Trafik kazası sonrası sigorta yardımları rücu davasında, Anayasa Mahkemesi iptal kararı uyarınca, araç satışıyla işleten sıfatını kaybeden kayıtlı malik hakkındaki davanın kabulünün hatalı değerlendirme olduğu.
Özet: Bu rücuan tazminat davasında, trafik kazası nedeniyle ödenen sosyal sigorta yardımlarının kusurlu sürücüler ve araç işletenlerinden tahsili talep edilmiştir. İlk derece mahkemesi tüm davalıları sorumlu tutmuşsa da, Yargıtay 1479 sayılı Kanunun 63. maddesi kapsamında araç malikinin sorumluluğunun ancak "işleten" sıfatıyla mümkün olduğunu, sırf kaydi malikliğin Anayasa Mahkemesi iptal kararı sonrası yeterli olmadığını vurgulamıştır. Somut olayda, kaza tarihi öncesinde davalı şirketin aracı satarak kaydi malik ve işleten sıfatını yitirmesine rağmen mahkemece sorumlu tutulması hatalı bulunmuş ve şirketin davanın tarafı olamayacağı gerekçesiyle hüküm bozulmuştur.
10. Hukuk Dairesi         █████████ E.  ,  ██████████ K.
    "İçtihat Metni"

    Mahkemesi
    :İş Mahkemesi
    No
    :160-330
    Dava, rücuan tazminat istemine ilişkindir.
    Mahkemece, ilamında belirtildiği şekilde, davanın kabulüne karar verilmiştir.
    Hükmün, davalı ... İnş. Oto Orm. Ürn Ltd. Şti. vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hâkimi ... tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tespit edildi.
    Davacı, 21.06.2004 tarihinde meydana gelen trafik kazası sonucu ölen sigortalının hak sahiplerine bağlanan gelirler ile ödenen cenaze yardımından oluşan sosyal sigorta yardımlarının; 21 .. 0268 plakalı araç sürücüsü davalı ... ile aracın kaydi malik ve işleteni olan davalı ...'den; yine 12 .. 664 plakalı araç sürücüsü davalı ... ile aracın kaydi malik ve işleteni olan davalı ... İnş. Oto Orm. Ürn. Ltd. Şti.'nden rücuan tahsilini istemiştir.
    Mahkemece, davalı sürücüler ... ile ...'ın 8/8 kusurlu olduğu ve meydana gelen zarardan sürücüler ile birlikte araç işletenleri ... ile ... İnş. Oto Orm. Ürn. Ltd. Şti.'nin de sorumlu olduğu kabul edilip, davanın kabulüne karar verilmiştir.
    1479 sayılı Kanunun 63. maddesi kapsamında rücu edilecek kişilerin sorumlulukları; öncelikle üçüncü kişinin suç sayılan hareketi ile yasada belirtilen sosyal sigorta yardımlarının yapılmasını gerektiren bir halin doğması ve sigortalı ya da hak sahiplerine bu yardımların yapılması koşuluna bağlanmıştır. Diğer taraftan, davalı araç malikinin sorumluluğuna dayanak kılınan 1479 sayılı Kanunun 63. maddesinin 3396 sayılı Kanunla değiştirilen 2. fıkrasında yer alan "...araç maliklerine..." ibaresi; Anayasa Mahkemesinin 27.3.2000 tarih ve ████████ E. ███████ K. sayılı kararıyla iptal edilmiş ve iptal kararı 13.11.2002 gün ve 24935 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.
    Bu durumda, araç malikinin 1479 sayılı Kanunun 63. maddesi kapsamında Kurumun rücu alacağından sorumluluğu ancak anılan yasanın öngördüğü "diğer sorumlular" kavramı kapsamında 2918 sayılı Kanunun 3. maddesi hükmünde öngörülen tanım çerçevesinde işleten sıfatına haiz bulunması; bir başka anlatımla trafik sicilinde adına kayıtlı bulunan araç üzerindeki fiili hakimiyeti ile aracın tehlikesi kendisine ait olmak üzere kendi nam ve hesabına işletiyor olması halinde mümkündür.
    Somut olayda, davacı Kurum tarafından Trafik Tescil Büro Amirliği'nden alınan 25.02.2008 tarihli yazıda; olay günü davalı ...'ın kullanımındaki 12 .. 664 plakalı aracın ... İnş. Oto Orm. Ürn. Ltd. Şti. adına tescilli olduğu (hangi tarihte tescilli olduğu yazılmaksızın) belirtilmiş, mahkemece, herhangi bir araştırma yapılmaksızın, bu yazı cevabı esas alınarak, ... İnş. Oto Orm. Ürn. Ltd. Şti.'nin de işleten sıfatının bulunduğu gerekçesiyle sorumluluğuna hükmedilmiş ise de; 12 .. 664 plakalı araca ait tescil belgesinin, "araç sahibi" kısmında "... İnş. Oto Orm. Ürn. Ltd. Şti." nin ünvanı yazılı olmakla beraber, "araç üzerinde hak ve menfaati bulunanlar" kısmında, aracın "01.04.2004 tarihinde, 10443 yevmiye nosu ile ...'a satıldığının" yazılı olduğu; yine Malatya 3. Noterliği'nin 01.04.2004 tarih ve 10443 yevmiye nolu "Kat'i Satış Sözleşmesi" uyarınca, aracın ...'a satıldığının ve 01.04.2004 tarihinden sonra araç ile ilgili her türlü mali ve hukuki sorumluluğun alıcıya ait olduğunun anlaşılması karşısında, kaza tarihi olan 21.06.2004 tarihi itibariyle ... İnş. Oto Orm. Ürn. Ltd. Şti.'nin kaydi malik ve işleten sıfatı bulunmadığı halde, mahkemece, hakkındaki davanın husumetten reddine karar verilmesi gerekirken, hatalı değerlendirme sonucu yazılı şekilde hüküm kurulması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.
    O hâlde, davalı ... İnş. Oto Orm. Ürn. Ltd. Şti. vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır.
    SONUÇ
    :Temyiz edilen hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde davalılardan ... İnş. Oto Orm. Ürn. Ltd. Şti.'ye iadesine, 12.06.2012 gününde oybirliğiyle karar verildi.

    Tamamını görebilmek için üye olmanız gerekli :/ Tamamını görebilmek için üye ol!
    Üye olmak için tıkla!