ettiği; davalının ise ayıbın süresinde bildirilmediğini ve haksız kazanç amacı olduğunu iddia ederek davanın reddini istediği, yapılan yargılama ve bilirkişi incelemesi sonucunda aracın satış anında ayıplı olduğunun ve davalının sorumlu bulunduğunun tespit edildiği bir itirazın iptali davasıdır.

T.C. İstanbul Anadolu 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO

:████████ Esas

KARAR NO

:████████

DAVA

: İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ

: █████/2023

KARAR TARİHİ

: █████/2025

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin servis taşımacılığı işini ifa ettiğini, davalının ise araç alım-satım işi, yani galericilik işini ticari olarak ifa ettiğini, müvekkilinin servis taşımacılığı işini ifa edebilmek için----- motor ve mekanik sisteminde bir sorun olmadığının, servis taşımacılığı işinin ifa edebileceğinin” beyan ve garanti etmesi üzerine ------------ satın aldığını, ayrıca müvekkilinin --- almadan önce davalının ---------- üzerinden yayımladığı ilanları incelediğini ve "bütün ağır bakımları yapılmıştır" açıklamasının yer aldığını gördüğünü, tarafların ----- plakasının satışı için 323.000,00 TL’ye anlaştıklarını, müvekkili tarafından 70.000,00 TL nakit para, ---- plakası ile ----kalan bedeli için -------anlaşma tutarı ----- ödediğini, ---- teslim aldıktan sonra ilk olarak ---- tarihinde ------- motor arıza işareti yaktığını, bunun üzerini davalı ile iletişime geçildiğini, davalı tarafın -------- arada öyle bir arıza verdiği ve fakat önemsiz olduğu" üzerine kullanıma devam ettiklerini, 28.05.2022 tarihinde ilgili ------ bozulduğunu ve hareket etmediğini, ----- davalı tarafından onarılmadığını, müvekkili şirket tarafından tamiri ve/veya onarımı yapılana kadar kullanılamaz hale geldiğini, müvekkilinin servis taşıma işini ifa edebilmek için ----- tarihleri arasında kullanmak üzere ikame araç/--------kiralamak zorunda kaldığını, bu hususlara binaen davalı borçlu aleyhine ---- dosya ile icra takibi ikame edildiğini, davalının haksız olarak takibe itiraz ettiğini beyan ederek itirazın iptaline, takibin devamına, davalının %20’den az olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesini talep ve dava etmiştir.Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; araç satış bedelinin 100.000,00 TL olduğunu, davacı yanın ayıp iddiasını süresinde bildirmediğini, davacının haksız kazanç elde etmek kastı olduğunu beyan ederek davanın reddine, davalının %20’den az olmamak üzere kötü niyet tazminatına mahkum edilmesini talep etmiştir.------- sayılı dosyası dosyamız arasına alınmıştır. İncelemesinde; davacı alacaklının davalı borçlu aleyhine 64.959,32 TL araç onarım bedeli, 49.050,00 TL ikame araç bedeli, 1.967,40 TL masraf olmak üzere toplam 115.976,72 TL bedelli takip başlattığı, ödeme emrinin borçluya 15.10.2022 tarihinde tebliğ edildiği, 17.10.2022 tarihinde borçlunun ödeme emrine itiraz ettiği, takibin durduğu, itiraz dilekçesinin alacaklıya tebliğ edilmediği görüldü.------Değişik İş dosyası dosyamız arasına alınmıştır. İşbu dosyada alınan raporda özetle; motordaki arızanın, motor mekanik aksamda oluşan deformasyonlar (metal aşınma) nedenli olduğunu, arızanın aracın satışı sonrası kısa bir sürede ortaya çıkması nedeniyle ayıplı olup oluşan zarardan karşı tarafın sorumlu olacağını, tamiri mümkün olmayan hasarlı parçalar ile işçilik giderlerinin genel toplamı KDV Dâhil 49.617,69TL olacağını, hasar onarımının 5 gün içinde yapılabileceği, bu sürede 2.000TL araç yoksunluğu zararı oluşacağını, araç çekici bedelinin ortalama 1.000TL tutarda olacağını belirtmiştir.