İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesinin, ölümlü trafik kazası sonucu destekten yoksun kalma tazminatı davasındaki ilk derece mahkemesi kararına ilişkin istinaf kararı.
Özet: Müteveffa motosiklet sürücüsünün asli kusurlu olduğu bir trafik kazası sonucu vefat etmesi üzerine, ebeveynleri tarafından açılan destekten yoksun kalma tazminatı davasında, ilk derece mahkemesi davacıların talebini kısmen kabul ederek belirli miktarlarda tazminat ödenmesine hükmetmiştir. Davalı taraf ise bu kararı, zorunlu mali sorumluluk sigortasının kusurlu sürücünün yakınlarını kapsamadığı, mirasçıların alacaklı-borçlu sıfatının birleştiği, zamanaşımı süresinin dolduğu, müteveffanın ehliyetsizliği, güvenlik önlemi almaması ve hesaplamalardaki hatalar gibi çeşitli hukuki ve maddi gerekçelerle istinaf etmiş olup, istinaf mahkemesi ilk derece mahkemesi kararının usul ve yasaya uygunluğunu denetlemektedir.

T.C.

İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
9.HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
K A R A R
ESAS NO
: ████████
KARAR NO
: ████████
İNCELENEN DOSYANIN
MAHKEMESİ
: İSTANBUL 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
KARAR TARİHİ
: █████/2024
NUMARASI
: ████████ Esas - ███████ Karar
DAVA
: Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat
KARAR TARİHİ
: █████/2025
Yukarıda yazılı İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine, Dairemiz Heyetince yapılan müzakere sonucunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 08.05.2013 günü sürücü müteveffa ...’in sevk ve idaresindeki motosiklet ile seyir halinde iken dava dışı ...’in sevk ve idaresindeki ... plakalı araç ile çarpışması sonucu yaralanmalı ve maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, motosiklet sürücüsü müteveffa ...'in kazanın oluşumunda asli kusurlu olduğunu, dava dışı ...’in söz konusu kazada herhangi bir kusurunun olmadığı görüş ve kanaatine varıldığını, müvekkil davacıların müşterek çocukları müteveffa ...’in ölümü ile destekten yoksun kaldıklarını belirterek fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak üzere, 6100 sayılı Yasa’nın 107.maddesine göre belirlenecek maddi tazminatın temerrüt tarihinden işletilecek faizi ile birlikte davalıdan tahsiline kararı verilmesini talep ve dava etmiştir.Davacı vekili talep artırım dilekçesi ile davacıların talepleri davacı ... için 102.258,15 TL'ye, davacı ... için 147.541,85 TL'ye yükseltilmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; zamanaşımı süresinin dolmuş olduğunu, kazanın sürücü müteveffanın kendi kusuru sonucu meydana gelmiş olması halinde kendi kusuru sonucu yaralanan kişilerin tazminat talep etme hakkı bulunmadığı gibi davacıların da destekten yoksun kalma tazminatı talep etme hakkı bulunmayacağını, davaya konu kazanın kanunda ...' nın sorumluluğuna sebep olacak şartları sağlamadığını, açıklanan nedenlerle müvekkili kuruma husumet yöneltilemeyeceğini, kazaya sebebiyet verdiği iddia edilen taşıtın cinsinin tespiti gerektiğini, kaza sırasında motosiklette kullanmakta olan müteveffanın bu tarz araç kullandığı sırada alması gerekli güvenlik önlemlerini almamış olması sonucu hayatını kaybettiğini, müteveffanın ehliyeti de bulunmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Mahkemece yapılan yargılama sonucunda, "Davanın kabulü ile davacı ... için 102.258,15-TL, davacı ... için 147.541,85-TL destekten yoksun kalma tazminatının █████/2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalıdan alınarak davacılara verilmesine" karar verilmiştir. Bu karara karşı davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.Davalı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; sigortasız olduğu iddia edilen aracın sürücüsü olan ...' in yakınlarının destekten yoksun kalma tazminatı talep etme hakkı bulunmadığını, araç işleteni ve/veya sürücüsü ve yakınlarının tazminat talebinin zorunlu mali mesuliyet sigortası kapsamı dışında olduğunu, 6704 sayılı Kanunun 4. maddesine göre, davacıların destekten yoksun kalma tazminatı talep etme hakları bulunmadığını, ... tarafından davacıya tazminat ödemesi yapıldığı takdirde, davacının zarara sebebiyet veren müteveffanın mirasçısı olmasından bahisle, yapılan ödeme oranında ... tarafından kendisine rücu edileceğini, bu nedenle müteveffanın kusuru oranında davacının alacaklı - borçlu sıfatı da birleştiğini, davacıların, 3. kişi sıfatına haiz olmalarının mümkün olmadığını ve bu nedenle tazminat talep etme hakları bulunmadığını, müteveffanın kafa travması sonucu vefat etmiş olduğunu, hesaplanan tazminattan müterafik kusur indirimi yapılması gerektiğini, teknik faiz uygulanması gerektiğini, hesaplama yönteminin hatalı olduğunu, müteveffanın askerlikte geçireceği sürenin hesaba dahil edilmemesi gerektiğini, yetiştirme giderinin mahsup edilmesi gerektiğini, dava konusu tazminat talebinin zamanaşımına uğradığını, ​temerrüt tarihinin hatalı olduğunu, kazaya sebebiyet verdiği iddia edilen taşıtın cinsinin tespitinin gerektiğini belirterek istinaf yasa yoluna başvurmuştur. Dava, ölümlü trafik kazası nedeniyle destekten yoksun kalma tazminatı istemine ilişkin olup istinaf açısından uyuşmazlık konusu HMK'nın 355. maddesine göre kamu düzeni ve istinaf nedenleri ile sınırlı olmak üzere İlk Derece Mahkemesince verilen kararın usul, yasa ve dosya içeriğine uygun olup olmadığıdır.Dosya kapsamından, 08.05.2013 günü sürücü ... sevk ve idaresindeki ... plakalı otomobil ile seyir halinde iken, karşı yönden gelen müteveffa sürücü ... sevk ve idaresindeki tescilsiz motosiklet ile çarpışmaları neticesinde, motosiklet sürücüsünün ölümüne konu trafik kazası nedeniyle destekten yoksun kalma tazminatı talep edildiği anlaşılmaktadır.Mahkemece ilk verilen hükmün istinaf edilmesi üzerine Dairemizin█████/2022 tarih, ████████ E. ve ████████ K. sayılı kararı ile "...Somut olayda kaza 08.05.2013 tarihinde meydana gelmiştir. Yeni genel şartlar 01.06.2015 tarihinde, Karayolları Trafik Kanununun 92. maddesinde değişiklik yapan yasa ise 26.04.2016 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Kazanın oluşumunda ATK'dan alınan kusur raporuna göre destek ..., tam kusurludur. Desteğin sevk ve idaresinde ki motosikletin, kaza tarihi itibariyle geçerli trafik sigortası bulunmadığı nedeni ile davalı ... aleyhine dava açılmıştır. Kaza tarihinde yürürlükte bulunmayan Yeni Genel Şartlar hükümlerinin, dava konusu olayda uygulanması mümkün olmadığı, davacıların, mirasçı olarak değil, zarar gören 3. kişi konumunda bulundukları, bu nedenle desteğin kusurunun, davacılara yansıtılamayacağı, destekten yoksunluk zararını, davalı taraftan talep edebilecekleri anlaşıldığından davanın esasına girilerek bir karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiştir." gerekçesiyle kararın kaldırılmasına karar verilmiştir.2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununa göre açılan tazminat davalarının temyiz taleplerini inceleyen Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin güncel 13.02.2023 tarih, ██████████ E. ve █████████ K. sayılı kararında "... Somut olayda da; davacıların desteği, kusuru sonucu meydana gelen trafik kazası sonucu vefat etmiş; davacılar destekten yoksun kalan sıfatıyla, zorunlu mali sorumluluk sigortacısını hasım göstererek, destekten yoksun kalmaya dayalı tazminat isteminde bulunmuştur. Davacıların üçüncü kişi konumunda olduğu, işleten (veya sürücü) yakınlarının uğradıkları destek zararlarının trafik sigortacısının sorumluluğu kapsamı dışında kaldığına ilişkin Kanunda ve buna bağlı olarak