------ yazılarak dava konusu aracın tramer kaydı istenilmiş olup gelen yazı cevabı dosyamız arasına alınmıştır.Tanık---------- tarihli duruşmada; -------- yetkilisi ile arkadaşız, aynı yerde çalışıyoruz, bana -------- bir araba bulduğunu ve alacağını söyledi, araca bakmaya gittik, o gün araca bakılıyor ve satış yapılıyor, arabayı aynı gün çalıştığımız iş yerine getirdiler, getirildiği gün arabada hiçbir sıkıntı yoktu, ancak arabanın motorunun komple yapılı olduğunu söylediler, (------------- yetkilisi söyledi, ona da aracı satın aldığı kişi söyledi) bir hafta on gün sonra aracın motorundan sesler gelmeye başladı, aracı tamire götürdüler, tamirde motorun yapılmadığını söylediler, motorun pistonlarında sıkıntı varmış, kilometreden dolayı motorun yapılması gerekmekteymiş, satan firma ile ilk başta görüşmüşler ancak sonrasında firma telefonlara bakmamış, satılan araç ----------- satıldıktan sonra bir hafta on gün boyunca ilanda durmaya devam etti, bildirim kadarıyla araç --- bine satıldı, ----- birebir tanımıyorum, ancak turizm firması olduğu için ve ben de servis işi yaptığım için kendisini duymuştum, piyasada pek iyi anılmıyor, bir zamanlar ödemelerinde sıkıntı vardı ben o şekilde duymuştum.” şeklinde beyanda bulunduğu görüldü.Tanık ----- tarihli duruşmada; ----- beraber çalışırız, satışın yapıldığı gün bende oradaydım, aracı --------ekspere götürdü, sonrasında anlaşıp satış yapıldı, sonrasındaki sürece ilişkin benim herhangi bir bilgim yoktur, satıştan önce aracın motorunda herhangi bir şey yapılmadı, çünkü araç zaten çalışıyordu, ---------eşidir, bizim çalıştığımız firmanında sahibidir, aracın satış bedelini bilmiyorum ama 100 bin üzerinden pazarlık yapıyorlardı, aracın piyasa değerini şuanda hatırlamıyorum, çünkü o zamandan bu zamana araç piyasası çok değişti, personel taşıma yaptığımız için satılık araçları takip etmiyoruz, ilan hakkında herhangi bir bilgim yok, --------- hesabına atılan para hakkında herhangi bir bilgim yoktur.2 şeklinde beyanda bulunduğu görüldü.Tanık --- tarihli duruşmada; ---- çalıştığım -------- birlikte çalışmaktadır, satışlar genellikle bizim ofiste olur, bahsedilen aracın satışı da bizim ofiste gerçekleşti, ben satış yapılırken oradaydım, araç satış yapılmadan önce ekspere gönderildi, sonrasında satış yapıldı, yanlış hatırlamıyorsam aracın satımında 100 bin gibi bir rakamdan bahsedildi, sonrasındaki sürece ilişkin herhangi bir bilgim yoktur, aracın satılmadan önce motorunda herhangi bir işlem yapılıp yapılmadığını bilmiyorum, aracın ----- ilişkin herhangi bir bilgim yoktur, servis taşımacılığında çalışan bir araçtır, motorunda da bir sorun olmaması gerekir çünkü ekspere gitti.” şeklinde beyanda bulunduğu görüldü.Tanık----- tarihli duruşmada;-------- benim müşterimdir, ben oto tamircisiyim, onlarda -------- marka araçlarının tamirini bana yaptırırlar, yaklaşık 10 yıllık bir geçmişimiz vardır, ------ yetkilisi olduğunu düşündüğüm --------- bana aracı getirdi, motorda bir arıza olduğunu anladık ancak arıza sökülmeden tespit edilemez, biz motoru söker sonra rektefiyeye veririz, olayın üstünden uzun zaman geçtiği için rektefiyenin o dönemde ne rapor verdiğini hatırlamıyorum ama onun verdiği rapora göre işlem yaptık, çok bariz bir şey olmadığı müddetçe sökmeden tespiti mümkün değildir, bu araçta da sökmeden tespit edemedik, üzerinden uzun zaman geçtiği için hatırlamıyorum, ama biz o dönem faturasını vermiştik, fatura da ne yazıyorsa aracın tamir ücreti odur.” şeklinde beyanda bulunduğu görüldü.Tanık ---- tarihli talimat duruşmasında; ---- firması olduğu için tanıyorum, davalı şirketi arkadaşımdan dolayı duydum, ben kendi aracım ile --- için servis hizmeti veriyordum,----- aynı şekilde çalışıyordu, kendisiyle bu vesileyle tanıştık ve arkadaş olduk. ----- yaklaşık 1 yıl önce ikinci el olarak sanıyorum -------- satın aldı, araç ikinci eldi ama ilanda gördüğümüz kadarıyla motoru sıfır olarak belirtilmişti, biz bu aracın ilanını ---- görmüştük, bu araç --- modeldir, aracı ---- babası -------- teslim alıp getirmişti, bu aracı yine servis işlerinde kullanacaklardı, araç eski model olduğu için motorunun yenilenmiş olmasını tercih ettiler, ancak -----------aracı ilk alıp geldiği gün aracın yatağında problem olabileceğini, ses duyduğunu söyledi, motor sıfır takılı olduğu için ben yanılıyor olabileceğini söyledim, ancak 1 - 2 hafta içinde bu sesin artması üzerine aracı bir tamirciye götürdüler ve tamirci motorun bitik olduğunu söylemiş, yani söz konusu araçtaki motor da ikinci el motormuş, bu motoru bildiğim kadarıyla tamir ettirdiler, ancak bu sürede araç bildiğim kadarıyla 3 - 4 ay çalışmadı, bu yüzden zarara uğradı, bu aracı kullanamadığı için kullanmak üzere başka bir servis aracı kiralamak zorunda kaldı. Benim bilgi ve görgüm bundan ibarettir.” şeklinde beyanda bulunduğu görüldü.