poliçede açık bir düzenleme bulunmadığı da yukarıda yapılan açıklamalardan anlaşılmaktadır. Davacının uğradığı zarara bağlı olarak talep ettiği hak, salt miras yoluyla geçen bir hak olmayıp, bilimsel ve yargısal içtihatlarda kabul edildiği üzere destekten yoksun kalanın şahsında doğrudan doğruya doğan, asli ve bağımsız bir talep hakkıdır. Davacının ölenin salt mirasçısı sıfatıyla değil, destekten yoksun kalan üçüncü kişi sıfatıyla dava açtığı, ölüm nedeniyle doğrudan davacı üzerinde doğan destekten yoksunluk zararının oluşumundaki kusurun davacıya yansıtılamayacağı, dolayısıyla tam kusurlu araç sürücüsünün ve onun eylemlerinden sorumlu olan işletenin kusurunun, işletenin ve sürücünün desteğinden yoksun kalan davacıyı etkilemeyeceği, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu ve kaza tarihinde yürürlükte olan Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları’na göre, aracın zorunlu mali sorumluluk sigortacısı davalı sigorta şirketi, işletenin ve dolayısıyla sürücünün üçüncü kişilere verdiği zararları teminat altına aldığına ve destekten yoksun kalan davacı da zarar gören üçüncü kişi konumunda bulunduğuna göre, davalı sigorta şirketi zararın tamamından sorumlu olacağından, davacı davalı sigorta şirketinden destekten yoksun kalma tazminatı isteyebilecektir. (YHGK., 15.6.2011 gün ve ███████-142 esas - 411 karar; YHGK., 22.2.2012 gün ███████-787 esas, ███████ karar; YHGK., 16.01.2013 gün, ███████-1491 esas, ███████ karar). Eldeki dosyada, sigorta şirketine karşı açılan davada İlk Derece Mahkemesince her ne kadar davacıların desteği kendi kusuruyla kazaya ve ölüme sebebiyet verdiğinden, davacıların davalıdan destekten yoksun kalma tazminatı talebinde bulunamayacakları gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş ise de, varılan sonuç dosya kapsamına uygun düşmemektedir.Davaya konu kaza 24.08.2010 tarihinde meydana gelmiş olup, bu tarihte yürürlükte olan ve yukarıda açıklanan Yasa ve Genel Şartlar hükümleri ve konuya ilişkin Yargıtayın yerleşiklik kazanan içtihatlarına göre; davacıların talebinin trafik sigortası teminatı kapsamında kaldığı gözetilerek, davacıların davalıdan destek tazminatı talep etme hakkı bulunduğundan, Bölge Adliye Mahkemesince yazılı gerekçe ile istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi doğru görülmemiş ve bozmayı gerektirmiştir." yönünde karar verilerek uyuşmazlığın çözümünde poliçe tarihindeki yasal mevzuat ile ZMMS Genel Şartlarına göre değerlendirme yapılması gerektiği vurgulanmıştır. (Aynı yönde Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin 21.02.2023 tarih, ██████████ E. ve █████████ K., 23.02.2023 tarih, ██████████ E.- █████████ K., █████/2022 tarih, ██████████ E.- █████████ K., █████/2022 tarih, ██████████ E.- █████████ K. sayılı kararları) Yukarıya aktarılan güncel Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin içtihatlarına göre somut uyuşmazlıkta, kaza 08.05.2013 tarihinde gerçekleşmiş ve trafik sigortası bulunmayan aracın sürücüsü vefat etmiştir. Bu halde davalının sorumluluğu poliçe tarihinde yürürlükte bulunan 12.08.2003 tarihli ve 25197 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları ile yasal mevzuat ve Yargıtay içtihatlarına göre belirlenecektir. 01.06.2015 tarihli yeni ZMSS Genel Şartları'nın yürürlüğünden önce meydana gelen trafik kazalarındaki ölümler bakımından, HGK'nın 15.6.2011 gün ve ███████-142 Esas-411 Karar, HGK'nın 22.2.2012 gün ███████-787 Esas- ███████ Karar, HGK'nın 16.1.2013 gün ve ███████-1491 Esas- ███████ Karar sayılı ilamlarında vurgulandığı üzere davacılar, 3. kişi sıfatı ile yansıma yolu ile oluşan destekten yoksun kalma zararlarını talep edebilecektir.Davacılar talebi ve iddia ettiği zarar, ölenin mirasçısı sıfatına değil, destekten yoksun kalan üçüncü kişi sıfatına dayanmaktadır. Dolayısıyla, davacıların ölenin mirasçısı sıfatına dayanmayan, doğrudan davacı üzerinde doğan destekten yoksunluk zararının oluşumundaki desteğin kusuru davacılara yansıtılamayacak ve desteğin kusuru onun desteğinden yoksun kalan davacıları etkilemeyecektir. Bu durum karşısında; davacılar, zarar gören 3. kişi sıfatına dayanan zarar giderim talebi nedeniyle, desteğin kazadaki kusuru ve müterafik kusuru davacılara yansıtılamayacağından davalı ... kaza tarihinde sigortası bulunmayan aracın oluşturduğu zarardan sorumlu olduğundan davacıların destekten yoksun kalma tazminat taleplerinin kabulüne karar verilmesinde isabetsizlik bulunmamaktadır. Bu doğrultuda davalı vekilinin kusura, müterafik kusura, davacıların alacaklı borçlu sıfatları birleştiğine ilişkin istinaf nedenleri de yerinde görülmemiştir.Davalı vekili istinaf dilekçesi ile zamanaşımı definde bulunmuştur. KTK'nın 109/2.maddesine göre "Motorlu araç kazalarından doğan maddi zararların tazminine ilişkin talepler, zarar görenin, zararı ve tazminat yükümlüsünü öğrendiği tarihten başlayarak iki yıl ve herhalde, kaza gününden başlayarak on yıl içinde zamanaşımına uğrar. Dava, cezayı gerektiren bir fiilden doğar ve ceza kanunu bu fiil için daha uzun bir zaman aşımı süresi öngörmüş bulunursa, bu süre, maddi tazminat talepleri için de geçerlidir." Dava konusu kaza tarihinde yürürlükte bulunan 5237 sayılı TCK'nın 85/1 ve 66/1-d maddelerine göre, ceza dava zamanaşımı 15 yıldır. Kaza tarihi olan 08.05.2013 tarihi ile dava tarihi olan 20.04.2018 tarihi dikkate alındığında 15 yıllık ceza dava zamanaşımının dolmadığı anlaşılmaktadır. Davalı vekilinin zamanaşımına yönelik istinaf itirazı yerinde değildir. Dosya kapsamından hükme esas alınan 05.06.2023 aktüerya bilirkişi raporunun istinaf talep eden davalı sigorta vekiline 10.06.2023 tarihinde HMK 281. maddesi gereğince ihtarat içeren tebligat ile tebliğ edildiği halde davalı vekilinin 26.06.2023 tarihinde itiraz dilekçesi verdiği ve bu nedenle süresi içerisinde rapora itiraz etmediği görülmektedir. Bu durumda HMK'nın 281. maddesi çerçevesinde 05.06.2023 tarihli aktüerya bilirkişi raporunda ki hesaplama yönetimi bakımından davacı lehine usuli kazanılmış hak oluştuğu gibi HMK'nın 357/1. maddesi gereğince Bölge Adliye Mahkemesince re'sen göz önünde tutulacaklar dışında İlk Derece Mahkemesinde ileri sürülmeyen iddialar ve savunmalar dinlemeyeceğinden hesaplamaya ilişkin istinaf itirazları yerinde görülmemiştir. 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 91. maddesinde; motorlu araçların trafik sigortası yatırmalarının zorunlu olduğu, ... Yönetmeliği'nin 9. maddesinde trafik sigortası bulunmayan araçların neden olduğu bedensel zararlar için ...'na başvurulabileceği öngörülmüştür. Aynı mahiyetteki düzenleme, ... Yönetmeliği'nin 9/1-b maddesinde de yer almıştır. Bu düzenlemelere göre; trafik kazası sonucu oluşan bedensel zarar nedeniyle ...'na husumet yöneltilebilmesi için bedensel zarara yol açan aracın kaza tarihi itibariyle zorunlu sigortasının yapılmamış olması gerekmektedir. ZMSS Genel Şartları'nın A.6-ı maddesi gereğince "Motorlu bisikletlerin kullanılmasından ileri gelen zararlar" teminat dışı haller arasında sayılmıştır. 