Dosya rapor tanzim etmek üzere makine mühendisi bilirkişiye tevdi edilmiş olup bilirkişi ---- hazırlamış olduğu raporda özetle; davaya konu ------ aracın motoru arızalı olması nedeni ile gizli ayıplı olarak, davalı ---- satışa yetkili vekalet verdiği --- tarafından davacı --- satıldığını, davaya konu aracın --- olması nedeni ile arıza onarım bedelinin yani satış bedelinden indirim talep edilebilecek bedelin 64.959,32 TL olduğunu, hasar onarım tutarı yönünden yapılan piyasa araştırmalar neticesinde davacı yana ait ------- aracın motor yağ yakma arızası nedeni ile revizyon rektefiye yöntemi ile giderilebilecek arıza onarım maliyetinin onarım işlemini gerçekleştiren ve faturalandıran ----- tarafından belirtilen tutar olan yedek parça işçilik ve KDV dahil tutar olan 64.959,32 TL'nin kadri maruf kabul edilebilir olduğunu, --- plakalı------ aracın davaya konu gizli ayıplı satış sonucunda oluşan motor arızası nedeni ile Makul Hasar Onarım Süresi dikkate alındığında Hak Mahrumiyet Bedelinin 15 gün * 1.500 TL = 22.500 TL olduğunu, davacı yan vekilince dosyaya delil olarak sunulmuş ------- aralarında düzenlenmiş olan bir aylık kira sözleşmesinde belirtilen bedel olan 49.050,00 TL’nin kadri maruf kabul edilebilir olduğunun personel taşımacılığı işletmeleri üzerinden yapılan piyasa araştırmalarından anlaşılmış olduğunu, piyasa araştırmaları sonucu belirlenmiş olan Makul Hasar Onarım Süresi ve günlük emsal kira bedelinin çarpımı sonucu elde edilen Hak Mahrumiyet Bedeli olan 22.500 TL tutarının mı, yoksa davacı yan vekilince delil olarak sunulmuş dava dışı yan taraf ile sözleşme tutarı olan 49.050,00 TL’nin mi kabul edilip edilmeyeceğinin nihai kararının mahkemede olacağını bildirmiştir.Dava, hukuki niteliği itibari ---- icra takibine davalının yapmış olduğu itirazın İİK 67 maddesi gereğince iptali ile icra inkar tazminatı isteminden ibarettir.Taraflar arasındaki uyuşmazlık konularının: davacının satın aldığı aracın ayıplı olup olmadığı, var ise niteliği( açık/ gizli) ve davalının sorumluluğunun bulunup bulunmadığı bu kapsamda davalının ---------sayılı dosyasında yapmış olduğu itirazın haksız olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.İİK madde 67 gereğince, itirazın iptali davasının itirazın tebliğinden itibaren, 1 yıl içinde açılması gerekir. Hak düşürücü süreler, dava şartı olup taraflar ileri sürmese de mahkemece resen gözetilir. Somut olayda icra takibindeki, itiraz dilekçesinin davacı alacaklıya tebliğ edilmemesi nedeniyle İİK'nun 67.maddesinde belirtilen bir yıllık hak düşürücü sürenin başlamadığı anlaşıldığından davanın süresi içinde açıldığı kabul edilmiştir.Türk Borçlar Kanunu'nun 219. Madde “Satıcı, alıcıya karşı herhangi bir surette bildirdiği niteliklerin satılanda bulunmaması sebebiyle sorumlu olduğu gibi, nitelik veya niteliği etkileyen niceliğine aykırı olan, kullanım amacı bakımından değerini ve alıcının ondan beklediği faydaları ortadan kaldıran veya önemli ölçüde azaltan maddi, hukuki ya da ekonomik ayıpların bulunmasından da sorumlu olur. Satıcı, bu ayıpların varlığını bilmese bile onlardan sorumludur.”Türk Borçlar Kanunu'nun 227. Madde " Satıcının satılanın ayıplarından sorumlu olduğu hâllerde alıcı, aşağıdaki seçimlik haklardan birini kullanabilir:

1. Satılanı geri vermeye hazır olduğunu bildirerek sözleşmeden dönme.

2. Satılanı alıkoyup ayıp oranında satış bedelinde indirim isteme.

3. Aşırı bir masrafı gerektirmediği takdirde, bütün masrafları satıcıya ait olmak üzere satılanın ücretsiz onarılmasını isteme.

4. İmkân varsa, satılanın ayıpsız bir benzeri ile değiştirilmesini isteme.

Alıcının genel hükümlere göre tazminat isteme hakkı saklıdır.Satıcı, alıcıya aynı malın ayıpsız bir benzerini hemen vererek ve uğradığı zararın tamamını gidererek seçimlik haklarını kullanmasını önleyebilir.

Alıcının, sözleşmeden dönme hakkını kullanması hâlinde, durum bunu haklı göstermiyorsa hâkim, satılanın onarılmasına veya satış bedelinin indirilmesine karar verebilir.Satılanın değerindeki eksiklik satış bedeline çok yakın ise alıcı, ancak sözleşmeden dönme veya satılanın ayıpsız bir benzeriyle değiştirilmesini isteme haklarından birini kullanabilir." hükmüne amirdir.Tüm dosya kapsamı ve yasal deliller birlikte değerlendirildiğinde; taraflar arasında ------------- satışı yapıldığı, alınan bilirkişi raporu ve değişik iş dosyasında alınan rapor doğrultusunda işbu aracın gizli ayıplı olduğu anlaşılmıştır. Mahkememizce alınan bilirkişi raporu doğrultusunda araçtaki hasar bedelinin 64.959,32 TL olduğunu davacı yanın işbu talebinin ve masraf talebinin kadri maruf olduğu tespit edilmiştir.Davacı yan 49.050,00 TL ikame araç bedeli talebinde bulunmuş olup mahkememizce alınan bilirkişi raporunda işbu bedelin piyasa araştırmaları doğrultusunda kadri maruf olduğunu bildirmekle davacının talebinin yerinde olduğu kanaatine varılmıştır. Her ne kadar bilirkişi tamir süresinin 15 gün olduğunu belirtmiş ise de davacının delil tespiti yoluna gitmesi ve bu dönemde de aracı kullanamaması dikkate alınarak bilirkişinin 15 gün üzerinden yapmış olduğu hesap dikkate alınmamıştır.İcra İnkar Tazminatı Yönünden Yapılan Değerlendirmede;İİK’nın 67. maddesinin 2. fıkrası hükmünce, icra-inkar tazminatına hükmedilebilmesi için borçlunun takip sırasında ödeme emrine itiraz etmesi ve alacaklının alacağını mahkemede dava ederek haklı çıkması ve alacağın likit ve belli olması gerekir. Daha geniş bir açıklama ile borçlu tarafından alacağın gerçek miktarı belli, sabit ve belirlenmek için bütün unsurlar bilinmesi mümkün nitelikle olması yeterlidir. Borçlu yalnız başına ne kadar borçlu olduğunu tespit edebilir durumda ise, alacağın likit ve muayyen olduğunun kabulü zorunludur. Öte yandan, alacağın muhakkak bir belgeye bağlı olması da şart değildir. -------Açıklamalar ışığında alacak yargılamayı gerektirir ve likit olmadığından, icra inkar tazminatı talebi yerinde görülmemiştir.

HÜKÜM

: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-Davanın KABULÜ ile; davalının ---------- sayılı takip dosyasına yaptığı itirazın iptaline, takibin aynen devamına,

2-Alacağın %20 sine tekabül eden icra inkar tazminatın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

3-Hüküm altına alınan miktar üzerinden hesaplanan 7.922,37 TL karar ve ilam harcından 1.400,72 TL peşin harcının mahsubu ile bakiye 6.521,65 TL karar harcının davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına,

4-Davacı davada kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 30.000,00 TL maktu vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,

5-Davacı tarafından yatırılan 179,90 TL başvuru harcı ve 1.400,72 TL peşin harcı toplamı:1.580,62‬ TL ile 7.850,25 TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,

6-Davalı tarafından yapılan bir yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,

7-Davacı tarafından yatırılan gider avansından artan kısmın HMK. 333.maddesi gereğince talep halinde karar kesinleştikten sonra yatırana iadesine,

8-Dava şartı arabuluculuk kapsamında arabulucuya Hazine tarafından ödenen 3.120,00 TL arabuluculuk ücretinin davalıdan 6831 sayılı Kanun'a göre yargılama gideri olarak tahsili için Hazine'ye müzekkere yazılmasına,

Gerekçeli mahkeme kararının taraflara tebliğinden itibaren (2) hafta içerisinde istinaf yolu açık olduğuna dair davacı ve davalı vekilinin yüzüne karşı verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. █████/2025