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 3. maddesine göre, motosiklet: azami tasarım hızı 45 km/saatten ve/veya silindir kapasitesi 50 santimetreküpten fazla olan sepetli veya sepetsiz iki veya üç tekerlekli motorlu taşıtlar ve net motor gücü 15 kilovatı, net ağırlığı 400 kilogramı, yük taşımacılığında kullanılanlar için ise net ağırlığı 550 kilogramı aşmayan dört tekerlekli motorlu taşıtlardır. Aynı Kanun'un 103. maddesinde motorsuz taşıtlar ile motorlu bisiklet sürücülerinin hukuki sorumluluğunun genel hükümlere tabi bulunduğu düzenlenmiştir.Kaza tespit tutanağında kazaya karışan motosikletin "Koba " marka ve tescilsiz olduğu, sigortası bulunmadığı belirtilmiş, teknik özellikleri yazılmamıştır. İlk Derece Mahkemesi dosyasına motosikletin faturası ibraz edilmiş olup teknik özellikleri yazılıdır. Faturadaki motor silindir hacminin 149,4 cm3 olduğu görüldüğünden müteveffanın kullandığı motosikletin, KTK'nın 3. maddesindeki tanıma uyan 50 cc ve üzeri motor silindir hacmine sahip motosiklet olduğu anlaşıldığından davalı ...'nın bu aracın neden olduğu zarardan sorumlu olacağından husumete ilişkin istinaf başvurusu yerinde görülmemiştir. Kazaya karışan araç sigortasız olup davacı tarafça ...na █████/2018 tarihinde (dilekçe üzerindeki kaşede yazılı) başvuru yaptıktan sonra verilen olumsuz yanıt üzerine dava açıldığına göre KTK'nın 97.madddesindeki başvuru koşulu yerine getirildiğinin kabulü gerekmiştir. Başvuru tarihinden itibaren 8 gün sonrası olan █████/2018 tarihinin faiz başlangıç tarihi olarak kabul edilmesi gerekirken █████/2018 tarihinden faiz başlatılması doğru olmadığından Dairemizce bu yönden hükmün düzeltilmesi gerekmiştir.Bu nedenle; davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, HMK'nın 353/1-b/2. maddesi gereğince, İlk Derece Mahkemesi kararı düzeltilerek aşağıda yazılı olduğu şekilde esas hakkında yeniden hüküm kurulmasına karar verilmiştir.
HÜKÜM
: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere:A-Davalı vekilinin istinaf başvurusunun KABULÜ ile yukarıda esas ve karar numarası belirtilen İlk Derece Mahkemesi kararının, HMK'nın 353/1-b/2. maddesi gereğince düzeltilerek yeniden esas hakkında karar verilmek üzere KALDIRILMASINA, Buna göre:1-Davanın KABULÜ ile davacı ... için 102.258,15 TL, davacı ... için 147.541,85 TL destekten yoksun kalma tazminatının █████/2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalıdan alınarak davacılara verilmesine, 2-Karar tarihi itibariyle 492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 17.077,50TL karar harcından, 889,90TL peşin harç ve tamamlanma harcı toplamının mahsubu ile geriye kalan 16.187,60TL'nin davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,3-Davacı ... kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 13/2 maddesi uyarınca gereği takdir ve tayin olunan 17.900,00-TL'nin davalıdan alınıp davacı ...'e verilmesine,4-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihi itibariyle yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 13/2 maddesi uyarınca gereği takdir ve tayin olunan 17.900,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınıp davacı ...'e verilmesine,5-Davacılar tarafından yapılan 35,90Tl başvuru harcı, 889,90TL peşin ve tamamlanma harcı, 5,20TL vekalet harcı, 1.500,00TL bilirkişi ücreti, 285,00TL tebligat ve posta ücreti olmak üzere toplam 2.716,00TL'nin davalıdan alınıp davacılara verilmesine, 6-Taraflarca yatırılan gider ve delil avansından arta kalan kısmın karar kesinleştiğinde HMK 333.maddesi uyarınca ilgili tarafa iadesine,
B-İSTİNAF İNCELEMESİ BAKIMINDAN; 1-Davalı tarafından peşin olarak yatırılan istinaf karar harcının, istem halinde İlk Derece Mahkemesi tarafından kendisine iadesine, 2-İstinaf aşamasında davalı tarafından yatırılan 1.169,40 TL istinaf başvuru harcının davacılardan tahsili ile davalıya verilmesine, 3-Duruşma yapılmadığından, vekalet ücretine hükmedilmesine yer olmadığına, 4-İstinaf aşaması için yatırılan gider avansından artan kısmın yatıran tarafa iadesine, Dair dosya üzerinde yapılan inceleme sonucu, HMK'nın 362/1-a maddesi uyarınca kesin olmak üzere oy birliği ile karar verildi.█████/2025

Tamamını görebilmek için üye olmanız gerekli :/ Tamamını görebilmek için üye ol!
Üye olmak için tıkla!